საქმე №ას-330-311-2014 1 დეკემბერი, 2014 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - დ. ლ.-თ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ნ. ი-ი (მოპასუხე)

მესამე პირები დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე - აღსრულების ეროვნული ბიურო, კერძო აღმასრულებელი ე. ნ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 11 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. ლ.-თ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ ი-ისა და მესამე პირების: სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს, ასევე კერძო აღმასრულებელ ე. ნ-ის მიმართ ქ.თბილისში, წ-ის ქ№96-ში მდებარე, მოსარჩელის საკუთრებად რიცხული №1 ბინის შემადგენელი ნაწილის - 20 კვ.მ ფართის მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გათავისუფლების მოთხოვნით. მოსარჩელემ მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 9 სექტემბრის განკარგულების საფუძველზე დ. ლ.-თ-ის საკუთრებად აღირიცხა ქ.თბილისში, წ-ის ქ№96-ში მდებარე №1 ბინა. საჯარო რეესტრის მონაცემების თანახმად, მოსარჩელის საკუთრებაში აღრიცხული უძრავი ქონების ფართი შეადგენს 98.00 კვ. მეტრს.

2012 წლის 2 აპრილს დ. ლ.-თ-მა აზომა თავის საკუთრებაში აღრიცხული უძრავი ქონება და აღმოჩნდა, რომ 98.00 კვ. მეტრის ნაცვლად, მის მფლობელობაში 69.00 კვ. მეტრი იყო.

2012 წლის 4 აპრილს მოსარჩელემ მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოიპოვა წ-ის ქ№96-ში მდებარე სახლთმფლობელობის მეორე სართულის გეგმა, რომლის მიხედვითაც მოსარჩელის კუთვნილი №1 ბინა შედგება 4 ოთახის, ორი აივნის, შესასვლელისა და ერთი სველი წერტილისაგან.

მოსარჩელის მიერ წარდგენილი აზომვითი ნახაზისა და მეორე სართულის 2007 წლის გეგმის ურთიერთშედარებით დასტურდება, რომ ნ .ი-ის ბინის საერთო ფართი, რომლის საკუთრებაშიც ირიცხება წ-ის ქ№96-ში მდებარე უძრავი ქონების მეორე სართული (ბინა №2), საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, შეადგენს 87.2 კვ. მეტრს (საკუთრება რეგისტრირებულია ბინის აზომვითი ნახაზის გარეშე), რელურად კი, მოპასუხის საკუთრებაში არის 107.2 კვ.მ ფართი. ნ. ი-ს მისაკუთრებული აქვს დ. ლ.-თ-ის კუთვნილი ბინის 16.9 კვ.მ ერთი ოთახი და 3.1 კვ.მ აივანი.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა შემდეგი საფუძვლებით:

ნ. ი-მა წ-ის ქ№96-ში მდებარე ბინა მემკვიდრეობით მიიღო. მის ქალიშვილ თ.ჯ-სა და მენაშენეთა ამხანაგობის თავმჯდომარე ნ.ს-ს შორის 2006 წლის 4 მაისს დაიდო წილის უფლების გადაცემის შესახებ ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მოპასუხეს უნდა გადასცემოდა 105 კვ.მ ფართი, რისი ღირებულებაც სრულად იქნა გადახდილი. მიუხედავად ამისა, საჯარო რეესტრში ფართები არასწორად აღირიცხა.

საცხოვრებელი სახლის ექსპლუატაციაში შესვლის მიზნით, მესაკუთრეებმა ხელი მოაწერეს ფართების განაწილების ოქმს, თითოეული მესაკუთრე ფლობდა მის მიერ გადახდილი თანხის შესაბამის ფართს, თუმცა ცვლილების რეგისტრაცია ვერ განხორციელდა, რადგან ბინას ყადაღა ჰქონდა დადებული.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილებით დ. ლ.-თ-ის სარჩელი ნ. ი-ის უკანონო მფლობელობიდან ბინის (თბილისში წ-ის ქ№96-ში მდებარე №1 ბინის) შემადგენელი ნაწილის - 20 კვ.მ ფართის (ერთი ოთახის 16.9 კვ.მ და აივანი 3.1 კვ.მ) გამოთავისუფლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 11 თებერვლის განჩინებით დ. ლ.-თ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ დ. ლ.-თ-ი წ-ის ქN96-ში მდებარე №1 ბინის მესაკუთრე საჯარო აუქციონზე ბინის შეძენის შედეგად გახდა.

აუქციონი გამოცხადდა ნოტარიუსის მიერ 2011 წლის 9 აგვისტოს გაცემული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე. კრედიტორ დ. ლ.-თ-ის სასარგებლოდ, ნ. ყ-ს დაეკისრა 60 000 აშშ დოლარის გადახდა. დავალიანების დაფარვის მიზნით იძულებით აუქციონზე სარეალიზაციოდ მიექცა სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დატვირთული წ-ის ქN96-ში არსებული უძრავი ქონების მე-2 სართულზე მდებარე №1 ბინა.

ნ. ყ-ს, რომელმაც სესხის უზრუნველსაყოფად მოსარჩელის სასარგებლოდ იპოთეკით დატვირთა ბინა, საკუთრება გადაეცა დ. დ-ისგან. დ. დ-ის უფლება აღნიშნულ ბინაზე წარმოიშვა ამხანაგობის მიერ მისთვის წილის უფლების გადაცემის ხელშეკრულების საფუძველზე, რომლის თანახმად, დ. დ-მა შეიძინა წილის უფლება ინდმენაშენეთა ამხანაგობა „წ-ი 111-ის“ კუთვნილ, მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელი სახლის მეორე სართულზე მდებარე 65 კვ.მ ფართზე.

2006 წლის 4 მაისის წილის უფლების გადაცემის ხელშეკრულებით, თ.ჯ-ს ინდ.მენაშენეთა ამხანაგობა „წ-ი 111-ის“ თავმჯდომარე ნ.ს-მ 105 კვ.მ საერთო ფართზე (კარკასულ მდგომარეობაში) გადასცა წილის უფლება მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელ მეორე სართულზე.

ამხანაგობა „წ-ი 111-ის“ დამფუძნებელ წევრთა 2008 წლის 19 დეკემბრის კრების ოქმით ამხანაგობის წევრებს შორის განაწილდა ფართები. მეორე სართულზე მდებარე ფართი განაწილდა დ. დ-სა და თ. ჯ-ზე არა იმ ოდენობით, რაც მათ ხელშეკრულების საფუძველზე უნდა გადასცემოდათ (105 კვ.მ და 65 კვ.მ), არამედ 98 კვ.მ და 87.2 კვ.მ.

არც დ. დ-სა და არც ნ. ყ-ს მოპასუხესთან პრეტენზია, ბინის ფართის ფაქტობრივი ოდენობის რეგისტრირებულ მონაცემებთან შეუსაბამობის გამო, არ ჰქონიათ. აღნიშნული პრეტენზია არც დ.ლ.-თ-ს გასჩენია მანამ, ვიდრე ბინის შეძენის შემდეგ არ მიიყვანა მაკლერი. მოწმე დ.დ-ის ჩვენებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ დ.ლ.-თ-მა ბინა ნახა იპოთეკით დატვირთვამდეც.

დ. ლ.-თ-მა ბინაზე საკუთრების უფლება აუქციონზე ნივთის შეძენის შედეგად მოიპოვა, რომელიც გამოცხადებული იყო ნ. ყ-ის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე.

პალატამ იხელმძღვანელა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით და აღნიშნა, რომ, კონკრეტულ შემთხვევაში, როგორც იპოთეკის საგანს, ისე აუქციონზე სარეალიზაციოდ გატანილ ნივთს წარმოადგენდა შენობა-ნაგებობის ერთეული - ბინა. შესაბამისად, აპელანტმა საკუთრების უფლებაც მოიპოვა უძრავ ქონებაზე, როგორც შენობა-ნაგებობის ერთეულზე (და არა 65კვ.მ ან 98 კვ.მ ფართზე). თავის მხრივ, მოწინააღმდეგე მხარემ, ასევე საკუთრების უფლება მოიპოვა ამავე სართულზე მდებარე შენობა-ნაგებობის ერთეულზე სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე. ნ.ი-ის ან მისი მამკვიდრებლის მიმართ პრეტენზია თავად საკუთრების გამცემს (ამხანაგობას) არ განუცხადებია.

პალატის მოსაზრებით, ის გარემოება, რომ იპოთეკის საგანსა და შემდგომში საკუთრების ობიექტის რეალურ და რეგისტრირებულ მონაცემებს შორის იყო სხვაობა, არ შეიძლებოდა გამხდარიყო ნ.ი-ის პასუხისმგებლობის საფუძველი. ნ. ი-ის ბინის ფართი, მართალია, აღემატება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ ოდენობას, მაგრამ დადგენილი იყო, რომ მას ნამდვილი უფლების საფუძველზე საკუთრების უფლება მოპოვებული ჰქონდა 105 კვ. მეტრზე, გადახდილი ჰქონდა შესაბამისი ღირებულება და საკუთრების გადამცემი ადასტურებდა მის ამ უფლებას. სასამართლოს განმარტებით, როდესაც კონკრეტულ ფართზე უფლების არსებობა სადავო არ არის (იგულისხმება 105-87=18კვ.მ), უფლების მფლობელს ნებისმიერ დროს შეუძლია დაარეგისტრიროს ეს უფლება საჯარო რეესტრში.

ამდენად, ვინაიდან არ დასტურდებოდა, რომ დ. ლ.-თ-ი წარმოადგენდა ნ. ი-ის ბინის ნაწილის (16კვ.მ ოთახი და აივანი) მესაკუთრეს, ასევე არ დასტურდებოდა, რომ სადავო ფართს ნ. ი-ი მართლზომიერად არ ფლობდა, პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ლ.-თ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის, ასევე 394-ე მუხლის „ე“ და „ე¹“ ქვეპუნქტების თანახმად, სასამართლოს გადაწყვეტილება არ ემყარება მტკიცებულებათა სრულყოფილ გამოკვლევას. სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა მოწმეთა ჩვენებებს, კერძოდ, არ გაიზიარა მოპასუხე მხარის ინიციატივით დაკითხული მოწმის ჩვენება, რომელმაც აღნიშნა, რომ სადავო მისამართზე აპელანტი არასოდეს უნახავს, თუმცა ცდილობდნენ მასთან დაკავშირებას საყოფაცხოვრებო საკითხების გამო. სასამარლომ ასევე უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა მოსარჩელის ინიციატივით დაკითხული მოწმის - თ. ლ-ის ჩვენება, რომელმაც დაადასტურა, რომ დ. ლ.-თ-მა სადავო სახლი პირველად ნახა მასთან ერთად აუქციონზე შეძენილი ქონება და სწორედ ამ დღეს შეიტყვეს ერთად ფართის უზუსტობა. ამ გარემოებასვე ადასტურებდა და სასამართლომ შეფასება არ მისცა კერძო აღმასრულებლის იმ განმარტებას, რომლის თანახმადაც მოსარჩელეს შეძენილი ქონება არ ჰქონდა ნანახი.

სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებული გარემოება, რომ მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ფართიდან შესასვლელი კარის ღიობის ნაწილი N1 ბინის ფართიდანაა მიმატებული, აღნიშნული კი მოწმობს იმას, რომ მოპასუხის ქონება N1 ბინის შემადგენელი ნაწილია.

არასწორია სასამართლოს დასკვნა, რომ ნ. ი-ის მამკვიდრებელ თ. ჯ-ს გადახდილი ჰქონდა 105 კვ. მეტრის ღირებულება, ამ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არაა წარმოდგენილი, ამასთანავე, პალატამ შეფასება არ მისცა იმ გარემოებას, რომ ნ.ი-ს სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე საკუთრებაში გადაეცა 87,20 კვ.მ და არა 105,00 კვ.მ ქონება. სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა 2008 წლის 19 დეკემბრის განშლის ოქმი, რის გამოც დაირღვა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილი და 105-ე მუხლი.

სააპელაციო სასმართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად არ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე და 129-ე მუხლებით, რამდენადაც განშლის ოქმი წარმოადგენს მრავალმხრივ გარიგებას, რომლის მიმართაც მოქმედებს ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა. ამდენად, სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი, უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე იმ ვითარებაში, როდესაც მოპასუხეს არც საკუთრების დამდგენი დოკუმენტები, არც საჯარო რეესტრის ჩანაწერი და არც აუქციონის შედეგები არ გაუსაჩივრებია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 24 აპრილის განჩინებით დ. ლ.-თ-ი საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა დ. ლ.-თ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნას მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ. ლ.-თ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 22 აპრილს N347307204 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ. ლ.-თ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ დ. ლ.-თ-ის (პ/N......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 22 აპრილს N347307204 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე