№ას-500-474-2014 30 დეკემბერი, 2014 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ნ. შ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „რ. ე-ი“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 12 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება, ქონების რეალიზაცია

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2013 წლის 18 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა შპს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „რ. ე-მა“ მოპასუხეების – ც. ქ-ისა და ნ. შ-ის მიმართ.

სარჩელის მოთხოვნები:

1. მოპასუხე ც. ქ-ისათვის მოსარჩელე ორგანიზაციის სასარგებლოდ 62150 აშშ დოლარის დაკისრება (საიდანაც დავალიანების ძირითადი თანხა შეადგენდა 30000 აშშ დოლარს; პროცენტი შეადგენდა – 2012 წლის 9 აგვისტოდან 2012 წლის 9 ნოემბრამდე (წლიური 36%) – 2700 აშშ დოლარს, ხოლო 2012 წლის 9 ნოემბრიდან 2013 წლის 19 თებერვლამდე (წლიური 60%) – 5000 აშშ დოლარს, ჯამში 7700 აშშ დოლარს; 163 დღის პირგასამტეხლო შეადგენდა – 24450 აშშ დოლარს (163 * 150).

2. დავალიანების დაფარვის მიზნით, ნ. შ-ის საკუთრებაში არსებული იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების – ქ.თბილისში, ლ-ის ქ.28-ში მდებარე უძრავი ქონების სარეალიზაციო მიქცევა.

3. იმ შემთხვევაში, თუკი იპოთეკის საგნის რეალიზაციით მიღებული თანხა საკმარისი არ იქნებოდა დავალიანების დასაფარად, დავალიანების დაფარვის მიზნით სარეალიზაციოდ მიქცეულიყო მოპასუხე ც. ქ-ის საკუთრებაში არსებული ქონება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 31 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „რ. ე-ის“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

1. მოპასუხე ც. ქ-ს შპს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „რ. ე-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა დავალიანების ძირითადი თანხის გადახდა 30000 აშშ დოლარის ოდენობით, პროცენტის გადახდა 2012 წლის 9 აგვისტოდან 2012 წლის 9 ნოემბრამდე 2700 აშშ დოლარის ოდენობით;

2. მოპასუხე ც. ქ-ს შპს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „რ. ე-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა პროცენტის გადახდა წლიური 36%-ის ოდენობით 2012 წლის 9 ნოემბრიდან 2013 წლის 19 თებერვლამდე 3000 აშშ დოლარის ოდენობით;

3. მოპასუხე ც. ქ-ს შპს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „რ. ე-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა პირგასამტეხლოს გადახდა 2445 აშშ დოლარის ოდენობით;

4. დავალიანების დაფარვის მიზნით სარეალიზაციოდ მიექცა მოპასუხე ნ. შ-ის საკუთრებაში არსებული იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონება – ქ.თბილისი, ლ-ის 28-ში მდებარე ქონება (საკადასტრო კოდი – .......);

5. ამავდროულად, დადგინდა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ნ. შ-ის საკუთრებაში არსებული იპოთეკით დატვირთული ქონების რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი არ იქნებოდა საკმარისი დავალიანების დასაფარად, მისი დაფარვის განხორციელდებოდა მოპასუხე ც. ქ-ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. შ-მა.

აპელანტის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც პირგასამტეხლოსა და 2012 წლის 9 ნოემბრიდან პროცენტის დაკისრების ნაწილებში სარჩელი არ დაკმაყოფილდებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 12 მარტის განჩინებით ნ. შ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

უწინარესად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მისი განხილვის საგანს წარმოადგენდა 2012 წლის 9 ნოემბრიდან 2013 წლის 19 თებერვლამდე პერიოდზე პროცენტის გადახდის დაკისრებისა და პირგადამტეხლოს დაკისრების ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების მართლზომიერების შემოწმება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2012 წლის 8 მაისს მოსარჩელესა და მოპასუხე ც. ქ-ს შორის გაფორმდა საკრედიტო პროდუქტებით მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ხელშეკრულების თანხა განისაზღვრა 30000 აშშ დოლარით, ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 10 წლით, წლიური სარგებლის მაქსიმალური ოდენობა – 60%-ით, პირგასამტეხლოს მაქსიმალური ოდენობა – დარჩენილი თანხის 0.5%-ით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.

2012 წლის 9 მაისს მოსარჩელესა და მოპასუხე ც. ქ-ს შორის გაფორმდა საკრედიტო ხელშეკრულება N3186, 2012 წლის 8 მაისის N3186 საკრედიტო პროდუქტებით მომსახურების ხელშეკრულების დანართი.

აღნიშნული ხელშეკრულებით კრედიტის თანხა განისაზღვრა 30000 აშშ დოლარით, კრედიტის ვადა 35 თვით, წლიური სარგებლის ოდენობა განისაზღვრა 36%-ით, პირგასამტეხლო ვადაგადაცილებაზე – დარჩენილი სესხის თანხის 0.5%-ით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.

ამავე ხელშეკრულების 2.10 პუნქტის თანახმად, მოსარჩელე უფლებამოსილია ხელშეკრულების პირობების დარღვევის შემთხვევაში, წერილობითი შეტყობინების საფუძველზე ცალმხრივად გაზარდოს საპროცენტო განაკვეთი, არა უმეტეს წლიური 24%-ით. პირობის ხელახალი დაკმაყოფილების შემთხვევაში, შემცირებული საპროცენტო განაკვეთის დარიცხვა აღდგება შემდეგი კალენდარული თვიდან.

2012 წლის 8 მაისს მოსარჩელესა და მოპასუხე ც. ქ-ს შორის გაფორმდა იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, იპოთეკით დაიტვირთა ც. ქ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება – ქ.თბილისში, ლ-ის ქ.28-ში.

მოსარჩელის სასარგებლოდ იპოთეკით დატვირთული შესაბამისი უძრავი ქონების მესაკუთრეს, დღეის მდგომარეობით, წარმოადგენდა მოპასუხე ნ. შ-ი.

ც. ქ-მა დაარღვია სესხის დაფარვის ხელშეკრულებით შეთანხმებული გრაფიკი და მას ერიცხებოდა დავალიანება მოსარჩელის წინაშე 2013 წლის 19 თებერვლის მდგომარეობით შემდეგი ოდენობით:

– დავალიანების ძირითადი თანხა – 30000 აშშ დოლარი;

– ჯარიმა 163 დღის ვადაგადაცილებაზე – 24450 აშშ დოლარი, ყოველდღიურად 150 აშშ დოლარი;

– საპროცენტო სარგებელი – 7700 აშშ დოლარი (2012 წლის 9 აგვისტოდან 2012 წლის 9 ნოემბრამდე 2700 აშშ დოლარი, წლიური 36%-ის გათვალისწინებით; 2012 წლის 9 ნოემბრიდან 2013 წლის 9 თებერვლამდე 5000 აშშ დოლარი, წლიური 60%-ის გათვალისწინებით).

აღნიშნული გარემოებები მოპასუხე ც. ქ-ს სადავოდ არ გაუხდია, იგი სრულად ცნობდა მოსარჩელის მოთხოვნას. რაც შეეხებოდა მოპასუხე ნ. შ-ს, იგი სარჩელს ცნობდა მხოლოდ დავალიანების ძირითადი თანხის – 30000 აშშ დოლარისა და პროცენტის – 2700 აშშ დოლარის ნაწილებში.

2012 წლის 24 სექტემბერს, მოსარჩელემ მოპასუხე ც. ქ-ს აცნობა არსებული დავალიანების დაფარვის თაობაზე და მისცა ვადა დავალიანების დაფარვის მიზნით.

ზემოთ დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებები მხარეთა შორის დავას არ იწვევდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 31 ივლისის გადაწყვეტილებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა მიერ ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში წლიური საპროცენტო განაკვეთის 60%-მდე გაზრდის თაობაზე შეთანხმება წარმოადგენდა ბათილ გარიგებას. შესაბამისად, მხარეს საპროცენტო სარგებლის გადახდა უნდა დაკისრებოდა წლიური 36%-ის ოდენობით, როგორც ეს შეთანხმებული იყო 2012 წლის 9 მაისის ხელშეკრულებით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ზემოხსენებულ ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება მხარეებს არ გაუსაჩივრებიათ და კანონიერ ძალაში შევიდა. როგორც მიეთითა, მათ შორის სადავო იყო 2012 წლის 9 ნოემბრიდან 2013 წლის 19 თებერვლამდე პერიოდზე პროცენტის გადახდის დაკისრების კანონიერება. აპელანტის განმარტებით, შპს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „რ.-ე-მა“ მოპასუხე ნ. შ-ს 2012 წლის 23 ოქტომბრის წერილით შეუწყვიტა ხელშეკრულება და მოითხოვა თანხის უკან დაბრუნება, რაც გამორიცხავდა ხელშეკრულების შეწყვეტის შემდეგ პროცენტის დაკისრებას, მოწინაააღმდეგე მხარის (მოსარჩელე) წარმომადგენელი კი მიუთითებდა, რომ მხარეებს შორის არსებული ხელშეკრულება ძალაში იყო კრედიტორის სასარგებლოდ ვალდებულების შესრულებამდე.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, განსახილველი დავის სწორად გადაწყვეტისათვის უწინარესად უნდა დადგენილიყო, მხარეებს შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის მომენტი.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ ხელშეკრულების ერთ-ერთი მხარე 405-ე მუხლით გათვალისწინებული პირობების არსებობისას უარს იტყვის ხელშეკრულებაზე, მაშინ მიღებული შესრულება და სარგებელი მხარეებს უბრუნდებათ (ნატურით დაბრუნება). ამავე კოდექსის 405-ე მუხლის მიხედვით, თუ ხელშეკრულების ერთი მხარე არღვევს ორმხრივი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებას, მაშინ ხელშეკრულების მეორე მხარეს შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე ვალდებულების შესრულებისათვის მის მიერ დამატებით განსაზღვრული ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ. არ არის აუცილებელი დამატებითი ვადის დაწესება ან გაფრთხილება, თუ ვალდებულება არ შესრულდა ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ვადაში, ხოლო კრედიტორმა ურთიერთობის გაგრძელება ხელშეკრულებით დაუკავშირა ვალდებულების დროულ შესრულებას.

ხელშეკრულებიდან გასვლის მომწესრიგებელი ნორმების ანალიზიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ხელშეკრულებიდან გასვლის (ხელშეკრულებაზე უარის) ძალით ხორციელდება ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობის გაუქმება. ხელშეკრულებიდან გასვლის შემდეგ მხარეებს წარმოეშობათ ახალი ვალდებულება – ხელშეკრულების შედეგად მიღებული შესრულება და სარგებელი დაუბრუნონ ერთმანეთს. ხელშეკრულებიდან გასვლა ცალმხრივი ნების გამოვლენის საშუალებით ხორციელდება, ამისთვის არ არის აუცილებელი ხელშეკრულების მეორე მხარის თანხმობა.

კონკრეტულ შემთხვევაში, აპელანტი მოსარჩელის მიერ ხელშეკრულებაზე უარის თქმას უკავშირებდა შპს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „რ. ე-ის“ 2012 წლის 23 ოქტომბრის წერილს, რომლითაც ნ. შ-ს ეთხოვა დავალიანების დაფარვა არა უგვიანეს 2012 წლის 15 ნოემბრისა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, იგი გაფრთხილებულ იქნა საარბიტრაჟო სარჩელის აღძვრასთან დაკავშირებით, თანხების (ძირითადი, საპროცენტო სარგებელი, პირგასამტეხლო, ჯარიმა) გადაწყვეტილების აღსრულების დრომდე გადახდის და იპოთეკით დატვირთული ქონების რეალიზაციის მოთხოვნით. სააპელაციო სასამართლომ შენიშნა, რომ მსგავსი შინაარსის წერილი მიკროსაფინანსო ორგანიზაციამ მოვალეს გაუგზავნა ასევე, 2012 წლის 24 სექტემბერს. ამასთან, საგულისხმო იყო, რომ 2012 წლის 23 ოქტომბრის შემდეგ, 2012 წლის 2 ნოემბერს, მოპასუხე ც. ქ-ს (მსესხებელი) შპს „რ. ე-ისგან“ ეცნობა სესხზე წლიური საპროცენტო განაკვეთის 60%-მდე გაზრდის თაობაზე, 2012 წლის 9 მაისს დადებული N3186 საკრედიტო ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შუსრულებლობის გამო.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის ზემოაღნიშნული პრეტენზია და სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლზე მითითებით განმარტა, რომ ხელშეკრულებიდან გასვლით მხარე გამოხატავს ნებას, არ გააგრძელოს კონტრაგენტთან სახელშეკრულებო ურთიერთობა. ზემოთ დასახელებული წერილებიდან კი, მით უფრო, 2012 წლის 2 ნოემბრის წერილთან ერთობლიობაში შეფასების შედეგად, არ დგინდებოდა კრედიტორის ნების არსებობა, მიმართული სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტისკენ.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, აპელანტმა ვერ უზრუნველყო მის მიერ შემოთავაზებული მტკიცების დადასტურება იმასთან დაკავშირებით, რომ მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულება მოსარჩელის ინიციატივით შეწყდა 2012 წლის ოქტომბრის თვეში და რომ 2012 წლის ოქტომბრის შემდგომ პერიოდზე არ არსებობდა პროცენტის დარიცხვის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მოსარჩელემ მხარეებს შორის გაფორმებული 2012 წლის 9 მაისის ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ნება გამოავლინა 2013 წლის 18 მარტს, როდესაც შპს მიკროსაფინანასო ორგანიზაცია „რ. ე-მა“ სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხეების: ც. ქ-ის და ნ. შ-ის მიმართ და მოითხოვა ხელშეკრულების შედეგად მიღებული კრედიტის, სარგებელის და ჯარიმის გადახდის დაკისრება. ამდენად სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მართლზომიერი იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება 2012 წლის 9 ნოემბრიდან 2013 წლის 19 თებერვლამდე პერიოდზე პროცენტის გადახდის დაკისრების ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, ვინაიდან არსებობდა მხარეების მიერ დადებული წერილობითი გარიგება, რომელიც ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ადგენდა პირგასამტეხლოს და ამასთან, მხარეთა შორის სადავო არ იყო მოვალის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა, სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლის თანახმად, არსებობდა ყველა პირობა პირგასამტეხლოს დაკისრების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებისათვის. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმის გარემოებების მხედველობაში მიღებით, მოთხოვნილი პირგასამტეხლო პირველი ინსტანციის სასამართლომ აპელანტის სასარგებლოდ მაქსიმალურად შეამცირა გონივრულ ოდენობამდე. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დაკისრებული პირგასამტეხლოს ნაწილში სააპელაციო საჩივარი არ შეიცავდა რაიმე დასაბუთებულ პრეტენზიას გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიმართ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. შ-მა.

კასატორის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით პირგასამტეხლოსა და 2012 წლის 9 ნოემბრიდან დარიცხული პროცენტის დაკისრების ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

1.

სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 405-ე მუხლის მიხედვით, ხელშეკრულების მონაწილე მხარე უფლებამოსილია ცალმხრივი ნების გამოვლენის შედეგად კონტრაგენტი მხარის თანხმობის გარეშე უარი თქვას ხელშეკრულების გაგრძელებაზე. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით უდავოდ დასტურდება, რომ საკრედიტო ხელშეკრულება 2012 წლის 9 მაისს დაიდო 10 წლის ვადით და ხელშეკრულების მოქმედების ვადად განისაზღვრა 2022 წლის 8 მაისამდე პერიოდი. გარდა ამისა, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 2012 წლის 23 ოქტომბრის წერილით „რ. ე-მა“ ნ. შ-ს ვალდებულების სრულად შესრულება მოსთხოვა არა უგვიანეს 2012 წლის 15 ნოემბრისა. შესაბამისად, დადასტურებული ფაქტია, რომ აღნიშნული წერილის საფუძველზე შპს „რ. ე-მა“ ცალმხრივი ნების გამოვლენის გზით შეწყვიტა ხელშეკრულების მოქმედება. მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო კანონის დასახელებული ნორმები და არასწორად განმარტა მითითებული წერილი.

2.

სასამართლომ არასწორად არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ დაკისრებული პირგასამტეხლო – 2445 აშშ დოლარი, იყო შეუსაბამოდ მაღალი და მხარეთა მატერიალური მდგომარეობის გათვალისწინებით იგი ექვემდებარეობდა გონივრულ ფარგლებში, კერძოდ, 244.5 აშშ დოლარამდე შემცირებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. შ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%, რაც იმას ნიშნავს, რომ კასატორის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 30% რჩება სახელმწიფო ბიუჯეტში.

მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 23 მაისის განჩინებით ნ. შ-ის საკასაციო საჩივარს დაუდგინდა ხარვეზი, კერძოდ, კასატორს დაევალა 272.25 აშშ დოლარის ოდენობით სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის დედნის საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენა. 2014 წლის 25 ივნისს კასატორმა საკასაციო სასამართლოში წარმოადგინა 300 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ქვითარი, რის შემდგომაც საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

როგორც გამოირკვა, საქართველოს ეროვნული ბანკის მონაცემებით, 2014 წლის 21 ივნისის მდგომარეობით ლარის მიმართ უცხოური ვალუტის – აშშ დოლარის გაცვლის ოფიციალური კურსი შეადგენდა 1.7717-ს. ამდენად, კასატორს ეროვნულ ვალუტაში მთლიანობაში უნდა გადაეხადა 482.34 (272.25X1.7717) ლარი, თუმცა მის მიერ გადახდილი იქნა მხოლოდ 300 ლარი. აქედან გამომდინარე, ვინაიდან საკასაციო საჩივრის ღირებულება შეადგენს 482.34 ლარს, ამ თანხის 30%, ანუ 144.70 ლარი უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში, ხოლო კასატორს, მის მიერ გადახდილი 300 ლარიდან, უნდა დაუბრუნდეს 155.3 (300-144.70) ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ნ. შ-ს (პირადი ნომერი – .....) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან (300 ლარი, საგადახდო დავალება № 3760488, გადახდის თარიღი – 2014 წლის 21 ივნისი) 155.3 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე