№ას-687-657-2014 30 დეკემბერი, 2014 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორები – ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლები: დ. ქ-ე, ვ. გ-ე, ლ. ა-ე, ლ. გ-ე, მ. ხ-ი, ო. გ-ე, ს. ა-ი, ქ. ჭ-ი, რ. ნ-ი, ზ. გ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე – ც. გ-ი
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 25 აპრილის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – თანხის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2010 წლის 27 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ც. გ-მა მოპასუხე ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ მიმართ (ტომი 1, ს.ფ. 1-12).
მოგვიანებით, სარჩელი დაზუსტდა, კერძოდ, მოპასუხეებად დასახელდნენ ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებელი წევრები: ქ. ა-ი, ე. ბ-ე, დ. ქ-ე, ე. ლ-ა, ვ. გ-ე, ლ. ა-ე, ლ. გ-ე, მ. კ-ი, მ. ხ-ი, ო. გ-ე, ს. ა-ი, ქ. ჭ-ი, რ. ნ-ი. მოსარჩელემ მოითხოვა:
1.
ამხანაგობა „ვ. უ-სთვის“ მის სასარგებლოდ ძირითადი თანხის სახით 15000 აშშ დოლარის დაკისრება;
2.
ამავე მოპასუხისათვის 2008 წლის 10 ოქტომბრიდან 2010 წლის 26 ივლისის ჩათვლით პირგასამტეხლოს სახით ძირითადი თანხის (15000 აშშ დოლარის) 0.1%-ის – 15 აშშ დოლარის (ჯამში 9765 აშშ დოლარის) დაკისრება, აგრეთვე, სარჩელის შეტანის დღიდან – 2010 წლის 26 ივლისიდან გადაწყვეტილების გამოტანამდე, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე ძირითადი თანხის 0.1%-ის – 15 აშშ დოლარის დაკისრება;
3.
ვალის დაფარვის მიზნით, მოპასუხის საკუთრებაში არსებული და იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების – ქ.თბილისში, ღ-ის ქ.№7-ში მდებარე უძრავი ქონების იძულებითი აუქციონის წესით რეალიზაციის დადგენა (ტომი 1, ს.ფ. 123-137).
უფრო გვიან, მოპასუხეთა სიას დაემატა ამხანაგობის კიდევ 3 წევრი: ზ. გ-ე, გ. მ-ა, ქ. უ-ი (ტომი 1, ს.ფ. 221).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ც. გ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა:
1.
მოპასუხეებს – ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლებს: ქ. ა-ს, ე. ბ-ს, დ. ქ-ს, ე. ლ-ას, ვ. გ-ს, ლ. ა-ს, მ. კ-ს, ლ. გ-ს, მ. ხ-ს, ო. გ-ს, ს. ა-ს, ქ. ჭ-ს, რ. ნ-ს, ზ. გ-ს, გ. მ-ას, ქ. უ-ს მოსარჩელე ც. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრათ 2007 წლის 10 იანვარს გაფორმებული სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების ძირითადი თანხის გადახდა 11320 აშშ დოლარის ოდენობით;
2.
მოპასუხეებს – ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლებს: ქ. ა-ს, ე. ბ-ს, დ .ქ-ს, ე. ლ-ას, ვ. გ-ს, ლ. ა-ს, მ. კ-ს, ლ. გ-ს, მ. ხ-ს, ო. გ-ს, ს. ა-ს, ქ. ჭ-ს, რ. ნ-ს, ზ. გ-ს, გ. მ-ას, ქ. უ-ს მოსარჩელე ც. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრათ 2007 წლის 10 იანვარს გაფორმებული სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე პირგასამტეხლოს გადახდა 2008 წლის 10 დეკემბრიდან 2013 წლის 10 ოქტომბრამდე ყოველდღიურად 2 აშშ დოლარის ოდენობით;
3.
მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრათ მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 732.6 ლარის, სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებაზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 50 ლარის, სასამართლო ხარჯის – 30 ლარისა და 618 ლარის, ასევე, მოსარჩელის მიერ წარმომადგენლის მომსახურებაზე გაწეული ხარჯის ანაზღაურება 977 ლარის ოდენობით (ტომი 2, ს.ფ. 156-169).
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლებმა: დ. ქ-მ, ვ. გ-მ, ლ. ა-მ, ლ. გ-მ, მ. ხ-მა, ო. გ-მ, ს. ა-მა, ქ. ჭ-მა, რ. ნ-მა, ზ. გ-მ, ქ. უ-მა და გ. მ-ამ.
აპელანტების მოთხოვნა:
გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი 2, ს.ფ. 202-215; 221-230).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 25 აპრილის განჩინებით ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლების: დ. ქ-ის, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ის, რ. ნ-ის, ზ. გ-ის, ქ. უ-ისა და გ. მ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოება:
2007 წლის 10 იანვარს ცისანა გზირიშვილსა და ამხანაგობა „ვ. უ-ს“ შორის დაიდო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ც. გ-მა ამხანაგობა „ვ. უ-ს“ სესხის სახით გადასცა 22000 აშშ დოლარი, ყოველთვიური 2% სარგებლის დარიცხვით, 2007 წლის 10 აპრილის ჩათვლით;
სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა ძირითადად დაემყარა იმ არგუმენტს, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარემ – ქ. ა-მა, როგორც ფიზიკურმა პირმა, ისე გააფორმა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება ც. გ-თან. ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 25 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც მოსარჩელეები მოითხოვდნენ 2007 წლის 10 იანვრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას. სასამართლომ, იპოთეკის ნაწილში ხელშეკრულება გააბათილა იმ საფუძვლით, რომ ამხანაგობის წევრებს თავმჯდომარე არ აღუჭურვავთ შესაბამისი უფლებამოსილებით. რაც შეეხებოდა სასესხო ურთიერთობას, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ. ა-ი უფლებამოსილი იყო აეღო სესხი და კრედიტი ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ სახელით, ვინაიდან აღნიშნული არ მოითხოვდა ამხანაგობის წევრების მიერ სპეციალური ნებართვის არსებობას. შესაბამისად, ამ ნაწილში სადავო გარიგება დარჩა ძალაში.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით განხილულ დასახელებულ დავაში სასამართლოს მიერ დადგენილ ზემოაღნიშნულ გარემოებას პრეიუდიციული მნიშვნელობა უნდა მინიჭებოდა მოცემული დავის განხილვის დროს.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სადავო ხელშეკრულების შინაარსიდან გამომდინარე ცალსახად დასტურდებოდა, რომ ქ. ა-მა ც. გ-თან ხელშეკრულება დადო, როგორც ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ თავმჯდომარემ. ამხანაგობის სადამფუძნებლო დოკუმენტებით, ქ. ა-ს მინიჭებული ჰქონდა უფლებამოსილება, წარმოედგინა ამხანაგობა მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მისი სახელით დაედო ნებისმიერი გარიგება, გარდა საერთო კრების კომპეტენციას მიკუთვნებული საკითხებისა. სადამფუძნებლო ხელშეკრულებაში წევრთა მიერ გამოვლენილი ნება საფუძველს იძლეოდა დასკვნისათვის, რომ ქ. ა-ი უფლებამოსილი იყო ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ სახელით დაედო სესხის ხელშეკრულება. რაც შეეხებოდა აპელანტის მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარე პირადად ახორციელებდა სესხის თანხის გადახდას და ეს მის პირად ვალდებულებაზე მიუთითებდა, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაშიც ამხანაგობის თავმჯდომარე მოქმედებდა, როგორც ამხანაგობის წარმომადგენელი და ვალდებულებას ასრულებდა „ვ. უ-ის“ სახელით.
სადავო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სესხის თანხის ოდენობასთან მიმართებით სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა შემდეგი:
არასწორი იყო აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ქ ა-ს, რომელიც პერიოდულად ასრულებდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებას – იხდიდა სესხის თანხას, საბოლოო ჯამში შესაძლოა გადახდილი ჰქონოდა გაცილებით მეტი თანხა, ვიდრე ეს პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა. დასმულ საკითხთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 429-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, კრედიტორმა მოვალის მოთხოვნით შესრულების მთლიანად ან ნაწილობრივ მიღების შესახებ, უნდა გასცეს ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი. აქვე, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამოქალაქო პროცესი აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხარეებს უფლებებთან ერთად ეკისრებათ ფაქტების მითითებისა და შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენის ვალდებულება, რომელთა შეუსრულებლობა მხარეებისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. მოცემული დანაწესი განმტკიცებულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლში, რომლის მიხედვით, მოდავე მხარეებს თანაბარი შესაძლებლობა აქვთ განსაზღვრონ ფაქტები თავიანთი მოთხოვნებისა თუ შესაგებლის დასასაბუთებლად და თვითონვე მიიღონ გადაწყვეტილება, თუ რომელი მტკიცებულებებით უნდა დადასტურდეს ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებები, რომლებზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს, ე.ი. მხარეს ეკისრება, როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი დამტკიცების ტვირთი, რაც სათანადო მტკიცებულებების წარდგენით უნდა განახორციელოს. ამ გარემოებების დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.
სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, აღნიშნული კატეგორიის დავის სამართლიანი და ობიექტური გადაწყვეტის მიზნებისათვის გამოყენებულ უნდა იქნეს მტკიცების ტვირთის განაწილების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში მოქმედი სტანდარტი, რომლის თანახმად, მოსარჩელემ უნდა დაადასტუროს გარემოებები, რომლებზეც იგი ამყარებს სასარჩელო მოთხოვნას, ხოლო მოპასუხემ უნდა დაადასტუროს ის გარემოებები, რომლებსაც შესაგებელი ეფუძნება. მოცემულ შემთხვევაში, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ ქ. ა-მა, როგორც ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ წარმომადგენელმა მოსარჩელეს გადაუხადა გაცილებით დიდი თანხა, აპელანტებს ეკისრებოდათ, რაც მათ არ განუხორციელებიათ. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება იმის შესახებ, რომ 2007 წლის 10 იანვრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოპასუხეს მოსარჩელისათვის გადასახდელი ჰქონდა სესხის ძირითადი თანხა 11320 აშშ დოლარის ოდენობით. რაც შეეხებოდა პირგასამტეხლოს ოდენობას, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეების მიერ განსაზღვრული პირგასამტეხლო შეუსაბამოდ მაღალი იყო, რაც ეწინააღმდეგებოდა სოციალური სამართლიანობის პრინციპს და ხელშეკრულების მხარეს შეუსაბამოდ რთულ მდგომარეობაში აყენებდა. აქედან გამომდინარე, სასამართლომ სწორად შეამცირა მისი ოდენობა.
სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია აპელანტის პრეტენზიაზე სარჩელის ხანდაზმულობასთან მიმართებით და აღნიშნა, რომ ხანდაზმულობის თაობაზე მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს (აპელანტს) ეკისრებოდა. აპელანტის მოსაზრებით, იმის გათვალისწინებით, რომ სარჩელი 2010 წლის 27 ივლისს აღიძრა, სასესხო ურთიერთობა მხარეებს შორის 2007 წლის 10 იანვარს წარმოიშვა და მისი მოქმედების ვადა, 2007 წლის 10 აპრილს ამოიწურა, ამასთან, ვინაიდან ამხანაგობის მხრიდან თანხის გადახდის გარემოება 2007 წლის 10 აპრილის შემდგომ არ დასტურდებოდა, რასაც შეიძლებოდა ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა გამოეწვია, ც. გ-ის მოთხოვნა ხანდაზმული იყო.
ზემოხსენებულ საკითხთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმეში არსებულ წერილობით მტკიცებულებებზე (სისხლის სამართლის საქმის №1/3869-09 /006090315/ მასალები), რომლებითაც დადასტურდა, რომ ქ. ა-მა 2007 წლის 10 იანვრის სესხის ხელშეკრულების ფარგლებში, სესხის დაფარვის მიზნით ც. გ-ის მიმართ ბოლო გადახდა განახორციელა 2008 წლის 10 დეკემბერს. აღნიშნული გარემოება დადასტურდა, აგრეთვე, მხარის ახსნა-განმარტებით.
ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2007 წლის სასესხო ურთიერთობის ვადის ამოწურვის – 2007 წლის 10 აპრილის შემდგომ, ამხანაგობის სახელით ქ. ა-ის მიერ 2008 წლის 10 დეკემბერს დავალიანების დაფარვის მიზნით თანხის (3000 აშშ დოლარი) გადახდა, წარმოადგენდა სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის ფაქტობრივ საფუძველს, რისი გათვალისწინებითაც, ხანდაზმულობის ვადა 2007 წლის 10 იანვრის სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე გამსესხებლის მოთხოვნაზე უნდა ათვლილიყო 2008 წლის 11 დეკემბრიდან. შესაბამისად, სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადის ამოწურვამდე – 2011 წლის 11 დეკემბრამდე, ც. გ-მა განახორციელა 2010 წლის ივლისში სარჩელის აღძვრა.
გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებაზე, რომ, როგორც საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებებით დადასტურდა, ც. გ-მა 2009 წლის დეკემბრის თვეში მიმართა სასამართლოს 2007 წლის 10 იანვრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების უკანონოდ გაბათილების გამო, ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მისი მოთხოვნის არსებობის დადასტურების შესახებ. შედეგად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილებით აღდგენილ იქნა ც. გ-ის მოთხოვნის უფლება. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ იმ შემთხვევაშიც კი, თუკი 2008 წლის 10 დეკემბერს ამხანაგობის მიერ განხორციელებულ გადახდას არ მივიჩნევდით ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის ფაქტობრივ საფუძვლად, ც. გ-ის მიერ 2007 წლის 10 იანვრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მისი მოთხოვნის აღიარების შესახებ სასამართლოსათვის მიმართა ყველა შემთხვევაში იწვევდა 2007 წლის 10 იანვრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე გამსესხებლის მოთხოვნაზე ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტას, გამომდინარე სამოქალაქო კოდექსის 138-ე მუხლის დანაწესიდან.
საბოლოოდ, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ ხანდაზმულობის შესახებ აპელანტის მტკიცება მოკლებული იყო ფაქტობრივ დასაბუთებას და ამ ნაწილშიც არ არსებობდა სააპელაციო პრეტენზიის დაკმაყოფილების საფუძველი (ტომი 3, ს.ფ. 120-133).
სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანეს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლებმა: დ. ქ-მ, ვ. გ-მ, ლ. ა-მ, ლ. გ-მ, მ. ხ-მა, ო. გ-მ, ს. ა-მა, ქ. ჭ-მა, რ. ნ-მა და ზ. გ-მ.
კასატორების მოთხოვნა:
გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:
1.
სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ 2007 წლის 10 იანვარს ც. გ-სა და ამხანაგობა „ვ. უ-ს“ შორის დაიდო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, ც. გ-მა ამხანაგობა „ვ. უ-ს“ სესხის სახით გადასცა 22000 აშშ დოლარი, ყოველთვიური 2% სარგებლის დარიცხვით, 2007 წლის 10 აპრილის ჩათვლით. მართალია, ამ გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს უნდა მიენიჭოს პრეიუდიციული მნიშვნელობა, მაგრამ დადგენილი გარემოებების გაზიარება უნდა მოხდეს იმის გათვალისწინებით, თუ რა იყო დავის საგანი. არასწორია საქმეზე დადგენილად იმ ფაქტის მიჩნევა, რომ 2007 წლის 10 იანვრის ხელშეკრულების საფუძველზე ც. გ-მა ამხანაგობა „ვ. უ-ს“ სესხის სახით გადასცა 22000 აშშ დოლარი, რადგან მითითებულ საქმეზე განხილვის საგანი არ ყოფილა ქ. ა-სათვის გადაცემული თანხის ოდენობა. სასამართლომ კანონიერად ჩათვალა ქ. ა-სა და ც. გ-ს შორის დადებული ხელშეკრულება სესხის ნაწილში და იგი გააუქმა იპოთეკის ნაწილში, სესხის ოდენობის საკითხი სასამართლო განხილვის საგანს არ წარმოადგენდა, შესაბამისად, სასამართლოს მასზე არ უმსჯელია. მოპასუხეებმა აღნიშნული საქმის ფარგლებში მიუთითეს, რომ სინამდვილეში სესხის ოდენობა შეადგენდა 20000 აშშ დოლარს, ამიტომ სააპელაციო სასამართლოს ამ საკითხზე უნდა ემსჯელა და დასკვნა საქმეში არსებული მასალების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე უნდა გამოეტანა. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ ც. გ-ს ქ. ა-სათვის არ გადაუცია 22000 აშშ დოლარი, კერძოდ, საქმეზე წარმოდგენილია ც. გ-ის, როგორც ქ. ა-ის მიმართ აღძრულ სისხლის სამართლის საქმეზე დაზარალებულად ცნობილი პირის დაკითხვის ოქმი. დაკითხვისას ც. გ-მა განაცხადა, რომ 2007 წლის 10 იანვარს ქ. ა-ს სესხის სახით გადასცა 21000 აშშ დოლარი. იმავე დაკითხვის ოქმში ც. გ-მა მიუთითა, რომ ქ. ა-მა მას 2008 წლის ოქტომბერში ძირი თანხის გასასტუმრებლად დაუბრუნა 2000 აშშ დოლარი, ხოლო 2008 წლის დეკემბერში, ასევე ძირი თანხის გასასტუმრებლად გადასცა 3000 აშშ დოლარი. ამის შემდგომ, ც. გ-მა განმარტა, რომ ქ. ა-ს ძირი თანხის სახით მისთვის გადასახდელი დარჩა 15000 აშშ დოლარი. ამ განმარტებიდან გამომდინარეობს, რომ ც. გ-მა ქ. ა-ს ძირი თანხის სახით გადასცა არა 210000 ან 22000 აშშ დოლარი, არამედ 20000 აშშ დოლარი.
3.
სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ამხანაგობა „ვ. უ-ს“ სესხის ძირითადი თანხის სახით გადასახდელი აქვს 11320 ლარი.
2007 წლის 10 იანვრის ხელშეკრულების შესაბამისად, სესხი იყო 3-თვიანი, თვეში 2%-იანი სარგებლით. ამდენად, ყოველთვიურად სარგებლის სახით უნდა გადახდილიყო 440 აშშ დოლარი (22000 აშშ დოლარის 2% შეადგენს 440 აშშ დოლარს), რაც სამ თვეზე გაანგარიშებით არის 1320 აშშ დოლარი (3 X 440 = 1320-ს). სამი თვის შემდეგ, ხელშეკრულება ითვალისწინებდა პირგასამტეხლოს – ძირითადი თანხის 6%-ს თვეში, რაც შეადგენს 1320 აშშ დოლარს. თუკი ამხანაგობა „ვ. უ-ი“ 2008 წლის 10 დეკემბრამდე ასრულებდა თავის ვალდებულებას, ეს იმას ნიშნავს, რომ პირველი სამი თვის განმავლობაში ც. გ-ს გადაუხადეს 1320 აშშ დოლარი, ხოლო დარჩენილი 20 თვის განმავლობაში – 26400 აშშ დოლარი (20 X 1320 = 26400-ს), რაც მთლიანობაში შეადგენს 27720 აშშ დოლარს (1320 + 26400 = 27720-ს).
იმ შემთხვევაში, თუკი ქ. ა-ი 2007 წლის 10 იანვრის ხელშეკრულების ვადის გასვლის შემდგომაც იხდიდა არა 6% პირგასამტეხლოს, არამედ ხელშეკრულებით განსაზღვრულ 2% სარგებელს, გამოდის, რომ 23 თვის განმავლობაში (2007 წლის 10 იანვრიდან 2008 წლის 10 დეკემბრამდე არის 23 თვე) ც. გ-ს სარგებლის სახით მიუღია 10120 აშშ დოლარი (23 X 440 = 110120-ს). ამ თანხაზე 5000 აშშ დოლარის დამატების გათვალისწინებით, რომელიც ც. გ-ის განმარტებით არის სარგებლის გარდა მის მიერ მიღებული ძირი თანხა, მოსარჩელეს ჯამში მიუღია 17120 აშშ დოლარი (10120 + 7000 = 17120-ს). ეს თანხაც საკმაოდ განსხვავდება სასამართლოს მიერ ნაანგარიშები, ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ მიერ გადახდილი თანხისგან.
4.
სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი პირგასამტეხლოს ოდენობის კანონიერებაზე და მისი დაკისრების ვადის ხანგრძლივობაზე (ტომი 3, ს.ფ. 134-144).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლების: დ. ქ-ის, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ის, რ. ნ-ისა და ზ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლების: დ. ქ-ის, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ის, რ. ნ-ისა და ზ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გ. მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1195 ლარი) 70% – 836.5 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლების: დ. ქ-ის, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ის, რ. ნ-ისა და ზ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორებს – ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ დამფუძნებლებს: დ. ქ-ს, ვ. გ-ს, ლ. ა-ს, ლ. გ-ს, მ. ხ-ს, ო. გ-ს, ს. ა-ს, ქ. ჭ-ს, რ. ნ-სა და ზ. გ-ს, დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გ. მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1195 ლარი, საგადახდო დავალება № 1, გადახდის თარიღი – 2014 წლის 14 ივლისი) 70% – 836.5 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე
