№ას-891-853-2014 30 დეკემბერი, 2014 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ნ. კ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ჯ-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 15 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გასვლა, უძრავი ნივთის დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2013 წლის 29 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ნ. კ-მ მოპასუხე თ. ჯ-ის მიმართ და მოითხოვა:

1. ნ. კ-სა და თ. ჯ-ს შორის 2008 წლის 3 სექტემბერს დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გასვლა;

2. ქ.თბილისში, ს-ის ქუჩის მე-2ა კორპუსში მდებარე №30 ბინის ნ. კ-ის საკუთრებაში აღრიცხვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 20 იანვრის გადაწყვეტილებით ნ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 15 ივლისის განჩინებით ნ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ 2008 წლის 3 სექტემბერს ნ. კ-სა და თ. ჯ-ს შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება. ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა თბილისში, ს-ის ქუჩის მე-2ა კორპუსში მდებარე №30 ბინა.

სააპელაციო სასამართლომ, საქმის განხილვისას იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლით, რომლის თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა მყიდველს გადასცეს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი, ხოლო მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს ნასყიდობის საფასური და მიიღოს ქონება.

კონკრეტულ შემთხვევაში, ხელშეკრულების მიხედვით, ნასყიდობის თანხის გადაცემა უნდა მომხდარიყო ხელშეკრულების ხელმოწერისთანავე, ხოლო გამყიდველი ვალდებული იყო, ხელშეკრულების გაფორმებისთანავე გადაეცა ბინა. აღნიშნული შეთანხმების ანალიზით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებები მხარეებს ერთდროულად – გარიგების დადებისთანავე უნდა შეესრულებინათ და არ ყოფილა შეთანხმება თანხის გადახდის სხვა დროისათვის გადავადებაზე. წარდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა აპელანტის მიერ მითითებული გარემოება იმის შესახებ, რომ თ. ჯ-ს ნასყიდობის საფასური ვ.-ფ-ას გამზირზე მდებარე მის საკუთრებაში არსებული ბინის გაყიდვის შემდეგ უნდა გადაეხადა.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, თავად ის გარემოება, რომ მოსარჩელემ მოპასუხეს ბინა საკუთრებაში გადასცა (მოსარჩელის თანხმობით ბინის მესაკუთრედ თ. ჯ-ე აღირიცხა), იმ ვითარებაში, როდესაც მხარეებს ვალდებულებები ერთმანეთის მიმართ ფაქტობრივად ერთდროულად უნდა შეესრულებინათ, ქმნიდა მყიდველის მიერ ნასყიდობის ფასის გადახდის პრეზუმფციას. აქედან გამომდინარე, საქმის გარემოებებისა და არსებული მტკიცებულებების ერთობლიობაში შეფასების შედეგად უნდა დადგენილიყო, შესაძლებელი იყო თუ არა ამ პრეზუმფციის დარღვევა და საწინააღმდეგოს მტკიცება. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა შემდეგ გარემოებებზე:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 28 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ვ. ჭ-ს უარი ეთქვა მასა და ნ. კ-ს შორის სადავო ბინაზე 2006 წლის 26 სექტემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების და ასევე, 2008 წლის 26 აგვისტოს ნ. კ-სა და თ. ჯ-ს შორის შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობაზე. სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ, მართალია, ნ. კ-სთან დადებული გარიგება მოჩვენებითად იქნა მიჩნეული, მაგრამ 2008 წლის 26 აგვისტოს გარიგების საფუძველზე თ. ჯ-ე სადავო ბინის კეთილსინდისიერ შემძენს წარმოადგენდა. კეთილსინდისიერ შემძენად პირის ცნობა დასაშვებია, მხოლოდ იმ სავალდებულო პირობის არსებობისას, რომ იგი საკუთრებას მოიპოვებს სასყიდლიანი გარიგების საფუძველზე და არა უსასყიდლოდ. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლის თანახმად კი, მხარეებს უფლება არ აქვთ სადავო გახადონ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობები.

2008 წლიდან განსახილველი სარჩელის აღძვრამდე, მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია სადავო ბინაზე მოპასუხის საკუთრების უფლება და არასდროს უდავია მის მიმართ ნასყიდობის თანხის ანაზღაურების მოთხოვნით; 2008 წლის 20 დეკემბერს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს დიდუბე-ჩუღურეთის შინაგან საქმეთა სამმართველოს მე-2 განყოფილებაში მოწმის სახით დაკითხვისას ნ. კ-მ მიუთითა, რომ 2008 წლის აგვისტოში ბინა გაყიდა თ. ჯ-ე და მისგან მიიღო 50000 ლარი.

ზემოთ დასახელებული გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ არ დასტურდებოდა მოპასუხის მიერ ვალდებულების დარღვევის ფაქტი, რაც სამოქალაქო კოდექსის 405-ე, 352-ე მუხლების საფუძველზე ხელშეკრულებიდან გასვლის და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის საფუძველს წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. კ-მ.

კასატორის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ შეაფასა ის მტკიცებულებები, რომლებიც საქმის განხილვისას იქნა გამოკვლეული, კერძოდ, საქმეში არსებული მტკიცებულებების მიხედვით, სადავო ბინაზე სარეგისტრაციოდ წარდგენილ იქნა ნასყიდობის ორი ხელშეკრულება. ამ ხელშეკრულებებიდან პირველი ხელმოუწერელი იყო მხარეების მიერ. თუკი სააპელაციო სასამართლო ეყრდნობა ნასყიდობის ფასის გადახდის პრეზუმფციას, მაშინ ამავე მტკიცებულებებით დაუდგენელია, როდის მოხდა თანხის გადახდა.

მოწინააღმდეგე მხარე ვერ ასაბუთებს თანხის გადახდის ფაქტს, იგი ვერ მიუთითებს კონკრეტულად თანხის გადახდის პროცედურაზე. უფრო მეტიც, საქმეზე წარდგენილი აუდიო დისკით, რომელიც სასამართლომ ასევე გამოიკვლია, დასტურდება თ ჯ-ის მხრიდან ნასყიდობის თანხის გადაუხდელობა, ეს უკანასკნელი თვითონვე აღიარებს მითითებულ გარემოებას. განჩინებით გაურკვეველია, თუ რატომ არ შეაფასა და არ გაიზიარა სააპელაციო სასამართლომ ხსენებული მტკიცებულებები.

სასამართლომ დადგენილ გარემოებად მიიჩნია ნ. კ-ის დაკითხვის ოქმი თანხის მიღების ნაწილში, რაც არასწორია. ამ შემთხვევაში, მხარემ განმარტა ჩვენების მიცემის მოტივაცია, ამასთან, დაკითვის ოქმი არ განეკუთვნება იმ მტკიცებულებას, რომლითაც კანონი მოვალეს ავალდებულებს ვალდებულების შესრულების დოკუმენტის წარდგენას.

სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 429-431-ე მუხლები, რამდენადაც არსებობს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკა, რომლის თანახმად, ვალდებულების შესრულების მტკიცების ტვირთი მოვალეს ეკისრება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2500 ლარი) 70% – 1750 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ნ. კ-ს (პირადი ნომერი – .....) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2500 ლარი, საგადახდო დავალება №4747585, გადახდის თარიღი – 2014 წლის 13 ოქტომბერი) 70% – 1750 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

თ. თოდრია