№ას-307-289-2014 9 იანვარი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ჰ. ჟ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – მიტაცებული მიწის ნაკვეთის დაბრუნება და საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ჰ. ჟ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. ა-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა: დაევალოს ა. ა-ს, დაუბრუნოს მიტაცებული 27,61 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელიც მათი საერთო სარგებლობის საზღვრის გასწვრივ მდებარეობს, ასევე, მოშალოს სათავსო შენობები, სათივე, საცხობი, აბანო, ბოსელი, ამოძირკვოს ვაშლის ხე, ახლად აშენებულ სათავსოებს დაქანება მისცეს იმგვარად, რომ წვიმის ნადენი წყალი მიედინებოდეს მისი კუთვნილი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მიმართულებით.

მოსარჩელის განმარტებით, ა. ა-ი მისი მეზობელია, რომელმაც 1988 წლიდან დაიწყო მისი ოჯახის შევიწროვება, კერძოდ: 1988 წლიდან თვითნებურად მოაშენა და ააგო მისი კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს, სახლის კედლიდან 1-1,5 მეტრის დაშორებით ხის კონსტრუქციის დამხმარე სათავსოები, საზღვრის გასწვრივ 61 მეტრის სიგრძეზე, რომელსაც იყენებს სათივედ და ბოსლად. აღნიშნული სათავსოების სახურავი დაქანებულია მისი საკარმიდამო ნაკვეთის მხარეს და წვიმისა და თოვლის ჩამონადენი გროვდება სახლის კედელთან და აზიანებს მას. ბოსლის გვერდით მიშენებული აქვს საცხობი, რომელიც შეჭრილია მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთში 1,89 მეტრით, საცხობის გვერდით აშენებული აქვს აბანო, რომელიც ასევე შეჭრილია მისი მიწის ნაკვეთში 1,4 მეტრით, ხოლო 1 მეტრის სიღრმეზე დარგული აქვს ვაშლის ხე. ამდენად, 15 წლის განმავლობაში მოპასუხემ მიიტაცა მისი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის ჩრდილო-დასავლეთი მხარე კ-ს ქუჩის შემოსასვლელ ჭიშკრამდე. მოსარჩელის განმარტებით, მისი ინიციატივითა და ხარჯებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულმა ბიურომ ჩაატარა ექსპერტიზა, რომლითაც დადგინდა, რომ მოპასუხეს მიტაცებული აქვს ჰ. ჟ-ის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის 27,61 კვ.მ ნაწილი.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობის გამო.

ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებით ჰ. ჟ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე ა. ა-ს დაევალა აეღო ჰ. ჟ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთზე აგებული სათავსო (საცხობი - თონე); ასევე, ა. ა-ს დაევალა ჰ. ჟ-თან არსებული სასაზღვრო მიჯნის ზონაში განთავსებული დამხმარე სათავსოები - ბოსელი და აბანო, რომელიც აგებულია ადვილად აალებადი - წვადი მასალებით, მოეშალა და ახლის აშენების შემთხვევაში, აეშენებინა ისეთი სამშენებლო მასალით, რომელიც არ იქნებოდა ადვილად აალებადი და წვადი; ასევე, ა. ა-ს დაევალა სათავსოების სახურავები მოეწყო ისეთი დახრილობით, რაც ააცილებდა მოსარჩელე ჰ. ჟ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთში ატმოსფერული ნალექების მოხვედრას;

ჰ. ჟ-ს უარი ეთქვა ვაშლის ხის ამოძირკვასა და მიტაცებული მიწის ნაკვეთის 27.61 კვ.მ. დაბრუნებაზე, უსაფუძვლობის გამო.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ, ჰ. ჟ-მა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა მიტაცებული მიწის ნაკვეთის – 27.61 კვ.მ-ის დაბრუნებაზე და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ა. ა-მა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილებით ა. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ჰ. ჟ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოცემულ საქმეზე ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 პუნქტის შეცვლით, ამ ნაწილში (მიტაცებული 27.61 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის უკან დაბრუნების შესახებ უარის თქმის ნაწილში) მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ჰ. ჟ-ის სარჩელი 27.61 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის უკან დაბრუნების მოთხოვნის ნაწილში -ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე ა. ა-ს დაევალა ჰ. ჟ-სთვის 2.4 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის, კერძოდ, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2013 წლის 8 აპრილის N001284213 ექსპერტიზის დასკვნის დანართ №1-ზე აღნიშნული №4 ნაგებობის წითლად დაშტრიხული ნაწილის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელე ჰ. ჟ-ის საკუთრებაშია სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნეგობობები, მდებარე: ბორჯომის რაიონი, დაბა ბ-ი, კ-ს ქ. №15 (ყოფილი გ-ს ქ. №15ა), საკადასტრო კოდი: .........., ფართობი 1100 კვ.მ. (ტ. I. ს.ფ. 35);

მოსარჩელე ჰ. ჟ-ის მომიჯნავედ მდებარეობს ა. ა-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები, მდებარე: ბორჯომის რაიონი, დაბა ბ-ი, კ-ს ქ. №17-ში, საკადასტრო კოდი №........, ფართობი 0.214 ჰა (ტ. I. ს.ფ. 106-107);

მოპასუხე ა. ა-ს ჰ. ჟ-ის კუთვნილი მიწის ნაკვეთის საზღვარზე, ჰ. ჟ-ის სახლიდან სამ მეტრამდე მანძილზე, ხის (წვადი) მასალით აშენებული აქვს დამხმარე სათავსოები: სათივე, ბოსელი, საცხობი, აბანო, რომელთა სახურავი დახრილია ჰ. ჟ-ის მიწის ნაკვეთის მიმართულებით, რის გამოც ატმოსფერული ნალექი ჩაედინება მის კუთვნილ მიწის ნაკვეთში (18.01.2013წ. ადგილზე დათვალიერების ოქმი, ტ. I. ს.ფ. 162-163);

სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს N023907-2011/03/1 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ადგილზე ჩატარებული აზომვების შედეგად მიღებული მონაცემებით, ჰ. ჟ-ს ფაქტობრივად დაკავებული აქვს მიწის ნაკვეთი, ფართით 1172.39 კვ.მ., ხოლო ა. ა-ს - 2661.29 კვ.მ. ფართის მქონე მიწის ნაკვეთი;

ადგილზე ჩატარებული აზომვების შედეგად მიღებული მონაცემებისა და წარდგენილი დოკუმენტაციის მონაცემების ურთიერთშედარებით დგინდება, რომ ჰ. ჟ-ს ტექნიკური პასპორტის მონაცემებთან მიმართებაში ფაქტობრივად დაკავებული აქვს 27.61 კვ.მ.-ით ნაკლები მიწის ნაკვეთი, ხოლო საკადასტრო გეგმის მონაცემებთან მიმართებაში - 58.61 კვ.მ.-ით ნაკლები. იმის ზუსტად დადგენა, თუ კონკრეტულად რაში გამოიხატება აღნიშნული სხვაობა, ვინაიდან წარდგენილი ტექნიკური პასპორტის გეგმასა და საკადასტრო რუკაზე არ არის დატანილი საერთაშორისო სისტემის კოორდინატები, შეუძლებელია.

ადგილზე ჩატარებული აზომვების შედეგად მიღებული მონაცემებისა და ა. ა-ის ტექნიკური პასპორტის მონაცემების ურთიერთშედარებისას დადგინდა, რომ ა. ა-ს ფაქტობრივად დაკავებული აქვს 1116.29 კვ.მ.-ით მეტი მიწის ნაკვეთი. იმის ზუსტად დადგენა, თუ კონკრეტულად რაში გამოიხატება აღნიშნული სხვაობა, ვინაიდან წარდგენილი ტექნიკური პასპორტის გეგმაზე არ არის დატანილი საერთაშორისო სისტემის კოორდინატები, შეუძლებელია (ტ. I. ს.ფ. 25-27).

სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს N001284213 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, დანართ №1-ზე მოცემული №4 შენობა-ნაგებობის წითელი ფერით დაშტრიხული ნაწილი განთავსებულია ჰ. ჟ-ის საკუთრებაში არსებული, №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, ხოლო დანართ №1-ზე მოცემული: №4 შენობა-ნაგებობის შავი ფერით დაშტრიხული ნაწილი, შენობა-ნაგებობები №1; №2 და №3, აგრეთვე სასაზღვრო მიჯნასთან დარგული ერთი ძირი ვაშლის ხე, განთავსებულია ა. ა-ის სარგებლობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე.

ა. ა-ის სარგებლობაში არსებული დამხმარე შენობა-ნაგებობები (დანართ №1-ზე მოცემული №1; №2 და №3 შენობა-ნაგებობები), მდებარე ჰ ჟ-ის სამეზობლო მიწის ნაკვეთის მიჯნის ზონაში, არ აკმაყოფილებს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 8 ივლისის №1-1/1254 ბრძანებით დამტკიცებული „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე“ 26-ე მუხლის მე-19 პუნქტის მოთხოვნებს - „სამეზობლო საზღვრიდან 5.0 მეტრამდე მანძილზე დაუშვებელია შენობის ნაწილის კონსტრუქციად და მოსაპირკეთებლად წვადი სამშენებლო მასალების გამოყენება“.

ა. ა-ის სარგებლობაში არსებული დამხმარე შენობა-ნაგებობები (დანართი №1 და №2 შენობა-ნაგებობები), მდებარე ჰ. ჟ-ის სამეზობლო მიწის ნაკვეთის მიჯნის ზონაში, არ აკმაყოფილებს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 8 ივლისის №1-1/1254 ბრძანებით დამტკიცებული - „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე“ 33-ე მუხლის მე-4 პუნქტის მოთხოვნებს - „სამშენებლო მიწის ნაკვეთის საზღვარზე, მეზობლის სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მხარეს შენობის სახურავის მოწყობისას დამკვეთმა/მესაკუთრემ უნდა უზრუნველყოს ისეთი საინჟინრო ღონისძიებების განხორციელება, რაც ააცილებს ატმოსფერული ნალექების მოხვედრას მეზობლის მიწის ნაკვეთში“ (იხ. დანართი N1; ფოტოილუსტრაციები).

ექსპერტიზის დასკვნის კვლევით ნაწილში ექსპერტი აღწერს, რომ სასაზღვრო მიჯნასთან მდებარე ა. ა-ის საკუთრებაში არსებული №1 შენობა-ნაგებობა წარმოადგენს ხის კონსტრუქციის დამხმარე სათავსოს, რომელიც ნაწილობრივ გალესილია (ტკეჩზე). შენობის გადახურვა შესრულებულია ერთ ქანობიანი გადახურვით, რომელიც მიმართულია ჰ. ჟ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მიმართულებით, შენობის სიმაღლე Hმინ=2.37 მ-ს (ჰ. ჟ-ის მხარეს) Hმახ=2.90 მ-ს (ა. ა-ის მხარეს) (იხ. დანართი N1).

სასაზღვრო მიჯნაზე მდებარე, ა. ა-ის საკუთრებაში არსებული, N2 შენობა-ნაგებობა წარმოადგენს ხის კონსტრუქციის დამხმარე სათავსოს, რომელიც ნაწილობრივ გალესილია (ტკეჩზე). შენობის გადახურვა შესრულებულია ორქანობიანი გადახურვით. შენობის სიმაღლე Hმინ=1.8 მ.-ს (ჰ. ჟ-ის მხარეს), Hმახ=4.75 მ.-ს (კეხის სიმაღლე), Hმინ=2.1 მ.-ს (ა. ა-ის მხრეს) (იხ. დანართი N1).

სასაზღვრო მიჯნაზე მდებარე ა. ა-ის საკუთრებაში არსებული №3 შენობა-ნაგებობა წარმოადგენს ხის კონსტრუქციის დამხმარე სათავსოს. შენობის გადახურვა შესრულებულია ერთ ქანობიანი გადახურვით, რომელიც მიმართულია ა. ა-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მიმართულებით, შენობის სიმაღლე Hმინ=2.45 მ-ს (ა. ა-ის მხარეს), Hმახ=3.1 მ-ს (ჰ. ჟ-ის მხარეს) (იხ. დანართი N1).

დანართი №1-ზე მოცემულია შენობა-ნაგებობა N4, აღნიშნული შენობის კედელი და სახურავი ჩამონგრეულია, მხარეების განცხადებით, აღნიშნული შენობა-ნაგებობა წარმოადგენს თონეს, რომლითაც სარგებლობდა ა. ა-ი (ტ. I. ს.ფ. 193-201).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოში 2013 წლის 25 დეკემბერს გამართულ სასამართლო სხდომაზე ექსპერტებმა: ვ. ფ-ამ და ი. ქ-მ, დაადასტურეს N001284213 დასკვნა და დამატებით განმარტეს, რომ დანართ №1-ზე მოცემული №4 შენობა-ნაგებობების წითელი ფერით დაშტრიხული ნაწილი, რომელიც შეადგენს 2.4 კვ.მ.-ს, საკადასტრო გეგმის მიხედვით, ეკუთვნის ჰ. ჟ-ს, ხოლო შავი ფერით დაშტრიხული ნაწილი ა. ა-ის საკუთრებაშია (25.12.2013წ. სხდომის ოქმი).

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2013 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებაში ასახული სამართლებრივი შეფასებები და დასკვნები საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის ნაწილში, კერძოდ:

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 8 ივლისის N1-1/1254 ბრძანების 26-ე მუხლის მე-18 პუნქტისა და 33-ე მუხლის მე-4 პუნქტის დანაწესებზე მითითებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად განსაზღვრა, რომ რამდენადაც დადასტურებულია გარემოებები იმის შესახებ, რომ სასაზღვრო მიჯნასთან 3.0 მეტრამდე მანძილზე მდებარე ა. ა-ის საკუთრებაში არსებული №1, N2 და N3 შენობა-ნაგებობები წარმოადგენს ხის კონსტრუქციის დამხმარე სათავსოებს, რომლებიც ნაწილობრივ არის გალესილი (ტკეჩზე) და ამასთან, დასახელებული შენობების გადახურვა შესრულებულია ერთ ან ორქანობიანი გადახურვით, რომელიც მიმართულია ჰ. ჟ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მიმართულებით, რის გამოც ატმოსფერული ნალექი ჩაედინება მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთში, N4 შენობა-ნაგებობის კედელი და სახურავი კი ჩამონგრეულია, დარღვეულია ზემოაღნიშნულ ნორმატიულ აქტში მოცემული მოთხოვნები, რაც ამ ნაწილში, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებისა, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველია. სააპელაციო სასამართლო აქვე შენიშნავს, რომ თავად ის ფაქტი, რომ სადავო ნაგებობები აშენებულია სამშენებლო ნორმების დარღვევით, ადასტურებს მოსარჩელის საკუთრების უფლების ხელყოფას. სამშენებლო ნორმების დაწესების მიზანი სწორედ ისაა, რომ მათი დაუცველობა ხელყოფს (ხელს უშლის) მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებს თავიანთი უფლებების ჯეროვნად განხორციელებაში.

ა. ა-მა სააპელაციო საჩივრით სადავოდ გახადა სარჩელის ხანდაზმულობა.

აღნიშნულთან მიმართებით, სააპელაციო სასამართლომ პირველ რიგში განმარტა, რომ იმის გათვალისწინებით, რომ ხანდაზმულობა არის სარჩელისაგან თავის დაცვის ერთ-ერთი ფორმა და თავისთავად მოთხოვნის გაქარწყლებას არ იწვევს, სასარჩელო ხანდაზმულობის შედეგი პროცესუალური ხასიათის უფროა, ვიდრე მატერიალური. სასარჩელო ხანდაზმულობის შესახებ კანონმდებლობა ადგენს საშუალებას და არა უფლებას. ამასთან, ხანდაზმულობას არ აქვს ეფექტი მხარის მითითების გარეშე. სწორედ აღნიშნულიდან გამომდინარე, ხანდაზმულობა განიხილება, როგორც საქმის ფაქტობრივი გარემოება. მხარე კი, საპროცესო კანონმდებლობით შეზღუდულია მიუთითოს ახალი ფაქტებისა და მტკიცებულებების შესახებ ზემდგომ ინსტანციებში, ამდენად მიჩნეულია, რომ ხანდაზმულობის საკითხის დაყენება შესაძლებელია მხოლოდ პირველი ინსტანციის სასამართლოში. მოთხოვნის ხანდაზმულობის შესახებ მითითება პირველად სააპელაციო ან საკასაციო ინსტანციაში ისევე დაუშვებელია, როგორც ახალ ფაქტებსა და გარემოებებზე მითითება. ამასთან ერთად, კონკრეტულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მიზანშეწონილად მიიჩნია ასევე განმარტა, რომ მესაკუთრის უფლება, მოითხოვოს ხელშეშლის აღკვეთა, არ შეიძლება იყოს ხანდაზმული, ვინაიდან მესაკუთრის აღნიშნული თავისუფლების ხანდაზმულობის შემზღუდავი დანაწესისადმი დაქვემდებარება ეწინააღმდეგება საკუთრების უფლების აბსოლუტურ ბუნებას, საქართველოს კონსტიტუციასა და სამოქალაქო კოდექსის აღნიშნულ ნორმებს. შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადები არ უნდა გავრცელდეს უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვასა და ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნაზე, თუმცა, ნეგატორულ სარჩელთან მიმართებით, ხანდაზმულობის ვადები გარკვეული თავისებურებებით ხასიათდება, კერძოდ, მესაკუთრეს ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით სარჩელის აღძვრის უფლება აქვს იქამდე, სანამ ხელშეშლა გრძელდება, თუნდაც ხელშეშლა უსასრულოდ გრძელდებოდეს, ხოლო ხელშეშლის აღკვეთის შემდეგ ნეგატორული სარჩელის წარდგენა შეუძლებელია. კონკრეტულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოპასუხის მიერ მოსარჩელისთვის საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა დღემდე გრძელდება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში, საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის ნაწილში სასამართლოს მიერ სწორი სამართლებრივი შეფასება მიეცა დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვან საკითხებს და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა არსებითად სწორი გადაწყვეტილება, ა. ა-ის სააპელაციო საჩივარი კი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ა. ა-ს აღძრული აქვს ასევე ვინდიკაციური სარჩელი, კერძოდ, მოსარჩელე მოპასუხისგან მოითხოვს 27.61 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის დაბრუნებას.

აღნიშნულთან მიმართებით, პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 170.1-ე, 172.1-ე მუხლებით და განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში, მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე ნაწილობრივ უნდა დაკმყოფილებულიყო კერძოდ, რამდენედაც დადასტურებულია ის გარემოება, რომ ა. ა-ი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობს ჰ. ჟ-ის საკუთრებაში არსებულ N001284213 ექსპერტიზის დასკვნის დანართ №1-ზე მოცემული №4 შენობა-ნაგებობების წითელი ფერით დაშტრიხული ნაწილს, რომელიც შედგენს 2.4 კვ.მ.-ს (ტ. I. ს.ფ. 201), მოპასუხეს უნდა დაევალოს ჰ. ჟ-ს გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადასცეს მითითებული მიწის ნაკვეთი; დანარჩენ ნაწილში - 25.21 (27.61-2.4) კვ.მ. მიწის ნაკვეთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის ნაწილში კი, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დგინდება ა. ა-ის მიერ მისი მიტაცების შესახებ გარემოება, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. ა-მა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, გადაწყვეტილების მიღებისას სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლები, ასევე სამოქალაქო კოდექსის 128-ე, 130-ე, 174-ე, 175-ე, 176-ე და 177-ე მუხლების მოთხოვნები.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ, იმ დასაბუთებით, რომ თითქოსდა ხელშეშლა უწყვეტად გრძელდება, არ გაიზიარა ის გარემოება, რომ მოთხოვნა ხანდაზმული იყო, შესაბამისად, ჩათვალა, რომ ხანდაზმულობის ვადები არ უნდა გავრცელებულიყო, რაც არასწორია, ვინაიდან მოთხოვნა წარმოშობილია 25 წლის წინ და არ შეიძლება პირს ჰქონდეს უფლება, თავისი სურვილისამებრ შეიტანოს ნებისმიერ დროს სარჩელი.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად მიაკუთვნა მოწინაარმდეგე მხარეს 2,5 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი, ამასთან სასამართლომ უსაფუძვლოდ გაიზიარა ექსპერტიზის დასკვნა, ვინაიდან დღემდე შენობებზე არანაირი ხანძარი არ მომხდარა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 7 აპრილის განჩინებით ა. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ არტაშ აკოფოვის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. ა-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% –210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა. ა-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ 2014 წლის 12 მარტს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300ლარი) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური