№ას-335-316-2014 9 იანვარი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – გ. გ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ა-ი, შპს „ყ-ი“

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 იანვრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ხელშეშლის აღკვეთა, გამწოვი მილის დემონტაჟი და მილის ხვრეტელის გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ა-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ. გ-ისა და გ. მ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა: აეკრძალოთ მოპასუხეებს მის საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სახლით სარგებლობა-ექსპლუატაციასთან (გამაგრება, რემონტი, კომუნიკაციები) დაკავშირებით ხელშეშლა; ასევე, ქ. თბილისში, წ-ს ქ. №23-ში, სამეზობლო მიჯნის ზონაში, თ. ა-ის მიერ დამონტაჟებული სავენტილაციო გამწოვი მილის დემონტაჟი და მილის ხვრეტელის ამოქოლვა შემდეგი საფუძვლებით: თ. ა-ის განმარტებით, მოპასუხეების საერთო სარგებლობაშია შესასვლელი გზა, რომელიც გადის მისი სახლის კედლის გასწვრივ, აღნიშნულ კედელზე პროექტის მიხედვით დამონტაჟებულია მილი, რომელიც ადის კედლის გარე მხარეს. მოპასუხეები არ აძლევენ საშუალებას, შეაკეთოს დაზიანებული მილი და აწარმოოს სახლის კედლის შეკეთება.

გ. მ-მა და გ. გ-მა სარჩელი არ ცნეს.

თავის მხრივ გ. გ-მა შეგებებული სარჩელით მოითხოვა ბუნებრივი აირის გამწოვი მილის მონტაჟის პროექტის ბათილად ცნობა და მილის დემონტაჟი. მისი განმარტებით, 2012 წლის 26 დეკემბერს შპს „ყ-ს“ მიერ შედგა პროექტი, რომლის საფუძველზეც, თ. ა-ი მომიჯნავე მეზობლების ყოველგვარი თანხმობის გარეშე შეიჭრა მათ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთში და დაამონტაჟა აირის გამწოვი სავენტილაციო მილი. მილის ხვრელიც და თავად მილიც მოწყობილია საინჟინრო-ტექნიკური ნორმებისა და საკუთრების უფლების სრული იგნორირებით, შესაბამისად, უნდა მოხდეს მისი დემონტაჟი.

შეგებებული სარჩელის მოპასუხე თ. ა-მა და შპს „ყ-ის“ წარმომადგენელმა შეგებებული სარჩელი არ ცნეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებით თ. ა-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეებს: გ. გ-სა და გ. მ-ს აეკრძალათ მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელი სახლის სარგებლობა-ექსპლუატაციასთან (გამაგრება, რემონტი, კომუნიკაციები) დაკავშირებით ხელშეშლა.

მოსარჩელე გ. გ-ის შეგებებული სარჩელი, ქ. თბილისში, წ-ს ქ. №23-ში სამეზობლო ზონაში, მოპასუხე თ. ა-ის მიერ დამონტაჟებული სავენტილაციო გამწოვი მილის დემონტაჟისა და მილის ხვრეტილის ამოქოლვის შესახებ, არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და მოითხოვა ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 იანვრის განჩინებით გ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელე თ. ა-ი წარმოადგენს საცხოვრებელი ბინის მესაკუთრეს, მდებარე ქ. თბილისი, წ-ის ქ. №23, საკადასტრო კოდი №...............;

გ. გ-ი და გ. მ-ი წარმოადგენენ თანამესაკუთრეებს საცხოვრებელ ბინაზე, მდებარე თბილისი, წ-ის ქ. №25, საკადასტრო კოდი №...........;

წარმოდგენილი გეგმა-ნახაზით დადგენილია, რომ მოსარჩელე თ. ა-ის სახლის კედელზე გამწოვი მილი და გათბობის სისტემა დაპროექტებულია შპს ,,ყ-ის’’ მიერ.

მოსარჩელესა და მოპასუხეებს შორის არსებული დაძაბული ურთიერთობა დადასტურებულია საქმეზე წარმოდგენილი საპატრულო პოლიციის ოქმებისა და გლდანი-ნაძალადევის სამმართველოს IX განყოფილების მომართვის წერილის საფუძველზე, რომლის მიხედვითაც, ირკვევა, რომ 2012 წლის 19 დეკემბერს დაიწყო გამოძიება თ. ა-ის საცხოვრებელი სახლის ცენტრალური გათბობის მილის დაზიანების ფაქტზე;

შეგებებული სარჩელით მოპასუხეები არ უარყოფენ იმ ფაქტს, რომ თ ა-ის საცხოვრებელ სახლში თავდაპირველად გამათბობელი ხელსაწყო ნორმების დარღვევით იყო დამონტაჟებული და ჩახსნილ იქნა, რაზედაც შედგა შესაბამისი აქტი.

მოსარჩელეებმა გ. გ-მა და გ. მ-მა მიმართეს ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურს შესასვლელი ჭიშკრის მოწყობასთან დაკავშირებით, რაც შესრულებული იქნა.

დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტის დ. მ-ის მიერ 2013 წლის 14 ივნისს გაცემული ექსპერტიზის დასკვნით ქ. თბილისი, წ-ის ქ. №23-ში მოქ. თ. ა-ის ორ სართულიან საცხოვრებელ სახლზე საინჟინრო-ტექნიკური ნორმების დარღვევით, მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა ნებართვის გარეშე, მიჯნის ზონაში მოწყობილი აქვს ფანჯრის ღიობები და დამონტაჟებული აქვს სავენტილაციო გამწოვი მილი.

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, აპელანტი იმ ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად, რომ გამწოვი მილის არსებული დამონტაჟებით ირღვევა მოსარჩელის საკუთრების უფლება, კერძოდ, მოწინააღმდეგე მხარე შეჭრილია გ. გ-ის საკუთრებაში, უთითებს საჯარო რეესტრის ამონაწერზე და დამოუკიდებელი ექსპერტის დ. მ-ის მიერ 2013 წლის 14 ივნისს გაცემულ ექსპერტიზის დასკვნაზე. პალატის განმარტებით, საჯარო რეესტრის ამონაწერი წარმოადგენს უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელ მტკიცებულებას და აღნიშნული საკუთრების უფლების რაიმე სახით ხელყოფის, მათ შორის ერთი ნაკვეთის მესაკუთრის მხრიდან გამწოვი მილის დამონტაჟებით მეზობელ ნაკვეთში შეჭრის ფაქტობრივი გარემოების დამადასტურებელ მტკიცებულებად ვერ გამოდგება. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა მოსარჩელე თ. ა-ის მიერ წარმოდგენილ სათანადო მტკიცებულებაზე - ორთოფოტოზე, რომლითაც არ დასტურდება გ. გ-ის ტერიტორიის საზღვრების (ე.წ. წითელი ხაზების) დარღვევა (ტ.1, ს.ფ. 195).

რაც შეეხება, დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტის დ. მ-ის მიერ 2013 წლის 14 ივნისს გაცემულ ექსპერტიზის დასკვნას, რომლის მიხედვით, ქ. თბილისი, წ-ის ქ. №23-ში მოქ. თ. ა-ს ორ სართულიან საცხოვრებელ სახლზე საინჟინრო-ტექნიკური ნორმების დარღვევით, მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა ნებართვის გარეშე, მიჯნის ზონაში მოწყობილი აქვს ფანჯრის ღიობები და დამონტაჟებული აქვს სავენტილაციო გამწოვი მილი, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ექსპერტის დასკვნა სასამართლოსათვის სავალდებულო არ არის და მისი შეფასება ხდება 105-ე მუხლით დადგენილი წესით, მაგრამ სასამართლოს უარი დასკვნის მიღებაზე დასაბუთებულ უნდა იქნეს საქმეზე გამოტანილ გადაწყვეტილებაში ან განჩინებაში.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტის დასკვნა, ვინაიდან, მიიჩნია, რომ იგი გაცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. კერძოდ, ექსპერტის დასკვნა ემყარება იმ სამართლებრივ საფუძველს, რომ გამწოვი მილი დამონტაჟებულია ეკონომიკური განვითარების მინისტრის №1-1/1254 ბრძანების 26-ე მუხლის მე-2 პუნქტისა და ამავე მუხლის 151-ე პუნქტის მოთხოვნათა დარღვევით, რაც ითვალისწინებს იმას, რომ სავენტილაციო მილის მოსაწყობად საჭირო იყო გ. გ-ის (როგორც მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის) თანხმობა, რადგან იგი მოწყობილია მისი ნაკვეთის საზღვრიდან 3 მეტრზე ნაკლებ მანძილზე. სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია ექსპერტის აღნიშნული შეფასება, ვინაიდან, არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომლითაც დადგინდებოდა თ. ა-ის სახლის კედელსა (რომელზედაც დამონტაჟებულია გამწოვი მილი) და გ. გ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს შორის დაშორების მანძილი. ექსპერტის მიერ არ ჩატარებულა შესაბამისი აზომვები და არ შედგენილა ნახაზი, რომელშიც დაფიქსირდებოდა თ. ა-ის საკუთრებაში არსებული შენობის კედელზე გამწოვი მილის დამონტაჟებით აპელანტის (შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე გ. გ-ის) საკუთრებაში შეჭრის ფაქტობრივი გარემოება. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მხარის მიერ წარმოდგენილი საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნა შპს „ყ-ის“ მიერ შედგენილი სავენტილაციო გამწოვი მილის პროექტის არაკანონიერების დასადასტურებლად ვერ გამოდგება და არ უნდა იქნას გაზიარებული, დაუსაბუთებლობის გამო.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 171-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა არ შეიცავს რაიმე დასაბუთებას კონკრეტულად რა არის დარღვეული უშუალოდ გამწოვი მილის მონტაჟის დროს. ექსპერტის დასკვნა მომზადებულია „დასახლებული ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი რეგულირების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 8 ივლისის №1-1/1254 ბრძანების საფუძველზე და მითითებული მე-14 და მე-15 პრიმა მუხლები ზღუდავს სამეზობლო მიჯნის ზონაში ღიობების (კარების, ფანჯრების და სხვა ღია ნაწილის) მოწყობას მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის თანხმობის გარეშე. ბუნებრივი გაზის დანადგარების მოწყობის წესები და პროცედურები კი ძირითადად განისაზღვრება „გაზის სისტემების უსაფრთხოების ზოგადი მოთხოვნების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 8 ივლისის №1-1/525 ბრძანების მიხედვით, რაც ექსპერტის მსჯელობის საგანი არ გამხდარა.

რაც შეეხება, გ. გ-ისა და გ. მ-ის მიწის ნაკვეთის საზღვრების დარღვევას, პალატამ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ცალსახად დადგენილია, რომ გამწოვი მილი დამონტაჟებულია უშუალოდ თ. ა-ის საკუთრებაში არსებული შენობის კედელზე და სწორედ მოსარჩელის სამტკიცებელია ის გარემოებები, რაც საფუძვლად უნდა დაედოს გამწოვი მილის დემონტაჟის მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 175-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრეს არ შეუძლია აკრძალოს მეზობელი ნაკვეთიდან თავის ნაკვეთზე გაზის, ორთქლის, სუნის, ჭვარტლის, კვამლის, ხმაურის, სითბოს, რყევების ან სხვა მსგავს მოვლენათა ზემოქმედებანი, თუკი ისინი ხელს არ უშლიან მესაკუთრეს თავისი ნაკვეთით სარგებლობაში, ან უმნიშვნელოდ ხელყოფენ მის უფლებას. საქმის სააპელაციო წესით განხილვისას აპელანტის წარმომადგენელმა დამატებით განმარტა, რომ სავენტილაციო-გამწოვი მილის იმ სახით არსებობა როგორც ეს დღესაა, ვიზუალურად მიუღებელია გ. გ-სათვის. ამასთან, სავენტილაციო მილთან დგება სუნი და არის ჩამონაჟღენთი. თ. ა-ს აქვს შესაძლებლობა იგი დაამონტაჟოს სხვა ადგილზე, სადაც მისი არსებობა არავის შეაწუხებს.

განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო საჩივრის ზემოაღნიშნული საფუძველი პალატამ არ გაიზიარა, ვინაიდან აპელანტმა ვერ წარმოადგინა სათანადო მტკიცებულებები, რაც დაადასტურებდა, რომ სავენტილაციო-გამწოვი მილით გამოწვეული ზემოქმედება სცილდება კანონით დადგენილ სამეზობლო თმენის ვალდებულების ფარგლებს და გარდა ამისა, აღნიშნული გარემოებები არ წარმოადგენდა შეგებებული სარჩელის მოთხოვნის საფუძველს და მითითებულ იქნა მხოლოდ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის ეტაპზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან, არ არსებობს გ. გ-ის შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, პალატამ მიიჩნია, რომ თ. ა-ის მოთხოვნა (ძირითად სარჩელში) ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე გ. გ-ის მიმართ საფუძვლიანია და ამ ნაწილშიც არ არსებობს სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-მა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არ შეაფასა მოპასუხის უძრავი ქონების შესახებ წარმოადგენილი საკადასტრო რუკა-გეგმა ნახაზი, სადაც ნათლადაა გამოკვეთილი მოპასუხის სახლის საზღვრები. არასწორია სასამართლოს მსჯელობა მასზე, რომ დამონტაჟებული ობიექტი მოპასუხის კედელზეა და არ იჭრება კასატორის სივრცეში. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად გაანაწილა მტკიცების ტვირთი, მას ჯერ უნდა ემსჯელა ზემოქმედების აუცილებლობაზე და აუცდენლობაზე და მხოლოდ მას შემდგომ უნდა შეეფასებინა მოსარჩელეთა თმენის ვალდებულების ხარისხი და ზომა, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 14 აპრილის განჩინებით გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გ. გ-ის, როგორც ინვალიდობის მქონე პირი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური