№ას-977-938-2014 27 იანვარი, 2015 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – ნ. კ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ბ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 11 ივნისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
გურჯაანის რაიონულ სასამართლოს თანხის დაკისრების მოთხოვნით სარჩელით მიმართა მ. ბ-მა მოპასუხე ნ. კ-ის მიმართ.
ამავე სასამართლოს 2014 წლის 20 იანვრის გადაწყვეტილებით მ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა:
ნ. კ-ს მ. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 12720 ლარის გადახდა.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც მოითხოვა აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 11 ივნისის განჩინებით ნ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გურჯაანის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სარჩელის საგანს წარმოადგენდა დელიქტურ ვალდებულების შესრულება – მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ზიანის მიყენებისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების პირობებია: ზიანი, ზიანის მიყენება მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა და ზიანის მიმყენებელის ბრალეულობა. სამოქალაქო პროცესი, რომელიც აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე, მხარეებს უფლებებთან ერთად აკისრებს თავისივე ინტერესებისათვის აუცილებელ საპროცესო მოვალეობებს, რომელთა შეუსრულებლობა იწვევს ამავე მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს. ეს დანაწესი განმტკიცებულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით, რომლითაც მოდავე მხარეებს თანაბარი შესაძლებლობა აქვთ განსაზღვრონ ფაქტები თავიანთი მოთხოვნებისა თუ შესაგებლის დასასაბუთებლად და თვითონვე მიიღონ გადაწყვეტილება, თუ რომელი მტკიცებულებებით უნდა დადასტურდეს ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებები, რომლებზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს, ე.ი. მხარეს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი დამტკიცების ტვირთი, რაც სათანადო მტკიცებულებების წარდგენით უნდა განახორციელოს. ზიანის არსებობის ფაქტისა და ამ ზიანის სწორედ მოპასუხეთა ბრალეული ქმედებით გამოწვევის მტკიცების ტვირთი პროცესუალურად ეკისრება მოსარჩელეს.
მოსარჩელის მიერ წარდგენილი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის, ეკონომიკისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების სამსახურის მთავარმა სპეციალისტმა ჯ. შ-მა, ზედამხედველობის სამსახურის სპეცილისტმა დ. ბ-მა და სოფელ კ-ის ტერიტორიული ორგანოს სპეციალისტმა გ. ი-მა 2013 წლის 22 თებერვალს შეადგინეს აქტი, რომლითაც დგინდებოდა, რომ აქტის შემდგენელმა პირებმა მ. ბ-ის განცხადების საფუძველზე დაათვალიერეს მისი კუთვნილი დაზიანებული მიწის ნაკვეთი, სადაც გაშენებული იყო ერთწლიანი უნიკალური ჯიშის ხიხვის და ქისის ვაზის ნერგები. დათვალიერების შედეგად აღმოჩნდა, რომ ვენახში სულ გაშენებული იყო 35 რიგი ვაზის ნერგი, თითოეულ რიგში იყო 120 ძირი. ნერგების მთლიანი რაოდენობა შეადგენდა 4200 ძირს. ვიზუალური დათვალიერებით მთლიანად განადგურდა სავარაუდოდ მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის და ცხვრის მიერ 2520 ძირი, რაც საერთო რაოდენობის 60%-ს შეადგენდა.
პირველი ინსტანციის სასამართლოში 2011 წლის 30 აგვისტოს სასამართლო სხდომაზე მოწმედ დაკითხულმა 2013 წლის 22 თებერვლის აქტის შემდგენელმა პირებმა: ჯ. შ-მა, დ. ბ-მა და გ. ი-მა დაადასტურეს მათ მიერ შედგენილი აქტის სისწორე. მოწმე ჯ. შ-ის ჩვენებით, იგი მუშაობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობაში სოფლის მეურნეობის საკითხებში მთავარ სპეციალისტად, სოფლის მეურნეობა მისი საკურატორო სფეროა, ამიტომ მ. ბ-ის განცხადების საფუძველზე შემოწმების ჩატარება მას დაევალა. ჯ. შ-მა სხდომაზე დაადასტურა 2013 წლის 22 თებერვლის აქტის სისწორე და მიუთითა, რომ მ. ბ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთში გაშენებული იყო ერთწლიანი ხიხვის და ქისის ჯიშის ვაზის ნერგები, რაზეც აღინიშნებოდა ორგვარი დაზიანების კვალი: ცხოველის მიერ მოჭმული და ცხოველის მიერ ფეხით მექანიკურად დაზიანებული, რაც ჯამში სულ შეადგენდა 2520 ძირს.
მოსარჩელის განმარტებით, მისი ვენახის გვერდით მდებარეობდა ა. ა-ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც დაქირავებული ჰქონდა ნ. კ-ს, რომლის ცხვარმა და მსხვილფეხა პირუტყვმაც დააზიანა ვენახი. გურჯაანის რაიონულ სასამართლოში დაიკითხნენ მოწმეები, რომლებმაც დაადასტურეს მოსარჩელის განმარტებები.
მოწმე ა. ა-ის ჩვენებით, 2012 წლის დეკემბერში თავისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთი გაძოვების მიზნით ნამდვილად მიაქირავა აზერბაიჯანელი ეროვნების პიროვნებას, თუმცა მისი სახელი და გვარი არ იცის. მოწმემ განმარტა, რომ დამქირავებელს ჰყავდა ცხვრის ფარა და ძროხები, რომელსაც მწყემსები უვლიდნენ. მიწის გაქირავებამდე დამქირავებელმა პირადად ნახა ნაკვეთი, მოეწონა იგი და შეთანხმდნენ, რომ ცხოველის დაბინავების შემდეგ ქირაზეც შეთანხმდებოდნენ. მოწმემ დამაჯერებლად განმარტა, რომ მისი ნაკვეთი ,,თითდაუკარებელი", ანუ გაუძოვებელი იყო, თუმცა ორი კვირის შემდეგ ნაკვეთში ჩასულს იქ არავინ დახვდა, მწყემსები მამულად წასულიყვნენ. მოწმემ განმარტა, რომ გარკვეული პერიოდის შემდეგ მასთან მივიდა ის აზერბაიჯანელი, ვინც მისგან მიწა იქირავა და სთხოვდა, რომ დაზარალებულთან მორიგებაში დახმარებოდა.
მოწმე ა. მ-ის ჩვენებით, 2012 წლის დეკემბერში ა. ა-სგან მიწის ნაკვეთი სწორედ მოპასუხე ნ. კ-მა იქირავა, ხოლო თვითონ – მისი დაქირავებული მწყემსია. მოწმემ განმარტა, რომ ა. ა-ის ნაკვეთში მოაწყვეს ბაკი და იქ რამდენიმე თვე დარჩენას გეგმავდნენ, თუმცა იმის გამო, რომ მიწის ნაკვეთი გაძოვილი იყო, 2 კვირაში მიატოვეს ნაკვეთი და სხვაგან გადავიდნენ. მოწმემ დაადასტურა, რომ ნაკვეთის მიტოვების და სხვაგან გადასვლის თაობაზე დამქირავებლისთვის არ უცნობებიათ.
სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა მოწმის ჩვენება იმის თაობაზე, რომ ა. ა-ის მიწის ნაკვეთის მიტოვების და სხვაგან გადასვლის მიზეზი ნაკვეთის უვარგისობა იყო და დადგენილად მიიჩნია, რომ ნაკვეთის მიტოვების და სხვაგან გადასვლის მიზეზს სწორედ მეზობლად მდებარე მ. ბ-ის ვენახის დაზიანება წარმოადგენდა, რადგან ა. ა-ის ჩვენებით დადგინდა, რომ დამქირავებელმა, ანუ ნ. კ-მა, მიწის ნაკვეთი წინასწარ ნახა და მოეწონა იგი, რაც სარწმუნოს ხდის მის ჩვენებას, რომ ნაკვეთი გაძოვილი არ ყოფილა. ამ ფაქტობრივ გარემოებასთან მიმართებით ასევე გასათვალისწინებელი იყო, რომ ი. მ-ის ჩვენებით, მათ ა. ა-ის ნაკვეთში მოაწყვეს ბაკი, რაც ნიშნავდა, რომ ისინი მიწის ნაკვეთით ხანგრძლივად სარგებლობას აპირებდნენ, თუმცა ორ კვირაში მალულად, ისე რომ გამქირავებლისთვის არც უცნობებიათ, მიატოვეს ნაკვეთი და სხვაგან გადავიდნენ. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, როგორც გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაშიც მართებულად აღინიშნა, დასაბუთებული იყო მოსარჩელის ახსნა-განმარტება იმის თაობაზე, რომ მოპასუხე ნ. კ-ის ცხვარმა და საქონელმა დააზიანა მისი ვენახი, რაც გახდა ა. ა-ის ნაკვეთის ფარულად მიტოვების და ცხვრის ფარის და საქონლის სხვაგან გადაყვანის მიზეზი.
სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ის გარემოება, რომ მოპასუხის ცხვარმა და საქონელმა დააზიანა მოსარჩელის ვენახი, ასევე დასტურდებოდა მოწმეების: გ. ბ-ის, ს. ხ-ის და ნ. ი-ის ჩვენებით, რომლებმაც განმარტეს, რომ ა. ა-ის მიწის ნაკვეთი დაქირავებული ჰქონდა აზერბაიჯანელი ეროვნების პიროვნებას, რომელსაც პირადად იცნობენ და იცოდნენ, რომ ჰყავდა ჯიპის მარკის ავტომანქანა, თუმცა მისი სახელი და გვარი არ იცოდნენ. მოწმე გ. ბ-მა სხდომაზე განმარტა, რომ მან ნახა მ. ბ-ის ვენახში მოპასუხის საქონელი, რაზეც გააფრთხილა მოპასუხის მწყემსები, ხოლო მოწმე ს. ხ-მა სხდომაზე განმარტა, რომ 2012 წლის დეკემბერში ნ. კ-ის მწყემსებმა დაურეკეს ს. თ-ს და დაკარგული საქონლის პოვნაში დახმარება სთხოვეს; მეორე დღეს ს. თ-თან ერთად მივიდა აზერბაიჯანელებთან, სადაც გაირკვა, რომ ღამით საქონელი მ. ბ-ის ვენახში შესულა და დაუზიანებია იგი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელემ დაადასტურა, როგორც ზიანის არსებობა, ასევე მოპასუხის ბრალი ზიანის დადგომაში; საწინააღმდეგო გარემოების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება მოპასუხეს არ წარუდგენია.
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა შეადგენდა 12720 ლარს. მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ეგრის-აუდიტის დასკვნის თანახმად, აუდიტის დასკვნა შედგენილ იქნა მ. ბ-ის განცხადების საფუძველზე, რომელმაც მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო 1ჰა მიწის ნაკვეთზე უნიკალური ჯიშის ვაზის, მსხვილფეხა საქონლის მიერ დაზიანების შედეგად მიყენებული ზარალის დადგენა. აუდიტის დასკვნაში აღნიშნული იყო, რომ მ. ბ-ის საკუთრებაში ირიცხებოდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა მდებარე სოფელ კ-ში „უძიროსთან“ 3000.18კვ.მ საკადასტრო კოდი ................; 3963.17კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი – საკადასტრო კოდით – .............. და 4280.89კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი – საკადასტრო კოდით – ............... სამივე ნაკვეთი ჯამში შეადგენდა 11244.15კვ.მ-ს. აღნიშნულ ნაკვეთზე გაშენებული იყო უნიკალური „ხიხვისა და ქისის“ ჯიშის ვაზი, რომლის თანახმად, მეპატრონე მ. ბ-ის მოთხოვნით დაჯდა ვენახის მოყვანა ერთ წლიანი 21200 ლარი. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მიერ შექმნილმა კომისიამ შეადგინა დაზიანების აქტი და აღნიშნული 11244.15კვ.მ მიწის ნაკვეთის დაზიანების პროცენტმა შეადგინა 60%. აქედან გამომდინარე, დახარჯული 21200 ლარის 60% ტოლი იყო 12720 ლარის.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა იმის შესახებ, რომ აუდიტი ზიანის შეფასებისას მხოლოდ მ. ბ-ის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე მათემატიკური გამოთვლით შემოიფარგლა, ვინაიდან აღნიშნული მსჯელობა არ გამომდინარეობდა აუდიტის დასკვნაში მოცემული გამოთქმების სიტყვასიტყვითი აზრიდან. სადავო აუდიტის დასკვნით დგინდებოდა, რომ იგი შედგენილი იქნა მ. ბ-ის განცხადების საფუძველზე, რომელმაც მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო 1ჰა მიწის ნაკვეთზე უნიკალური ჯიშის ვაზის, მსხვილფეხა საქონლის მიერ დაზიანების შედეგად მიყენებული ზარალის დადგენა. ამდენად, აუდიტმა უპასუხა მის წინაშე დამკვეთის მიერ დასმულ შეკითხვას და მიყენებული ზიანის ოდენობა 12720 ლარით განსაზღვრა. აქვე, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ აუდიტის მიერ გამოანგარიშებული თანხის დაზიანებული ნერგების რაოდენობაზე (2520 ძირი) გადაანგარიშებით, ერთი ძირი ნერგის დაზიანებით მიყენებული ზიანი საშუალოდ 5 ლარს შეადგენდა, რაც ნერგების თვითღირებულებისა და მისი მოვლის ხარჯების გათვალისწინებით, შესაბამისობაში იყო გონივრული ოდენობასთან.
რაც შეეხებოდა აპელანტის მითითებას იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნა არ წარმოადგენდა მტკიცებულებითი ძალის მქონე დოკუმენტს, ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის დანაწესით, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, კანონის ეს მოთხოვნა ითვალისწინებს ისეთ შემთხვევას, როცა ამა თუ იმ გარემოების დასამტკიცებლად კანონით გათვალისწინებულია მტკიცების სტანდარტი – სპეციალური მტკიცებულება. კონკრეტულ შემთხვევაში, სადავო სამართალურთიერთობის მომწესრიგებელი მატერიალურსამართლებრივი ნორმით რაიმე სპეციალური მტკიცებულება – მტკიცების სტანდარტი გათვალისწინებული არ იყო. ამიტომ, აუდიტის დასკვნის უარყოფა კანონიდან არ გამომდინარეობდა.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი განსაზღვრავს მტკიცებულებათა სახეებს, მათი შეაფასება სასამართლოს კომპეტენციაა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. 134-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, წერილობით მტკიცებულებებს წარმოადგენს აქტები, საბუთები, საქმიანი და პირადი ხასიათის წერილები, რომლებიც შეიცავს ცნობებს საქმისთვის მნიშვნელოვან გარემოებათა შესახებ. ამავე კოდექსის 127-ე მუხლის თანახმად, მხარეთა განმარტება ასევე წარმოადგენს სასამართლო მტკიცებულების სახეს. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნა განეკუთვნებოდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134–ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ წერილობით მტკიცებულებას, რომლითაც გამყარებულია მოსარჩელის განმარტება მიყენებული ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებით. აქვე, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოპასუხეს მოსარჩელის პოზიციის გასაბათილებლად აუდიტის დასკვნით გაანაგარიშებული თანხის საპირისპიროდ რაიმე მტკიცებულება არ წარუდგენია. მას ობიექტური შესაძლებლობა ჰქონდა წარედგინა ალტერნატიული წერილობითი მტკიცებულება ან ექსპერტიზის დასკვნა.
ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა შეადგენდა 12720 ლარს.
სააპელაციო სასამართლომ, საქმის განხილვისას იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით, ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 1003-ე მუხლით.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნების დარღვევის შესახებ, რაც აპელანტის მოსაზრებით იმაში გამოიხატა, რომ მოსარჩელის მხრიდან მოთხოვნის არარსებობის პირობებში საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯები მოპასუხეს დააკისრა.
პირველ რიგში, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ სასამართლო ხარჯების მოპასუხისგან ანაზღაურების მოთხოვნა მითითებული იყო წარდგენილ სარჩელში, თუმცა, აქვე განმარტა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის რეგულაცია ვრცელდება სასრჩელის მოთხოვნაზე (მატერიალური მოთხოვნა), რასაც არ წარმოადგენდა სასამართლო ხარჯები და ამ უკანასკნელის განაწილება მხარეთა შორის ხორციელდებოდა სასამართლოს მიერ საბოლოო გადაწყვეტილებით სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლით გათვალისწინებული წესით.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ნ. კ-მა.
კასატორის მოთხოვნა:
გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:
სასამართლომ, საქმეში არსებული მტკიცებულებების მიხედვით ვერ დაასაბუთა, მიადგა თუ არა საერთოდ ზიანი მ. ბ-ს, მიაყენა თუ არა იგი კასატორმა, რა ოდენობის ზიანი მიაყენა ნ. კ-მა მ. ბ-ს, ვინაიდან არ არსებობდა მტკიცებულება, რომლის ანალიზიც სასამართლოს აღნიშნულ გადაწყვეტილებამდე მიიყვანდა. არსებობენ მოწმეები, რომლებიც სხვა პირებს ასახელებენ, რომლებიც მოწინააღმდეგის მიწის ნაკვეთში ნახეს. როგორც მ. ბ-ი ადასტურებს, პირუტყვი რამდენიმე პირს ეკუთვნოდა. ა-ის განმარტებით, მიწის ნაკვეთი იქირავა მისთვის უცნობმა სამმა პიროვნებამ, ნერგების დაზიანების შესახებ არსებობს არაკომპეტენტური პირების მიერ შედგენილი აქტი, რომლებიც თავად ადასტურებენ, რომ არ არიან აგრარულ საკითხებში კომპეტენტურები, გასცენ სათანადო დასკვნა, მიწის ნაკვეთის კუთვნილების ფაქტი არ არის დადასტურებული სათანადო ამონაწერით.
ზიანის ოდენობის გამოსათვლელად არ შეიძლება დავეყრდნოთ აუდიტის დასკვნას, რადგან მასში მითითებულია მხოლოდ ცალმხრივად მ. ბ-ის მოთხოვნაზე – ზიანი გამოთვლილიყო 21200 ლარიდან, რომელიც თითქოს დაეხარჯა ვაზის გაშენებაში. აქტი არ შეიცავს კატეგორიულ დასაბუთებას იმის თაობაზე, რომ ვაზი ნამდვილად მსხვილფეხა რქოსანმა პირუტყვმა და ცხვარმა გაანადგურა, მასში მითითებულია მხოლოდ იმაზე, რომ ვაზის ნერგები სავარაუდოდ პირუტყვმა გაანადგურა. სავარაუდო დასკვნა არ შეიძლებოდა სასამართლოს ნერგების დაზიანების მიზეზის დამდგენ მტკიცებულებად მიეჩნია, მით უმეტეს, რომ აქტის ხელმომწერი არც ერთი პირი არ არის სოფლის მეურნეობის სპეციალისტი (აგრონომი).
გარდა ამისა, არ ლაბორატორიულად დადასტურებულა მცენარის ხმობის ფაქტი და არც მოჭმული მცენარის ზედაპირიდან რომელიმე პირს ნიმუში არ აუღია ცხოველის ფორმის დასადგენად, იმისათვის რომ მომხდარიყო ცხოველების იდენტიფიკაცია.
მოსარჩელემ თავის ახსნა-განმარტებაში მიუთითა, რომ მისთვის ვენახის დაზიანების შესახებ ცნობილი გახდა მწყემსებისგან, პირადად არ არის იმ ფაქტის მომსწრე, რომ მოპასუხის კუთვნილი პირუტყვი აზიანებდა მის კუთვნილ ვაზის ნერგებს. მისი განმარტებით, ვინმე „ც-ს“ ფერმაში იყვნენ თათრები, როლებმაც დააზიანეს მისი კუთვნილი ვენახი. მოსარჩელე ეყრდნობა სხვა პირების მიერ მისთვის მონათხრობს და არა უშუალოდ მის მიერ ნანახ ფაქტს. ასეთი მტკიცებულება თავისთავად ვერ ჩაითვლება მტკიცებულებად მოპასუხის წინააღმდეგ ზიანის მიყენების შესახებ. მოსარჩელე და ყველა მოწმე იმას ადასტურებს, რომ მიწა მარტო მოპასუხეს არ უქირავებია და მხოლოდ მას არ ეკუთვნოდა საქონელი, რომელიც ა-ის მიწის ნაკვეთში დააყენეს. იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის განმარტებით საქონელს კ-ი არ მწყემსავდა, მოპასუხის ბრალეულობა გამოირიცხა.
ამდენად, დადგენილია, რომ პირუტყვი მთლიანად არ ეკუთვნოდა ნ. კ-ს და არც მის მფლობელობაში არ ყოფილა იგი. მხოლოდ ერთი მოწმე ადასტურებს მ. ბ-ის ნაკვეთში პირუტყვის ყოფნის ფაქტს და ამ შემთხვევაში სხვა პირებზეც მიუთითებს.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დ (დ-ი) მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (636 ლარი) 70% – 445.2 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ნ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ ნ. კ-ს (პირადი ნომერი – ......) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დ. (დ-ი) მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (636 ლარი, საგადახდო დავალება № 1, გადახდის თარიღი – 2014 წლის 22 ივლისი) 70% – 445.2 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე