საქმე №ა-3167-ა-12-2013 29 იანვარი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

განმცხადებელი - შპს „რ. კ-ა“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ს. მ-ო“, მ. ღ-ი, ე. ა-ა, ლ. ჩ-ე, გ. ე-ე, მ. ა-ი, გ. გ-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება - საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 30 სექტემბრის განჩინება

განმცხადებლის მოთხოვნა - ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 30 სექტემბრის განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება

დავის საგანი - თანხის გადახდის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „რ. კ-ამ“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ს. მ-სა“ და მისი პარტნიორების: მ. ღ-ის, ე. ა-ას, ლ. ჩ-ის, გ. ე-ის, მ. ა-ისა და გ. გ-ის მიმართ თანხის დაკისრების მოთხოვნით.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 9 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 ივნისის განჩინებით შპს „რ. კ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად იქნა დატოვებული.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „რ. კ-ამ“.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით შპს „რ. კ-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად შემდეგი საფუძვლებით:

საკასაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ კასატორის წარმომადგენელი გ. ს-ე ესწრებოდა სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 25 ივნისის განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებას;

განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან მე-20 დღე იყო 2013 წლის 15 ივლისი, ხოლო 30-ე დღე – ამავე წლის 25 ივლისი;

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 25 ივნისის განჩინება შპს „რ. კ-ის“ დირექტორმა პ. პ-ამ ჩაიბარა 30-დღიანი ვადის დარღვევით – 2013 წლის 26 ივლისს;

საკასაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 397-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 259¹ მუხლის შესაბამისად, მიიჩნია, რომ საკასაციო საჩივრის შეტანის ვადის დენა დაიწყო 2013 წლის 25 ივლისს – სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან 30-ე დღეს და დასრულდა 2013 წლის 14 აგვისტოს;

საკასაციო საჩივრით დასტურდებოდა, რომ ის სასამართლოში 2013 წლის 15 აგვისტოს იქნა წარდგენილი, რაც საფუძვლად დაედო მის განუხილველად დატოვებას.

საქართველოს უზენაეს სასამართლოს განცხადებით მომართა შპს „რ. კ-ის“ წარმომადგენელმა გ. ს-მ და მოითხოვა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საკასაციო პალატის ზემოაღნიშნული განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება შემდეგი საფუძვლებით:

განმცხადებლის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს წინამდებარე საქმეზე საკასაციო საჩივარი გაეგზავნა შპს „ე. თ-ს“ საკურიერო სამსახურის მიერ 2013 წლის 13 აგვისტოს, რაც საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების დროისათვის საკასაციო სასამართლოსათვის ცნობილი არ ყოფილა, განმცხადებლისათვის ასევე უცნობი იყო საკურიერო სამსახურის მიერ საკასაციო საჩივრის 2013 წლის 15 აგვისტოს ჩაბარების ფაქტი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, კასატორი ამ ფაქტზე საკასაციო საჩივარშივე მიუთითებდა.

საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე სატელეფონო შეტყობინების ჩაბარების შემდგომ განმცხადებელმა წერილობით მიმართა შპს „ე. თ-ს“, რომელმაც აცნობა განმცხადებელს 2013 წლის 13 აგვისტოს კორესპოდენციის მისთვის ჩაბარებისა და კურიერის მიერ ამ კორესპოდენციის სააპელაციო სასამართლოში 2013 წლის 15 აგვისტოს ჩაბარების თაობაზე. ამ გარემოების დასადასტურებლად განმცხადებელმა წარმოადგინა „ე. თ-ს“ ქვითარი და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოქალაქეთა მისაღების მიერ გაცემული სარეგისტრაციო ბარათი, ასევე ადვოკატ გ.ს-ის მიმართვა და საფოსტო განყოფილების წერილობითი პასუხი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 ოქტომბრის განჩინებით შპს „რ. კ-ის“ განცხადება მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და განცხადების განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, შპს „რ. კ-ის“ განცხადების საფუძვლიანობა და თვლის, რომ ის უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

პალატა ყურადღებას გაამახვილებს წინამდებარე განცხადების მოთხოვნის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებებზე: განსახილველ შემთხვევაში, შპს „რ. კ-ის“ საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვებას საფუძვლად დაედო საკასაციო საჩივრის წარდგენის ვადის დარღვევის ფაქტი. ამ მხრივ, საკასაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ კასატორის წარმომადგენელი ინფორმირებული იყო სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 25 ივნისის განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადების თაობაზე და ესწრებოდა კიდევაც 2013 წლის 25 ივნისის სხდომას;

განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან მე-20 დღე იყო 2013 წლის 15 ივლისი, ხოლო 30-ე დღე – ამავე წლის 25 ივლისი;

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 25 ივნისის განჩინება შპს „რ. კ-იის“ დირექტორმა პ. პ-ამ ჩაიბარა 30-დღიანი ვადის დარღვევით – 2013 წლის 26 ივლისს;

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 397-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 259¹ მუხლის შესაბამისად, მიიჩნია, რომ საკასაციო საჩივრის შეტანის ვადის დენა დაიწყო 2013 წლის 25 ივლისს – სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან 30-ე დღეს და დასრულდა 2013 წლის 14 აგვისტოს;

საკასაციო საჩივარი სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილი იყო 2013 წლის 15 აგვისტოს.

განმცხადებელი მოითხოვს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლებას იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების საკითხის გადაწყვეტის ეტაპზე როგორც, საკასაციო სასამართლოსათვის, ისე თავად კასატორისათვის უცნობი იყო სს „ე. თ-ს“ მიერ შპს „რ. კ-ის“ საკასაციო საჩივრის 2013 წლის 15 აგვისტოს წარდგენის ფაქტი. კერძოდ, კასატორმა საპროცესო ვადის დაცვით, 2013 წლის 13 აგვისტოს ფოსტას ჩააბარა საკასაციო საჩივარი, ხოლო კურიერმა იგი სასამართლოში მოგვიანებით, 2013 წლის 15 აგვისტოს წარადგინა.

განმცხადებლის არგუმენტის სამართლებრივად შეფასების მიზნით პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები. ამავე კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას.

განსახილველ შემთხვევაში, განმცხადებელმა მოთხოვნის დასაბუთების მიზნით წარმოადგინა მტკიცებულებები: შპს „ე. თ-ს“ ქვითარი, სააპელაციო სასამართლოს მოქალაქეთა მისაღების ბარათი, ასევე საფოსტო განყოფილებისადმი მიმართვა და მათი წერილობითი პასუხი. სასამართლოს მიერ გაცემული დოკუმენტის შესწავლით რაიმე ახალი გარემოება არ დასტურდება, მასში მითითებულია საკასაციო საჩივრის ჩაბარების იგივე თარიღი და სარეგისტრაციო ნომერი, რაც საქმეში არსებულ საკასაციო საჩივარზეა დატანილი, რაც შეეხება მეორე მტკიცებულებას - საფოსტო ქვითარს, ასევე ადვოკატ გ.ს-ის მიმართვას საფოსტო განყოფილებისადმი და შპს „ე. თ-ს“ წერილობით პასუხს, მათი ერთობლივად შესწავლით დასტურდება ის ფაქტი, რომ საკასაციო საჩივარი შპს „რ. კ-ამ“ ფოსტის მეშვეობით გააგზავნა 2013 წლის 13 აგვისტოს. საკასაციო სასამართლო წარდგენილ მტკიცებულებებს მიიჩნევს განცხადებაში მითითებული გარემოების დამადასტურებელ სათანადო მტკიცებულებებად (სსსკ 102.3 მუხლი) და თვლის, რომ მხარემ უზრუნველყო განცხადებაში მითითებული გარემოების - საკასაციო საჩივრის ფოსტისათვის 2013 წლის 13 აგვისტოს ჩაბარების ფაქტის უტყუარად დამტკიცება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საპროცესო მოქმედება, რომლის შესასრულებლადაც დადგენილია ვადა, შეიძლება შესრულდეს ვადის უკანასკნელი დღის ოცდაოთხ საათამდე. თუ საჩივარი, საბუთები ან ფულადი თანხა ფოსტას ან ტელეგრაფს ჩაჰბარდა ვადის უკანასკნელი დღის ოცდაოთხ საათამდე, ვადა გასულად არ ჩაითვლება.

დასახელებული ნორმიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს განმცხადებლის პოზიციას, რომ საფოსტო ქვითრის საქმეში არსებობის შემთხვევაში (რაც საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების ეტაპზე ობიექტურად არ იყო ცნობილი არც სასამართლოსათვის და არც კასატორისათვის) შპს „რ. კ-ის“ საწინააღმდეგო გადაწყვეტილება არ მიიღებოდა.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის LII თავით რეგულირებული საქმის წარმოების განახლების ინსტიტუტი არ წარმოადგენს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების შემდგომი გასაჩივრების შესაძლებლობას, იგი წარმოადგენს საგამონაკლისო წარმოებას, როდესაც კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევაში დასაშვებია ქვეყნის სახელით გამოტანილი მართლმსაჯულების აქტის კანონიერების შემოწმება. ასეთ დროს სასამართლოს როლი განახლების დამადასტურებელი მტკიცებულებების შეფასებაში გაცილებით ფართოა, თუმცა ხაზგასმით უნდა აღინიშნოს ის ფაქტი, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე და დადგენილია, რომ სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი საპროცესო უფლებებით. მათ უფლება აქვთ, გაეცნონ საქმის მასალებს, გააკეთონ ამონაწერები ამ მასალებიდან, გადაიღონ ასლები, განაცხადონ აცილებანი, წარადგინონ მტკიცებულებანი, მათ შორის, ექსპერტის (საექსპერტო დაწესებულების) დასკვნები, სპეციალისტის ცნობები, მონაწილეობა მიიღონ მტკიცებულებათა გამოკვლევაში, შეკითხვები დაუსვან მოწმეებს, ექსპერტებს, სპეციალისტებს, სასამართლოს წინაშე განაცხადონ შუამდგომლობები, მისცენ სასამართლოს ზეპირი და წერილობითი ახსნა-განმარტებანი, წარადგინონ იმავე ტიპის საქმეზე სხვა სასამართლოს გადაწყვეტილებანი, წარადგინონ თავიანთი დასკვნები და გამოთქვან მოსაზრებები საქმის განხილვის დროს წამოჭრილ ყველა საკითხზე, უარყონ მეორე მხარის შუამდგომლობები, დასკვნები და მოსაზრებები, გაასაჩივრონ სასამართლოს გადაწყვეტილებები და განჩინებები, წარადგინონ მორიგების აქტი საქმის განხილვის ნებისმიერ ეტაპზე და ისარგებლონ ამ კოდექსით მათთვის მინიჭებული სხვა უფლებებით (სსსკ მე-4 და 83-ე მუხლები).

შეჯიბრებითობის პრინციპი საქმის წარმოების ნებისმიერ ეტაპზე თანაბრად ვრცელდება და ამ კუთხით არც LII თავი შეიცავს რაიმე განსხვავებულ წესს. საპროცესო კოდექსის 425-ე მუხლის თანახმად, გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების შეტანა და მისი განხილვა წარმოებს საერთო წესების დაცვით, იმ გამონაკლისების გათვალისწინებით, რომლებიც ამ თავშია დადგენილი. დასახელებული ნორმისა და საკასაციო სამართალწარმოების მარეგულირებელი სპეციალური ნორმების (მათ შორის მე-400 მუხლი) გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლომ კასატორის მოწინააღმდეგე მხარეებს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლების დაცვით ჩააბარა საქმის წარმოების განახლების თაობაზე შპს „რ. კ-ის“ განცხადების განსახილველად დაშვების შესახებ 2013 წლის 28 ოქტომბრის განჩინება, განცხადების ასლი და თანდართული მტკიცებულებები, მიუხედავად აღნიშნულისა, არც ერთ მოწინააღმდეგე მხარეს საპირისპირო მოსაზრება არ წარმოუდგენია განმცხადებლის მოთხოვნაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 430-ე მუხლის მე-3 ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, თუ გამოირკვევა, რომ საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნა საფუძვლიანია, მაშინ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას სასამართლო გააუქმებს თავისი განჩინებით. ამავე კოდექსის 431-ე მუხლის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების შემდეგ საქმე, რომელზედაც ეს გადაწყვეტილება იყო გამოტანილი, თავიდან უნდა იქნეს განხილული საქმეთა განხილვის შესახებ ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ 2013 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით შპს „რ კ-ის“ საკასაციო საჩივარი წარმოებაში მიღების საკითხის განხილვის ეტაპზე იქნა განუხილველად დატოვებული, პალატა მიიჩნევს, რომ საქმის წარმოება უნდა განახლდეს შპს „რ. კ-ის“ საკასაციო საჩივრის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლთან შესაბამისობის გარკვევის ეტაპზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 430-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „რ. კ-ის“ განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 30 სექტემბრის განჩინების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 30 სექტემბრის განჩინება შპს „რ. კ-ის“ საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე და განახლდეს საქმის წარმოება საკასაციო საჩივარის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლის შესაბამისად წარმოებაში მიღების ეტაპიდან.

3. განცხადებაზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე