საქმე N:ას-1186-1128-2014

საქმე №ას-1186-1128-2014 9 თებერვალი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

თეიმურაზ თოდრია, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ჭ. რ. ს. კ-ის (რ-ი) სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე ი. კ-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – გ .და ს. ა-ები, გ. ჩ-ე, ზ. წ-ე, ნ. ც-ე, მ. ტ-ე, მ. ჭ-ე, ხ. ღ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 19 სექტემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – გარიგებების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ჭ. რ. ს. კ-ის (რ-ი) სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე ი. კ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ. და ს. ა-ების, გ. ჩ-ის, ზ. წ-ის, ნ. ც-ის, მ. ტ-ის, მ. ჭ-ისა და ხ. ღ-ის მიმართ ქ.ჭ.-ში, გრ.ა-ის ქ.№...-ში მდებარე თანასაკუთრებაში არსებული 280 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის 2007 წლის 15 აგვისტოსა და 2013 წლის 2 ოქტომბრის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის შესახებ.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ მის იურიდიულ ინტერესს წარმოადგენს ნასყიდობის საგანზე მესაკუთრის უფლების დაბრუნება ე.ი. ხელშეკრულებების დადებამდე არსებული მდგომარეობის აღდგენა.

მხარის მითითებით, ჭ. ს. კ-ი რეგისტრირებულია სამეწარმეო რეესტრში და თვით ორგანიზაცია ფუნქციონირებს გასული საუკუნის 50-იანი წლებიდან. კოოპერატივის დამფუძნებლები არიან მეპაიეები. კოოპერატივს გააჩნია წესდება სადაც გაწერილია კოოპერატივის გამგეობისა და მეპაიეთა საერთო კრების უფლებამოსილებები.

2007 წლის 7 აგვისტოს მეპაიეთა საერთო კრების გადაწყვეტილებით, ჭ. რ-ის გამგეობას ნება დაერთო, მოეხდინა ორგანიზაციის ბალანსზე რიცხული დარჩენილი უძრავი ქონების რეალიზაცია. მეპაიეთა საერთო კრებამ ჩათვალა, რომ ორგანიზაციის მუშაობის გაგრძელება შეუძლებელი იყო და 2009 წლის 14 აგვისტოს გამოცხადდა კოოპერატივის ლიკვიდაცია. კოოპერატივის სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარედ დაინიშნა ი. კ-ე, ხოლო წევრებად – ნ. ც-ე და მ. ნ-ე.

მოსარჩელის განმარტებით, მისთვის ცნობილი გახდა, რომ 2007 წლის 15 აგვისტოს სანოტარო ხელშეკრულების საფუძველზე გ. ა-მ (კ-ის გამგეობის თავმჯდომარე), ზ. წ-მ, ნ. ც-მ, მ. ტ-მ, მ. ჭ-მ და ხ. ღ-მა კოოპერატივის ქონება – 280 კვ.მ მიწის ნაკვეთი გაასხვისეს ს. ა-ზე (გ. ა-ის შვილი). მოცემულ საკითხზე კ-ის გამგეობის სხდომა არ გამართულა და არ არსებობს გამგეობის დადგენილება. ამავდროულად, გ. ა-ს ერთპიროვნულად აღნიშნულ საკითხზე გადაწყვეტილების მიღება არ შეეძლო. გაურკვეველია, როგორ გამოიყო 280 კვ.მ მიწის ნაკვეთი საერთო საკუთრებაში არსებული 2000 კვ.მ-ის მიწის ნაკვეთისაგან.

მოსარჩელემ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით მიმართა საჩხერის რაიონულ სასამართლოს 2013 წლის ივნისში. საქმის წარმოების მიმდინარეობის პერიოდში, 2013 წლის 2 ოქტომბერს სადავო მიწის ნაკვეთი ს. ა-მ მიჰყიდა გ. ჩ-ს, რომელიც ცხოვრობს ს ა-ის კუთვნილ ბინაში ქ.თბილისში. საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით სარჩელი დარჩა განუხილველად.

მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ სადავო ხელშეკრულებები კანონსაწინააღმდეგოა, დაიდო ფორმის დაუცველად, ს. ა-სა და გ. ჩ-ს შორის გაფორმებული გარიგება კი, მოჩვენებითია.

მოპასუხეებმა – ზ. წ-მ, ნ. ც-მ, მ. ტ-მ, მ. ჭ-მ და ხ. ღ-მა სარჩელი ცნეს. გ. ჩ-ე, ს. და გ. ა-ები კი, მოსარჩელის მოთხოვნას არ დაეთანხმნენ.

გ. ჩ-მ მიუთითა, რომ აღნიშნული უძრავი ქონება იყიდა კანონის სრული დაცვით. ს. ა-ის განმარტებით კი, სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია, რადგან მოსარჩელემ მის წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა 2013 წლის 30 ოქტომბერს.

საქმეში მესამე პირებად მოსარჩელის შუამდგომლობის საფუძველზე ჩაერთნენ რ. ყ-ი, მ. პ-ი, ჟ. ს-ი და ნ. ფ-ე.

საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, სადავო ხელშეკრულებები ცნობილ იქნა ბათილად, რაც გ. ჩ-მ, გ. და ს. ა-ებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 19 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და კოოპერატივის სარჩელს უარი ეთქვა დაკმაყოფილებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2007 წლის 15 აგვისტოს ჭ. რ. ს. კ-სა და ს. ა-ს შორის დაიდო კოოპერატივის კუთვნილი 2000 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 280 კვ.მ ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულება. კოოპერატივის სახელით ამ ხელშეკრულებას ხელი მოაწერა კ-ის გამგეობის თავმჯდომარე გ. ა-მ. ნაკვეთის შემძენი, ს. ა-ე გ. ა-ის შვილია.

2013 წლის 2 ოქტომბერს ს. ა-მ სადავო ნაკვეთი მიჰყიდა გ. ჩ-ს. კ-ის წევრებისათვის სადავო გარიგების დადების შესახებ იმთავითვე იყო ცნობილი და ნაწილმა ხელშეკრულებას ხელიც მოაწერა.

კ-ის მეპაიეთა საერთო კრების 2009 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ჭ. რ. ს. კ-ი გამოცხადდა ლიკვიდირებულად და შეიქმნა მისი სალიკვიდაციო კომისია. კომისიის თავმჯდომარედ დაინიშნა ი. კ-ე.

სალიკვიდაციო კომისიისა და უშუალოდ კომისიის თავმჯდომარისათვის სადავო გარიგების დადების ფაქტი ცნობილი გახდა დანიშვნისთანავე, თუმცა 2013 წლის ივნისამდე ისინი ხელშეკრულებას არ შეცილებიან და არც სარჩელი აღუძრავთ.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, საქმის მასალებით დადგენილია და აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარემ სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზეც დაადასტურა, რომ 2007 წლის 15 აგვისტოს ხელშეკრულების ბათილობა მოსარჩელემ მოითხოვა მხოლოდ იმ საფუძვლით, რომ გამგეობის თავმჯდომარეს უფლება არ ჰქონდა, გარიგება დაედო ერთპიროვნულად, გამგეობის თანხმობის გარეშე. სასამართლომ აღნიშნული პოზიცია არ გაიზიარა.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სადავო გარიგების დადებისას მოქმედი რედაქციის „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 66.1. მუხლის თანახმად, კოოპერატივის გამგეობა შედგება არანაკლებ ორი დირექტორისგან (გამგეობის წევრები). დირექტორები შეიძლება არ იყვნენ კოოპერატივის წევრები. წესდება შეიძლება სხვა პირობებსაც ითვალისწინებდეს. მითითებული ნორმის შესაბამისად, კოოპერატივის წესდებით გათვალისწინებული იყო, რომ საზოგადოებას ეყოლებოდა მხოლოდ ერთი წარმომადგენელი – გამგეობის თავმჯდომარე, რომელსაც წესდების 6.3.6. მუხლის თანახმად, უფლება ჰქონდა მინდობილობის გარეშე, ერთპიროვნულად დაედო ხელშეკრულებები კ-ის სახელით. გამგეობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება შეუზღუდავად იყო რეგისტრირებული სამეწარმეო რეესტრშიც. კ-ის წესდების 6.2.2. მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილებებს კ-ის ქონების გასხვისების შესახებ იღებდა კ-ის მეპაიეთა საერთო კრება.

სასამართლომ დაადგინა, რომ კ-ის მეპაიეთა საერთო კრების 2007 წლის 7 აგვისტოს გადაწყვეტილებით კ-ის გამგეობას ნება დაერთო, გაესხვისებინა სადავო ქონება. შესაბამისად, კ-ის გამგეობის თავმჯდომარე უფლებამოსილი იყო, სადავო ქონება განეკარგა. ასეც რომ არ იყოს, „სამომხმარებლო კოოპერაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის ზოგადი დებულებების მე-2 პუნქტის თანახმად, სამომხმარებლო კოოპერატივებისა და მათი კავშირების ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა არის კოოპერატივი. ისინი შექმნილად ითვლებიან სახელმწიფო რეგისტრაციის დღიდან. რეგისტრაცია ხორციელდება ამ კანონისა და „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე.

სადავო გარიგების დადების დროისათვის მოქმედი რედაქციით „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 9.5. მუხლის თანახმად, თუ გარიგების კონტრაგენტისთვის ხელშეკრულების დადებისას ცნობილი იყო საზოგადოების ხელმძღვანელობის უფლებამოსილების შეზღუდვის შესახებ, წარმოდგენილ საზოგადოებას შეუძლია ხელშეკრულების დადებიდან თვრამეტი თვის განმავლობაში განაცხადოს გარიგების ბათილობა. იგივე წესი გამოიყენება, თუ წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირი და კონტრაგენტი განზრახ მოქმედებენ ერთად, რათა ზიანი მიადგეს იმ საზოგადოებას, რომელიც წარმოდგენილია წარმომადგენლით.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ, მართალია, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 29 იანვრის N1/1/543 გადაწყვეტილებით აღნიშნული ნორმა არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი, თუმცა როგორც საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ მსგავსი კატეგორიის საქმეზე (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2014 წლის 25 მარტის გადაწყვეტილება საქმეზე №ას-495-471-2013) განმარტა: „წინამდებარე დავის სპეციალური ხანდაზმულობის ვადის ფარგლებში მოწესრიგებისათვის დამაბრკოლებელი ვერ გახდება საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 29 იანვრის №1/1/543 გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „მ-ის“ №543 კონსტიტუციური სარჩელი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ დაკმაყოფილდა და არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტის სიტყვები – „ასეთი ხელშეკრულების დადებიდან 18 თვის განმავლობაში“ საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველ პუნქტთან მიმართებით, ვინაიდან სადავო ურთიერთობა წარმოიშვა საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ნორმის კონსტიტუციურობის საკითხის შემოწმებამდე, ამასთანავე, თავად საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტით არაკონსტიტუციური ნორმა ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი ამ გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან. გარდა აღნიშნულისა, პალატა მოიხმობს „საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ“ ორგანული კანონის 23-ე მუხლის პირველ პუნქტსა და 25 მუხლის მე-2 პუნქტს, რომლებითაც დადგენილია არაკონსტიტუციურად ცნობილი სამართლებრივი აქტის ან მისი ნაწილის ძალადაკარგულად ცნობა საკონსტიტუციო სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან. ამდენად, წინამდებარე გადაწყვეტილებაში კანონის ზემოაღნიშნული ნორმის გამოყენება დასაშვებია“.

პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული ნორმა რომც არ გამოეყენებინა, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ კანონის მიხედვით პრეტენზიების ხანდაზმულობის ზოგადი ვადა არის ხუთი წელი, რომელიც აითვლება მათი წარმოშობიდან, თუ კანონი სხვა რამეს არ განსაზღვრავს.

სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ 2007 წლის 15 აგვისტოს ხელშეკრულების მიმართ კ-ს მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა მისი დადებისთანავე. ამ დღიდან 18 თვე გავიდა 2009 წლის 15 თებერვალს, ხოლო 5 წელი – 2012 წლის 15 აგვისტოს. სააპელაციო პალატამ უდავოდ დაადგინა, რომ კ-მა ს. ა-ს გარიგების ბათილობის შესახებ განუცხადა 2013 წლის ივნისში, ე.ი. გარიგების დადებიდან თითქმის 6 წლის შემდეგ. ამდენად, მოსარჩელემ გაუშვა გარიგების შეცილების ვადა და ამით, ეს უფლება დაკარგა.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარის პოზიციას, რომ 2007 წლის 15 აგვისტოს ხელშეკრულებით კ-მა განკარგა სხვა პირთა კუთვნილი ქონებაც.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ზემოთ მითითებული ფაქტის მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა კ-ს, მან კი თავისი პოზიცია ვერ დაამტკიცა.

ამავდროულად, სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველ ნაწილზე და მიიჩნია, რომ კ-ი ვერ გახდის სადავოდ გარიგებას იმ საფუძვლით, რომ ამ გარიგებით დაირღვა მესამე პირთა უფლებები. ამგვარად, ნამდვილია 2007 წლის 15 აგვისტოს ხელშეკრულება და ამ გარიგების სამართლებრივი შედეგი, ე.ი. 2013 წლის 2 ოქტომბრისათვის სადავო ქონების მესაკუთრე ს. ა-ე იყო და მას შეეძლო, მიეყიდა იგი გ. ჩ-ისათვის.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ამ დავის ფარგლებში არ არის აუცილებელი 2013 წლის 2 ოქტომბრის ხელშეკრულების ნამდვილობის კვლევა, რადგან ამ დროისათვის კ-ს სადავო ქონებაზე უფლებები დაკარგული ჰქონდა და გარიგებით ეს უკვე გაქარწყლებული უფლებები ვერ დაირღვეოდა. სხვის უფლებათა დაცვას კი კ-ი, როგორც აღინიშნა, ვერ მოითხოვს.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ რაიონულმა სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას შეცდომით არ გამოიყენა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 9.5. და 15.1. მუხლები, რასაც შედეგად არასწორი გადაწყვეტილების მიღება მოჰყვა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ჭ. რ. ს. კ-ის (რ-ი) სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე ი. კ-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორმა მიიჩნია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი ცნობილი უნდა იქნეს დასაშვებად ამავე 391-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი დარღვევებით, რომელთაც შეეძლოთ, არსებითად ემოქმედათ საქმის განხილვის შედეგზე.

სააპელაციო პალატამ გადაწყვეტილების გამოტანის დროს იხელმძღვანელა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 9.5 მუხლის სადავო გარიგების დადების დროისათვის მოქმედი რედაქციით, რაც მიანიშნებს, რომ სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანის დროს იყო მიკერძოებული.

მხარის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატას უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 140-ე მუხლის მეორე ნაწილი, რომლის დანაწესი კასატორის მიერ სრულად არის დაცული. სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე ი. კ-ე დანიშნულია ამ თანამდებობაზე კ-ის უმაღლესი ორგანოს მეპაიეთა საერთო კრების 2009 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილებით. აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმების ან შეცვლის უფლება არავის აქვს, ხოლო სასამართლოში პირველი სარჩელი შეტანილ იქნა 2013 წლის ივნისში.

სააპელაციო პალატამ ასევე არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი. ამ ნორმის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადა უნდა აითვალოს 2009 წლის 14 აგვისტოდან. სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა მოცემული მომენტიდან უნდა აითვალოს ორივე შემთხვევაში, კერძოდ, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლიდან გამომდინარეც და სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმადაც. ამასთან, მხარემ მიუთითა, რომ სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა უძრავ ნივთებთან დაკავშირებულ სახელშეკრულებო მოთხოვნებისა არის ექვსი წელი.

კასატორის განმარტებით, პალატამ მიუთითა კ-ის წესდების 6.3.6 მუხლზე და ჩათვალა, რომ თავმჯდომარე გ. ა-ს უფლება ჰქონდა, მინდობილობის გარეშე, ერთპიროვნულად დაედო ხელშკრულებები, ხოლო შემდეგ აღნიშნა, რომ გამგეობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება შეუზღუდავი იყო. ფაქტობრივად, გამგეობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება შეზღუდულია რ-ის გამგეობის მიერ. ყველა ის საკითხი, რომელიც ეხებოდა რ-ის საქმიანობას უნდა განეხილა რ-ის გამგეობას, მიეღო შესაბამისი გადაწყვეტილება და ამის შემდეგ მოეწერა ხელი გადაწყვეტილებაზე გამგეობის თავმჯდომარეს.

სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ რ-ის წესდების 6.2.2 მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადაწყვეტილებებს კ-ის ქონების გასხვისების შესახებ იღებდა მეპაიეთა საერთო კრება. მეპაიეთა საერთო კრების 2007 წლის 7 აგვისტოს გადაწყვეტილებით კ-ის გამგეობას ნება დაერთო, გაესხვისებინა სადავო 280 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. ამდენად, კ-ის გამგეობას საკითხის გადაწყვეტისათვის უნდა მიეღო დადგენილება – გადაწყვეტილება, რის შემდეგ გამგეობის თავმჯდომარე უფლებამოსილი იყო, ხელი მოეწერა ხელშეკრულებისათვის, შესაბამისად, გადაწყვეტილების 4.15 პუნქტის შინაარსი უსაფუძვლოა.

მხარის განმარტებით, პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარის პოზიცია, რომ 2007 წლის 15 აგვისტოს ხელშეკრულებით მოხდა სხვა პირთა კუთვნილი ქონების გასხვისება და მიუთითა, რომ მტკიცების ტვირთი ეკისრება კ-ს, მან კი თავისი პოზიცია ვერ დაამტკიცა. კასატორმა სასამართლოს მტკიცებულების სახით წარუდგინა საჯარო რეესტრის ამონაწერი 2007 წლის 14 აგვისტოს მდგომარეობით, საიდანაც მკაფიოდ ჩანს, რომ სადავო მიწის თანამესაკუთრეები არიან სხვა პირები, გარდა ხელშეკრულებაზე ხელმომწერი პირებისა. ეს პირები მესამე პირებად იქნენ ჩართული და მხარი დაუჭირეს მოსარჩელის მოთხოვნებს.

კასატორმა სარჩელი საჩხერის რაიონულ სასამართლოში შეიტანა მხოლოდ თავისი დარღვეული უფლებების აღსადგენად და სარჩელში არსად არ მოუთხოვია სხვა პირთა უფლებების აღდგენა.

სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი, ვინაიდან აღნიშნული ნორმა მიუთითებს მხოლოდ საკასაციო საჩივრის საფუძველზე. სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა და იგნორირება გაუკეთა ჭ. რ-ის წესდების 1.2 მუხლს.

კასატორმა მიიჩნია, რომ 2013 წლის 2 ოქტომბრის ხელშეკრულება მოჩვენებითია. აღნიშნულ ფაქტს ადასტურებს ის გარემოება, რომ გ. ჩ-ის, გ. და ს. ა-ების ინტერესებს იცავს ერთი და იგი პიროვნება. ისინი არიან ქ.ჭიათურიდან სოფელ რ-დან და გ. ჩ-ე ა-ების ოჯახთან დაახლოებული პირია. იგი წლების მანძილზე უსასყიდლოდ ცხოვრობს ს. ა-ის მამის კუთვნილ ბინაში ქ.თბილისში. სადავო მიწის ნაკვეთის მიმართ გ. ა-ის ინტერესი ნათლად ჩანს მოწმე დ მ-ის ჩვენებიდან, რომელიც აპელანტებმა მხოლოდ სარეკომენდაციო ხასიათის მქონედ ჩათვალეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით ჭ. რ. ს. კ-ის (რ-ი) სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ჭ. რ. ს. კ-ის (რ-ი) სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე ი. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2007 წლის 15 აგვისტოს ჭ. რ. ს. კ-სა და ს ა-ს შორის დაიდო კ-ის კუთვნილი 2000 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 280 კვ.მ ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულება. კ-ის სახელით ამ ხელშეკრულებას ხელი მოაწერა კ-ის გამგეობის თავმჯდომარე გ ა-მ. ნაკვეთის შემძენი, ს. ა-ე გ. ა-ის შვილია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა (სუს 2014 წლის 25 მარტის №ას-495-471-2013 გადაწყვეტილება).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ჭ. რ. ს. კ-ის (რ-ი) სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე ი კ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ი კ-ის მიერ 2014 წლის 31 ოქტომბერს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 500 ლარისა და 2014 წლის 5 დეკემბერს №1 საგადახდო დავალებით გ. და ი. კ-ის მიერ გადახდილი 50 ლარის, სულ – 550 ლარის 70% – 385 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ჭ. რ. ს. კ-ის (რ-ი) სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ჭ. რ. ს. კ-ს (რ-ი) (საიდენტიფიკაციო კოდი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ი. კ-ის მიერ 2014 წლის 31 ოქტომბერს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 500 ლარისა და 2014 წლის 5 დეკემბერს №1 საგადახდო დავალებით გ. და ი. კ-ის მიერ გადახდილი 50 ლარის, სულ – 550 ლარის 70% – 385 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: თ. თოდრია

ბ. ალავიძე