საქმე №ას-1190-1132-2014 6 თებერვალი, 2015 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
თეიმურაზ თოდრია, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ბ. ვ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 30 სექტემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება, შიდა აუდიტის დასკვნის გაუქმება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ბ. ვ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიმართ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ მოპასუხის 2013 წლის 18 აპრილის №1/კ-129 ბრძანების ბათილად ცნობის, სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობაზე აღდგენის, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებისა და საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლის შესახებ დასკვნის გაუქმების შესახებ.
მოსარჩელემ განმარტა, რომ 1987 წლის 28 იანვრიდან მუშაობდა მარნეულის რაიონის სოფელ ქ-ს საშუალო სკოლის დირექტორად. მუშაობის პროცესში დისციპლინური სასჯელი არ დაუმსახურებია, მეტიც, მიღებული ჰქონდა არა ერთი სიგელი და პრეზიდენტმა დააჯილდოვა ღირსების ორდენით.
ბ. ვ-მა აღნიშნა, რომ მისი პოლიტიკური შეხედულებების გამო, სკოლაში მომუშავე რამდენიმე მასწავლებელმა უსაფუძვლო საჩივრები წარადგინეს მის წინააღმდეგ, რის გამოც აუდიტის დეპარტამენტმა შეამოწმა სკოლა და მისი საქმიანობა უარყოფითად შეაფასა. მოსარჩელის მიმართ განხორციელდა დისკრიმინაცია და მითითებულის გამო, მინისტრმა უკანონოდ გადააყენა იგი დაკავებული თანამდებობიდან.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლის შესახებ დასკვნით გამოვლინდა ბ. ვ-ის მიერ დირექტორის მოვალეობის შესრულებისას არსებული დარღვევები, ამდენად, მოსარჩელე თანამდებობიდან გათავისუფლდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილებით ბ. ვ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით ბ. ვ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელე ბ. ვ-ი, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2009 წლის 17 მარტის №108/კ ბრძანებით დაინიშნა სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლის დირექტორის თანამდებობაზე მოვალეობის შემსრულებლად, ხოლო ამავე წლის 18 აპრილს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის №1/კ-129 ბრძანებით ბ. ვ-თან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა.
სასამართლომ დაადგინა, რომ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შესწავლილ იქნა მარნეულის რაიონის სოფელ ქ-ს საშუალო სკოლის საქმიანობა. აღნიშნული შემოწმების საფუძველზე, სკოლას მიეცა წერილობითი გაფრთხილება და შედგა დასკვნა, სადაც მიეთითა გამოვლენილი დარღვევების შესახებ, ასევე სკოლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელ ბ. ვ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ და სოფელ ქ-ს საშუალო სკოლას დაავალა ერთი თვის ვადაში ანგარიშის წარდგენა სკოლაში გატარებული ღონისძიებების შესახებ.
საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2013 წლის 18 აპრილის №1/კ-129 ბრძანებაში, სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელ ბ. ვ-თან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლად მითითებულია საქართველოს ორგანული კანონის საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ პუნქტი, რომელიც იმ დროს მოქმედი რედაქციის შესაბამისად, ითვალისწინებდა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას, ერთ-ერთი მხარის მიერ შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევის შემთხვევაში.
სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილებაში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, რაც ასახულია გასაჩივრებული გადაწყვეტილებაში, კერძოდ:
2012-2013 სასწავლო წლის სამეურვეო საბჭოსა და პედაგოგიური საბჭოს ოქმების შემოწმების საფუძველზე დადგინდა, რომ სამეურვეო საბჭოს მიერ არ იყო დამტკიცებული დირექტორის წლიური ანგარიში.
პედაგოგიურ საბჭოს არ დაუმტკიცებია სასკოლო სასწავლო გეგმა და სასწავლო მასალა.
რიგ შემთხვევებში ბ. ვ-ის მიერ სამსახურეობრივი ბრძანებები გამოცემული იყო არა ქართულ, როგორც ამას მოქმედი კანონმდებლობა ავალდებულებდა, არამედ აზერბაიჯანულ ენაზე.
თავად მოსარჩელის ბ. ვ-ის განმარტებითვე სასამართლომ დაადგინა, რომ 2010 წლის შემდეგ სკოლაში დისციპლინური კომიტეტი არ არჩეულა და შესაბამისად, იგი არ ფუნქციონირებდა. ასევე, 2012 წლის 17 სექტემბერს სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლასა და პედაგოგებს შორის გაფორმებული შრომის ხელშეკრულებით არ არის განსაზღვრული სამუშაო დრო და შრომის ანაზღაურების პირობები, არასრულადაა მითითებული მხარეთა რეკვიზიტები.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქმის მასალებზე და დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ბ. ვ-მა ვერ წარადგინა ახლო ნათესავების: მეუღლე მ. ვ-ის, ქალიშვილ ტ. ვ-ის, რძლის – ქ. ვ-ის, დის – ა. გ-ისა და ვაჟიშვილ ნ. ვ-ის დანიშვნის თაობაზე სამეურვეო საბჭოსთან კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეთანხმების ამსახველი მტკიცებულება.
სკოლის დირექტორს არ გაუცია შესაბამისი ბრძანება ბუღალტრის მიერ მოლარის მოვალეობის შესრულების შესახებ, რითაც უგულებელყოფილ იქნა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 4 თებერვლის №49 ბრძანებით დამტკიცებული „საბიუჯეტო ორგანიზაციების სალაროს ორგანიზებისა და ოპერაციების წარმოების წესის“ მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტი.
სააპელაციო პალატამ სააპელაციო საჩივრით სადავოდ გამხდარ ფაქტობრივ გარემოებებთან – მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების ფაქტობრივ საფუძველთან მიმართებით დამატებით განმარტა, რომ საქმის მასალების თანახმად, დირექტორმა – ბ. ვ-მა, რომელსაც ნათესავებთან შრომითი ხელშეკრულებების გასაფორმებლად ესაჭიროებოდა სამეურვეო საბჭოსთან შეთანხმება, საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას წარადგინა მტკიცებულებები მითითებული ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად, კერძოდ, იმის შესახებ, რომ მას თავის ნათესავებთან შრომითი ხელშეკრულების დასადებად მიღებული ჰქონდა თანხმობა სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლის სამეურვეო საბჭოსგან. მითითებული მტკიცებულებები, მართალია, დაშვებულ იქნა და დაერთო საქმეს, თუმცა სასამართლოს არ შეუფასებია, როგორც არასარწმუნო და შესაბამისად, არ იქნა გაზიარებული იმის გათვალისწინებით, რომ დასახელებული მასალა მხარემ დავის პროცესში წარუდგინა სასამართლოს და დოკუმენტაციის შესწავლისას სკოლის სამეურვეო საბჭოსგან ნათესავებთან შრომითი ხელშეკრულების დადების თაობაზე კანონით გათვალისწინებული თანხმობა არ არსებობდა.
აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლზე და არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიციას, რომ, მართალია, პედაგოგიურმა საბჭომ დაამტკიცა სასკოლო სასწავლო გეგმა, თუმცა აღნიშნულთან დაკავშირებით სამეურვეო საბჭოს შესაბამისი ოქმი არ გაუფორმებია, რაც მოსარჩელის განმარტებით, არ შეიძლება განხილული იქნეს სკოლის დირექტორის მიერ დაშვებულ დარღვევად. „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 46-ე მუხლის „ა“ და „ბ“ პუნქტების თანახმად, სასამართლომ მხარის ამგვარი არგუმენტი არ გაიზიარა.
სააპელაციო პალატამ ასევე დასაბუთებულად მიიჩნია დადგენილი გარემოებების შეფასებისას პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა სკოლის საკუთრებაში არსებული ქონების და ფინანსების არამიზნობრივ, არასწორ ხარჯვაზე და აღნიშნა, რომ აპელანტის პრეტენზია სასამართლოს აღნიშნულ შეფასებაზე უსაფუძვლოა.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სამართლებრივად სწორად შეაფასა საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებანი და მხარეთა შორის არსებული მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე მხარეთა უფლება-მოვალეობები.
შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილისა და მე-3 მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მხარეებს მათ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების შრომით-სამართლებრივი ხასიათი სადავოდ არ გაუხდიათ, ამდენად, მხარეთა შორის შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ სამართლებრივი ურთიერთობის მოწესრიგება არ ექცევა რაიმე სპეციალური კანონით გათვალისწინებულ მოწესრიგების სფეროში და იგი ექვემდებარება შრომის კოდექსის შესაბამისი ნორმებით დადგენილ რეგულირებას.
შრომითი დავის განხილვისას სასამართლომ უნდა შეაფასოს, დაირღვა თუ არა მხარეთა უფლებები ამა თუ იმ სამართლებრივი აქტის თუ მოქმედების განხორციელების შედეგად, უნდა დადგინდეს, დაირღვა თუ არა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, ხომ არ განხორციელდა დისკრიმინაცია და ა.შ.
საქართველოს შრომის კოდექსის პირველი მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს საქართველოს ტერიტორიაზე შრომით და მის თანმდევ ურთიერთობებს, თუ ისინი განსხვავებულად არ რეგულირდება სხვა სპეციალური კანონით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით. შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომლებსაც არ აწესრიგებს ეს კანონი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით.
სასამართლოს მითითებით, საჯარო სკოლის დირექტორსა და საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს შორის წარმოშობილ შრომით ურთიერთობებთან (და შრომით დავებთან) მიმართებით, სპეციალურ კანონს წარმოადგენს საქართველოს კანონი „ზოგადი განათლების შესახებ“.
პალატამ იხელმძღვანელა „ზოგადი განათლების შესახებ’’ საქართველოს კანონის 35-ე მუხლის პირველი პუნქტით, 43-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით, 44-ე მუხლის პირველი პუნქტით, 49-ე მუხლის პირველი პუნქტით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 73-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მიერ სადავო ბრძანების მიღებას და, შესაბამისად, ბ. ვ-თან შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტას წინ უძღოდა მისი, როგორც სკოლის დირექტორის მხრიდან, გარკვეული სახის დარღვევები, რომლებიც ასახულია საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნაში და რომელთა შედეგადაც ბ. ვ-ი გათავისუფლდა სკოლის დირექტორის თანამდებობიდან. ამდენად, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით იკვეთება დამსაქმებლის უფლებამოსილება, სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გამოცემის თაობაზე. შესაბამისად, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო, როგორც სკოლაზე სახელმწიფო კონტროლს განმახორციელებელი ორგანო, უფლებამოსილი იყო, შეეწყვიტა შრომითი ურთიერთობა ბ. ვ-თან.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი და პირველი ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორი გადაწყვეტილება მიიღო. ამასთან, რამდენადაც არ არსებობს სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველი, ასევე არ არსებობს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნის გაუქმების, სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნების დაკმაყოფილების წინაპირობაც.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ბ. ვ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული განჩინება არასწორი და უკანონოა, ვინაიდან ბ. ვ-ის მიმართ განხორციელდა დისკრიმინაცია პოლიტიკურ შეხედულებათა გამო.
მხარის მოსაზრებით, მის საქმიანობაში აღმოჩენილი დარღვევები სინამდვილეს არ შეესაბამება. დირექტორმა სამეურვეო საბჭოს წარუდგინა ყველა საჭირო დოკუმენტაცია და მიიღო თანხმობა წლიური ანგარიშის, სასკოლო სასწავლო გეგმისა და სასწავლო მასალის დამტკიცებაზე, რაც დასტურდება სამეურვეო საბჭოს ბეჭდითა და თავმჯდომარის ხელმოწერით. საქმეში წარმოდგენილია 2012 წლის 28 აგვისტოს სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე ე.ვ-ის წერილი სკოლის სასწავლო გეგმის სამეურვეო საბჭოსთან შეთანხმების თაობაზე. ის ფაქტი, თუ რატომ არ არსებობს სამეურვეო საბჭოს შესაბამისი სხდომის ოქმები, დირექტორის დარღვევად ვერ მიიჩნევა და მის კომპეტენციას სცილდება.
სკოლაში არ დაფიქსირებულა ფინანსური დარღვევები. აღნიშნული კუთხით მდგომაეობა შეისწავლა პროკურატურამ და მიიღო დადგენილება სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ.
კასატორმა აღნიშნა, რომ სკოლის შემოწმებისას დისციპლინური კომიტეტი იყო ახალი შექმნილი და მაშინ იწყებდა ფუნქციონირებას.
მხარემ მიუთითა, რომ დირექტორის ბრძანებები აზერბაიჯანულ ენაზე არ გამოუცია. ბრძანებები, რომელი გამოკრული იყოს სკოლის დაფაზე ითარგმნა იმ მიზნით, რომ პედაგოგები გაცნობოდნენ მათ მშობლიურ ენაზე. ამასთან, ეროვნულ უმცირესობათა დაცვის შესახებ ევროპული ჩარჩო კონვენცია და საქართველოს მთავრობის მეთაურის 1995 წლის ბრძანებულება უშვებს იმ ენების გამოყენების შესაძლებლობას, რომლებზეც მოსახლეობა საუბრობს.
დაუსაბუთებელია კასატორის მიმართ წარმოდგენილი პრეტენზია ხელშეკრულებების არასწორად შედგენასთან დაკავშირებით.
კასატორმა მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ შემოწმებისას ყურადღება გამახვილდა უმნიშვნელო ფაქტებზე, კერძოდ, რომ ხელშეკრულებაში არ იყო მითითებული ტელეფონის ნომერი, დაფიქსირებული იყო პიროვნების გვარი ქორწინებამდე. აღნიშნული ადასტურებს, რომ შემოწმება მიზნად ისახავდა კასატორის თანამდებობიდან გათავისუფლების საფუძვლის მოძიებას.
საქმეში წარმოდგენილია სამეურვეო საბჭოს თავჯდომარის ახსნა-განმარტება, რომელიც ადასტურებს, რომ კასატორის ნათესავებთან – მეუღლესთან, დასთან და რძალთან შრომითი ხელშეკრულებების გაფორმება შეთანხმებული იყო სამეურვეო საბჭოსთან. რაც შეეხება მის შვილს, იგი დირექტორის მოვალეობას არასოდეს არ ასრულებდა და მისი საშტატო ერთეულით გაუთვალისწინებელ თანამდებობაზე დანიშვნის შემდეგ იგი დაუყოვნებლივ გათავისუფლდა სამუშაოდან. კასატორმა აღნიშნა, რომ მისი არ ყოფნისას მის მოვალეობას სკოლაში ასრულებდა მოადგილე ფ. ე-ი და ხელფასსაც იგი იღებდა.
კასატორმა მიუთითა, რომ სკოლის ბუღალტერი სამსახურში მიღებულ იქნა ბურალტერ-მოლარედ. ასეთ შემთხვევაში მისთვის გაუგებარია, რატომ არის საჭირო დამატებითი ბრძანების დაწერა მოლარის მოვალეობის შესასრულებლად.
მხარის განმარტებით, შემოწმების განხორცილებამდე მისი ბრძანებით არა ერთი პედაგოგი დაისაჯა არასწორი ჟურნალის წარმოებისთვის. მოსწავლე ჯ. ყ-ი გაირიცხა სკოლიდან იმ მომენტიდან, როგორც კი დირექტორისათვის ცნობილი გახდა, რომ აღნიშნული მოსწავლე არ დადიოდა სკოლაში.
დაუსაბუთებელია კასატორის მიმართ წარდგენილი ბრალდება შეშის შეძენისას თანხის გაფლანგვასთან დაკავშირებით, სკოლის საკუთრებაში არსებული კომპიუტერისა და ვიდეოკამერის დაკარგვის შესახებ. სკოლის შემოწმებისას ვიდეოკამერა ერთ-ერთ პედაგოგს წაღებული ჰქონდა შესაკეთებლად.
ბ. ვ-ის განმარტებით, ქ. ა-ას დეკრეტულ შვებულებაში გასვლის შემდეგ 2011 წლის 26 დეკემბრის №15 ბრძანებით მისი კუთვნილი 21 საათი გაუნაწილდა სხვა პედაგოგებს.
მხარემ მიუთითა შრომის კოდექსის მე-2 მუხლზე და მიიჩნია, რომ არაქართული სკოლის არც ერთმა დირექტორმა არ იცის ქართული ენა და საქმის წარმოება ქართულად არ მიმდინარეობს.
კასატორის მოსაზრებით, მის მიმართ დაირღვა საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლის, 44-ე მუხლის მეორე ნაწილის, 1948 წლის 10 დეკემბრის ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის 22-ე მუხლის, სამოქალაქო კოდექსის 352-ე და 405-ე მუხლების, 1995 წლის 12 აგვისტოს №312 ბრძანებულების მოთხოვნები და 1995 წლის 1 ნოემბრის „ეროვნულ უმცირესობათა დაცვის შესახებ“ ევროპული ჩარჩო კონვენციით დაცული ეროვნულ უმცირესობათა ინტერესები.
მხარემ მიიჩნია, რომ შრომის კოდექსის 37-ე მუხლი არ შეიძლება განიმარტოს, როგორც დამსაქმებლის ცალმხრივი უფლება, ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე გაათავისუფლოს დასაქმებული.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით ბ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ბ. ვ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელე ბ. ვ-ი, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2009 წლის 17 მარტის №108/კ ბრძანებით დაინიშნა სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლის დირექტორის თანამდებობაზე მოვალეობის შემსრულებლად, ხოლო ამავე წლის 18 აპრილს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის №1/კ-129 ბრძანების საფუძველზე ბ. ვ-თან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა.
საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტმა შეისწავლა მარნეულის რაიონის სოფელ ქ-ს საშუალო სკოლის საქმიანობა. აღნიშნული შემოწმების საფუძველზე, სკოლას მიეცა წერილობითი გაფრთხილება და შედგა დასკვნა, სადაც მიეთითა გამოვლენილი დარღვევების შესახებ, ასევე სკოლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელ ბ. ვ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ და სოფელ ქ-ს საშუალო სკოლას დაავალა ერთი თვის ვადაში ანგარიშის წარდგენა სკოლაში გატარებული ღონისძიებების შესახებ.
საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2013 წლის 18 აპრილის №1/კ-129 ბრძანებაში სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელ ბ. ვ-თან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლად მითითებულია საქართველოს ორგანული კანონის საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ პუნქტი, რომელიც იმ დროს მოქმედი რედაქციის შესაბამისად, ითვალისწინებდა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას, ერთ-ერთი მხარის მიერ შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევის შემთხვევაში.
2012-2013 სასწავლო წლის სამეურვეო საბჭოსა და პედაგოგიური საბჭოს ოქმების შემოწმების საფუძველზე სასამართლომ დაადგინა, რომ სამეურვეო საბჭოს მიერ არ იყო დამტკიცებული დირექტორის წლიური ანგარიში.
პედაგოგიურ საბჭოს არ დაუმტკიცებია სასკოლო სასწავლო გეგმა და სასწავლო მასალა.
რიგ შემთხვევებში ბ. ვ-ის მიერ სამსახურეობრივი ბრძანებები გამოცემული იყო არა ქართულ, არამედ აზერბაიჯანულ ენაზე.
თავად მოსარჩელის ბ. ვ-ის განმარტებითვე სასამართლომ დაადგინა, რომ 2010 წლის შემდეგ სკოლაში დისციპლინური კომიტეტი არ არჩეულა და შესაბამისად, იგი არ ფუნქციონირებდა. ასევე, 2012 წლის 17 სექტემბერს სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქ-ს საჯარო სკოლასა და პედაგოგებს შორის გაფორმებული შრომის ხელშეკრულებით არ არის განსაზღვრული სამუშაო დრო და შრომის ანაზღაურების პირობები, არასრულადაა მითითებული მხარეთა რეკვიზიტები.
სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ბ. ვ-მა ვერ წარადგინა ახლო ნათესავების: მეუღლე მ. ვ-ის, ქალიშვილ ტ. ვ-ის, რძლის – ქ. ვ-ის, დის – ა. გ-ისა და ვაჟიშვილ ნ. ვ-ის დანიშვნის თაობაზე სამეურვეო საბჭოსთან კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეთანხმების ამსახველი მტკიცებულება.
სკოლის დირექტორს არ გაუცია შესაბამისი ბრძანება ბუღალტრის მიერ მოლარის მოვალეობის შესრულების შესახებ, რითაც უგულებელყოფილ იქნა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 4 თებერვლის №49 ბრძანებით დამტკიცებული „საბიუჯეტო ორგანიზაციების სალაროს ორგანიზებისა და ოპერაციების წარმოების წესის“ მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტი.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის საქმეებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა (სუს 2012 წლის 7 ოქტომბრის განჩინება, საქმე №ას-715-678-2013).
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ბ. ვ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 29 ნოემბერს №5 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ბ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ ბ. ვ-ს (პირადი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 29 ნოემბერს №5 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი
მოსამართლეები: თ. თოდრია
ბ. ალავიძე
