საქმე N:ას-1194-1136-2014

საქმე №ას-1194-1136-2014 6 თებერვალი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

თეიმურაზ თოდრია, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „ს. რ-ა“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ჩ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ჩ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ს. რ-ის“ მიმართ მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ მოპასუხის 2013 წლის 29 აპრილის №173 ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ მუშაობდა მოპასუხე საზოგადოებაში სხვადასხვა თანამდებობაზე. იგი კეთილსინდისიერად ასრულებდა დაკისრებულ მოვალეობას, არ დაკისრებია დისციპლინური სახდელი და ითვლებოდა ერთ-ერთ საუკეთესო მუშაკად.

2013 წლის 1 მაისიდან მოსარჩელე უკანონოდ გაათავისუფლეს სამუშაოდან, რის საფუძვლადაც მიეთითა ცვლილება საშტატო განრიგში. ფაქტობრივად, საშტატო განრიგს რაიმე ცვლილება არ განუცდია, მხოლოდ ამოირიცხა მოსარჩელის გვარი.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიიჩნია, რომ თ.ჩ-ე სამუშაოდან გათავისუფლდა კანონის მოთხოვნათა დაცვით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილებით თ. ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი სს „ს. რ-ის“ 2013 წლის 29 აპრილის №173 ბრძანება თ. ჩ-სთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ, მოსარჩელე თ. ჩ-ე აღდგენილ იქნა სს „ს. რ-ის“ ფილიალის „სატვირთო გადაზიდვების ფილიალის“, მოძრავი შემადგენლობის დეპარტამენტის, სამტრედიის სალოკომოტივო სამმართველოს (დეპო), მართვის აპარატის (დეპო) უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე მოსაბრუნებელი პუნქტების დარგში, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება ყოველთვიური ხელფასის შესაბამისად განთავისუფლების დღიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ასევე მოსარჩელის მიერ გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურება ერთი თვის ხელფასის ოდენობით, სს „ს. რ-ას“ თ.ჩ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07%-ის გადახდა გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, რაც მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სს „ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ნაწილობრივ გაუქმდა და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2013 წლის 1 ივნისიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიური ხელფასის (ხელზე ასაღები ხელფასის – 1440 ლარის) გათვალისწინებით, გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურების ნაწილში სარჩელს ეთქვა უარი, დანარჩენ ნაწილში კი, გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ თ. ჩ-ე 2013 წლის 29 აპრილამდე მუშაობდა სს „ს. რ-ის“ ფილიალ „სატვირთო გადაზიდვების ფილიალში“, მოძრავი შემადგენლობის დეპარტამენტის სამტრედიის სალოკომოტივო სამმართველოს მართვის აპარატის (დეპოს) უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე მოსაბრუნებელი პუნქტების დარგში.

ასევე უდავოა, რომ სს „ს. რ-ის“ 2013 წლის 29 აპრილის №173 ბრძანებით თ. ჩ-ე 2013 წლის 1 მაისიდან გათავისუფლდა სამსახურიდან. სადავო ბრძანებაში გათავისუფლების საფუძვლად მითითებულია, საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ პუნქტი და ცვლილება საშტატო განრიგში.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია თ.ჩ-სთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონიერებასთან დაკავშირებით. სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით, ხელშეკრულების შეწყვეტის ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენდა შრომითი ხელშეკრულების მოშლა. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შრომითი ხელშეკრულების მოშლის უფლება შეუზღუდავი არ არის, რადგან არ არსებობს აბსოლუტური, შეუზღუდავი სამოქალაქო უფლება და რომ იგი ყოველთვის შემოფარგლულია მისი განხორციელების მართლზომიერებით.

სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. სასამართლოს უპირველესი ამოცანაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს და მის საფუძველზე აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე ეარდგენილ მოთხოვნათა მართებულობას. წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლოსათვის მიმართვის უფლება თავის მნიშვნელობას კარგავს. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად კი, აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელ გარემოებათა მართლზომიერების შეფასება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დაწესებულების რეორგანიზაცია თავისთავად არ განაპირობებს მოსარჩელის სამუშაოდან უპირობო გათავისუფლებას. რეორგანიზაცია მხოლოდ იმ შემთხვევაში წარმოადგენს მუშაკის სამსახურიდან გათავისუფლების მართლზომიერ საფუძველს, თუ დადგინდება, ეკონომიკური სიდუხჭირის გამო, შტატების ან/და ხელფასების შემცირების აუცილებლობა, რაც, როგორც საქმის მასალებიდან ირკვევა, კონკრეტულ შემთხვევაში არ მომხდარა.

პალატის მოსაზრებით, დამსაქმებელს ეკისრებოდა იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ რეორგანიზაციამ გამოიწვია თ. ჩ-ის მიერ დაკავებული შტატის შემცირება. ამ კუთხით საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების, კერძოდ, სს „ს. რ-ის“ დირექტორთა საბჭოს 2013 წლის 15 იანვრის N34/1 დადგენილებით დამტკიცებული სს „ს. რ-ის“ ფილიალ „ს. რ-ის სატვირთო გადაზიდვების ფილიალის“ მოძრავი შემადგენლობის დეპარტამენტის საშტატო განრიგის და სს „ს. რ-ის“ დირექტორთა საბჭოს 2013 წლის 11 აპრილის 23/19 დადგენილებით დამტკიცებული სს „ს. რ-ის“ ფილიალ „ს. რ-ის სატვირთო გადაზიდვების ფილიალის“ საშტატო განრიგი, ანალიზის შედეგად სააპელაციო პალატა ასკვნის, რომ მოსარჩელის - თ. ჩ-ის მიერ დაკავებული თანამდებობა არ არის გაუქმებული. აღნიშნული კი პალატის შეფასებით, იძლევა იმ დასკვნის გაკეთების საფუძველს, რომ ბრძანება, რომლის ბათილად ცნობასაც ითხოვს მოსარჩელე, გამოცემულია არაკანონიერად, თ. ჩ-სთან შრომითი ურთიერთობის მოშლისათვის დამსაქმებელს არ გააჩნდა სათანადო მართლზომიერი საფუძველი და მისი სამუშაოდან დათხოვნა დამსაქმებლის მხრიდან იყო კანონშეუსაბამო გადაწყვეტილება. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ, ამ ნაწილში მიღებული იქნა სწორი გადაწყვეტილება და სწორად იქნა ცნობილი ბათილად სს ”ს რ-ის” 2013 წლის 29 აპრილის №173 ბრძანება, თ. ჩ-სთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი, ზემოთ მითითებული სს „ს. რ-ის“ ფილიალ „ს. რ-ის სატვირთო გადაზიდვების ფილიალის“ საშტატო განრიგით დგინდება, რომ თანამდებობა, რომელიც გათავისუფლებამდე ეკავა თ. ჩ-ს სს „ს. რ-ში“ არ გაუქმებულა და ამ დროისათვის ისევ არსებობს.

შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილის თანახმად, პალატამ დაასკვნა, რომ მოსარჩელე თ. ჩ-ის სამსახურიდან გათავისუფლება მოხდა უკანონოდ, პირველი ინსტანციის სასამართლომ იგი სწორად აღადგინა სს „ს. რ-ის“ ფილიალის „სატვირთო გადაზიდვების ფილიალის“, მოძრავი შემადგენლობის დეპარტამენტის, სამტრედიის სალოკომოტივო სამმართველოს (დეპო), მოსაბრუნებელი პუნქტების დარგში მართვის აპარატის (დეპოს) უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე.

შრომის კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 44-ე მუხლით, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 412-ე მუხლით და მიუთითა უდავოდ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ თ.ჩ-ს საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის და ამავე კოდექსის 38-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, მიღებული აქვს ერთი თვის ანაზღაურების შესაბამისი კომპენსაცია. აღნიშნული მოსარჩელემ ზეპირი განხილვის დროსაც დაადასტურა.

შესაბამისად, ვინაიდან დამსაქმებელმა სს „ს. რ-ამ“ მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა არამართლზომიერად მოშალა 2013 წლის 1 მაისიდან, ამასთან იმის გათვალისწინებით, რომ დამსაქმებლის ინიციატივით შრომითი ხელშეკრულების მოშლის გამო, თ. ჩ-ს მიეცა ერთი თვის ანაზღაურება, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დამსაქმებელს მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს იძულებითი მოცდენის პერიოდისათვის – 2013 წლის 1 ივნისიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე განაცდურის სახით ყოველთვიური ხელფასის ანაზღაურება (ხელზე ასაღები ხელფასი – 1440), როგორც უკანონოდ გათავისუფლების გამო მიუღებელი შემოსავალი, ხოლო პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა შეიცვალოს იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების ნაწილში და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ განაცდურის ანაზღაურების გადახდა დაეკისროს 2013 წლის 1 ივნისიდან, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული 2013 წლის 1 მაისის ნაცვლად.

სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მხარეთა შორის სადავო ურთიერთობის წარმოშობის მომენტში, 2013 წლის 29 აპრილს დამსაქმებლის მიერ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის მომენტისათვის, შრომის კოდექსის მოქმედი 21-ე მუხლის რედაქცია არ ითვალისწინებდა იმ ნორმას, რომელზე მითითებითაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ დააკმაყოფილა გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში თ.ჩ-ის სარჩელი (შრომის კოდექსის 21-ე მუხლის დღეისათვის მოქმედი რედაქციით 21-ე მუხლის მე-4 ნაწილი). შესაბამისად, გადაწყვეტილება ამ ნაწილში მოკლებულია სამართლებრივ დასაბუთებას.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ, ვინაიდან მოპასუხეს დაეკისრა ყოველთვიური ხელფასის ანაზღაურება იძულებითი მოცდენის მთელი პერიოდისათვის (2013 წლის 1 ივნისიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე), შესაბამისად, აღარ არსებობს დამსაქმებლისათვის ერთი თვის ხელფასის ოდენობით 2013 წლის გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურების დაკისრების ფაქტობრივი საფუძველიც. მით უმეტეს, არ არის დადასტურებული, რომ მოსარჩელემ მოითხოვა 2013 წლისათვის შვებულებით სარგებლობა და დამსაქმებლის მხრიდან მას არ მიეცა ამ უფლების გამოყენების შესაძლებლობა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ამ ნაწილში უნდა გაუქმდეს და მოსარჩელეს უარი უნდა ეთქვას გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.

შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი. ამავე მუხლის პირველი ნაწილის მე-2 წინადადების შესაბამისად, ამ მუხლის ნორმები გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

მითითებულ ნორმათა ანალიზიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ანაზღაურების დაყოვნებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების შესახებ შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმა დისპოზიციური ხასიათისაა და თუკი მხარეთა მიერ ამ წესისაგან განსხვავებული შეთანხმება არ იქნება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული, ასეთ შემთხვევაში მოქმედებს აღნიშნული დანაწესი დაყოვნებული თანხის 0.07%-ის ზიანის სახით ანაზღაურებასთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ იძულებითი მოცდენის პერიოდისათვის განაცდურის სახით გადასახდელი ყოველთვიური ხელფასი განხილულ უნდა იქნეს დაყოვნებულ თანხად.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სს „ს. რ-ამ“ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა გასაჩივრებულ ნაწილში მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის მოსაზრებით, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ვინაიდან მოცემულ საქმეზე სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება წინააღმდეგობაში მოდის ამ კატეგორიის (სადავო პერიოდში მოქმედი შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის განმარტებასთან დაკავშირებით) საქმეებზე უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკიდან. პალატამ არ გაითვალისწინა, რომ კასატორმა მოსარჩელესთან შრომის ურთიერთობა შეწყვიტა გარკვეულ საფუძველზე მითითებით.

კასატორმა მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სრულიად უსაფუძვლოდაა დადგენილი ის გარემოება, რომ თ. ჩ-სთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას არ არსებობდა (2013 წლის 12 ივნისამდე მოქმედი რედაქციის) შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ პუნქტით შრომითი ურთიერთობის მოშლის საფუძველი.

სამოქალაქო საქმის მასალებით დადგენილია, რომ თ. ჩ-სთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველს წარმოადგენს სს „ს. რ-ის“ სატვირთო გადაზიდვების ფილიალის დირექტორის „ს. რ-ის“ 2013 წლის 29 აპრილის №173 ბრძანება, აღნიშნულ ბრძანებაში შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველია სს „ს. რ-ის“ დირექტორთა საბჭოს №23/19 დადგენილება, სატვირთო გადაზიდვების დირექტორის 2013 წლის 25 აპრილის №468 ბრძანება, რომელიც შეეხება სს „ს. რ-ის“ ფილიალ „ს. რ-ის“ სატვირთო გადაზიდვების ფილიალში ახალი საშტატო განრიგის დამტკიცებასა და საშტატო განრიგში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანას. რაც შეეხება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას, აღნიშნულთან დაკავშირებით კასატორმა აღნიშნა, რომ შრომითი ურთიერთობა იწყება შრომითი ხელშეკრულების დადებით და წყდება ერთ-ერთი მხარის მიერ ნების გამოვლენით. შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ბრძანება ცალმხრივი გარიგების ერთგვარი სახეა, რაც კანონმდებლობის დაცვით იქნა მიღებული. შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი შრომითი ხელშეკრულების მოშლის დამოუკიდებელ საფუძველს წარმოადგენს. ხელშეკრულების მოშლა შეუძლია, როგორც დასაქმებულს, ისე დამსაქმებელს. დამსაქმებლის მიერ ხელშეკრულების მოშლა არ გულისხმობს ხელშეკრულების შეწყვეტას დასაქმებულის, ანუ ხელშემკვრელი მხარის მიერ ვალდებულებათა დარღვევის გამო. ამ სამართლებრივი საფუძვლით მუშაკის გათავისუფლების საფუძველია დამსაქმებლის ნების გამოვლენა შრომითი ურთიერთობის მოშლასთან დაკავშჲრებით. საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის დათქმით კანონმდებელმა მხარეთა ნების თავისუფლება აღიარა შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობაში.

სს „ს. რ-ა“, როგორც კერძო სამართლის დამოუკიდებელი ბიზნეს სუბიექტი ყველაფერს აკეთებს საკუთარი წარმოების განსავითარებლად და დამსაქმებელი თავისი შეხედულებით არჩევს მისთვის ოპტიმალურ კადრებს. იმ პირობებში კი, როდესაც საწარმოში კანონის შესაბამისად ხდება შრომითი ხელშეკრულების მოშლა, ეს გამომდინარეობს მრავალი ფაქტორიდან, თუნდაც იმ სტრატეგიული განვითარების შინაარსიდან და დანიშნულებიდან, რაც სს „ს. რ-ას“ აკისრია. სწორედ აღნიშნული პრინციპიდან გამომდინარე, საწარმომ გამოაცხადა რეორგანიზაცია. კანონმდებელი არ ზღუდავს მხარეებს, შრომის ხელშეკრულების დადებისას განსაზღვრონ მათი ინტერესების დამცავი სხვა პირობები, ანუ მათ ენიჭებათ თავისუფლება, ხელშეკრულებით მოაწესრიგონ აღნიშნული საკითხი და დააწესონ გარკვეული შეზღუდვები, მათ შორის, გაითვალისწინონ დასაქმებულისათვის მისაცემი შრომის ანაზღაურების ოდენობაც.

კასატორმა მიიჩნია, რომ დამსაქმებლის ინიციატივით შრომის ხელშეკრულების მოშლის დროს დაცული უნდა იქნეს როგორც საქართველოს შრომის კოდექსით დადგენილი, ისე, არსებობის შემთხვევაში, მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული პირობები. მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, შესაბამისად, საქართველოს შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის საფუძველზე თ. ჩ-ს მიეცა, შრომითი ხელშეკრულების მოშლის გამო, ერთი თვის კომპენსაცია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლი, ვინაიდან კონკრეტულ შემთხვევაში დამსაქმებლის ქმედება არ ეწინააღმდეგება კანონს, საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, კასატორმა ჩათვალა, რომ სს „ს. რ-ის“ სატვირთო გადაზიდვების ფილიალის დირექტორის 2013 წლის 29 აპრილის №173 ბრძანების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა. ასევე უნდა აღინიშნოს, ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა შესაბამისი ობიექტური და რეალური მიზეზების გამო. მნიშვნელოვანია, რომ მოსარჩელის მიერ შრომითი ურთიერთობის მოშლასთან დაკავშირებით ერთი თვის შრომის ანაზღაურების მიღება მიჩნეულ უნდა იქნეს, როგორც თანხმობა და აღიარება ორივე მხარის მიერ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე.

მხარის მითითებით, სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რადგან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის დროისათვის შრომის კოდექსის აღნიშნული ნორმა არ არსებობდა, სასამართლოს ასევე არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი, ვინაიდან ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით არ არსებობდა განაცდურის ხელზე მისაღები ხელფასის ოდენობით დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი.

აღნიშნული კატეგორიის საქმეებზე არ არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება და დადგენილი ერთიანი პრაქტიკა, როდესაც დამსაქმებელს განაცდურ ხელფასთან ერთად ეკისრება ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისთვის დაყოვნებული თანხის 0.07%-ის გადახდა გადაწყვეტილების აღსრულებამდე. აღნიშნულ გარემოებასთან დაკავშირებით სასამართლომ არასწორად მიუთითა შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე.

მოსარჩელესთან ანგარიშსწორება განხორციელდა საქართველოს შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მიხედვით, რაც გამოიხატა სს „.ს რ-ის“ მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების მოშლის გამო, ერთი თვის ხელფასის ოდენობით კომპენსაციის გაცემით, შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია, რადგან სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის ყოველი დღის დაყოვნებული თანხის 0.07%-ის სს „ს. რ-სათვის“ დაკისრების შესახებ. ამასთან, გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული, თუ რა პერიოდს მოიცავს ანგარიშსწორება და რას შეადგენს ანგარიშსწორების დაყოვნებული თანხა. იმის დასადასტურებლად, რომ სს „ს. რ-ამ“ მოახდინა საბოლოო ანგარიშსწორება, საქმეში თვით მოსარჩელის მიერაა წარდგენილი „საქათველოს ბანკის“ ამონაწერი პირადი ანგარიშიდან და სამტრედიის სალოკომოტივო სამმართველოს (დეპოს) 2012 წლის 24 თებერვლის №0006592 ელექტრონული წერილი (დანართებთან ერთად), სადაც აღნიშულია, რომ „ს. რ-ის“ მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების მოშლის გამო მოსარჩელეს გადაეცა კომპენსაცია ერთი თვის ხელფასის ოდენობით (დაბეგრილი) საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ თ. ჩ-ე 2013 წლის 29 აპრილამდე მუშაობდა სს „ს. რ-ის“ ფილიალ „სატვირთო გადაზიდვების ფილიალში“, მოძრავი შემადგენლობის დეპარტამენტის სამტრედიის სალოკომოტივო სამმართველოს მართვის აპარატის (დეპოს) უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე მოსაბრუნებელი პუნქტების დარგში.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის საქმეზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა (სუს 2011 წლის 28 მარტის განჩინება, საქმე №ას-110-108-2011; სუს 2012 წლის 22 ივნისის განჩინება, საქმე №ას-750-704-2012).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ სს „ს. რ-ას“ უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 18 ნოემბერს №1095 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 1728 ლარის 70% – 1209,6 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ სს „ს. რ-ას“ (საიდენტიფიკაციო კოდი ...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 18 ნოემბერს №1095 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 1728 ლარის 70% – 1209,6 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: თ. თოდრია

ბ. ალავიძე