საქმე №ას-1208-1150-2014 19 თებერვალი, 2015 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
თეიმურაზ თოდრია, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – თ. ხ-ე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ქ. ს-ო“ (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 30 სექტემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ბრძანებისა და კონკურსის შედეგების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, განაცდურისა და მორალური ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
თ. ხ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ქ. ს-ს“ მიმართ სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე ბრძანებისა და კონკურსის შედეგების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენის, განაცდურისა და მორალური ზიანის – 3000 ლარის ანაზღაურების შესახებ.
მოსარჩელის განმარტებით, იგი წლების განმავლობაში მუშაობდა მოპასუხე საზოგადოებაში, რა დროსაც უწყვეტად უფორმდებოდა შრომითი ხელშეკრულებები. შესაბამისად, მასთან კონტრაქტი დაიდო უვადოდ. 2013 წლის 1 დეკემბერს თ. ხ-ს აცნობეს, რომ იგი კონკურსის ჩატარების შედეგად გათავისუფლდა სამუშაოდან და მისი პოზიცია დაიკავა სხვა პირმა. მოსარჩელის ბიოგრაფია ადასტურებს, რომ კონკურსი ჩატარდა მიკერძოებულად და თ. ხ-ე შეფასდა არაობიექტურად.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელე სამუშაოდან გათავისუფლდა მასთან დადებული ვადიანი შრომითი ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის გამო. ამასთან, სასარჩელო მოთხოვნა წარდგენილ იქნა ერთთვიანი ხანდაზმულობის ვადის დარღვევით.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებით თ. ხ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სამეწარმეო რესტრიდან ამონაწერის თანახმად, შპს „ქ. ს-ო“ შეიქმნა 2002 წლის 26 თებერვალს. 2013 წლის 2 ივლისს გამოიცა შპს „ქ. მ. ს-ს“ №კ/11 ბრძანება შინაგანაწესის დამტკიცების შესახებ, რომელიც ხელმოწერილ იქნა თანამშრომელთა, მათ შორის თ ხ-ის მიერ.
საქმეში წარმოდგენილი 2013 წლის 2 მარტის შრომითი ხელშეკრულებებისა და 2013 წლის 2 ივლისის ხელშეკრულების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ თ. ხ-ს შპს „ქ. რ. მ. ს-სთან“ შრომითი ხელშეკრულებები გაფორმებული აქვს 2013 წლის 1 მარტს, 20 მაისს და 2 ივლისს, ბოლო ხელშეკრულების ვადა გრძელდება 2013 წლის 1 სექტემბრამდე. შრომითი ხელშეკრულების ვადის შეცვლის მიზნით, 2013 წლის 4 ივლისს გამოიცა №11/ა ბრძანება, რომელსაც გაეცვნენ თანამშრომლები, მათ შორის თ. ხ-ე. ბრძანების შესაბამისად, 2013 წლის 2 ივლისს გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულებების მოქმედების ვადა შეიცვალა, კერძოდ, 2013 წლის 1 სექტემბრის ნაცვლად, მისი დასრულების თარიღი განისაზღვრა 2013 წლის 1 დეკემბრით. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ცალკე ბრძანება არ დაწერილა.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება, რომ მისთვის 2014 წლის აპრილამდე ცნობილი არ იყო სამსახურებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ საქმეში წარმოდგენილია თ. ხ-ის მიერ ხელმოწერილი №11/ა ბრძანება, რომლითაც დასტურდება, რომ 2013 წლის 4 ივლისს იგი სხვა თანამშრომლებთან ერთად გაეცნო №11/ა ბრძანებას.
სასამართლომ დაადგინა, რომ თ. ხ-ის გათავისუფლება სამსახურიდან მოხდა სახელშეკრულებო ურთიერთობის ვადის ამოწურვის მოტივით.
2013 წლის 25 ნოემბერს შპს „ქ. რ. მ. ს-ს“ დირექტორის 2013 წლის 25 ნოემბრის №41 ბრძანებით შეიქმნა საკონკურსო კომისია, რომლის მიზანი იყო კონკურსის გზით საშუალო სამედიცინო პერსონალის შერჩევა.
2013 წლის 27-28 ნოემბერს შპს „ქ. რ. მ. ს-ში“ ჩატარდა კონკურსი საშუალო სამედიცინო პერსონალის შერჩევის მიზნით. საკონკურსო კომისიის გადაწყვეტილებით თ. ხ-მ შეფასების ყველა კრიტერიუმით მიიღო არადამაკმაყოფილებელი შეფასება „2“ (შეფასების ხუთბალიანი სისტემის პირობებში). დოკუმენტი ხელმოწერილია კომისიის სამივე წევრის მიერ და დამოწმებულია ბეჭდით.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლით აღიარებულია უმნიშვნელოვანესი სოციალური უფლება - შრომის უფლება. აღნიშნული ნორმის თანახმად, შრომა თავისუფალია. შრომის კონსტიტუციური უფლებით გარანტირებულია პირის თავისუფლება შრომითი საქმიანობის არჩევანში და მის განხორციელებაში, ამასთან, აწესებს სახელმწიფოს ვალდებულებას დასაქმებული მოქალაქის შრომითი უფლებების დაცვაში, რაც უზრუნველყოფილია საქართველოს შრომის კოდექსით.
საქართველოს შრომის კოდექსი აწესრიგებს საქართველოს ტერიტორიაზე შრომით და მის თანმდევ ურთიერთობებს, თუ ისინი განსხვავებულად არ რეგულირდება სხვა სპეციალური კანონით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით.
სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა შრომის კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 2.1. მუხლით, სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის პირველი ნაწილით, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილით და განმარტა, რომ შრომის კოდექსი შეიცავს იმ შემთხვევების ამომწურავ ჩამონათვალს, რა დროსაც შესაძლებელია შეწყდეს შრომითი ურთიერთობები. 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ერთ-ერთ დამოუკიდებელ საფუძველს შრომის ხელშეკრულების ვადის გასვლა წარმოადგენს. სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დაადგინა, რომ მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა სწორედ ზემოთ მითითებული სამართლებრივი საფუძვლით მოხდა, ანუ გავიდა ის ვადა, რასაც მხარეთა შორის დადებული შრომითი ხელშეკრულება ითვალისწინებდა.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში (37-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი) კანონმდებლის ნება სრულიად ცალსახა და ერთმნიშვნელოვანია, და იგი იკითხება ასე: თუ დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის ხელშეკრულება გარკვეული ვადითაა დადებული და ეს ვადა ამოიწურება, აღნიშნული მათ შორის ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია. შრომის კოდექსის მე-6 მუხლის თანახმად, მხარეთა შორის დადებული შრომითი ურთიერთობა განისაზღვრა გარკვეული ვადით - 2013 წლის 31 დეკემბრამდე, რაც გულისხმობდა შრომითი ურთიერთობის სახელშეკრულებო ვადით შებოჭვას, რომელიც 2013 წლის 31 დეკემბერს ამოიწურა. შემდგომი შრომითი ურთიერთობა მხარეთა ნებაზე იყო დამოკიდებული, უფრო სწორედ, სამსახური ითვალისწინებდა თანამშრომელთა სამსახურში მიღების ახლებულ, კონკურსის წესით თანამშრომელთა მიღებას.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება, რომ შრომის კოდექსის ახალი რედაქციის თანახმად, 2013 წლის 2 ივლისის ხელშეკრულება უნდა ჩაითვალოს უვადოდ დადებულად, ვინაიდან მასთან შრომითი ხელშეკრულებები იდებოდა ზედიზედ და უწყვეტად.
შრომის კოდექსის მე-6 მუხლის მე-13 პუნქტით, თუ შრომითი ხელშეკრულება დადებულია 30 თვეზე მეტი ვადით, ან თუ შრომითი ურთიერთობა გრძელდება ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებების ორჯერ ან მეტჯერ მიმდევრობით დადების შედეგად და მისი ხანგრძლივობა აღემატება 30 თვეს, ჩაითვლება, რომ დადებულია უვადო შრომითი ხელშეკრულება. ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებები მიმდევრობით დადებულად ჩაითვლება, თუ არსებული შრომითი ხელშეკრულება გაგრძელდა მისი ვადის გასვლისთანავე ან მომდევნო ვადიანი შრომითი ხელშეკრულება დაიდო პირველი ხელშეკრულების ვადის გასვლიდან 60 დღის განმავლობაში.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დადასტურდება, რომ თ. ხ-სთან მოპასუხის მიერ დადებული ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებების ხანგრძლივობა 30 თვეს აღემატებოდა. ასევე, დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მტკიცება იმის თაობაზე, რომ კონკურსის წესით თანამშრომელთა შერჩევისას მის მიმართ მიღებული გადაწყვეტილება იყო არაობიექტური.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლებზე და შეჯიბრებითობის პრინციპთან დაკავშირებით გაიზიარა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტება, რომ „საქმის განმხილველი სასამართლოსათვის სავალდებულოა სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები. სარჩელის საფუძველი არის იმ ფაქტების ერთობლიობა, რომლებიც ასაბუთებენ, ამართლებენ ფაქტობრივად მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნას. საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქმის განმხილველი სასამართლო შეზღუდულია მხოლოდ მხარის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებით, რაც შეეხება სამართლის ნორმების გამოყენებას, სასამართლო, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, ადგენს თუ რა სამართლებრივი ურთიერთობა არსებობს მხარეთა შორის და ამ ურთიერთობის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე აკმაყოფილებს ან არ აკმაყოფილებს სარჩელს“ (სუსგ №ას-1350-1275-2012).
საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ შპს „ქ. ს-ს“ დირექტორი უფლებამოსილი იყო, თანამშრომელთან დადებული შრომითი ხელშეკრულების ვადის გასვლის გამო, შეეწყვიტა მასთან შრომითი ურთიერთობა, შეერჩია და დაენიშნა ახალი თანამშრომლები მისთვის მისაღები ფორმით. მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხემ ასეთ მისაღებ ფორმად აირჩია კომისიის შექმნა და დირექტორის მიერ თანამშრომელთა მიღება კომისიის რეკომენდაციის გათვალისწინებით.
სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ შპს „ქ. ს-ს“ დირექტორმა მიიღო გადაწყვეტილება, თანამშრომელთა შერჩევა განხორციელებულიყო კომისიის მიერ და თითოეული კანდიდატი შეფასდა ინდივიდუალურად. ამასთან, გადაწყვეტილების მიღება და შესაფერისი კანდიდატის შერჩევა დამოკიდებული იყო კომისიის თითოეული წევრის შეხედულებაზე, ხოლო ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ კომისიის წევრების მიერ თანამშრომელთა შერჩევისას დაირღვა კანონი და შეილახა მოსარჩელის კანონით დაცული უფლება-თავისუფლებები, მოსარჩელემ სათანადო მტკიცებულებით ვერ დაადასტურა.
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ კომისიის მიერ რეკომენდაცია სამუშაოზე მიღების თაობაზე გაეწიათ სხვა პირებს, შესაბამისად მოსარჩელეს უარი ეთქვა სამუშაოზე მიღებაზე.
შრომის კოდექსის მე-5 მუხლის მე-8 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ მოპასუხემ კანონის დაცვით მიიღო გადაწყვეტილება, ახალ თანამშრომელთა მიღების მიზნით, კონკურსის ჩატარების შესახებ, ასევე დაუდასტურებელია 2013 წლის 27-28 ნოემბრის საკონკურსო კომისიის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძვლები.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება თ. ხ-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა თ. ხ-ის პრეტენზია №11/ა ბრძანებაზე მისი ხელმოწერის ნამდვილობისა და შესაბამისი ექსპერტიზის ჩატარების მიზანშეწონილობის თაობაზე, ამასთან, გაზიარებული არ იქნა მოსარჩელის განმარტება, რომ მისთვის 2014 წლის აპრილამდე არ იყო ცნობილი სამსახურებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის ფაქტი.
შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქმის მასალებში არ იძებნება რაიმე დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება, რომ თ. ხ-მ მიიღო შეტყობინება მოპასუხე შპს „ქ. ს-დან“ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე. ფაქტობრივად, თ. ხ-ისთვის დაკავებული თანამდებობიდან განთავისუფლების შესახებ ოფიციალურად ცნობილი გახდა შპს „ქ. ს-ს“ დირექტორ გ. ხ-ის მიერ შედგენილი 2014 წლის 10 აპრილის №15-0034 წერილის შემდეგ.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ არასწორად მიუთითა, რომ მოსარჩელე მხარემ ვერ შეძლო, წარმოედგინა მტკიცებულება იმის დასტურად, რომ მოპასუხესთან სახელშეკრულებო ურთიერთობაში იმყოფებოდა წლების განმავლობაში უწყვეტად. აღსანიშნავია, რომ თ. ხ-ის სამსახურებრივი დოკუმენტაცია მოპასუხემ არ წარადგინა, შეგნებულად გაანადგურა, რითაც დასტურდებოდა წლების მანძილზე უწყვეტი შრომითი ურთიერთობა, თუმცა საქმეში თანდართულ დახასიათებებში ნაჩვენებია, სულ მცირე, 1991 წლიდან თ. ხ-ის საოპერაციო მედდად დანიშვნისა და მუშაობის ფაქტი.
კასატორის მითითებით, სააპელაციო პალატამ საერთოდ ყურადღების მიღმა დატოვა 2013 წლის 27-28 ნოემბერს ჩატარებული კონკურსის კანონიერების საკითხი, კერძოდ, კონკურსის ჩატარების წესი და პირობები, საკონკურსო კომისიის შემადგენლობა, შეფასების და შედეგების პროცედურა და ა.შ. როგორც წესი, დასაქმებული პირების კვალიფიკაციისა და პროფესიული უნარ-ჩვევების შესაბამისობის შემოწმების მიზნით ტარდება ატესტაცია, რაც გათვალისწინებულია შპს „ქ. ს-ს“ შრომის შინაგანაწესით. მოცემულ შემთხვევაში, დასაქმებულ პირებს ჩაუტარდა კონკურსი მაშინ, როცა კონკურსი ცხადდება დამატებითი ვაკანტური ადგილების დასაკავებლად, თუმცა მათი რაოდენობა დღემდე გაურკვეველი და პასუხგაუცემელია. როგორც წესი, საკონკურსო კომისიის შემდაგენლობა დარგობრივი პროფესიონალიზმით გამოირჩევა, რათა არ მოხდეს დისკრიმინაცია (საქართველოს შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის მე-4 ნაწილი).
კასატორმა ყურადღება გაამახვილა მოწმის სახით დაკითხული კომისიის წევრთა ჩვენებებზე, რომელთა საფუძველზე ნათლად გამოვლინდა ზოგიერთი მათგანის მხრიდან საოპერაციო მედდის კვალიფიკაციის შემოწმების შეუძლებლობის ფაქტი, რადგან კომისიის წევრები საჭირო უნარ-ჩვევებს მითითებულ დარგში არ ფლობდნენ, შესაბამისად, გაუგებარია, რა კრიტერიუმით შეაფასეს თ. ხ-ის კანდიდატურა, რომელიც პარალელურად ასოცირებული პროფესორია ქიმიურ-ბიოლოგიურ-საინჟინრო სამედიცინო დარგში.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 იანვრის განჩინებით თ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა თ. ხ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სამეწარმეო რესტრიდან ამონაწერის თანახმად, შპს „ქ. ს-ო“ შეიქმნა 2002 წლის 26 თებერვალს. 2013 წლის 2 ივლისს გამოიცა შპს „ქ. მ. ს-ს“ №კ/11 ბრძანება შინაგანაწესის დამტკიცების შესახებ, რომელიც ხელმოწერილ იქნა თანამშრომელთა, მათ შორის თ. ხ-ის მიერ.
საქმეში წარმოდგენილი 2013 წლის 2 მარტის შრომითი ხელშეკრულებებისა და 2013 წლის 2 ივლისის ხელშეკრულების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ თ. ხ-ს შპს „ქ. რ. მ. ს-სთან“ შრომითი ხელშეკრულებები გაფორმებული აქვს 2013 წლის 1 მარტს, 20 მაისს და 2 ივლისს, ბოლო ხელშეკრულების ვადა გრძელდება 2013 წლის 1 სექტემბრამდე. შრომითი ხელშეკრულების ვადის შეცვლის მიზნით, 2013 წლის 4 ივლისს გამოიცა №11/ა ბრძანება, რომელსაც გაეცვნენ თანამშრომლები, მათ შორის თ. ხ-ე. ბრძანების შესაბამისად, 2013 წლის 2 ივლისს გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულებების მოქმედების ვადა შეიცვალა, კერძოდ, 2013 წლის 1 სექტემბრის ნაცვლად, მისი დასრულების თარიღი განისაზღვრა 2013 წლის 1 დეკემბრით. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ცალკე ბრძანება არ დაწერილა.
სასამართლომ დაადგინა, რომ თ. ხ-ის გათავისუფლება სამსახურიდან მოხდა სახელშეკრულებო ურთიერთობის ვადის ამოწურვის მოტივით.
2013 წლის 25 ნოემბერს შპს „ქ. რ. მ. ს-ს“ დირექტორის 2013 წლის 25 ნოემბრის №41 ბრძანებით შეიქმნა საკონკურსო კომისია, რომლის მიზანი იყო კონკურსის გზით საშუალო სამედიცინო პერსონალის შერჩევა.
2013 წლის 27-28 ნოემბერს შპს „ქ. რ. მ. ს-ში“ ჩატარდა კონკურსი საშუალო სამედიცინო პერსონალის შერჩევის მიზნით. საკონკურსო კომისიის გადაწყვეტილებით თ. ხ-მ შეფასების ყველა კრიტერიუმით მიიღო არადამაკმაყოფილებელი შეფასება „2“ (შეფასების ხუთბალიანი სისტემის პირობებში). დოკუმენტი ხელმოწერილია კომისის სამივე წევრის მიერ და დამოწმებულია ბეჭდით.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა (სუს 2015 წლის 6 თებერვლის №ას-834-798-2014 განჩინება).
საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ შრომის კოდექსის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადა წარმოადგენს შრომითი ხელშეკრულების ერთ-ერთ არსებით პირობას, რომელიც საჭიროებს მხარეთა შორის შეთანხმებას. ვადის განსაზღვრა, როგორც წესი, მხარეთა პრეროგატივაა, ისევე, როგორც ხელშეკრულების სხვა ძირითად პირობებზე შეთანხმება. სახელშეკრულებო სამართალში ერთმანეთისაგან განასხვავებენ დადგენილ (განსაზღვრულ) და დაუდგენელ (განუსაზღვრელ) ვადებს. განსაზღვრულია ვადა, როდესაც ცნობილია მოვლენის დადგომის თარიღი. განუსაზღვრელია ვადა, როდესაც მოვლენის დადგომა სარწმუნოა, მაგრამ უცნობია მისი დადგომის ზუსტი თარიღი. როდესაც მხარეთა შეთანხმებით მოვლენის დადგომის კონკრეტული თარიღი მკაფიოდაა განსაზღვრული, ასეთ შემთხვევაში არსებობს განსაზღვრული ვადით დადებული ხელშეკრულება, ხოლო, როდესაც ასეთი თარიღი არ არის განსაზღვრული და იგი არც ხელშეკრულების შინაარსიდან გამომდინარეობს – იგულისხმება განუსაზღვრელი ვადით დადებული ხელშეკრულება.
შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლომ აღნიშნა, რომ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა ნიშნავს შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობის დასრულებას დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის, რაც შეიძლება განხორციელდეს სხვადასხვა მიზეზით და საფუძვლით, როგორიცაა: შრომითი ხელშეკრულების ვადის გასვლა, შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევა, მხარეთა შეთანხმება და ა.შ. აღნიშნული საფუძვლები განმტკიცებულია საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველ ნაწილში. ხელშეკრულების ვადის გასვლა წარმოადგენს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ერთ-ერთ საფუძველს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ თ. ხ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით თ. პ-ის მიერ 2014 წლის 10 დეკემბრის №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. თ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ თ. ხ-ის (პირადი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით თ. პ-ის მიერ 2014 წლის 10 დეკემბრის №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი
მოსამართლეები: თ. თოდრია
ბ. ალავიძე