საქმე №ას-233-218-2014 20 თებერვალი, 2015 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი, მოწინააღმდეგ მხარე: 1. თ. ხ-ი, მ. მ-ი, ზ. ს-ე (მოსარჩელე)
2. შპს „ბ. პ-ა“ (შეგებებული სარჩელის ავტორი)
თავდაპირველი მოპასუხე თ.ხ-ის, მ.მ-ისა და ზ.ს-ის სარჩელზე - სს „ე. ჯ-ა“
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 10 იანვრის გადაწყვეტილება
კასატორების მოთხოვნა: 1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით გადასახდელი თანხის 12 280 ლარით განსაზღვრა;
2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით გადასახდელი თანხის 20 442,76 ლარით განსაზღვრა
დავის საგანი – ძირითად სარჩელში - ქმედების დავალდებულება, ხელშეშლის აკრძალვა, შეგებებულ სარჩელში - მომსახურების ღირებულების დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
თ. ხ-მა, მ. მ-მა და ზ. ს-მ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში შპს „ბ. პ-ასა“ და სს „ე. კ-ას“ მიმართ და მოითხოვეს სს „ე. ჯ-ას“ აჭარის ფილიალის დავალდებულება, უზრუნველყოს მოსარჩელეების მიერ შეძენილი ობიექტების 108 კვ. მეტრის (სართული 1, თაუერი, „C“ ბლოკი № S 1/9 ა-დ/15-18 ღერძებს შორის, ს/კ:...........) და 158 კვ. მეტრის (სართული 2 ფართი - 158 კვ.მ ს/კ:.............) ცალკე ინდივიდუალური გამრიცხველიანება, მათ მიერ შეძენილ ფართზე არსებული ელექტრომრიცხველის ცალკე ობიექტად და აბონენტად აღრიცხვა, ხოლო შპს „ბ. პ-ას“ დავალდებულება, უზრუნველყოს და აეკრძალოს რაიმე სახით იმგვარი ქმედების განხორციელება, რაც ხელს შეუშლის მითითებული ფართების გამრიცხველიანებასა და ცალკე აბონენტად დარეგისტრირებას. მოსარჩელეებმა მიუთითეს შემდეგ გარემოებებზე:
2009 წლის 8 სექტემბერსა და 2011 წლის 31 აგვისტოს, თ. ხ-ს, მ. მ-ს, ზ. ს-სა და შპს „პ-ს“ შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებები №S1/9 და №S2/3/1, რომელთა შესაბამისადაც შპს „ბ. პ-ას“ კუთვნილი ფართებიდან შეიძინეს პირველ სართულზე მდებარე 108.00 კვ.მ კომერციული ფართი და მეორე სართულზე მდებარე 158.00 კვ.მ ფართი.
შპს „ბ. პ-ას“ ადმინისტრაცია მოითხოვდა კომპლექსი „ბ. პ-ას“ საექსპლუატაციო სერვისის შესახებ ხელშეკრულების გაფორმებას, რომლის საჭიროება მოსარჩელეებს არ გააჩნიათ, შესაბამისად, მათ უარი განაცხადეს გარიგებაზე. აღნიშნულის გამო, შეუწყდათ ელექტროენერგიის მიწოდება მიუხედავად იმისა, რომ არაერთხელ, როგორც ზეპირად, ისე წერილობით მოსთხოვეს შპს „ბ. პ-ასა“ და სს „ე. ჯ-ას“ ცალკე ინდივიდუალური გამრიცხველიანება და შეძენილ ფართზე არსებული ელექტრომრიცხველის ცალკე აბონენტად დარეგისტრირება, რაც არ განხორციელდა.
სს „ე. ჯ-ა“ ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიანტია და „საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2008 წლის 18 სექტემბრის №20 დადგენილების“ მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ვალდებულია, აბონენტად დაარეგისტრიროს პირი, რომელიც ელექტროენერგიით მომარაგებისას სარგებლობს (ან ისარგებლებს) მისი მომსახურებით, უფრო მეტიც, ამავე დადგენილების მე-4 მუხლის მე-10 პუნქტისა და 261 მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ის ვალდებულია, მათ მიერ განცხადების წარდგენიდან 5 დღეში უზრუნველყოს მათი ობიექტის აბონენტად დარეგისტრირება და ელექტროენერგიით მომარაგება, ასევე ელექტრომომარაგებასთან დაკავშირებული ყველა სახის მომსახურება და ორგანიზაციული საკითხის მოგვარება, რაც სს „ე. ჯ-ას“ არ განუხორციელებია.
„საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2008 წლის 18 სექტემბრის №20 დადგენილების“ მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტისა და სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, დასახელებული მოქმედების განხორციელების უფლებამოსილება და ვალდებულება აქვს მხოლოდ სს „ე. ჯ-ას“ შპს „ბ. პ-ას“ მეშვეობით, რადგანაც შპს „ბ. პ-ა“ ამ შემთხვევაში წარმოადგენს ელექტროენერგიის ქსელის მფლობელს, ვინაიდან მას აქვს უზრუნველყოფილი მაღალი ძაბვის ელექტრომომარაგება, რომლითაც სარგებლობს თვითონ და ახორციელებს შპს „ბ. პ-ას“ ტერიტორიაზე არსებულ ობიექტზე ელექტროენერგიის რეალიზაციას. ვინაიდან შპს „ბ. პ-ა“ არის ელექტროენერგიის ქსელის მფლობელი, სს „ე. ჯ-ა“ უფლებამოსილი და ვალდებულია, კუთვნილი ობიექტი ელექტროენერგიით მოამარაგოს და ცალკე აბონენტად დაარეგისტრიროს მხოლოდ შპს „ბ. პ-ას“ მეშვეობით, როგორც ელექტროენერგიის ქსელის მფლობელის დახმარებით, რის თაობაზეც შპს „ბ. პ-ას“ წარმომადგენელები აცხადებენ უარს, რომლის უფლებამოსილებაც „საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2008 წლის 18 სექტემბრის №20 დადგენილების“ მე-15 მუხლის პირველი პუნქტისა და სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, არ გააჩნიათ.
მოსარჩელეების კუთვნილი ფართის ელექტროენერგიით მომარაგების ვალდებულება შპს „ბ. პ-ას“ გააჩნდა წინარე ნასყიდობისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე. 2012 წლის 1 აპრილს ასევე დაიდო №45/12 ხელშეკრულება „კ. ბ. პ-ას“ საექსპლოატაციო სერვისების შესახებ, რომლის მიხედვითაც „ბ. პ-ა“ კისრულობდა ვალდებულებას, განეხორციელებინა რიგი მომსახურება, ხოლო მოსარჩელეებს ეკისრებოდათ ვალდებულება, გადაეხადათ სერვისის ღირებულება 1 კვ. მეტრზე 4 (ოთხი) აშშ დოლარი.
2012 წლის 30 ოქტომბრის შეტყობინებით მოსარჩელეებმა ცალმხრივად მოშალეს 2012 წლის 1 აპრილს ხელშეკრულება, რადგანაც, შეძენილი ფართის მდებარეობიდან და სამუშაოს სპეციფიკიდან გამომდინარე, არ ღებულობენ და არ საჭიროებდნენ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მომსახურებას.
მოპასუხე სს „ე. ჯ-ამ“ სარჩელი არ ცნო, ვინაიდან, მოთხოვნის მიხედვით, ის არ წარმოადგენს სათანადო მოპასუხეს, ამასთან განმარტა, რომ არასოდეს ყოფილა და არ არის წინააღმდეგი მოსარჩელეთა კუთვნილი ქონების ინდივიდუალური გამრიცხველიანებისა და ცალკე აბონენტად აღრიცხვის. „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდებისა და მოხმარების წესების“ დამტკიცების შესახებ, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2008 წლის 18 სექტემბრის N20 დადგენილების 26-ე მუხლის მე-12 პუნქტის თანახმად, საკითხის დადებითად გადაწყვეტა მხოლოდ შპს „ბ. პ-ას“ საწინააღმდეგო პოზიციის გამო ვერ ხერხდება, რის შესახებაც არა ერთხელ განემარტათ მოსარჩელეებს.
მოპასუხე შპს „ბ. პ-ას“ განმარტებით, არ არის ინდივიდუალური გამრიცხველიანების წინააღმდეგი, მაგრამ აღნიშნული დაკავშირებულია შპს „ბ. პ-ას“ კუთვნილი ტრანსფორმატორისა და მაღალი ძაბვის კაბელის გამოყენებასთან, რაც მას ანიჭებს კომპენსაციის მიღების უფლებას ელექტროენერგიის გატარების თმენისათვის. მითითებული გარემოებების შეთანხმების შემთხვევაში, არ არის წინააღმდეგი, მოსარჩელეები გახდნენ სს „ე. ჯ-ის“ აბონენტები, ამასთან, შპს „ბ. პ-ამ“ შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს თ. ხ-ის, მ. მ-ისა და ზ. ს-ის მიმართ და მოითხოვა 2013 წლის 1 თებერვლის მდგომარეობით საექსპლუატაციო მომსახურების ღირებულების -20 442.76 ლარის მოპასუხეებისათვის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით:
თ. ხ-ი, მ. მ-ი და ზ. ს-ე შპს „ბ. პ-ასთან“ გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებების საფუძველზე არიან შპს „ბ. პ-ას“ კომპლექსში განთავსებული 3 კომერციული ფართის მესაკუთრეები. შპს „ბ. პ-ას“ კომპლექსში კომერციულ ფართს ფლობს 70-მდე მესაკუთრე, რომლებიც, სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების მიზნით, სარგებლობენ საკუთრებაში არსებული კომერციული ფართებით. კომპლექსი, მისი დანიშნულებიდან გამომდინარე, მუდმივად საჭიროებს მრავალფეროვან, ერთიან და სრულ საექსპლოატაციო მომსახურებას.
შპს „ბ. პ-ას“ კომპლექსში განთავსებული ფართების საექსპლუატაციო სერვისი 1 კვ. მეტრზე შეადგენს 4 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს და მოიცავს 24-საათიან უსაფრთხოების დაცვას, ესკალატორებისა და ლიფტების მომსახურებას, გათბობა-კონდიცირება-ვენტილაციას, კომპლექსის დალაგება-დასუფთავებას, სველი წერტილების მომსახურებას, გარე და შიდა განათებას, მის ტექნიკურ უზრუნველყოფას და სხვა.
საექსპლუატაციო მომსახურებაში შემავალი სერვისების ინდივიდუალური მიღება შეუძლებელია, ხოლო ამ სერვისების გარეშე კომპლექსი თავის დანიშნულებასა და კომერციულ ღირებულებას დაკარგავს.
მოპასუხეები უსაფუძვლოდ აცხადებენ უარს სერვისით მომსახურების ანაზღაურებაზე და მოთხოვდნენ ხელშეკრულების შეწყვეტას, რაზეც მათ თანხმობა არ განუცხადებიათ, მოპასუხეები, როგორც სხვა მესაკუთრეები, მათ საკუთრებაში არსებული ფართის მოცულობიდან გამომდინარე ყოველთვიურად იღებენ გაწეული მომსახურების გადახდის შესახებ წერილობით მოთხოვნას ინვოისის სახით.
მოპასუხეების საკუთრებად რიცხული ფართების მოცულობის გათვალისწინებით, დავალიანება შეადგენს 20 442.76 ლარს.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს შემდეგი საფუძვლებით:
მოპასუხეების კუთვნილი ფართებიდან ორზე (158 კვ.მ და 37.50 კვ.მ) საექსპლუატაციო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება მხარეებს არ გაუფორმებიათ შპს „ბ. პ-ასთან“, რაც შეეხება 108 კვ.მ ფართს, ამ ფართზე ხელშეკრულება ერთი წლით - 2011 წლის 1 სექტემბერს 2012 წლის 1 სექტემბრამდე იყო გაფორმებული და ამ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა ამოიწურა, ამასთან, შპს „ბ. პ-ას“ წერილობით ეცნობა, რომ მოპასუხეები ცალმხრივად წყვეტდნენ საექსპლუატაციო სერვისით მომსახურების შესახებ ხელშეკრულებას.
მოპასუხეებისათვის კუთვნილი ფართებიდან ორი ამოქმედდა მხოლოდ 2013 წლის 20 იანვარს, მანამდე არ ფუნქციონირებდა და, შესაბამისად, არც შპს „ბ. პ-ას“ მომსახურებას იღებდნენ. ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში ყველა მომსახურების ღირებულება გადახდილია, რაც შეეხება ხელშეკრულების შემდგომ პერიოდს, მათ ცალმხრივად შეწყვიტეს მისი მოქმედება.
მოგვიანებით, დაზუსტებული შესაგებლით მიმართეს მოპასუხეებმა სასამართლოს და შეგებებული სარჩელი ცნეს იმ ნაწილში, რომელიც შეეხებოდა მოპასუხეთა კუთვნილი 37,50 კვ.მ ფართის გამო 2012 წლის 1 თებერვლიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე დადებული საექსპლოატაციო სერვისის ხელშეკრულებას, ხოლო 158 კვ.მ ფართიდან გამომდინარე ამავე ვადით დადებული ხელშეკრულების ნაწილში მოთხოვნა ნაწილობრივ, მხოლოდ 1/3 ნაწილში ცნეს, რადგანაც ხელშეკრულება დადებული იყო ერთ-ერთი მესაკუთრის - მ. მ-ის მიერ. მოპასუხეების განმარტებით, მოთხოვნის დანარჩენი ნაწილი განხილული უნდა იქნას „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, მათი კუთვნილი წილი თანასაკუთრებაში უნდა განისაზღვროს საკუთრებაში არსებული წილის პროპორციულად და ამის შესაბამისად უნდა დადგინდეს საექსპლოატაციო ხარჯის ოდენობა.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილებით მ. მ-ის, თ. ხ-ისა და ზ. ს-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოსარჩელეებს ნება დაერთოთ ინდივიდუალური გამრიცხველიანებისა და ქ.ბათუმში, ჭ-ის ქუჩა №5-ში მდებარე, მათ მიერ შეძენილ ფართებში არსებული ელექტრომრიცხველის ცალკე აბონენტად დარეგისტრირების. აეკრძალა შპს „ბ. პ-ას“ ისეთი ქმედების განხორციელება, რაც ხელს შეუშლის მითითებული ფართების ინდივიდუალურ გამრიცხველიანებას და ცალკე აბონენტად რეგისტრაციას. მოსარჩელეების მოთხოვნა სს „ე. ჯ-ას“ მიმართ არ დაკმაყოფილდა. ამავე გადაწყვეტილებით შპს „ბ. პ-ას“ შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, თ. ხ-ს, მ. მ-სა და ზ. ს-ს შპს „ბ. პ-ას“ სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 2013 წლის 1 თებერვლის მდგომარეობით საექსპლოატაციო მომსახურების ღირებულების 20 442.76 ლარის გადახდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს თ. ხ-მა, მ. მ-მა და ზ. ს-მ.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 10 იანვრის გადაწყვეტილებით თ. ხ-ის, მ. მ-ისა და ზ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც შპს „ბ. პ-ას“ შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს ბ. პ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: თ. ხ-ს, მ. მ-სა და ზ. ს-ს შპს „ბ. პ-ას“ სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 14 533,95 ლარის გადახდა შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ 2011 წლის 31 აგვისტოს თ. ხ-მა, მ. მ-მა და ზ. ს-მ შპს „ბ. პ-ასაგან“ შეიძინეს ქ.ბათუმში, ჭ-ის ქ№5-ში მდებარე შენობის 158 კვ.მ ფართი - S2/3/1;
2011 წლის 31 აგვისტოს აპელანტებმა დამატებით შეიძინეს შპს „ბ. პ-ასაგან“ ამავე შენობის 108 კვ.მ ფართი - S1/9 და 37,5 კვ.მ ფართი - S /2/2;
ხელშეკრულებების თანახმად, ხელმოწერის მომენტისათვის მხარეთა შორის გაფორმებული იყო საექსპლუატაციო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება, იმ შემთხვევაში, თუ აღმოჩნდებოდა, რომ იგი არ იყო გაფორმებული, გამყიდველი ადასტურებდა, რომ მყიდველს შეუზღუდავად გაუწევდა კომპლექსში არსებულ საექსპლუატაციო მომსახურებას, ხოლო მყიდველი ადასტურებდა, რომ იგი სრულად და დროულად გადაიხდიდა მომსახურების ღირებულებას;
2011 წლის 1 სექტემბერს მხარეთა შორის დაიდო №30, S 2/3/1 158 კვ.მ ფართზე (რომელიც მოქმედებდა 2012 წლის 1 სექტემბრამდე), ხელშეკრულების თანახმად, სერვისის ღირებულება 1 კვ. მეტრზე ყოველთვიურად შეადგენდა 3 აშშ დოლარს;
ანალოგიური შინაარსის იყო 2012 წლის 1 თებერვალს (2013 წლის 1 თებერვლამდე) 37,5 კვ.მ ფართზე დადებული №21/12, S2/2/2 ხელშეკრულება. ამ შემთხვევაში, სერვისის ღირებულება 1 კვ. მეტრზე შეადგენდა 4 აშშ დოლარს;
2012 წლის 1 აპრილს 108 კვ.მ ფართზე მხარეებმა განუსაზღვრელი ვადით დადეს №45/12 S1/9 ხელშეკრულება, რომლითაც სერვისის ღირებულება 1 კვ. მეტრზე განისაზღვრა 4 აშშ დოლარით;
2011 წლის 1 სექტემბრის ხელშეკრულებაზე ხელი მოაწერა მხოლოდ მ. მ-მა;
საექსპლუატაციო მომსახურებაში ძირითადად იგულისხმებოდა ის ხარჯები, რომელსაც შპს „ბ. პ-ა“ ეწევა მის კუთვნილ ფართზე, სადაც განთავსებულია ე.წ სატრანზიტო გაყვანილობა: ლიფტები, ესკალატორები, სავენტილაციო სისტემები და ა.შ, რომლითაც სარგებლობენ აპელანტები. გარდა ამისა, შპს „ბ. პ-ა“ იხდის ამ ქონებით სარგებლობის კომუნალურ და დაცვის მომსახურების გადასახადებს, უზრუნველყოფს ტექნიკური საშუალებებისა და სველი წერტილების ფუნქციონირებას;
ბათუმში, ჭ-ის ქ№5-ში მდებარე უძრავი ქონების, ე.წ „C“ ბლოკის საერთო ფართი 20 877 კვ. მეტრია. ეს შენობა შედგება ორზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან, მათ შორის, 4 135,11 კვ.მ ეკუთვნით იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებმაც ქონება შეიძინეს შპს „ბ. პ-ასაგან“;
შპს „ბ. პ-ას“ განმარტებით, ერთი წლის განმავლობაში ე.წ საერთო სარგებლობის ფართზე მის მიერ ფაქტობრივად გაწეულმა დანახარჯმა შეადგინა 340 287,72 ლარი, თუმცა ამ დანახარჯში შედის ასევე ე.წ პროგრამული უზრუნველყოფისა და მარკეტინგული ხარჯები, რეკლამასა და სხვადასხვა სახის გასართობ ღონისძიებებზე გაწეული ხარჯი.
სასამართლომ მიუთითა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე და ვინაიდან ქ.ბათუმში, ჭ-ის ქ.№5-ში მდებარე სახლის ე.წ „C“ ბლოკი შედგებოდა 2-ზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან, იგი მიიჩნეოდა მრავალბინიან სახლად. ამავე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, როგორც აპელანტთა კუთვნილი ფართები, ასევე, შპს „ბ. პ-ას“ კუთვნილი ქონება, რომელში არსებული კომუნიკაციებითაც სარგებლობენ აპელანტები, წარმოადგენდა ბინებს, ხოლო მხარეები - ბინათა მესაკუთრეებს, თანახმად ამავე მუხლის „კ“ ქვეპუნქტისა;
სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ნ“ ქვეპუნქტზე, 5.4 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტზე, 7.3 მუხლზე და მიიჩნია, რომ შპს „ბ. პ-ა“ მოითხოვდა სატრანზიტო მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურებას. სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ზემოხსენებული ხარჯების ანაზღაურების თაობაზე, მხარეთა შორის, დადებული იყო ხელშეკრულებები. ამ ხელშეკრულებებით აპელანტებმა, მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ, იკისრეს თანხის გადახდა და ეს ვალდებულება მათ უნდა შეასრულონ ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.
შპს „ბ. პ-ა“ აპელანტებისაგან მოითხოვდა სერვისის ღირებულების გადახდას ვალდებულების წარმოშობიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე.
37,5 კვ.მ ფართზე დადებული №21/12 ხელშეკრულება მოქმედებდა 2012 წლის 1 თებერვლიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე და სერვისის ღირებულება 1 კვ. მეტრზე შეადგენდა 4 აშშ დოლარს, ამიტომ, ხელშეკრულების საფუძველზე გადასახდელი თანხა შეადგენდა 1800 აშშ დოლარს (37,5X4X12).
158 კვ.მ ფართზე დადებული №30 - S2/3/1 ხელშეკრულება მოქმედებდა 2011 წლის 1 სექტემბრიდან 2012 წლის 1 სექტემბრამდე და სერვისის ღირებულებაა 1 კვ. მეტრზე შეადგენდა 3 აშშ დოლარს, ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში გადასახდელი თანხა შეადგენდა 5688 აშშ დოლარს (158X3X12).
2012 წლის 1 აპრილს 108 კვ.მ ფართზე განუსაზღვრელი ვადით დადებული №45/12 - S1/9 ხელშეკრულებით სერვისის ღირებულება 1 კვ. მეტრზე შეადგენდა 4 აშშ დოლარს. ეს ხელშეკრულება აპელანტებმა მოშალეს 2012 წლის 5 ნოემბრიდან. 2012 წლის 1 აპრილიდან 2012 წლის 5 ნოემბრამდე გავიდა 7 თვე და გადასახდელი თანხა შეადგენდა 3 024 აშშ დოლარს (4X108X7).
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება, რომ 2011 წლის 1 სექტემბრის ხელშეკრულებით თანხის გადახდის ვალდებულება იკისრა მხოლოდ მ. მ-მა, თუმცა, ხელშეკრულების საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად შესწავლით მითითებული გარემოება არ დასტურდებოდა, კერძოდ, ხელშეკრულებას ხელი უშუალოდ მ. მ-მა მოაწერა, თუმცა, როგორც ხელშეკრულებაში, ისე სალაროს შემოსავლის ორდერებში საექსპლუატაციო მომსახურების ხარჯის გადამხდელად მითითებული იყვო სამივე აპელანტი.
სასამართლოს მითითებით, 2012 წლის 1 აპრილის ხელშეკრულებაზე ხელი ასევე ერთ-ერთმა აპელანტმა მოაწერა, თუმცა ის გარემოება, რომ ამ ხელშეკრულების მხარე სამივე აპელანტი იყო, სადავოს არ წარმოადგენდა, ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2011 წლის 1 სექტემბრის ხელშეკრულება დაიდო შპს „ბ. პ-ას“, თ. ხ-ს, მ. მ-სა და ზ. ს-ს შორის და აპელანტები ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულებაზე პასუხისმგებელი იყვნენ. საპირისპირო ვითარებაშიც კი, თუ ხელშეკრულება მხოლოდ შპს „ბ. პ-ასა“ და მ. მ-ს შორის დაიდებოდა, ეს მაინც არ გაათავისუფლებდა სხვა აპელანტებს პასუხისმგებლობისაგან სამოქალაქო კოდექსის 953-ე მუხლის დისპოზიციიდან გამომდინარე, ამასთანავე, ვინაიდან ქონება საზიარო საგანს წარმოადგენდა, სამოქალაქო კოდექსის 463-ე და 464-ე მუხლების შესაბამისად, ნივთიდან გამომდინარე ვალდებულების გამო, აპელანტები წარმოადგენდნენ სოლიდარულ მოვალეებს.
პალატამ გაიზიარა აპელანტების პოზიცია, რომ 2012 წლის 1 აპრილის ხელშეკრულება მოშლილად ითვლებოდა 2012 წლის 5 ნოემბრიდან.
სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, 2012 წლის 1 აპრილს დადებული გარიგება სასამართლომ ნარდობის ხელშეკრულებად შეაფასა, სადაც აპელანტები იყვნენ შემკვეთები, ხოლო შპს „ბ. პ-ა“ - შემსრულებელი.
პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 636-ე მუხლზე და აღნშნა, რომ 2012 წლის 1 აპრილის ხელშეკრულება დადებული იყო უვადოდ, იგი ხელშეკრულებიდან გასვლის წესს არ ითვალისწინებდა, თუმცა აპელანტები უფლებამოსილი იყვნენ, მოეშალათ ხელშეკრულება.
2012 წლის 30 ოქტომბერს აპელანტებმა მოწინააღმდეგე მხარეს წერილობით აცნობეს, რომ 5 ნოემბრიდან აპირებდნენ 2012 წლის 1 აპრილის ხელშეკრულებიდან გასვლას, 2012 წლის 5 ნოემბერს კი, შეატყობინეს, რომ ცალმხრივად შეწყვიტეს ეს ხელშეკრულება, შესაბამისად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია 2012 წლის 1 აპრილის ხელშეკრულების ამავე წლის 5 ნოემბერს შეწყვეტის ფაქტი, რის გამოც აპელანტები აღარ იყვნენ ვალდებულები, გადაეხადათ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საზღაური, მიუხედავად აღნიშნულისა, აპელანტებს შპს „ბ. პ-ასათვის“ უნდა გადაეხადათ 2012 წლის 1 აპრილიდან 2012 წლის 5 ნოემბრამდე შესრულებული სამუშაოს ღირებულება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობებით.
ვინაიდან ნარდობის ხელშეკრულების არსებითი პირობები ხელშეკრულების საგანი, ანუ შესასრულებელი სამუშაო, ხელშეკრულების შესრულების ვადა, შესრულების პირობები და ხელშეკრულების ფასია სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა შპს „ბ. პ-ას“ პოზიცია, რომ მხარეთა შორის ხელშეკრულება დადებულად უნდა ჩათვლილიყო ფაქტობრივად შესრულებული სამუშაოს მიღებისა და ნასყიდობის ხელშეკრულებებში არსებული დათქმების კვალობაზე, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის პირველი ნაწილისა.
ამ თვალსაზრისით პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ მხარეები არც ზეპირად და არც წერილობით შეთანხმებულან შპს „ბ. პ-ას“ მიერ შესასრულებელ კონკრეტულ სამუშაოზე, ამგვარ პირობებს არ შეიცავდა არც მხარეთა შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები. მართალია, ამ ხელშეკრულებათა თანახმად, შპს „ბ. პ-ამ“ იკისრა ვალდებულება, შეუზღუდავად გაეწია საექსპლუატაციო მომსახურება, ხოლო აპელანტებმა იკისრეს ვალდებულება, სრულად და დროულად გადაეხადათ მომსახურების ფასი, თუმცა ხელშეკრულების არსებით პირობებსა და ფასზე ისინი არ შეთანხმებულან.
სააპელაციო პალატის შეფასებით, ამგვარ პირობებზე მხარეთა ზეპირად შეთანხმების ფაქტის დადგენილად მიჩნევის შემთხვევაშიც კი, სამოქალაქო კოდექსის 325-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ხელშეკრულების ფასი უნდა განსაზღვრულიყო არა შპს „ბ. პ-ას“ მოთხოვნის შესაბამისად, არამედ სამართლიანობის საფუძველზე.
მიუხედავად იმისა, მხარეთა შორის ხელშეკრულება არსებობდა თუ არა, სასამართლოს შეფასებით, აპელანტები ვალდებულ იყვნენ, აენაზღაურებინათ შპს „ბ. პ-ას“ მიერ გაწეული მომსახურების ხარჯები, კერძოდ:
როგორც აღინიშნა, ქ.ბათუმში, ჭ-ის ქ№5-ში მდებარე შენობა მრავალბინიანი სახლია და ამ მრავალბინიანი სახლის სატრანზიტო გაყვანილობის მოვლის ხარჯებს იღებს შპს „ბ. პ-ა“.
ამხანაგობის წევრებს წესდება არ მიუღიათ, ამიტომ, ამხანაგობის თითოეული წევრი, მათ შორის, მოდავე მხარეები ვალდებული არიან, თავისი წილის შესაბამისად გასწიონ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციის ხარჯები თანახმად „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.3 მუხლისა და 21.1 მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტისა.
ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მომსახურების ხარჯებს წევს შპს „ბ. პ-ა“, იხდიდა სხვის, ამ შემთხვევაში, აპელანტების ვალს, ანუ იგი დავალების გარეშე ასრულებს სხვის საქმეს, სამოქალაქო კოდექსის 973-ე მუხლის თანახმად, შპს „ბ. პ-ა“ უფლებამოსილი იყო, მის მიერ საერთო ქონებაზე ხელშეკრულების გარეშე გაწეული აუცილებელი ხარჯის ანაზღაურება მოეთხოვა მხოლოდ იმ ფარგლებში, რაც შეესაბამება აპელანტების კუთვნილი ქონების შეფარდებას ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ მთელ ფართთან. საქმის მასალებით ერთმნიშვნელოვნად არ დგინდებოდა კონკრეტულად რა ფართი იყო ბინათმესაკუთრეთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში და რა იყო საერთო. ცალკეულ ბინებად გასხვისებამდე მთელი შენობა ეკუთვნოდა შპს „ბ. პ-ას“ და მას საერთო დანიშნულების მქონე ფართები არ განუკარგავს, შესაბამისად, დგინდებოდა, რომ ინდივიდუალურ საკუთრებაში იყო მთლიანად ე.წ „C“ ბლოკი - 20 877 კვ.მ ფართი. აპელანტების წილი საერთო ქონებაში იქნება S2/3/1 ფართის შემთხვევაში გამოდიოდა 0,75% (158/20877X100), S1/9 ფართის შემთხვევაში - 0,51% (108/20877X100), ხოლო S2/2/2 ფართის შემთხვევაში - 0,17% (37,5/20877X100). წერილობითი ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული პერიოდების გარეშე, აპელანტებს საერთო დანახარჯებიდან ყოველწლიურად უნდა გადაეხადათ S2/3/1 ფართზე - 2552,15 ლარი (340287,72X0,75%); S1/9 ფართზე - 1735,46 ლარი (340287,72X0,51%), ხოლო S2/2/2 ფართზე - 578,48 ლარი (340287,72X0,17%), რაც შეადგენდა 2552,15/12=212,67; 1735,46/12=144,62 და 578,48/12=48,20 ლარს.
ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს გაანგარიშების შესაბამისად, ეს თანხა აპელანტის კუთვნილ 1 კვ.მ ფართზე, ყოველთვიურად, შეადგენდა 212,67/158=1,34; 144,62/108=1,33 და 48,20/37,5=1,28 ლარს.
შპს „ბ. პ-ას“ მიერ წარმოდგენილ ხარჯებში შედიოდა საექსპლუატაციო მომსახურებასთან დაკავშირებული პროგრამული უზრუნველყოფისა და მარკეტინგული ხარჯები, სხვადასხვა სახის სარეკლამო და სადღესასწაულო ღონისძიებების მოწყობასთან დაკავშირებული ხარჯები, ასევე პირადი მოხმარების ნივთებზე გაწეული ხარჯები, რომლებიც საერთო ქონებაზე გაწეული ხარჯს არ წარმოადგენდა და მათი ანაზღაურების ვალდებულებაც აპელანტებს არ ეკისრებოდათ.
სასამართლომ დასაბუთებულად მიაჩნია შპს „ბ.-007-ის“ დასკვნა, რომლის თანახმადაც, ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ექსპერტთათვის წარდგენილი დოკუმენტაციით საერთო სარგებლობის ფართზე არსებული ხარჯებისა და ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ფართზე გაწეული ხარჯების ერთმანეთისაგან გამიჯვნა შეუძლებელი იყო. ამავდროულად, იმის დამადასტურებელი პირდაპირი მტკიცებულებები, თუ „C“ ბლოკში არსებული ფართიდან რამდენი იყო ინდივიდუალურ საკუთრებაში, აპელანტებს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენიათ. შპს „ბ. პ-ას“ წარმომადგენელთა განმარტებით კი, ამ შენობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, ფუნქციურად, საერთო სარგებლობის ფართს წარმოადგენდა. ამ ვითარებაში, პალატამ სამართლიანად მიიჩნია, წერილობითი ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული პერიოდების გარდა, აპელანტებს შპს „ბ. პ-ასთვის“ გადაეხადათ საფასური, ყოველთვიურად, 1 კვ.მ ფართზე 3 ლარის ოდენობით.
158 კვ.მ ფართზე წერილობითი ხელშეკრულების მოქმედება დასრულდა 2012 წლის 1 სექტემბერს, შესაბამისად, ამ ფართზე აპელანტებს 2012 წლის 1 სექტემბრიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე შპს „ბ. პ-ასთვის“ უნდა გადაეხადათ ყოველთვიურად 1 კვ.მ ფართზე 3 ლარი.
2012 წლის 1 სექტემბრიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე გასული პერიოდის გათვალისწინებით, 158 კვ.მ ფართზე აპელანტებს მოწინააღმდეგე მხარისათვის უნდა გადაეხადათ 2 370 ლარი (158X3X5).
108 კვ.მ ფართი აპელანტებმა შეიძინეს 2011 წლის 31 აგვისტოს, თუმცა მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება დადეს 2012 წლის 1 აპრილს და მოშალეს 2012 წლის 5 ნოემბერს. ამ ფართზე აპელანტებს შპს „ბ. პ-ასთვის“ უნდა გადაეხადათ 1 კვ.მ ფართზე 3 ლარი 2011 წლის 1 სექტემბრიდან 2012 წლის 1 აპრილამდე და 2012 წლის 5 ნოემბრიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე პერიოდისათვის.
2011 წლის 1 სექტემბრიდან 2012 წლის 1 აპრილამდე გასული დროისა და 2012 წლის 5 ნოემბრიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე გასული პერიოდის გათვალისწინებით, გადასახდელი თანხა შეადგენდა 3 240 ლარს (108X3X10), სულ გადასახდელი თანხა, სასამართლოს შეფასებით წარმოადგენდა 10 512 აშშ დოლარსა (1800+5688+3024) და 5 610 ლარს (2370+3240).
ხელშეკრულებათა მოქმედების პერიოდში აშშ დოლარისა და ეროვნული ლარის გაცვლითი კურსი, საშუალოდ, შეადგენდა 1=1,64. ამის შესაბამისად, აპელანტები ვალდებული იყვნენ, მოწინააღმდეგე მხარისათვის გადაეხადათ 22 849,68 ლარი. ამ თანხის ნაწილი აპელანტებს გადახდილი ჰქონდათ, რაც სადავო გარემოებას არ წარმოადგენდა.
საქმეში წარმოდგენილი ინვოისების შესაბამისად, კომუნალური გადასახდელების გამოკლებით, შპს „ბ. პ-ას“ მოთხოვნა შეადგენდა 28 758,49 ლარს.
სარჩელით შპს „ბ. პ-ამ“ მოითხოვა აპელანტებისათვის 20 442,76 ლარის დაკისრება და განმარტა, რომ დანარჩენი თანხა მათ გადახდილი ჰქონდათ. საწინააღმდეგო მტკიცებულებები აპელანტებს სასამართლოსათვის არ წარუდგენიათ, სასამართლომ კი, დადგენილად ცნო, რომ აპელანტებს მოწინააღმდეგე მხარისათვის გადახდილი ჰქონდათ 8 315,73 ლარი, დარჩენილი დავალიანება კი, ამ გარემოების გათვალისწინებით, შეადგენდა 14 533,95 ლარს.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თ. ხ-მა, მ. მ-მა და ზ. ს-მ, მოითხოვეს მისი ნაწილობრივ - 2 254 ლარის დაკისრების ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით გადასახდელი თანხის 12 280 ლარით განსაზღვრა შემდეგი დასაბუთებით (იხ. დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი):
კასატორებმა სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე დავალიანების დაკისრების ნაწილში სარჩელი ცნეს და აღიარეს არსებული დავალიანება, რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დამატებით დაკისრებულ 2 254 ლარს, კასატორებს მისი გადახდის ვალდებულება არ გააჩნიათ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გამოტანილია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე მუხლის საწინააღმდეგოდ, სააპელაციო სასამართლომ მხარეს მიაკუთვნა იმაზე მეტი, ვიდრე თავად ითხოვდა, კერძოდ, შპს „ბ. პ-ას“ მოთხოვნას წარმოადგენდა საექსპლუატაციო ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში და შემდეგ, ანუ 2012 წლის 1 აპრილიდან 2013 წლის 1 აპრილამდე წარმოშობილი დავალიანების ანაზღაურება, ხოლო სააპელაციო პალატამ კასატორებს დააკისრა ხელშეკრულების დადებამდე - 2011 წლის 1 სექტემბრიდან 2012 წლის 1 აპრილამდე პერიოდის მომსახურების თანხა.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს ასევე არ დაუკისრებია კასატორებისათვის 108 კვ.მ ფართზე საექსპლუატაციო ხელშეკრულების დადებამდე პერიოდის თანხა, სააპელაციო პალატამ კი, საქმის განხილვისას დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლი პირველი ნაწილი და 384-ე მუხლის მოთხოვნები და არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება შპს „ბ. პ-ას“ არ გაუსაჩივრებია, მიღებული გადაწყვეტილებით კი, გააუმჯობესა აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარის მდგომაროება.
მართალია, სააპელაციო სასამართლომ საერთო სარგებლობის ფართის გამო თანხა კასატორებს მათი ინდივიდუალური საკუთრების ობიექტის წილის პროპორციულად 1 კვ. მეტრზე 1,29 ლარი დააკისრა, თუმცა ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე, სამართლიანად მიიჩნია 1 კვ.მ ფართის შესაბამისად 3 ლარის დაკისრება. საერთო სარგებლობის ფართებისა და ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართების მოცულობის განსაზღვრის აუცილებელი ელემენტები საერთო სარგებლობის ფართების საექსპლუატაციო მომსახურების ხარჯებში მონაწილეობის განსასაზღვრად ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული წილების პროპორციულობაა, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, არ დადგენილა, ამის დამადასტურებელი მტკიცებულებები არც მოწინააღმდეგე მხარეს წარუდგენია, სასამართლომ, ერთ შემთხვევაში, „C“ ბლოკში არსებული ფართები ჩათვალა ინდივიდუალური საკუთრების საგნად, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, მიიჩნია შპს „ბ. პ-ას“ საკუთრებად. საერთო ქონებაში მესაკუთრის წილის განსაზღვრისათვის სასამართლოს მესაკუთრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართი უნდა გაეყო ბინათა საერთო ფართზე და შედეგი გაემრავლებინა საერთო სარგებლობის ფართზე. ამ მხრივ, მართალია, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება, სადავო ურთიერთობის „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით რეგულირების თაობაზე, თუმცა ამ კანონის საწინააღმდეგოდ, არასწორად განსაზღვრა წილობრივი მონაცემები.
სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა აპელანტების პოზიცია, რომ მათ მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების თანახმად, სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტებში შპს „ბ. პ-ას“ წარდგენილი ჰქონდა იმგვარი ხარჯები, რაც საერთო სარგებლობის ფართზე გაწეულ ხარჯებს სცილდებოდა და აღნიშნული არ ყოფილა გამოანგარიშებული საქმეში არსებულ ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნაში, თუმცა, მიუხედავად ამისა, სასამართლომ საერთო სარგებლობის ხარჯების გაანგარიშებისას მხედველობაში მიიღო საერთო ხარჯები, რაც არასწორია.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე შპს „ბ. პ-ამ“, მოთხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
„ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 8.1 მუხლის დათქმა - „საერთო საკუთრების მართვა“, მოიცავს ქონებაზე ზრუნვას, მის მოვლა-პატრონობას, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, საექსპლუატაციო სერვისს წარმოადგენს, როგორც წარმოდგენილი ხელშეკრულებებით, ისე საქმეში არსებული ყველა მტკიცებულებით დასტურდება, რომ საერთო საკუთრების მოვლა ხორციელდებოდა მესაკუთრეებთან დადებული ხელშეკრულებით და სადავო ურთიერთობა სახელშეკრულებო ურთიერთობის სფეროს განეკუთვნება, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი, საკითხი „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით მოეწესრიგებინა. ამ თვალსაზრისით სასამართლომ შეფასების მიღმა დატოვა ის გარემოება, რომ შპს „ბ. პ-ას“ ფუნქციონირების დროის მიუხედავად არც ერთი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის გადაწყვეტილება - ოქმი არ ყოფილა მიღებული, ამასთანავე, მოწინააღმდეგე მხარეებთან დადებული ანალოგიური შინაარსის ხელშეკრულებებია გაფორმებული 70-მდე მესაკუთრესთან, საყურადღებოა, რომ საექსპლუატაციო მომსახურების ხელშეკრულებების 6.2 პუნქტით გათვალისწინებულია ამ ხელშეკრულების შეცვლილ გარემოებებთან მისადაგება და მისი პროცედურა, რაც მეტად აზუსტებს მხარეთა შორის ხანგრძლივ სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობას.
სასამართლომ არ გამოიკვლია ხელშეკრულებით ნაკისრი ის ვალდებულებები, რომლებსაც ახორციელებს კასატორი და თითოეული ამ ვალდებულების შესასრულებლად გაფორებული აქვს ინდივიდუალური ხელშეკრულებები (ესკალატორების, ლიფტებისა და სხვა მომსახურება), აღნიშნული განპირობებულია კომპლექსის ფუნქციური დანიშნულებით და საექსპლუატაციო მომსახურებაში შემავალი სერვისის მესაკუთრეების მიერ ინდივიდუალურად მიღება შეუძლებელია, ამ სერვისის გარეშე კომპლექსი დაკარგავს დანიშნულებას. სხვა კეთილსინდისიერი გადამხდელები, წარდგენილი ინვოისის საფუძველზე, 1 კვ.მ ქონების გამო იხდიან მომსახურებისათვის 4 აშშ დოლარს, ხოლო სერვისის მოწინააღმდეგე მხარეებისათვის შეწყვეტა ნიშნავს ამ მომსახურების სხვა კეთილსინდისიერი მესაკუთრეებისათვის შეწყვეტასაც.
სააპელაციო პალატამ შეფასების გარეშე დატოვა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ ხელშეკრულება არ შეიძლებოდა ჩათვლილიყო შეწყვეტილად, ვინაიდან მოწინააღმდეგე მხარეების მიერ 2012 წლის 26 ოქტომბერს გაგზავნილ წერილს კასატორი არ დაეთანხმა ამავე წლის 2 ნოემბრის წერილით, ამასთანავე, ხელშეკრულების ვადის გასვლის მიუხედავად, კასატორი ახორცილებს მომსახურებას, რასაც მოწინააღმდეგე მხარე იღებს, თუმცა ანაზღაურებაზე აცხადებს უარს.
მხარეთა შორის გაფორმებული წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულებებითა და ძირითადი ხელშეკრულებებით განისაზღვრა საექსპლუატაციო მომსახურების ხელშეკრულების გაფორმების ვალდებულება და ამ ხელშეკრულების არასებობის შემთხვევაშიც, გამყიდველი განახორციელებდა მომსახურებას, რაც კასატორის მიერ შესრულებულია, ამდენად, დასტურდება მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე თანხის ანაზღაურების ვალდებულება.
სააპელაციო სასამართლომ კასატორს, თითქმის უსასყიდლოდ დაავალა მომსახურების გაწევა, მას არ დაუსაბუთებია, თუ რატომ წარმოადგენდა 1 კვ.მ ფართზე 3 ლარის გადახდა სამართლიან ფასს. სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო მყარი სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტები და დაეყრდნო მიახლოებით გაანგარიშებას, რაც არასწორია, რადგანაც კომპლექსში არსებული ქონება ეკუთვნის 70 მესაკუთრეს და მათ მიერ მომსახურების ღირებულების ამ ოდენობით გადახდა, შესაძლოა, საკმარისი არც აღმოჩნდეს მხოლოდ ელექტროენერგიის საფასურის გადახდისათვის, რაც შემდგომი სახელშეკრულებო ურთიერთობის გაგრძელებას გამორიცხავს. სამართლიანი ფასის განსაზღვრის ნაწილში სასამართლო გადაწყვეტილების უზუსტობას ადასტურებს ის ფაქტიც, რომ ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართის ოდენობა სასამართლომ ვერ დაადგინა, მიუხედავად ამისა, სასამართლომ იხელმძღვანელა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით, რაც არასწორია, სასამართლოს ეს მსჯელობა არ გამომდინარეობს ამავე კანონის 5.3 მუხლიდანაც. არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობისა და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ გადაწყვეტილებაში ასახულ ხარჯების გამოთვლის წესს შპს „ბ. პ-ას“ მსგავს დაწესებულებაში არასოდეს უმოქმედია, სასამართლოს უფლება არ ჰქონდა, ჩარეულიყო მომსახურების ღირებულების დეტალების განსაზღვრაში.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 17 მარტის განჩინებით შპს ბ. პ-ას“, ხოლო ამავე პალატის 2014 წლის 28 მარტის განჩინებით - თ. ხ-ის, მ. მ-ისა და ზ. ს-ის საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა თ. ხ-ის, მ. მ-ისა და ზ. ს-ის, ასევე შპს „ბ. პ-ას“ საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ ისინი დაუშვებლად უნდა იქნას მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არ აქვთ წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ. ხ-ის, მ. მ-ისა და ზ. ს-ის, ასევე შპს „ბ. პ-ას“ საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მათ უარი უნდა ეთქვათ განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს: თ. ხ-ს, მ. მ-სა და ზ. ს-ს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით რ. ხ-ის მიერ 2014 წლის 25 მარტის N23 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი, ხოლო შპს „ბ. პ-ას“ - ა. მ-ის მიერ 2014 წლის 4 მარტის N49 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% - 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. თ. ხ-ის, მ. მ-ისა და ზ. ს-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. შპს „ბ. პ-ას“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
3. კასატორებს: თ. ხ-ს (პ/N....), მ. მ-სა (პ/N....) და ზ. ს-ს (პ/N....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით რ. ხ-ის მიერ 2014 წლის 25 მარტის N23 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
4. კასატორ შპს „ბ. პ-ას“ (ს/N.....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ა. მ-ის მიერ 2014 წლის 4 მარტის N49 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% - 210 ლარი.
5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
პ. ქათამაძე