№ ას-374-351-2014 6 თებერვალი 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – იმა „ა. პ-ი“, შპს „ა-ი“, შ. ბ.-დ-ი, მ. ბ-ე, ა. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ქ-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 თებერვლის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2013 წლის 3 ივლისს თ. ქ-ამ სარჩელი აღძრა, თბილისის საქალაქო სასამართლოში, მოპასუხეების იმა „ა. პ-ის“, შპს „ა-ის“ და შ. ბ.-დ-ის წინააღმდეგ, თანხის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

2005 წლის 23 სექტემბერს საცხოვრებელი ბინის შეძენის მიზნით, თ. ქ-ა გაწევრიანდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა. პ-ში“ და განახორციელა შესაბამისი შენატანი - 85104 აშშ დოლარი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გრაფიკის შესაბამისად. თ. ქ-ას მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულების მიუხედავად, ხელშეკრულების მეორე მხარემ ვალდებულება არ შეასრულა, კერძოდ, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ბინა არ აშენებულა და მშენებლობა ერთ ნიშნულზეა შეჩერებული. ზემო აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელესათვის აზრი დაეკარგა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულებას, რის გამოც მოსარჩელე გავიდა ხელშეკრულებიდან და მოითხოვა შეტანილი თანხის უკან დაბრუნება, პირგასამტეხლოს გადახდა და ზიანის ანაზღაურება.

მოპასუხე ი.მ.ა. „ა. პ-ი“, შპს „ა-ი“ არ დაეთანხმა სასარჩელო მოთხოვნას და აღნიშნა, რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება არ შესრულდა ფორსმაჟრული გარემოებების გამო, ხოლო მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი პირგასამტეხლო არის შეუსაბამოდ მაღალი.

მოპასუხე შ. ბ.-დ-მა არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნები მიმართულია არასათანადო მოპასუხის მიმართ და ის არ წარმოადგენდა ხელშეკრულების მხარეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, თ. ქ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ:

მოპასუხეებს იმა „ ა. პ-ს“, შპს „ა-ს“ და შ. ბ.-დ-ს მოსარჩელე თ. ქ-ას სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 80 130 (ოთხმოციათას ასოცდაათი) აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარში გადახდა.

მოპასუხეებს იმა „ა. „პ-ს“, შპს „ა-ს“ და შ. ბ.-დ-ს მოსარჩელე თ. ქ-ას სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ პირგასამტეხლოს სახით 80 130 (ოთხმოციათას ასოცდაათი) აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარში 0.3 % ყოველთვიურად, 2008 წლის 01 ნოემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.

თ. ქ-ას სარჩელი ზიანის ანაზღაურების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება მხარეებმა გაასაჩივრეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოში.

აპელანტმა თ. ქ-ამ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება ზიანის ანაზღაურების თაობაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით მოპასუხეთათვის 2008 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ზიანის ანაზღაურების სახით 80 130 აშშ დოლარის წლიური 8 %-ის დაკისრება.

აპელანტებმა იმა „ა. პ-მა“, შპს „ა-მა“, შ. ბ.-დ-მა, მ. ბ-მ, ა. გ-მ მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 თებერვლის გადაწყვეტილებით, დაკმაყოფილდა ამხანაგობა „ა. პ-ის“ და ამხანაგობის წევრების: „მ. ბ-ის და ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარი,

შპს „ა-ისა“ და შ. ბ.-დ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დააკმაყოფილდა.

თ. ქ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

დაკმაყოფილდა იმა „ა. პ-ის“ და ამხანაგობის წევრების: მ. ბ-ის და ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარი. გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 01.10.2013 წლის გადაწყვეტილება იმა „ა. პ-ის“ მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში თ. ქ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

04.10.2004 წელს შეიქმნა ინდივიდუალური მენაშენეთა ამხანაგობა „ს-ო 2005“. ამხანაგობის დამფუძნებელ წევრებს წარმოადგენდნენ შპს „ა-ი“ და ა. ო-ა.

15.06.2005 წელს ამხანაგობას შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ა. პ-ი“.

15.06.2005 წელს წილის დათმობის ხელშეკრულებით ამხანაგობის დამფუძნებელმა წევრმა ა. ო-ამ შ. ბ.-დ-ს წილის სახით გადასცა მისი მონაწილეობა ერთობლივ საქმიანობაში.

ამხანაგობა „ა. პ-ის“ 15.06.2005 წლის კრების ოქმით ა. ო-ა გაყვანილ იქნა ამხანაგობიდან და მის ნაცვლად ამხანაგობის წევრად მიღებულ იქნა შ. ბ.-დ-ი. შ. ბ.- დ-მა დაიკავა ა. ო-ას ადგილი ამხანაგობაში და მასზე გადავიდა ამხანაგობის წევრის უფლება-მოვალეობები ისეთსავე მდგომარეობაში, როგორშიც ის ამხანაგობის წევრის ხელში იყო. დადგენილ იქნა, რომ შ. ბ.-დ-ი შესატანს ამხანაგობაში განახორციელებდა მომსახურების გაწევის სახით, კერძოდ: ასაშენებელი კომპლექსის დაპროექტებისა და სათანადო ნებართვების მოპოვების ორგანიზებას და ერთობლივი საქმიანობის მიზნის მისაღწევად სხვადასხვა დავალებების შესრულებას თავმჯდომარის მითითებების შესაბამისად. ამდენად, დადგენილია, რომ 15.06.2005 წ. ამხანაგობის დამფუძნებელ წევრს- ა ო-ას ერთობლივ საქმიანობაში ჩაენაცვლა შ. ბ.- დ-ი.

23.09.2005 წ. ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ა. პ-სა“ და თ. ქ-ას შორის გაფორმდა ხელშეკრულება საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილეობის შესახებ. ხელშეკრულების თანახმად, თ. ქ-ა გაერთიანდა ინდივიდუალური მენაშენეთა ამხანაგობა „ა. პ-ში“ წევრად. წევრის წილს შეადგენდა სამოთახიანი, 111.19 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართის და 6.78 კვ.მ ფართის ლოჯიის მქონე ბინა N47. შენატანის ოდენობა განისაზღვრა ბინის ღირებულებით.

ხელშეკრულების 4.4.1 პუნქტის შესაბამისად, საცხოვრებელი კომპლექსის X, XI, XII სადარბაზოების აშენების ორგანიზება დამტკიცებული პროექტის მიხედვით უზრუნველყოფილი უნდა ყოფილიყო (01.11.2005წ.-01.11.2008წ.) 36 თვის განმავლობაში.

ხელშეკრულების 5.5 პუნქტით განისაზღვრა, რომ საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის ვადის სამი თვით გადაცილების შემდეგ ბინის მშენებლობის დასრულებამდე მოსარჩელე უფლებამოსილია პირგასამტეხლოს სახით მიიღოს მის მიერ შეტანილი თანხის 0.3 % ყოველ ვადაგადაცილებულ თვეზე.

მხარეთა შორის სადავო არაა და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება, რომ თ. ქ-ას სრულად აქვს შესრულებული ბინის მიღების სანაცვლოდ თანხის გადახდის ვალდებულება. საქმის მასალებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მოსარჩელემ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გრაფიკის შესაბამისად, ამხანაგობაში სულ შეიტანა 80 130 აშშ დოლარი.

რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეთანხმებულ ვადაში, ანუ 01.11.2008 წ. ან თუნდაც დღევანდელ დღემდე შესრულებას, მოპასუხეს არ წარმოუდგენია. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი აღსრულების ეროვნული ბიუროს 25.02.2013წ. ოქმით ფაქტების კონსტანტაციის შესახებ დადგინდა, რომ სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს ექვსართულიან მშენებარე შენობას. შესაბამისად, მითითებული გარემოება, რომ სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ განსაზღვრა დამატებითი ვადა ვალდებულების შესასრულებლად, უსაფუძვლოა.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად განსაზღვრა პირგასამტეხლო 80 130 აშშ დოლარის 0.3 %-ით ყოველდღიურად, 2008 წლის 1 ნოემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე. დაკისრებული პირგასამატეხლოს ოდენობა ვალდებულების დარღვევის თანაზომიერი და გონივრულია.

აღნიშნულ საქმეზე მსჯელობისას, სააპელაციო პალატამ სკ-ის 930-ე მუხლზე დაყრდნობით, განმარტა რომ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების თავისებურებას წარმოადგენს მხარეთა სურვილი, საკუთარი ქონების, გამოცდილებისა თუ პროფესიული უნარჩვევების გაერთიანებით ერთობლივად იმოქმედონ გარკვეული მიზნის მისაღწევად. ამასთან, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების აუცილებელი წინაპირობაა, რომ ამხანაგობა ყალიბდება იურიდიული პირის შეუქმნელად. სამოქალაქო კოდექსი არ აკონკრეტებს ხელშეკრულების ამ ტიპისათვის განსაზღვრული მიზნის შინაარსს, ამდენად, გარიგების მხარეთა ინტერესს, შესაძლებელია, წარმოადგენდეს კანონმდებლობით დაშვებული ნებისმიერი მიზანი, მათ შორის, გარკვეული მოგების მიღების სერვისი. საერთო მიზნის არსებობა გარიგების მთავარ წინაპირობას წარმოადგენს, ამიტომ ამხანაგობის თითოეული წევრი მონაწილეობს, როგორც გარიგების დამოუკიდებელი მხარე. როგორც აღინიშნა, ამხანაგობა არ იძენს იურიდიული პირის სტატუსს, ამიტომ სამოქალაქო-სამართლებრივი ურთიერთობის დამყარებისას წარმოშობის ვალდებულებაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ამხანაგობის თითოეულ წევრს.

პალატამ მიიჩნია, რომ ამხანაგობაში უნდა გაიმიჯნონ ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობა დააფუძნეს და ამხანაგობის ფინანსური ვალდებულებებისათვის პასუხისმგებლობა იკისრეს ისეთი წევრებისაგან, რომლებიც ამხანაგობაში მხოლოდ იმ მიზნით გაწევრიანდნენ, რომ ამხანაგობისაგან ბინა შეეძინათ ან ამხანაგობას მათთვის ბინა აეშენებინა. პალატის მოსაზრებით, ამხანაგობის ჩვეულებრივი წევრის მოთხოვნაზე, დაუბრუნოს მას ამხანაგობამ გადახდილი თანხა ან/და აუნაზღაუროს მიყენებული ზიანი, პასუხიმებელი სუბიექტები არიან არა ამხანაგობის ის წევრები, რომელთა მიზანი მხოლოდ ბინის შეძენა იყო, არამედ ამხანაგობის ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობის სახელით ეკონომიკური საქმიანობის ვალდებულება იკისრეს. აღსანიშნავია, რომ ამხანაგობის დასახელებული წევრები პასუხისმგებელნი არიან ამხანაგობის ფინანსური ვალდებულებებისათვის და მათი მიზანი აღნიშნულ ამხანაგობაში არა მხოლოდ შენატანის პროპორციული უძრავი ქონების მიღებაა, არამედ ამხანაგობის შემოსავლებში მონაწილეობაც.

განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ამხანაგობა „ა. პ-ის“ დამფუძნებელ წევრებს წარმოადგენენ შპს „ა-ი“ და შ. ბ.-დ-ი. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ თ. ქ-ას სარჩელზე ვალდებულ პირებს წარმოადგენენ ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრები და არ არსებობდა სარჩელის ამხანაგობა „ა. პ-ის“-რაც თავისთავად გულისხმობს დამფუძნებელი წევრების გარდა სხვა წევრების პასუხიმგებლობასაც-წინააღმდეგ დაკმაყოფილების საფუძველი.

ამდენად, დაკმაყოფილდა ამხანაგობა „ა. პ-ის“ და ამხანაგობის წევრების: „მ. ბ-ის და ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 01.10.2013 წ. გადაწყვეტილება გაუქმდა იმა „ა. პ-ის“ მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში თ. ქ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ აპელანტები ამხანაგობა „ა. პ-ი“ და ამხანაგობის წევრები-მ. ბ-ე და ა. გ-ე სააპელაციო საჩივრით ითხოვენ გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას. პალატამ მიიჩნია, რომ საქმის ხელახლა გასნახილველად დაბრუნების წინაპირობები არსებობს თუ არა, პროცესუალურად სასამართლოს გადასაწყვეტია. შესაბამისად, რადგან გამოიკვეთა მითითებულ პირთა მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლის არარსებობა, პალატამ ახალი გადაწყვტილებით მათ მიმართ სარჩელზე უთხრა უარი, რაც პროცესუალური კუთხით აპელანტების (ანუ პირების, ვინც გადაწყვეტილებაზე აცხადებენ პრეტენზიას) მოთხოვნის დაკმაყოფილებას გულისხმობს.

სააპელაციო პალატამ სკ-ის 316-ე, 317-ე, 52-ე და 629-ე მუხლებზე დაყრდნობით გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს შეფასება, რომლის მიხედვით, თ. ქ-ასა და ამხანაგობას შორის გაფორმებული ხელშეკრულება წარდმოადგენდა ნარდობის ხელშეკრულებას. აღნიშნული დაეფუძნა შემდეგ გარემოებას:

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 23.09.2005წ. ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ა. პ-სა“ და თ. ქ-ას შორის გაფორმდა ხელშეკრულება საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილეობის შესახებ. ხელშეკრულების თანახმად, თ. ქ-ა გაერთიანდა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ა. პ-ში“ წევრად. წევრის წილს შეადგენდა სამოთახიანი, 111.19 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართის და 6.78 კვ.მ ფართის ლოჯიის მქონე ბინა N47. შენატანის ოდენობა განისაზღვრა ბინის ღირებულებით. ანუ შინაარსობრივად ხელშეკრულების დადების მიზანი იყო შესრულებული სამუშაოს რეზულტატის-კონკრეტული საცხოვრებელი ბინის-საკუთრებაში გადაცემა, რისთვისაც მოსარჩელე ახორციელებდა არა ფულადი სახის რაიმე შენატანს, არამედ იხდიდა კონკრეტული ფართის ბინის განსაზღვრულ ღირებულებას. მოპასუხის (მენარდის) სახელშეკრულებო ვალდებულებას წარმოადგენს მოსარჩელის საცხოვრებელი ფართის მშენებლობა და შემდეგ მისი გადაცემა მოსარჩელის საკუთრებაში, რისთვისაც მოსარჩელეს გადახდილი აქვს თანხა 80 130 დოლარის ოდენობით.

თ. ქ-ასთან დადებული ხელშეკრულებით, ცალსახად დადგინდა, რომ მოსარჩელის ინტერესი შემოიფარგლება ინდივიდუალურად განსაზღვრული ფართის (ბინის) მიმართ. მან ხელშეკრულება დადო უკვე შექმნილ ამხანაგობასთან. შესაბამისად, მას ამხანაგობის დამფუძნებლებისაგან განსხვავებული სამართლებრივი კავშირი აქვს ამხანაგობასთან. ის ერთობლივი საქმიანობის მონაწილე კი არ ხდება, არამედ სურს ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრის მიერ აშენებული მრავალბინიანი კორპუსიდან განსაზღვრული ფართის მიღება შესაბამისი ფულადი შენატანის სანაცვლოდ. მოსარჩელემ გადაიხადა ფულადი თანხა შესაბამისი ბინის მისაღებად. სწორედ ამიტომ მიიჩნია სასამართლომ, რომ თ. ქ-ას მიერ გაფორმებული ხელშეკრულება ნების გამოვლენის გონივრული განსჯის შედეგად შესრულების არსის გათვალისწინებით ყველაზე ახლოს დგას ნარდობის ხელშეკრულებასთან.

სკ-ის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, 405-ე, 352-ე მუხლებისა და არსებული ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს გააჩნია კანონიერი საფუძველი, უარი თქვას ხელშეკრულებაზე და მოითხოვოს გადახდილი თანხის დაბრუნება.

სააპელაციო პალატამ არ დააკმაყოფილა შპს „ა-ისა“ და შ. ბ.-დ-ის სააპელაციო საჩივარი.

სკ-ის 417-ე, 418-ე1420-ე მუხლებზე დაყრდნობით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად განსაზღვრა პირგასამტეხლო 80 130 აშშ დოლარის 0.3 %-ით ყოველთვიურად, 2008 წლის 01 ნოემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე. დაკისრებული პირგასამტეხლოს ოდენობა ვალდებულების დარღვევის თანაზომიერი და გონივრულია.

სააპელაციო პალატამ, აპელანტის ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნასთან დაკავშირებით, სკ-ის 411-ე მუხლის საფუძველზე განმარტა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მიუღებელ შემოსავალს წარმოადგენს ის შემოსავალი, რომელიც შეეძლო მიეღო თ. ქ-ას საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილეობის შესახებ 23.09.2005წ. ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულების შემთხვევაში. იმის გათვალისწინებით, რომ წინარე ხელშეკრულება ვალდებულებით-სამართლებრივია (სკ-ის 327-ე მუხლის მე-3 ნაწილი), მიუღებელი შემოსავლის სამართლებრივი წინაპირობები შემოიფარგლება კონკრეტული ვალდებულებითი ურთიერთობით და დამოკიდებულია ხელშეკრულების ჯეროვნად შესრულების შედეგად მისაღებ სარგებელზე. ამ ხელშეკრულებით მხარეები შეთანხმდნენ თ. ქ-ასთვის თანხის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელი ბინის საკუთრებაში გადაცემის ვალდებულებაზე. სკ-ის 411-ე მუხლის კონტექსტის გათვალისწინებით, მნიშვნელობა ენიჭება იმ გარემოებებს, რომლებიც მიუთითებენ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ბინის გადაცემასთან დაკავშირებით ნაკისრი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში რა შემოსავალს მიიღებდა და ვალდებულების დარღვევის შედეგად არ მიიღო თ. ქ-ამ. ანუ, არა ფულადი სახსრების, არამედ ამ ბინის გადაცემასთან დაკავშირებული ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში რა ოდენობის შემოსავალს მიიღებდა მოსარჩელე და რაში გამოიხატებოდა ყოველივე აღნიშნული. აღნიშნულ ფაქტებზე თ. ქ-ა არ უთითებს და პალატამ დასძინა, რომ ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში თ. ქ-ა მიიღებდა ბინას და არა ფულად სახსრებს. (სააპელაციო პალატა აქვე მიუთითებს, რომ ზემოაღნიშნული მსჯელობა შესაბამისობაშია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკასთან (იხ: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 22.11.2012წ. განჩინება, N ას-899-845-2012).

აქედან გამომდინარე, არ არსებობს თ. ქ-ას სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

ვინაიდან დადგენილია, რომ იმა „ა. პ-ი“ არ წარმოადგენს თ. ქ-ას მიერ აღძრულ სასარჩელო მოთხოვნაზე ვალდებულ პირს, არ არსებობს იმა „ა. პ-ის“ მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების წანამძღვრები. უნდა დაკმაყოფილდეს იმა „ა. პ-ის“ და ამხანაგობის წევრების: მ. ბ-ის და ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 01.10.2013 წლის გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს იმა „ა. პ-ის“ მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში თ. ქ-ას სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

დანარჩენ ნაწილში აღნიშნული გადაწყვეტილება უნდა დარჩეს უცვლელი. ამ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ფაქტობრივ-სამართლებრივი თვალსაზრისით დასაბუთებული, კანონიერია და სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები აქ ქმნის სსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს იმა „ა. პ-ის“ წევრებმა: შპს „ა-მა“,გ. კ-მ, შ. ბ.-დ-მა, მ. ბ-მ და ა. გ-მ, მოითხოვეს მისი გაუქმება შპს „ა-ის“, შ. ბ.-დ-ის, ა. გ-ისა და მ. ბ-ის ერთობლივ სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის ნაწილში და საქმის ხელახლა განსახილველად თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატისათის დაბრუნება.

კასატორთა განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული და გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. კასატორის განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოპასუხის-ამხანაგობა „ა. პ-ის“ მოწვევისა და დასწრების გარეშე იმსჯელა მის მიმართ და დააკისრა თანხის გადახდა. სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის ეტაპზე თ. ქ-ას არ მოუხსნია მოთხოვნა ამხანაგობის მიმართ და ვინაიდან სააპელაციო სასამართლო მოცემულ ეტაპზე ვერ ჩართავდა ამხანაგობას (წევრებს) საქმის განხილვაში, სასამართლო ვალდებული იყო, დაებრუნებინა საქმე საქალაქო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლომაც ამხანაგობა „ა. პ-ის“ დასწრების გარეშე იმსჯელა და გამოიტანა გადაწყვეტილება მის მიმართ. სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო გაეუქმებინა პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა დაებრუნებინა განსახილველად სსკ-ის 385-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტისა და 394-ე მუხლის „ბ“ პუნქტის შესაბამისად.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 პუნქტის მოთხოვნები და ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებიდან წარმოშობილი ურთიერთობების მიმართ გამოიყენა ნარდობის ხელშეკრულების მარეგულირებელი ნორმები.

კასატორი აღნიშნავს, რომ თ. ქ-ას სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა არა ნარდობის ხელშეკრულების შეწყვეტა, არამედ ამხანაგობიდან გასვლა და შენატანის გატანა. მას არ დაუყენებია მოთხოვნა ამხანაგობიდან გასულ წევრად ცნობის შესახებ, შესაბამისად, თვითონ წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრს და ითხოვდა ამხანაგობის ხელშეკრულებიდან გასვლას, ამხანაგობა „ა. პ-ისაგან“ და ამხანაგობის ე.წ. „დამფუძნებელი“ წევრებისაგან შ. ბ.-დ-ისგან და შპს „ა-იდან“ საწევროს დაბრუნებას და პირგასამტეხლოს გადახდას, ამიტომ, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა ამ ტიპის ურთიერთობათა მომწესრიგებელი სპეციალური ნორმებით.

სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სსკ-ის 248-ე და 384-ე მუხლები და თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს მიაკუთვნა ის, რაც მას არ უთხოვია, ხოლო რაც მოთხოვნილი იყო ის არ დაუკმაყოფილებია, მიუხედავად იმისა, რომ თავის გადაწყვეტილებაში სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თითქოს დააკმაყოფილა მოთხოვნა.

კასატორი, ასევე, არ დაეთანხმა სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას ამხანაგობის დამფუძნებლისა და წევრის დიფერენცირების თაობაზე და აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კანონმდებლობა არ იცნობს „დამფუძნებელი წევრის“ და „ჩვეულებრივი წევრის“ მოგების მიღებაზე უფლებამოსილი და მოგების მიღებაზე არაუფლებამოსილი წევრის ცნებას, რაც გულისხმობს იმას, რომ ამხანაგობის ყველა წევრს გააჩნია ერთი მიზანი და აქვს თანაბარი სტატუსი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 28 აპრილის განჩინებით იმა „ა. პ-ის“ წევრების- შპს „ა-ის“, შ. ბ.-დ-ის, მ. ბ-ისა და ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ იმა „ა. პ-ის“ წევრების – შპს „ა-ის“, შ. ბ.-დ-ის, მ. ბ-ისა და ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას იმა „ა. პ-ის“ წევრების – შპს „ა-ის“, შ. ბ.-დ-ის, მ. ბ-ისა და ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (8000 ლარის) 70% –5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. იმა „ა. პ-ის“ წევრების – შპს „ა-ის“, შ. ბ.-დ-ის, მ. ბ-ისა და ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორებს დაუბრუნდეთ ამხანაგობა „ა. პ-ის“ მიერ 2014 წლის 25 აპრილს №124 საგადასახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (8000 ლარის) 70% – 5600 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე