№ას-817-781-2014 10 თებერვალი, 2015 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – კ. ხ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ. ა-ი, ი. ა-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 10 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უძრავ ნივთზე საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 3 თებერვლის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა კ. ხ-ის სარჩელი მოპასუხეების – ი. ა-ასა და ვ. ა-ის მიმართ უძრავ ნივთზე საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. ხ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 10 ივნისის განჩინებით:

1. კ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;

2. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

კ. ხ-მა მოითხოვა ქ.თბილისში, ვ. გ-ის მე-2 კვარტლის 34-ე კორპუსში მდებარე №22 ბინაზე საზიარო უფლების გაუქმება, ნატურით გაყოფით;

საჯარო რეესტრის მონაცემების თანახმად, ზემოაღნიშნული უძრავი ქონების თანამესაკუთრეებს წარმოადგენენ: კ. ხ-ი, ი. ა-ა და ვ. ა-ი;

სადავო ბინა წარმოადგენს მრავალბინიანი კორპუსის საცხოვრებელ სახლში მდებარე 57კვ.მ იზოლირებულ ბინას.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 953-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, თუ საზიარო უფლება რამდენიმე პირს ერთობლივად ეკუთვნის, მაშინ გამოიყენება ამ თავის წესები, თუკი კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს. ამავე კოდექსის 961-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულ მოწილეს შეუძლია, ნებისმიერ დროს მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება, ხოლო 963-ე მუხლის მიხედვით, საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის ხდება კენჭისყრით.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, კანონის დასახელებული ნორმა მიუთითებს ორ აუცილებელ ფაქტორზე, რომლის არსებობა იწვევს ნორმით გათვალისწინებულ იურიდიულ შედეგს. საზიარო უფლება უქმდება საზიარო საგნის ნატურით გაყოფისას მხოლოდ იმ შემთხვევაში: 1. თუ საზიარო საგანი შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად; 2. მათი დაყოფა შესაძლებელია ღირებულების შემცირების გარეშე. ორივე ელემენტის არსებობა გადამწყვეტია იმისათვის, რომ დადგეს ამ ნორმით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგი. ნატურით გასაყოფმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ის ასრულებს გაყოფამდე, ე.ი. არ უნდა წაერთვას ის ფუნქცია და მნიშვნელობა.

მოცემულ დავასთან მიმართებით, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით მითითებული ორი აუცილებელი წინაპირობის არარსებობის გამო შეუძლებელი იყო, რადგან სადავო ფართი წარმოადგენდა მრავალბინიანი კორპუსის საცხოვრებელ სახლში მდებარე 57კვ.მ იზოლირებულ ბინას, რომლის გაყოფა თანაბარი ფუნქციონალური დანიშნულების ნაწილებად თანამესაკუთრეთა ნებისმიერი წილობრივი მონაწილეობის მიუხედავად შეუძლებელი იყო. თავად აპელანტიც არ უთითებდა რაიმე დასაშვებ, მისთვის ხელსაყრელ ვარიანტზე, რომლის გათვალისწინებითაც შესაძლებელი იქნებოდა ბინის გაყოფა.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მხარეებს შორის არსებული თანასაკუთრების უფლების გაუქმება თანასაკუთრებაში მყოფი ქონების ნატურით გაყოფის გზით შეუძლებელი იყო.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა კ. ხ-მა.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

სადავო განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, სასამართლოს არ უმსჯელია იმ საკითხზე, რომ კ. ხ-ის მამას, გ. ა-ს მთელი ქონება ეკუთვნოდა, აღნიშნული დასტურდება 1992 წლის 26 სექტემბრის ხელშეკრულებით. ასეთ პირობებში გაუგებარია, თუ რატომ ეკუთვნის კ. ხ-ს 1/9 და არა მამის დანაშთი ქონების 1/3 ნაწილი;

გაუგებარია, თუ რის საფუძველზე დაადგინა სასამართლომ ის გარემოება, რომ ნივთის ნატურით გაყოფა შეუძლებელია და ამ ნივთის ღირებულება მცირდება, მაშინ როდესაც ექსპერტიზა არ ჩატარებულა. მითითებული გარემოება გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია. მოწინააღმდეგე მხარეებმა არ შეუშვეს ექსპერტი, ხოლო სასამართლომ კასატორს უარი უთხრა იძულებითი ექსპერტიზის ჩატარებაზე. ექსპერტს გააჩნია სადავო საკითხთან დაკავშირებით კვალიფიციური ცოდნა და სწორედ მისი დასკვნის საფუძველზე შეუძლია სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ კ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას კ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ამ ნორმის გამოყენების წინაპირობა არ არსებობს, ვინაიდან კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის „მ¹“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე