№ას-894-856-2014 27 თებერვალი, 2015 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ქ. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. გ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოში დაბრუნება

დავის საგანი – უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2013 წლის 18 ივნისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ნ. გ-მა მოპასუხე ქ. გ-ის მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, თ. დ-ის მე-11მ/რ-ის მე-2 კვარტლის 25-ე კორპუსში მდებარე N26 ბინის ¾-ის მესაკუთრედ ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით:

1. ნ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა;

2. მოსარჩელე ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, თ. დ-ის მე-11მ/რ-ის მე-2 კვარტლის 25-ე კორპუსში მდებარე, ა. გ-ის საკუთრებაში რიცხული N26 ბინის ¾-ის მესაკუთრედ.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხე ქ .გ-მ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ივნისის განჩინებით:

1. ქ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;

2. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1980 წლის 23 იანვარს, მეუღლეებმა ა. გ-მა და მ. ვ-მ იშვილეს ნ. გ-ი, რის საფუძველზეც გაიცა დაბადების მოწმობა;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილებით ქ. გ-ის სარჩელი ნ. გ-ის მიმართ შვილად აყვანის ბათილად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა და გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში შევიდა;

1993 წლის 12 მაისს, სანოტარო წესით გაფორმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, ქ.თბილისში, თ. დ-ის მე-11მ/რ-ის მე-2 კვარტლის 25-ე კორპუსში მდებარე N26 ბინა კერძო საკუთრებაში გადაეცა ა. გ-ს, რა დროსაც მასთან ერთან ცხოვრობდნენ მისი მეუღლე მ. ვ-ე და შვილად აყვანილი ნ. გ-ი;

1995 წლის 26 აპრილს გარდაიცვალა მ. ვ-ე. 1999 წელს ა. გ-ი დაქორწინდა ქ. გ-ზე. 2009 წლის 5 აპრილს გარდაიცვალა ა. გ-ი;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 26 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით (მოსარჩელე – ქ. გ-ე, მოპასუხე – ნ. გ-ი) დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ნ. გ-ი შვილად აყვანის შემდეგ მცირეწლოვნების ასაკიდან ცხოვრობდა მშვილებლებთან – ა. გ-თან და მ. ვ-სთან ქ.თბილისში, ხოლო ამ უკანასკნელის გარდაცვალების შემდეგ, ა. გ-თან და ქ. გ-სთან ერთად.

ნ. გ-ნი ქ.თბილისში, თ. დ-ის მე-11მ/რ-ის მე-2 კვარტლის 25-ე კორპუსში მდებარე N25 ბინაში რეგისტრირებული იყო 1995 წლის 7 ივლისიდან 2013 წლის 21 თებერვლამდე.

ნ. გ-ი დედის, მ. ვ-ის გარდაცვალებისას იყო არასრულწლოვანი – 17 წლის.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ნ გ-ის მიერ დედის სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივად დაუფლების ფაქტი. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული დასკვნა გამომდინარეობდა არა მხოლოდ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებიდან, არამედ იმ ფაქტობრივი გარემოებიდანაც, რომ ნ. გ-ი რეგისტრირებული იყო სადავო ბინაში დედის გარდაცვალებისას და ამავდროულად, იგი იყო არასრულწლოვანი. ლოგიკურია, რომ არასრულწლოვანი დამოუკიდებელ ცხოვრებას ვერ შეძლებდა და სადავო ბინაში მამასთან ერთად გააგრძელებდა ცხოვრებას.

საქმეზე დადგინდა, რომ 2009 წლის 5 აპრილს გარდაიცვალა ა. გ-ი. სამკვიდროს მისაღებად, ნ. გ-მა და ქ. გ-მ ნოტარიუსს განცხადებით მიმართეს სამკვიდროს მისაღებად კანონით დადგენილ ვადაში, კერძოდ, ნ. გ-მა – 2009 წლის 17 ივლისს, ხოლო ქ. გ-მ – 2009 წლის 2 ივლისს.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები საქმის სამართლოებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ:

სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქცია) 539-ე მუხლის თანახმად, მემკვიდრეობის გადასვლა ხდება კანონით ან ანდერძით. ამავე კოდექსის 544-ე მუხლით, კანონისმიერი მემკვიდრეობის დროს თანასწორი წილის უფლებით მემკვიდრეებად ითვლებიან პირველ რიგში გარდაცვლილის შვილები (მათ შორის შვილობილები), მეუღლე და მშობლები. ამავე კოდექსის 556-ე მუხლის მეორე აბზაცის თანახმად, სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, თუ მემკვიდრე ფაქტობრივად შეუდგება სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას, აგრეთვე, როდესაც იგი შეიტანს სანოტარო მოქმედებათა შემსრულებელ ორგანოში სამკვიდროს გახსნის ადგილას განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ. აღნიშნული მოქმედებები უნდა შესრულდეს ექვსი თვის განმავლობაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან. ამავე ნორმის პირველი აბზაცის პირველი წინადადების თანახმად, იმისათვის, რომ სამკვიდრო მემკვიდრის გახდეს, მან უნდა მიიღოს იგი, ხოლო ბოლო წინადადების თანახმად, მიღებული სამკვიდრო მემკვიდრის საკუთრებად ითვლება მემკვიდრეობის გახსნის დღიდან.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამკვიდრო მიღებულად ჩაითვლება მემკვიდრის მიერ მამკვიდრებლის პირადი და საყოფაცხოვრებო ნივთების, ფასიანი ქაღალდების დაუფლებით ან მოქმედებით, რაც გამოიხატება ქონების მოვლის, შენახვის, სავალდებულო და სხვა გადასახადების გადახდაში.

მოცემულ საქმეში, დადგინდა, რომ ნ. გ-მა დედის სამკვიდრო მიიღო ფაქტობრივი დაუფლების გზით, ხოლო მამის სამკვიდრო ქონება – კანონით დადგენილ ვადაში, ნოტარიუსისათვის განცხადებით მიმართვის გზით. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ კანონიერად განსაზღვრა ნ. გ-ის კუთვნილი წილი ქონების 3/4-ით.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. გ-მ.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

ნ. გ-მა გაუშვა სამკვიდროს მიღებაზე შედავების კანონით დადგენილი ვადა, რაც გულისხმობს შემდეგს, რომ 2009 წლის 5 აპრილს, ა. გ-ის გარდაცვალების შემდგომ, ნ. გ-მა განცხადება წარადგინა ნოტარიუსთან და მოითხოვა სამკვიდრო მოწმობის გაცემა საცხოვრებელი ბინის 1/2 წილზე. მოსარჩელეს არ წარუდგენია იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ იგი ფაქტობრივად ფლობდა სამკვიდროს მისი დედის – მ .ვ-ის გარდაცვალების შემდეგ. მხოლოდ საცხოვრებელ მისამართზე რეგისტრაცია ამ თვალსაზრისით არ არის საკმარისი მტკიცებულება;

სასამართლოს რეალურად არ დაუდგენია, როგორც აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება, ასევე არ დაუდგენია ის გარემოება, თუ ვის მიერ მოხდა სამკვიდროს მიღება სანოტარო წესით მ. ვ-ის გარდაცვალების შემდგომ. სასამართლომ არ გამოითხოვა სანოტარო ბიუროდან მტკიცებულება, რომელზეც მოპასუხემ იშუამდგომლა, შესაბამისად, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოება არასწორად დაადგინა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ქ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1313 ლარი) 70% – 919.10 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ქ. გ-ს (პირადი ნომერი – .........) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1313 ლარი, საგადახდო დავალება № 4974389, გადახდის თარიღი – 2014 წლის 3 ნოემბერი) 70% – 919.10 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე