საქმე №ას-1324-1262-2014 6 თებერვალი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

თეიმურაზ თოდრია, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი – ო. მ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს მთავარი პროკურატურა (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 ნოემბრის განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – დაუსაბუთებელი ქონების ჩამორთმევა და სახელმწიფოსათვის გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით საქართველოს გენერალური პროკურატურის სარჩელი დაკმაყოფილდა, დაუსაბუთებლად და უკანონოდ იქნა ცნობილი ე. კ-ის ნათესავებისა და მასთან დაკავშირებული პირების მფლობელობაში არსებული, მათ შორის, ო. მ-ის, როგორც ე. კ-თან დაკავშირებული პირის მფლობელობაში არსებული ქონება, კერძოდ, ხ.-ის რაიონის სოფელ გ-ში მდებარე 1000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი შენობა-ნაგებობით (სარეგისტრაციო ზონა – ხ.-ი, სექტორი – გ-ო, კვარტლის №.., ნაკვეთი №..., ფართობი – 1000 კვ.მ უფლება – კერძო საკუთრება). აღნიშნული ქონება ჩამოერთვა მოპასუხეს და გადაეცა სახელმწიფოს.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება ო. მ-მ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით. აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილში გაუქმება, რომლითაც დადგინდა ხ.-ის რაიონის სოფელ გ-ში მდებარე მისი უძრავი ქონების სახელმწიფოსათვის გადაცემა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 ივლისის განჩინებით ო. მ-ის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად. საკასაციო სასამართლოს 2009 წლის 13 ნოემბრის განჩინებით ო.მ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო ზემოაღნიშნული განჩინება შევიდა კანონიერ ძალაში.

2013 წლის 31 ივლისს ო. მ-მ განცხადებით მიმართა სააპელაციო სასამართლოს და მოითხოვა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო ქუთაისის სასამართლოს 2009 წლის 2 ივლისის განჩინების გაუქმება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით ო. მ-ის განცხადება არ დაკმაყოფილდა, რაზეც მხარემ შეიტანა კერძო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებით ო მ-ის კერძო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ნაწილობრივ გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 სექტემბრის განჩინება და საქმე აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული ინფორმაციის თაობაზე ო. მ-ის განცხადების დასაშვებობის ხელახლა შესამოწმებლად დაუბრუნდა სააპელაციო სასამართლოს შემდეგი საფუძვლებით: „სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, კერძო საჩივრის განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს შესაბამისად ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით, ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა.

საქმის მასალების შესწავლის შედეგად დასტურდება, რომ 2013 წლის 31 ივლისის განცხადებით ო. მ-ე მოითხოვდა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 ივლისის განჩინების გაუქმებას. საქმის წარმოების განახლების ფაქტობრივ საფუძვლად კი, განმცხადებელი მიუთითებდა შემდეგს: ა) ცნობილი გახდა მტკიცებულებები, რომლებიც საქმის განხილვის დროს რომ ყოფილიყო წარდგენილი, მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას გამოიწვევდა; ბ) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მიერ გაცემული დოკუმენტის თანახმად, სისხლის სამართლის საქმეზე სისხლისსამართლებრივი დევნა არც ერთი პირის მიმართ არ მიმდინარეობს. ამჟამად საქმის მასალებით არ დგინდება მოქალაქე ო. მ-ის კავშირი (ნათესაური ან რაიმე სხვა სახის, თუნდაც ნაცნობობა) ე. კ-თან, ხოლო რაც შეეხება ამ უკანასკნელის ფინანსურ შესაძლებლობებს, სადავო უძრავი ქონების 2005-2007 წლებში აშენებასთან დაკავშირებით, საქმის მასალების თანახმად, ო. მ-ის ოჯახს გააჩნდა გარკვეული შემოსავალი, რაც შესაძლებელს ხდიდა უძრავი ქონების აშენებას.

ამ კუთხით განმცხადებელმა წარადგინა აღსრულების ეროვნული ბიუროს F13000203 და F13000204 ოქმები ფაქტების კონსტატაციის შესახებ, შსს ბათუმის საქალაქო სამმართველოს 2013 წლის 30 ივლისის ცნობა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის 2013 წლის 11 აპრილის ცნობა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 5 აგვისტოს განჩინებით სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ წარდგენილი განცხადება სრულად აკმაყოფილებდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 427-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც სასამართლომ განცხადება მიიჩნია დასაშვებად და დანიშნა საქმის განხილვა.

2013 წლის 25 სექტემბრის გასაჩივრებული განჩინებით სააპელაციო პალატამ არ დააკმაყოფილა ო.მ-ის განცხადება საქმის წარმოების განახლების თაობაზე. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილებით (განჩინებით) შეფასება მისცა მხოლოდ იმ გარემოებას, წარმოადგენდა თუ არა გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს ის ფაქტი, რომ მხარე საქმეში მითითებულ იმ მისამართზე არ ცხოვრობდა, სადაც ეგზავნებოდა შეტყობინება.

მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობას, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის მიზნებისათვის საქმის წარმოების განახლების წინაპირობას არ წარმოადგენდა სააპელაციო პალატის მიერ 2013 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით შეფასებული ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები, რადგანაც ამ გარემოებათა თაობაზე მხარისათვის ცნობილი იყო ჯერ კიდევ 2009 წლის 2 ივლისის განჩინების კერძო საჩივრით გასაჩივრების დროს.

საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 13 ნოემბრის Nას-877-1163-09 განჩინების, ასევე ო.მ-ის კერძო საჩივრის შესწავლით დასტურდება, რომ ო.მ-ის პრეტენზია, მის მისამართად ქ.ბათუმის, თ-ის ქ№...-ის არასწორად მითითების თაობაზე არ იქნა გაზიარებული, ამასთან, კერძო საჩივრის განხილვის დროისათვის მხარეს საქმეში არსებული მისამართის უსწორობის დადასტურების მიზნით წარდგენილი ჰქონდა გარკვეული მტკიცებულებები: შპს „ს. ფ-ის“ წერილი, საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული ინფორმაცია, სამოქალაქო რეესტრის სააგენტოს საინფორმაციო ბარათი და ფიზიკურ პირთა წერილობითი განმარტებები.

მოცემულ შემთხვევაში, განმცხადებელმა იმ გარემოების სამტკიცებლად, რომ არ ცხოვრობდა ქ.ბათუმში, თ-ის ქ№...-ში წარმოდგინა ფაქტების კონსტატაციის ოქმები და უბნის ინსპექტორ-გამომძიებლის მიერ გაცემულ ცნობა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმის წარმოების განახლება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლით დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, თუ მხარეს თავისი ბრალის გარეშე არ ჰქონდა შესაძლებლობა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს წარმოედგინა კანონიერ ძალაში შესული და იმავე სარჩელზე გამოტანილი გადაწყვეტილება, ან მიეთითებინა ახალ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე (სსსკ 423.3). ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების საფუძვლად კანონმდებელი მიიჩნევს მხარის მიერ ახალი გარემოებისა და მტკიცებულების, ანუ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ისეთი ფაქტის (ფაქტობრივი ვითარების) და ისეთი მტკიცებულების შეტყობას, რომელიც საქმის არსებითად განხილვის ეტაპზე არსებობდა, ობიექტურად იყო უცნობი და საშუალო წინდახედულობის ფარგლებში მათი შეტყობა მხარისათვის შეუძლებელი იქნებოდა. ამგვარ მტკიცებულებად ვერ იქნება მიჩნეული განმცხადებლის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, ვინაიდან, საქმის არსებითი განხილვის დროს მხარე უთითებდა გარემოებებზე, რომელთა დადასტურებაც ამ მტკიცებულებით სურს და იმ ეტაპზე წარდგენილი მტკიცებულებებით ვერ დაადასტურა მათი ნამდვილობა.

მიუხედავად აღნიშნულისა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი საპროცესო დარღვევით, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ 2013 წლის 5 აგვისტოს განჩინებით დასაშვებად ცნო რა განცხადება საქმის წარმოების განახლების თაობაზე, მას სრულყოფილად არ გამოუკვლევია განცხადებაში მითითებული გარემოებანი.

როგორც უკვე აღინიშნა, მხარე საქმის წარმოების განახლებას ასევე მოითხოვდა იმ საფუძვლით, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული დოკუმენტის თანახმად, სისხლის სამართლის საქმეზე სისხლისსამართლებრივი დევნა არც ერთი პირის მიმართ არ მიმდინარეობს. ამჟამად საქმის მასალებით არ დგინდება მოქალაქე ო. მ-ის კავშირი (ნათესაური ან რაიმე სხვა სახის, თუნდაც ნაცნობობა) ე. კ-თან, ხოლო, რაც შეეხება ამ უკანასკნელის ფინანსურ შესაძლებლობებს, სადავო უძრავი ქონების 2005-2007 წლებში აშენებასთან დაკავშირებით, საქმის მასალების თანახმად, ო. მ-ის ოჯახს გააჩნდა გარკვეული შემოსავალი, რაც შესაძლებელს ხდიდა უძრავი ქონების აშენებას.

საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით განსაზღვრულ დისპოზიციურობის პრინციპზე, რომელიც სამართალწარმოების სამივე ინსტანციაში მართლმსაჯულების განხორციელების ამოსავალი პრინციპია. მე-3 მუხლის დისპოზიციას კანონმდებელი სხვადასხვა ნორმაში განსხვავებული სახით წარმოადგენს, თუმცა, ერთმნიშვნელოვნად უნდა აღინიშნოს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის LII თავით დადგენილი წესით გადაწყვეტილების გადასინჯვისას დისპოზიციურობის პრინციპი გამოიხატება მხარის მიერ ფაქტების მითითებასა და ამ ფაქტების დადასტურების მიზნით მტკიცებულებათა წარდგენაში. საქმის წარმოების განახლების მიზნებისათვის კანონის აღნიშნული დათქმა ასახულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე და შემდგომ მუხლებში, რომლითაც რეგულირებულია განცხადების წარდგენის უფლება, თუმცა იმისათვის, რათა სასამართლო მივიდეს ერთმნიშვნელოვან დასკვნამდე გადაწყვეტილების გაუქმების ან მისი ძალაში დატოვების თაობაზე, ამავე კოდექსის 429-ე მუხლის პირველი წინადადებით იმპერატიულადაა განსაზღვრული სასამართლოს ვალდებულება, შეამოწმოს დასაშვებია თუ არა განცხადება საქმის განახლების შესახებ. განცხადების დასაშვებობის კრიტერიუმები კი, თავის მხრივ, მოცემულია 427-ე მუხლის პირველ ნაწილში, მათ შორისაა განსჯადობის წესის დაცვა.

უდავოა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელსაც არ ეთანხმება კერძო საჩივრის ავტორი, შეეხება მის ე.კ-თან დაკავშირებულ პირად მიჩნევას, ქონების დაუსაბუთებლად ცნობასა და სახელმწიფოსათვის გადაცემას.

განმცხადებლის მიერ საქმის წარმოების განახლების ერთ-ერთ საფუძვლად კი, წარმოდგენილია მტკიცებულება, რომლის ფორმალური თვალსაზრისით შესწავლისას დასტურდება, რომ ის მიმართულია გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების წინააღმდეგ.

მოცემულ შემთხვევაში, ო.მახარაძის განცხადების განსახილველად დაშვების ეტაპზე სააპელაციო სასამართლოს შეფასება არ მიუცია რა ზემოაღნიშნული საფუძვლისა და ამ საფუძვლის თაობაზე წარდგენილი მტკიცებულებებისათვის, არ გამოუკვლევია, წარმოადგენდა თუ არა იგი განცხადების ამ პრეტენზიის განხილვაზე განსჯად სასამართლოს, მას არც შემაჯამებელი განჩინებით გამოუკვლევია ზემოაღნიშნული. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება აღწერილობითი და სამოტივაციო ნაწილების ნაცვლად უნდა შეიცავდეს მოკლე დასაბუთებას გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ან უცვლელად დატოვების შესახებ. აღნიშნული დასკვნა კი, თავის მხრივ, უნდა ემყარებოდეს იმ გარემოებათა ანალიზს, რომელიც სასამართლოს მიერ წარმოებაში მიღებულ საჩივარშია გადმოცემული.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო (კერძო) საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. ამავე ნორმის მე-3 ნაწილის თანახმად კი, საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატამ არ იმსჯელა რა განმცხადებლის ზემოაღნიშნულ არგუმენტსა და ამ გარემოების თაობაზე წარდგენილ მტკიცებულებაზე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული ინფორმაციის თაობაზე ომარ მახარაძის განცხადების დასაშვებობის ხელახლა შესამოწმებლად დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს.”

მაშასადამე, საკასაციო პალატის მითითებით, უდავოა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელსაც არ ეთანხმება კერძო საჩივრის ავტორი, შეეხება მის ე.კ-თან დაკავშირებულ პირად მიჩნევას, ქონების დაუსაბუთებლად ცნობასა და სახელმწიფოსათვის გადაცემას.

საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის წარმოების განახლების შესახებ ო. მ-ის მოთხოვნის ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული დოკუმენტი, რომლის თანახმად სისხლის სამართლის საქმეზე სისხლისსამართლებრივი დევნა არც ერთი პირის მიმართ არ მიმდინარეობს. ამჟამად საქმის მასალებით არ დგინდება მოქალაქე ო. მ-ის კავშირი (ნათესაური ან რაიმე სხვა სახის, თუნდაც ნაცნობობა) ე. კ-თან, ხოლო, რაც შეეხება ამ უკანასკნელის ფინანსურ შესაძლებლობებს, სადავო უძრავი ქონების 2005-2007 წლებში აშენებასთან დაკავშირებით, საქმის მასალების თანახმად, ო მ-ის ოჯახს გააჩნდა გარკვეული შემოსავალი, რაც შესაძლებელს ხდიდა უძრავი ქონების აშენებას.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ო.მ-ის განცხადების განსახილველად დაშვების ეტაპზე სააპელაციო სასამართლოს შეფასება არ მიუცია რა ზემოაღნიშნული საფუძვლისა და ამ საფუძვლის თაობაზე წარდგენილი მტკიცებულებებისათვის, არ გამოუკვლევია, წარმოადგენდა თუ არა იგი განცხადების ამ პრეტენზიის განხილვაზე განსჯად სასამართლოს, მას არც შემაჯამებელი განჩინებით გამოუკვლევია ზემოაღნიშნული.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით ო. მ-ის განცხადება ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 2 ივლისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული ინფორმაციის თაობაზე მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 424-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 427-ე, 429-ე მუხლებით და უდავოდ მიიჩნია, რომ განმცხადებელი ო. მ-ე 2014 წლის 31 ივლისის განცხადებით საქმის წარმოების განახლებას ითხოვდა იმ საფუძვლით, რომ, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული დოკუმენტის თანახმად, სისხლის სამართლის საქმეზე სისხლის სამართლებრივი დევნა ამ ეტაპზე არც ერთი პირის მიმართ არ მიმდინარეობს. ამჟამად საქმის მასალებით არ დგინდება მოქალაქე ო. მ-ის კავშირი (ნათესაური ან რაიმე სხვა სახის, თუნდაც ნაცნობობა) ე. კ-თან. რაც შეეხება ამ უკანასკნელის ფინანსურ შესაძლებლობებს, სადავო უძრავი ქონების 2005-2007 წლებში აშენებასთან დაკავშირებით, საქმის მასალების თანახმად, ო. მ-ის ოჯახს გააჩნდა გარკვეული შემოსავალი, რაც შესაძლებელს ხდიდა მოცემული უძრავი ქონების აშენებას.

სააპელაციო პალატამ უდავოა მიიჩნია ის ფაქტი, რომ ეს მტკიცებულება მიმართულია გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების წინააღმდეგ (ანუ იმის წინააღმდეგ, რომ ო. მ-ე არ არის ე კ-თან დაკავშირებული პირი) და არა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2009 წლის 2 ივლისის განჩინებით დადგენილი გარემოებების წინააღმდეგ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ამ საფუძვლით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2009 წლის 2 ივლისის განჩინების გაუქმების მოთხოვნა დაუშვებელია, რადგან იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 427-ე მუხლისა და 424-ე მუხლების პირველი ნაწილის მოთხოვნებს. შესაბამისად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ ო. მ-მ ამ საფუძვლით – აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული ინფორმაციის თაობაზე საქმის წარმოების განახლების თაობაზე - უნდა მიმართოს გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე ო. მ-მ შეიტანა კერძო საჩივარი, მოითხოვა მისი გაუქმება, განცხადების დასაშვებობისა და სასამართლო განსჯადობის საკითხის გადაწყვეტა.

კერძო საჩივრის ავტორის მითითებით, მართალია, სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ მიიჩნია არგუმენტები საქმის წარმოების განახლების თაობაზე, მაგრამ არასწორად იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე და 427-ე მუხლებით, რის გამოც ო. მ-ის განცხადება დაუშვებლად იქნა ცნობილი და მიუთითა, რომ განმცხადებელს უნდა მიემართა გადაწყვეტილების გამომტანი გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოსათვის.

კერძო საჩივრის ავტორმა აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე მუხლი განმარტავს იმ განცხადების სასამართლო განსჯადობათა წესებს, რომლებიც დაკავშირებულია ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმის წარმოების განახლებასთან. მითითებული ნორმის პირველი ნაწილი საკმარის საფუძველს წარმოადგენდა სააპელაციო სასამართლოსათვის, დასაშვებად ეცნო ო. მ-ის განცხადება, მაგრამ პალატა დაეყრდნო მხოლოდ იმ რეგულაციას, რომლითაც განსჯადობის საკითხი განსაზღვრულია გადაწყვეტილების გამომტანი სასამართლოს განხილვის საგნად.

კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია კანონმდებლის მიერ „გადაწყვეტილების“ ტერმინის ნორმადაცვითი ფუნქციის მნიშვნელობას, მიზანშეწონილად ჩათვალა მხოლოდ ამ ტერმინის კანონისმიერი გაგება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლი) და განცხადება არ დაუშვა, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს ამ საკითხზე დამოუკიდებელი გადაწყვეტილება არ მიუღია. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ცალკე მუხლით არ განმარტავს კოდექსში გამოყენებულ ტერმინთა მნიშვნელობას, რომელიც მეტ სიცხადეს შეიტანდა გადაწყვეტილების სამართლებრივ დეფინიციაში, თუმცა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე მუხლის მეორე ნაწილი მკაფიოდ განმარტავს, თუ განცხადება გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ ეხება ერთსა და იმავე საქმეზე რამდენიმე სასამართლო ინსტანციის გადაწყვეტილებას (განჩინებას), მაშინ იგი შეტანილ უნდა იქნეს მათ შორის ყველაზე ზემდგომ სასამართლო ინსტანციაში. სააპელაციო სასამართლოს ყურადღება უნდა მიექცია დასახელებული ნორმის კონსტრუქციაში გამოყენებული ფრჩხილების მნიშვნელობისათვის და დარწმუნდებოდა, რომ მოცემულ შემთხვევაში კანონმდებელი აიგივებს გადაწყვეტილებისა და განჩინების პროცესუალურ მნიშვნელობას.

განსახილველ საქმეზე არსებობს რამდენიმე ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება (განჩინება), კერძოდ: გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილება (პირველი ინსტანცია), ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 29 ივლისის, 2014 წლის 14 თებერვლის, 2014 წლის 25 სექტემბრის და 2014 წლის 20 ნოემბრის განჩინებები (მეორე ინსტანცია) და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2014 წლის 8 ოქტომბრის განჩინება (საკასაციო ინსტანცია). შესაბამისად, ო მ-ის განცხადება შეესაბამება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე მუხლის მეორე ნაწილის მოთხოვნას. ამდენად, მოქმედი საპროცესო კანონით დადგენილია, თუ რამდენიმე სასამართლო ინსტანციაში ერთსა და იმავე საქმეზე გამოტანილია სასამართლო გადაწყვეტილებები (განჩინებები), მაშინ განსჯადობის საკითხი სადავო არ არის და იგი უნდა განიხილოს იერარქიით ზემდგომმა სასამართლომ. შესაბამისად, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო არა მხოლოდ ვალდებული იყო, განეხილა დასაშვებობა, არამედ უნდა გაეუქმებინა გალისა და გულრიფშის სასამართლოს 2007 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილება და თავად განეახლებინა საქმის წარმოება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 23-ე მუხლის საფუძველზე მხარემ მიიჩნია, რომ ო. მ-ე პირველი ინსტანციის სასამართლოში მიმდინარე მოცემულ დავაში სარგებლობდა მოპასუხის სტატუსით, რა დროსაც ცნობილი არ იყო მისი საცხოვრებელი ადგილი. მას შემდეგ, რაც მოპასუხის მისამართი დადგინდა, საქმე განსახილველად უნდა გადასცემოდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს. სააპელაციო პალატას აღნიშნული გარემოება არ გაუთვალისწინებია და ისე მიუთითა გალისა და გულრიფშის რაიონულ სასამართლოზე.

ამავე კოდექსის 22-ე მუხლის თანახმად, კერძო საჩივრის ავტორმა მიუთითა, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს თავად უნდა განეხილა და გამოეტანა სასამართლო გადაწყვეტილება.

მხარის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის დანაწესი და არ შეასრულა საკასაციო სასამართლოს 2014 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებაში ასახული მითითებანი. მან არ იმსჯელა ო.მ-ის განცხადების დასაშვებობაზე.

კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ უნდა იმსჯელოს სასამართლო განსჯადობის საკითხზე, ვინაიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 11-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლო უწყებრივ დაქვემდებარებაში შედის რეკეტული ქონების, თანამდებობის პირის, ქურდული სამყაროს წევრის, ადამიანით მოვაჭრის, ნარკოტიკული საშუალების გავრცელების ხელშემწყობის ან საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 194-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით მსჯავრდებული პირის ქონების ჩამორთმევისა და სახელმწიფოსათვის გადაცემის საკითხები. ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს მიერ ე. კ-ი ცნობილ იქნა დამნაშავედ არა გამოძიების მიერ წარდგენილი სსკ 332-ე და 182-ე მუხლების ბრალდებით, არამედ 223-ე და 315-ე მუხლებით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის და მიესაჯა 12 წლით თავისუფლების აღკვეთა. სასამართლო განაჩენით დადგენილია, რომ ე. კ-ს არ ჩაუდენია არც თანამდებობრივი, არც რეკეტული და არც ისეთი დანაშაული, რომლისთვისაც სამოქალაქო პასუხისმგებლობას სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტი ითვალისწინებს.

მხარის მითითებით, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ო. მ-ე „დამნაშავესთან დაკავშირებული“ პირის სტატუსი ვერ მიენიჭება და, შესაბამისად, არც მისი ქონება ექვემდებარებოდა რაიმე სახის დასაბუთებას. ამჟამად არ არსებობს სამართლებრივი საფუძველი, რომლის მიხედვითაც განახლებული საქმის წარმოება უწყებრივად გალისა და გულრიფშის რაიონის სასამართლოს უნდა დაექვემდებაროს.

კერძო საჩივრის ავტორმა აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი რამდენიმე სახის განსჯადობას იცნობს, მათ შორის საერთო, განსაკუთრებულ, ტერიტორიულ და ა.შ. განსჯადობებს. კანონით დადგენილი განსჯადობის არც ერთი კრიტერიუმიდან არ გამომდინარეობს, თუ რა სამართლებრივი საფუძვლით შეიძლება ჩაითვალოს გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლო ო. მ-ის ქონებრივი დავის გადაწყვეტაზე განსჯად სასამართლოდ. ო. მ-ის საცხოვრებელი ადგილია ქ.ბათუმი, ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-15 მუხლის მიხედვით, სამოქალაქო საქმე ბათუმის საქალაქო სასამართლოს განსახილველია. ამავე კოდექსის მე-18 მუხლით გათვალისწინებული ნივთობრივი განსჯადობის შემთხვევაში კი, განსჯადია ხ.-ის რაიონული სასამართლოს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 21-ე მუხლის შესაბამისად, ო. მ-ე არ დაეთანხმა, მოცემული საქმე განიხილოს გალისა და გულრიფშის სასამართლომ და თანხმობა გამოთქვა, იგი გადაეცეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას, თუ საქართველოს პროკურატურა არ იქნება აღნიშნულის წინააღმდეგი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო კერძო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ო. მ-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კი დარჩეს უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 429-ე მუხლის თანახმად, სასამართლომ თავისი ინიციატივით უნდა შეამოწმოს, დასაშვებია თუ არა განცხადება საქმის განახლების შესახებ. თუ არ არსებობს განცხადების დაშვების ესა თუ ის პირობა, სასამართლომ თავისი განჩინებით განცხადება განუხილველად უნდა დატოვოს.

მითითებული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, მხარის მიერ საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების შეტანის შემდეგ სასამართლომ უნდა იმსჯელოს, შეიცავს თუ არა წარმოდგენილი განცხადება კანონით დადგენილ აუცილებელ მონაცემებს და არსებობს თუ არა მისი დასაშვებად ცნობის წინაპირობები. კანონით დადგენილ მოთხოვნებთან განცხადების შეუსაბამობა შესაძლოა მისი განუხილველად დატოვების საფუძველი გახდეს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 427-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, განცხადება უნდა შეიცავდეს:

ა) გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ზუსტ დასახელებას;

ბ) მითითებას იმ საფუძვლებზე, რომელთა გამოც უნდა მოხდეს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა ან საქმის განახლება;

გ) მითითებას იმ გარემოებებზე, რომლებიც მოწმობენ, რომ დაცულია განცხადების შეტანის ვადა, და ამ გარემოებების დამადასტურებელ მტკიცებულებებზე;

დ) მითითებას განსჯადობის წესების დაცვის თაობაზე;

ე) მითითებას იმის შესახებ, თუ რა ზომით და რა ფარგლებში მოითხოვს განმცხადებელი გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და სხვა გადაწყვეტილებით მის შეცვლას.

მითითებული ნორმა შეიცავს იმ აუცილებელ მონაცემთა ჩამონათვალს, რომელთაც საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადება უნდა შეიცავდეს და რომელთა არსებობაც უნდა შეამოწმოს სასამართლომ განცხადების დასაშვებობის ეტაპზე, მათ შორისაა მითითება განმცხადებლის მიერ განსჯადობის წესების დაცვის თაობაზე. კანონის აღნიშნული მოთხოვნა ხაზს უსვამს განცხადების განსჯად სასამართლოში შეტანის პროცესუალურ მნიშვნელობას და განპირობებულია იმითაც, რომ განმცხადებელმა სრულად გაიაზროს, თუ რომელ სასამართლო ინსტანციას მიმართოს განცხადებით და დაასაბუთოს თავისი მოსაზრების სისწორე.

მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების განსჯად სასამართლოში შეტანის ზოგად წესს, კერძოდ, 424-ე მუხლის თანახმად, განცხადება გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ შეტანილ უნდა იქნეს გადაწყვეტილების (განჩინების) გამომტან სასამართლოში. განცხადებას განიხილავს გადაწყვეტილების გამომტანი სასამართლო იმ შემთხვევაშიც, როდესაც არსებობს ზემდგომი სასამართლოს განჩინება ამ გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების შესახებ. სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო მხოლოდ იმ შემთხვევაში განიხილავს განცხადებას გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ, თუ იგი მის მიერ გამოტანილ გადაწყვეტილებას ეხება. თუ განცხადება გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ ეხება ერთსა და იმავე საქმეზე რამდენიმე სასამართლო ინსტანციის გადაწყვეტილებას (განჩინებას), მაშინ იგი შეტანილ უნდა იქნეს მათ შორის ყველაზე ზემდგომ სასამართლო ინსტანციაში.

მოცემული კერძო საჩივრის სამართლებრივი დასაბუთებულობის შეფასებისათვის მნიშვნელოვანია, დეტალურად განიმარტოს კანონის ზემოაღნიშნული დანაწესი და ის წინაპირობები, რომელთა საფუძველზეც კანონმდებელმა დაადგინა განსჯადობის არსებული მოთხოვნები.

უპირველესად უნდა აღინიშნოს, რომ საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების შეტანისას განსჯადი სასამართლოს განსაზღვრა დამოკიდებულია აღნიშნული განცხადებით წარდგენილ მოთხოვნასა და მის საფუძვლებზე. ზოგადად ამ ტიპის განცხადება მიზნად ისახავს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო აქტის გაუქმებას ან ბათილად ცნობას კანონმდებლობით ზუსტად დადგენილი წანამძღვრების არსებობის შემთხვევაში. განმცხადებლის მიერ საქმის წარმოების განახლების საფუძვლად ისეთ გარემოებაზე მითითებისას, რომელიც ეჭვქვეშ აყენებს კონკრეტულ დავაზე არსებითად მიღებულ გადაწყვეტილებას, მხარემ განცხადება უნდა შეიტანოს სწორედ იმ სასამართლოში, რომლის მიერაც კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით საქმე არსებითად გადაწყდა, მიუხედავად იმისა, არსებობს თუ არა ზემდგომი სასამართლოს განჩინება მისი უცვლელად დატოვების შესახებ. შესაბამისად, ასეთ დროს განცხადების შეტანა ხდება სასამართლო გადაწყვეტილების და არა განჩინების მიმღებ სასამართლო ინსტანციაში, ვინაიდან საქმის არსებითად გადაწყვეტისას და მხარის სასარჩელო განცხადების მიმართ სამართლებრივი შედეგის დადგენისას სასამართლოს დასკვნები ჩამოყალიბდება სწორედ გადაწყვეტილების სახით. აღნიშნულ მსჯელობას ამყარებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 243-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, პირველი ინსტანციის სასამართლოს დადგენილება, რომლითაც საქმე წყდება არსებითად, სასამართლოს გამოაქვს გადაწყვეტილების ფორმით.

რაც შეეხება ისეთ შემთხვევას, როდესაც განმცხადებლის პრეტენზია მიმართულია სასამართლოს მიერ მიღებული იმგვარი საპროცესო აქტის მიმართ, რომლითაც საქმე არსებითად არ გადაწყვეტილა, ამ შემთხვევაში განცხადების განმხილველ განსჯად სასამართლოდ ჩაითვლება უშუალოდ იმ აქტის მიმღები ინსტანცია, რომელსაც განცხადებით დასახელებული არგუმენტები ეხება. ასეთ დროს განცხადებით გასაჩივრდება არა სასამართლოს მიერ არსებითად მიღებული გადაწყვეტილება, არამედ განჩინება, რომელიც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე მუხლის თანახმად, წარმოადგენს სასამართლოს დადგენილებას, რომლითაც საქმე არსებითად არ წყდება.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს ზემოთ მითითებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე მუხლის მეორე ნაწილზე და დამატებით განმარტავს, რომ ზემდგომი სასამართლო განცხადების განხილვაზე უფლებამოსილია მხოლოდ მაშინ, როდესაც მან თავისივე გადაწყვეტილებით (განჩინებით) შეცვალა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება (განჩინება) და სწორედ ზემდგომი სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში.

მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა და კერძო საჩივრის ავტორს სადავო არ გაუხდია ის ფაქტი, რომ განმცხადებელი ო. მ-ე 2014 წლის 31 ივლისის განცხადებით საქმის წარმოების განახლებას ითხოვდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული დოკუმენტის საფუძველზე, რომლითაც სისხლის სამართლის საქმეზე სისხლის სამართლებრივი დევნა ამ ეტაპზე არც ერთი პირის მიმართ არ მიმდინარეობს. ამჟამად საქმის მასალებით არ დგინდება მოქალაქე ო. მ-ის კავშირი (ნათესაური ან რაიმე სხვა სახის, თუნდაც ნაცნობობა) ე. კ-თან. რაც შეეხება ამ უკანასკნელის ფინანსურ შესაძლებლობებს, სადავო უძრავი ქონების 2005-2007 წლებში აშენებასთან დაკავშირებით, საქმის მასალების თანახმად, ო. მ-ის ოჯახს გააჩნდა გარკვეული შემოსავალი, რაც შესაძლებელს ხდიდა მოცემული უძრავი ქონების აშენებას.

სააპელაციო პალატამ დასაბუთებულად მიიჩნია, რომ აღნიშნული მტკიცებულება მიმართულია არა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2009 წლის 2 ივლისის განჩინებით, არამედ გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების წინააღმდეგ (იგულისხმება ფაქტი, რომ ო. მ-ე არ არის ე. კ-თან დაკავშირებული პირი).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მოსაზრებას, რომ ამ საფუძვლით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2009 წლის 2 ივლისის განჩინების გაუქმების მოთხოვნა დაუშვებელია, რადგან იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 427-ე და 424-ე მუხლების მოთხოვნებს და ო. მ-მ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის მიერ გაცემული ინფორმაციის თაობაზე საქმის წარმოების განახლების თაობაზე უნდა მიმართოს გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოს, რადგან სწორედ პირველი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში და წარმოადგენს დავაზე სასარჩელო მოთხოვნის მიმართ სამართლებრივი შედეგის დამდგენ არსებით გადაწყვეტილებას. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2009 წლის 2 ივლისის განჩინებით კი, საქმეზე არსებითი გადაწყვეტილება არ მიღებულა, არამედ განუხილველად დარჩა ო. მ-ის სააპელაციო საჩივარი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კერძო საჩივრის ავტორის არგუმენტს, რომ მოცემულ შემთხვევაში ო. მ-ის განცხადება უნდა განიხილოს ზემდგომი ინსტანციის, კერძოდ კი, სააპელაციო სასამართლომ.

კერძო საჩივრის ავტორმა აღნიშნული მოთხოვნა დაასაბუთა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 424-ე მუხლის მეორე ნაწილით და მიუთითა, რომ განსახილველ საქმეზე არსებობს რამდენიმე ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება (განჩინება), კერძოდ: გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილება (პირველი ინსტანცია), ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 29 ივლისის, 2014 წლის 14 თებერვლის, 2014 წლის 25 სექტემბრის და 2014 წლის 20 ნოემბრის განჩინებები (მეორე ინსტანცია) და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2014 წლის 8 ოქტომბრის განჩინება (საკასაციო ინსტანცია).

უმთავრესად, საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ ზემდგომი სასამართლო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების განხილვაზე უფლებამოსილია მხოლოდ მაშინ, თუ მან თავისი გადაწყვეტილებით შეცვალა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შედეგი. მითითებულ საკითხზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა (სუს 2011 წლის 20 სექტემბრის განჩინება, საქმე №ა-3111-ა-22-2011; სუს 2013 წლის 19 მარტის განჩინება, საქმე №ა-824-ბ-3-2013; სუს 2014 წლის 6 ივნისის განჩინება საქმე №ა-1583-ა-10-2014). განსახილველ შემთხვევაში კი, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ქვემდგომი ინსტანციის მიერ მიღებული არსებითი გადაწყვეტილება არ გაუუქმებია და, ამავდროულად, საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადება პრეტენზიას შეიცავს სწორედ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიმართ, თუმცა საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, კერძო საჩივრის ავტორის ზემოაღნიშნული მსჯელობის მიხედვითაც კი, ზემდგომ სასამართლოდ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო მაინც ვერ ჩაითვლება, რადგან მხარის მიერ ჩამოთვლილ ინსტანციათა შორის ზემდგომს საქართველოს უზენაესი სასამართლო წარმოადგენს, გამომდინარე იქედან, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 ივლისის განჩინება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2009 წლის 13 ნოემბრის განჩინებით დარჩა უცვლელი. შესაბამისად, ვერ იქნება გაზიარებული კერძო საჩივრის ავტორის პოზიცია, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო არა მხოლოდ ვალდებული იყო განეხილა დასაშვებობა, არამედ უნდა გაეუქმებინა გალისა და გულრიფშის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილება და თავად განეახლებინა საქმის წარმოება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების მითითებას, რომ ო. მ-მ განცხადება საქმის წარმოების განახლების შესახებ უნდა შეიტანოს გალისა და გულრიფშის რაიონულ სასამართლოში, რომელმაც მიიღო მოცემულ საქმეზე არსებითი შედეგის დამდგენი 2007 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილება.

საფუძველს მოკლებულია კერძო საჩივრის არგუმენტი იმის თაობაზეც, რომ სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის დანაწესი, არ შეასრულა საკასაციო სასამართლოს 2014 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებაში ასახული მითითებანი და არ იმსჯელა ო.მ-ის განცხადების დასაშვებობაზე.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლო, როგორც არაგანსჯადი ინსტანცია, ვერ იმსჯელებდა ო. მ-ის განცხადების დასაშვებობაზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2014 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებაში არსებულ მითითებებთან მიმართებით, რადგან აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტა შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე პირველი ინსტანციის სასამართლოს პრეროგატივას წარმოადგენდა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, კერძო საჩივრით მისი გაუქმების სამართლებრივი წინაპირობების არსებობა არ დადასტურებულა და იგი უნდა დარჩეს უცვლელად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 429-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ო. მ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 ნოემბრის განჩინება დარჩეს უცვლელად. სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: თ. თოდრია

ბ. ალავიძე