საქმე №ა-271-გან-1-2015 12 თებერვალი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

განმცხადებელი – მ. ფ-ის უფლებამონაცვლე მ. ღ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ზ. დ-ე

განმცხადებლის მოთხოვნა – საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 1 დეკემბრის განჩინების განმარტება

დავის საგანი – საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ზ. დ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. ფ-ის მიმართ მოპასუხისათვის საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის გადახდის სანაცვლოდ ქ.თბილისში, ნ-ის ქ.N199-ში მდებარე სახლის მე-2 სართულისა და ამავე ნაგებობის სარდაფ სართულზე მდებარე 28,5 კვ.მ N1 სათავსის მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილებით ზ. დ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ზ. დ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ზ. დ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ზ. დ-ე ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ნ-ის ქუჩა №199-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის მ. ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული ½ ნაწილის მესაკუთრედ მ. ფ-ისთვის საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 25%-ის - 37 500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდის სანაცვლოდ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 21 ნოემბრის განჩინებით მ. ფ-ის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა მ. ღ-ე, ხოლო 2014 წლის 1 დეკემბრის განჩინებით მ. ფ-ის უფლებამონაცვლე მ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2015 წლის 30 იანვარს საკასაციო სასამართლოს განცხადებით მომართა მ. ღ-მ, წარმოადგინა აღსრულების ეროვნული ბიუროს შეტყობინება გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ, ასევე საკასაციო სასამართლოს 2014 წლის 1 დეკემბრის განჩინების ასლი და აღნიშნა, რომ 2015 წლის 12 იანვარს სააპელაციო სასამართლომ გასცა სააღსრულებო ფურცელი, რომელიც გადაიგზავნა სააღსრულებო ბიუროში, რის შემდეგაც, სახელმწიფო ბაჟის გადახდის მიზნით, დაყადაღდა განმცხადებლის ანგარიშები.

განმცხადებლის განმარტებით, მან სააღსრულებო ბიუროს წარუდგინა საკასაციო სასამართლოს განჩინება და ითხოვა სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტა, ხოლო აღმასრულებელმა მოითხოვა განჩინების განმარტება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, განმცხადებლის მოთხოვნის საფუძვლიანობა და თვლის, რომ მ ფ-ის უფლებამონაცვლე მ ღ-ის განცხადება გადაწყვეტილების განმარტების თაობაზე არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლით კანონმდებელმა ნათლად და არაორაზროვნად დაადგინა გადაწყვეტილების განმარტების ინსტიტუტის არსი, მისი მიზანი და წინაპირობები, კერძოდ ის, თუ რა შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების განმარტების საფუძველი.

ნორმის პირველი ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს უფლება აქვს მხარეთა ან აღმასრულებლის განცხადებით, გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით განმარტოს გადაწყვეტილება სარეზოლუციო ნაწილის შეუცვლელად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი ბუნდოვანია. განცხადების შეტანა გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ დასაშვებია, თუ გადაწყვეტილება ჯერ არ არის აღსრულებული და თუ არ გასულა ვადა, რომლის განმავლობაშიც გადაწყვეტილება შეიძლება აღსრულდეს. სასამართლო უფლებამოსილია გადაწყვეტილების განმარტების საკითხი გადაწყვიტოს ზეპირი მოსმენის გარეშე. სხდომის ჩატარების შემთხვევაში მხარეებს ეგზავნება შეტყობინება, მაგრამ მათი გამოუცხადებლობა ვერ დააბრკოლებს გადაწყვეტილების განმარტების საკითხის განხილვას.

დასახელებული ნორმის ანალიზის შედეგად საკასაციო პალატა, პირველ ყოვლისა, მიუთითებს გადაწყვეტილების განმარტების საკითხის განხილვაზე განსჯად სასამართლოს. ნორმის დანაწესით დასტურდება, რომ გადაწყვეტილების განმარტების თაობაზე განცხადების განხილვის უფლებამოსილება გააჩნია იმ სასამართლოს, რომელმაც საქმეზე შემაჯამებელი გადაწყვეტილება მიიღო (რომელი გადაწყვეტილებაც ექვემდებარება აღსრულებას) და არა იმას, რომელმაც გაიზიარა ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი მართლწესრიგის კანონიერება.

ნორმის აღნიშნული დანაწესს მეტად განამტკიცებს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის 20.2 მუხლის თანახმად, სააღსრულებო ფურცელი გაიცემა იმ გადაწყვეტილებაზე, რომელიც ამ კანონით ექვემდებარება აღსრულებას. სააღსრულებო ფურცელი გაიცემა კრედიტორზე. ამავე კანონის 21.3 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სააღსრულებო ფურცლის ერთ-ერთ აუცილებელ რეკვიზიტს წარმოადგენს აღსასრულებელი გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის სააღსრულებო ფურცელში მითითება.

ამდენად, შეიძლება დავასკვნათ, რომ განმარტებას მხოლდ გადაწყვეტილება (და არა განჩინება) იმიტომ ექვემდებარება, რომ აღსრულების ეტაპი წარმოადგენს იმ უმნიშვნელოვანეს ეტაპს, როდესაც ხდება ქვეყნის სახელით გამოტანილი კანონიერ ძალაში შესული (კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევაში კი, გადაწყვეტილება აღსრულება დაუყოვნებლივ, თანახმად სსსკ 268-ე მუხლისა) მართლმსაჯულების აქტის სისრულეში იძულებით მოყვანა და ბუნდოვანებისას, თავად ამ გადაწყვეტილების მიმღები სასამართლო წარმოადგენს ერთადერთ კომპეტენტურ ორგანოს, ვინც უფლებამოსილია განმარტების (დაზუსტების) გზით აღმოფხვრას მართლმსაჯულების შესაძლო ხარვეზი.

საკასაციო პალატის ამ დასკვნას მეტად განამყარებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 243-ე მუხლი, რომელიც გადაწყვეტილებას განმარტავს, როგორც სასამართლოს დადგენილებას, რომლითაც საქმე არსებითად წყდება, რაც შეეხება განჩინებას, მისი დეფინიცია მოცემულია ამავე კოდექსის 284-ე მუხლში რომლის პირველი ნაწილის თანახმადაც, სასამართლოს დადგენილება, რომლითაც საქმე არსებითად არ წყდება, მიიღება განჩინების ფორმით.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, პალატა მიდის დასკვნამდე, რომ აღსრულებაუნარიან აქტს წარმოადგენს მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილება (განჩინება მხოლოდ მაშინ შეიძება მიექცეს აღსასრულებლად, თუ ეს პირდაპირაა გათვალისწინებული კანონით, მაგ: სსსკ 195-ე მუხლი) და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის დათქმა, სარეზოლუციო ნაწილის ბუნდოვანების შემთხვევაში გადაწყვეტილების განმარტების შესაძლებლობის თაობაზე, სწორედ ამ პრინციითაა განპირობებული.

მოცემულ შემთხვევაში, განმცხადებელი საკასაციო პალატის განჩინების განმარტების მოთხოვნას ასაბუთებს დაწყებული სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტით, რასაც საკასაციო პალატა, უსაფუძვლობის გამო ვერ გაიზიარებს, საყურადღებოა, რომ მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებიც არ შეიცავენ ამ კუთხით რაიმე დათქმას.

ვინაიდან წინამდებარე საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ შეცვალა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, ხოლო სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს განმცხადებელს, რომ გადაწყვეტილების განმარტების საკითხის განხილვაზე უფლებამოსილს სწორედ გადაწყვეტილების მიმღები სასამართლო - თბილისის სააპელაციო სასამართლო წარმოადგენს.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა თვლის, რომ მ. ფ-ის უფლებამონაცვლე მ. ღ-ის განცხადება, საკასაციო სასამართლოს განჩინების განმარტების თაობაზე, უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ფ-ის უფლებამონაცვლე მ. ღ-ის განცხადება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2014 წლის 1 დეკემბრის განჩინების განმარტების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო.

2. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე