საქმე N:ბს-804-391(კ-05)

ბს-804-391(კ-05) 18 იანვარი, 2006

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნ. ქადაგიძე,

ნ. სხირტლაძე

დავის საგანი: საბაჟო გადასახდელებისა და საურავის დაკისრება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2002წ. 3 აპრილს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საბაჟოO დეპარტამენტმა სარჩელი აღძრა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხე შპს «ს-ის» მიმართ და მოითხოვა შპს «ს-ას» საბაჟო დეპარტამენტის სასარგებლოდ ძირითადი თანხის _ 41887 აშშ დოლარის, ხოლო საურავის სახით _ 83774 აშშ დოლარის (სულ 125661 აშშ დოლარი) გადახდა დაკისრებოდა.

სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ 1999წ. 11 თებერვალს ფირმა «L-ე» და შვეიცარიული ფირმა «ჩ-ეს» შორის დადებული ხელშეკრულების თანახმად, «L-ს» აზერბაიჯანის რესპუბლიკიდან საქართველოს ტერიტორიის გავლით-ტრანზიტის საბაჟო რეჟიმით უნდა მიეწოდებინა 49,394,051 მეტრ ტონა დიზელის საწვავი. საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 12 ივლისის ¹434 ბრძანებულების შესაბამისად, «ს-ამ» 1999წ. 4 სექტემბერს გასცა ¹ნ-1095 თავდებობა, რომლითაც შპს «ს-ას» დაეკისრა პასუხისმგებლობა საბაჟო დეპარტამენტის წინაშე საქართველოს ტერიტორიაზე დიზელის საწვავის ტრანზიტული რეჟიმის დარღვევასთან დაკავშირებით ყველა საგადასახადო ვალდებულებაზე, კერძოდ, «L-ს» მიერ ტრანზიტის რეჟიმის გათვალისწინებული პირობების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, შპს «ს-ა» გადაუხდიდა საბაჟოO დეპარტამენტს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ყველა გადასახადს. თავდებობის თანხა შეადგენდა ხუთ მილიონ აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს. 2000წ. 31 მაისს შპს «ს-ის» ¹ნზ-1/736 წერილით საბაჟოO დეპარტამენტს ეცნობა თავდებობის ვადის 2000წ. 31 დეკემბრამდე გაგრძელების თაობაზე, მაგრამ არა პრინციპალის მიერ კანონმდებლობით გათვალისწინებული საგადასახადო ვალდებულებების სრულად აღსრულებამდე. «L-ს» მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანილ და ფაქტობრივად გატანილ საქონელს შორის სხვაობამ შეადგინა 191005 კგ, რითაც დაირღვა საბაჟო კოდექსის მე-16 მუხლი, რის გამოც ამავე კოდექსის მე-18 მუხლის შესაბამისად, მოპასუხეს საბაჟო გადასახდელები საქონლის თავისუფალ მიმოქცევაში გაშვების საბაჟოOრეჟიმის შესაბამისად უნდა გადაეხადა.

შპს «ს-ამ» სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ მისი მხრიდან კანონმდებლობის არანაირი დარღვევა არ მომხდარა, რის გამოც სარჩელი უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის გამო არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 4 ივლისის გადაწყვეტილებით ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის სარჩელი შპს «ს-ის» მიმართ დაკმაყოფილდა. შპს «ს-ას» დაეკისრა 125661 (ძირითადი თანხა _ 41887 აშშ დოლარი, საურავი _ 83774 აშშ დოლარი) აშშ დოლარის ეკვივალენტის ეროვნულ ლარებში გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ 1999წ. ოქტომბერ-დეკემბერში სატვირთო-საბაჟო დეკლარაციებით გაკეთდა განაცხადი 11782 ტონა დიზელის საწვავის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიიდან საქართველოში შემოტანაზე. დეკლარაციებით ტვირთის მიმღები იყო შპს «ტ-ი» კომპანია «L-თვის». შიდა საბაჟო ტრანზიტის დეკლარაციებით შემოტანილია 11788 ტონა ტვირთი, ხოლო საქართველოდან გატანილია 11597 ტონა დიზელი. სხვაობა იმპორტირებულ და ესქსპორტირებულ საქონელს შორის შეადგენდა 191005 კგ-ს. ტვირთი მოქცეული იყო ტრანზიტის საბაჟო რეჟიმში და «საბაჟო ტარიფისა და გადასახადის შესახებ» კანონის მე-18 მუხლის «გ» ქვეპუნქტის თანახმად, გათავისუფლებული იყო საბაჟო გადასახადისაგან. დადგენილია, რომ ამ ტვირთზე სატრანზიტო რეჟიმის დარღვევასთან დაკავშირებით, საგადასახადო ვალდებულებების უზრუნველსაყოფად, საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 12 ივლისის ¹434 ბრძანებულების მე-2 პუნქტის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, შპს «ს-ამ» 1999წ. 31 დეკემბერს გასცა ¹ნ-1095 თავდებობა ვალდებულებების სრულად აღსრულებამდე. თავდებობა 2000წ. 31 მაისს გაგრძელდა იმავე პირობებით 2000წ. 31 დეკემბრამდე. დადგენილ იქნა, რომ ტრანზიტის საბაჟო რეჟიმში მოქცეული 191 ტონა დიზელის საწვავი საქონლის რეექსპორტის სავალდებულო საბაჟო რეჟიმში არ მოქცეულა და საბაჟო კოდექსის 62-ე მუხლის პირველი ნაწილით განიხილებოდა იმპორტის საბაჟო რეჟიმში მოქცეულად, რომელიც ამავე კოდექსის 71-ე მუხლით ექვემდებარებოდა დამატებითი ღირებულების, აქციზის და საბაჟო მოსაკრებლის თანხით დაბეგვრას. სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 12 ივლისის ¹434 ბრძანებულების, შპს «ს-ის» ¹ნ-1095 თავდებობის, მისივე 2000წ. ¹ნზ-1/736 შეტყობინებების და საბაჟო კოდექსის მე-16, მე-18 და 74-ე მუხლების საფუძველზე სადავო თანხა ეკისრებოდა მოპასუხეს. რაიონულმა სასამართლომ საბაჟო კოდექსის 103-ე, 72-73-ე და საგადასახადო კოდექსის 252.1 მუხლების შესაბამისად, მოთხოვნა მოპასუხისათვის საურავის დაკისრების შესახებაც საფუძვლიანად მიიჩნია და მოპასუხეს საურავის სახით 83774 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარებში დააკისრა.

რაიონული სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილება შპს «ს-ამ» სააპელაციო წესით გაასაჩივრა და მიუთითა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უკანონო იყო და არ შეესაბამებოდა კანონის მოთხოვნებს, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის 185-ე მუხლი. ამავე კოდექსის 178.1 «ვ», «ზ» მუხლების შესაბამისად, სარჩელში არ იყო აღნიშნული ის გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებდა თავის მოთხოვნებს და მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებენ ამ გარემოებას, კერძოდ, არ იყო აღნიშნული სადავო ტვირთის გადაზიდვის პროცესი; 1 ტონა დიზელის საწვავი ტვირთის გადაზიდვის ღირებულება; რამდენი ტონა ტვირთი გადაიზიდა სადავო პერიოდში, მივიდა თუUარა ტვირთი დანიშნულების ადგილზე; ტვირთის გადაზიდვისას ხომ არ მომხდარა დაყოვნება ან რაიმე სხვა შემთხვევა და მიიღო თუUარა იგი და რა რაოდენობით ტვირთმიმღებმა. სარჩელს თან ერთვის გაუგებარი მასალა, მხოლოდ ტვირთების რაოდენობის განმსაზღვრელი საბაჟო დეკლარაციები, რომლებიც მტკიცებულებებს არ წარმოადგენს. 2002წ. 17 მაისს მოითხოვეს საჭირო დოკუმენტაციის წარმოდგენა, რომლის შემდეგაც უნდა მიეღო სასამართლოს გადაწყვეტილება, წინააღმდეგ შემთხვევაში სარჩელი უმოძრაოდ უნდა დაეტოვებინა, სასამართლომ მოპასუხეს უკანონოდ დააკისრა 125661 აშშ დოლარის გადახდა. სასამართლოს არ დაუდგენია, ჰქონდა თუ არა «ს-ას» საქონელი თავისუფალ მიმოქცევაში გაშვებული, ვისი მიზეზით იყო აღნიშნული გამოწვეული, ხომ არ მომხდარა სადავო ქონების დატაცება, ასეთ შემთხვევაში «ს-ის» ბრალი გამორიცხული იქნებოდა. მათი ინფორმაციით, საქმესთან დაკავშირებით საბაჟოOდეპარტამენტმა ჩაატარა მოკვლევა და აღნიშნულ მასალებსსასამართლო არ გასცნობია იმის მიუხედავად, რომ მოპასუხე ითხოვდა ამ მასალების წარმოდგენას. სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ საბაჟო დეკლარაციებს.

აპელანტმა საბოლოოდ თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 4 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმება და მოსარჩელე საბაჟოOდეპარტამენტისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

შპს «ს-ამ» დამატებით სააპელაციო საჩივარში მიუთითა, რომ მათთვის ცნობილი გახდა განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე ისეთი ახალი გარემოებები, რომლებსაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს დავის მართებულად გადაწყვეტისათვის. აღნიშნულის თაობაზე მათ შეიტყვეს სააპელაციო საჩივრის საოლქო სასამართლოში შეტანის შემდეგ. მოსარჩელე მხარემ სასამართლოში წარადგინა სპეციალური სატვირთო საბაჟო დეკლარაციების ქსეროასლები აზერბაიჯანიდან საქართველოში 11782553 კგ. დიზელის საწვავის კომპანია «L-ის» მიერ გამოგზავნის შესახებ. წარმოდგენილი იქნა გარდაბნის რ-ნის საბაჟოს შიდა საბაჟოს ტრანზიტი (შსტ) ფორმა ¹2ბ, რომლის მონაცემები უნდა დამთხვეოდა სპეციალურ სატვირთო-საბაჟო დეკლარაციების (სსსდ) მონაცემებს, ასევე სატვირთო საბაჟო დეკლარაციების ქსეროასლები ტვირთის ტერმინალიდან ტანკერში ჩატვირთვის შესახებ. შიდა საბაჟო ტრანზიტის (ფორმა ¹2ბ-ის) ქსეროასლებზე არ იკითხება შსტ-ზე დასმული 1999წ. 4 სექტემბრის გარდაბნის საბაჟო შტამპი «აყვანილია კონტროლზე», ტვირთი ბათუმის საბაჟოში შესულია ცისტერნების დაუზიანებელი დამღებით. ბათუმის საბაჟოსა და მაკონტროლებელი ორგანოს (შGშ) მიერ მოხდა ტვირთის ტერმინალში მოთავსება, რაზედაც ბათუმის საბაჟოში შედგა მოკლე დეკლარაციები და სათანადო ოქმები. ტვირთის ტერმინალში მოთავსების შემდეგმასზე გავრცელდებოდა ტერმინალისა და ბათუმის საბაჟოს კონტროლი.

აპელანტის განმარტებით, «ს-ას», «ე-ას» (ტვირთის ბათუმში ჩამბარებელი) და კომპანია «L-ს» ამ ტვირთთან არაფერი ესაქმებოდათ და შსტ ¹.....-ზე დასმული შტამპი მოხსნილი იყო კონტროლიდან. აპელანტის თქმით, იმ შემთხვევაში თუ ნამდვილად იქნებოდა 191 ტონით ნაკლები დიზელის საწვავი გაგზავნილი, მაშინ ეს გარემოება საბაჟოO დეპარტამენტისა და ბათუმის საბაჟოსათვის ცნობილი უნდა ყოფილიყო ერთი კვირის ვადაში, თუმცა ეს ფაქტი დროულად არ გაცხადდა და სამიწ. განმავლობაში დამალული იყო იმ მოტივით, რომ მოსარჩელეს დაეფარა ბათუმის საბაჟოს დანაშაული. მოსარჩელე მხარემ სასამართლოში წარადგინა გაყალბებული შიდა საბაჟო ტრანზიტები და მოინდომეს უსაფუძვლო გამდიდრება, უფრო კონკრეტულად კი ცდილობდნენ სხვისი ქონების არამართლზომიერი საშუალებებით მისაკუთრებას. სასამართლომ დადგენილად ცნო რა აზერბაიჯანიდან საქართველოში შიდა საბაჟო ტრანზიტით 11788 ტონა დიზელის საწვავის შემოტანა და საქართველოს ტერიტორიიდან 11597 ტონის გატანა, რომლის სხვაობა 191005 კგ-ს შეადგენდა, დიზელის საწვავი ჩათვალა საქონლის თავისუფალ მიმოქცევაში გაშვებულად და «ს-ას» დააკისრა გადასახადები, რაც აშკარად ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს საბაჟო კოდექსის 16.1 «ა» მუხლს, რომლის თანახმადაც‚ საქართველოს ტერიტორიაზე ტრანზიტით გადაადგილებული საქონელი და/ან სატრანსპორტო საშუალება უნდა დარჩეს უცვლელ მდგომარეობაში, გარდა იმ ცვლილებებისა, რაც გამოწვეულია ბუნებრივი ცვეთით, ტრანსპორტირებით ან შენახვების ნორმალურ პირობებში დანაკარგებით და არ უნდა გამოიყენებოდეს რაიმე სხვა მიზნით, ტრანზიტის გარდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე,E აპელანტი მიუთითებდა, რომ ტრანსპორტირებისას საწვავს გააჩნია ნორმალური დანაკარგები. სახელმწიფოთა შორის ტვირთების საერთაშორისო გადაზიდვების შესახებ შეთანხმების თანახმად, რკინიგზა თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან ტვირთის გადაზიდვისას წარმოქმნილი ნორმალური ბუნებრივი დანაკარგებისას. მითითებული შეთანხმების 24-ე მუხლის პირველი პარაგრაფის განმარტებით, იმ ტვირთს, რომელიც თავისი განსაკუთრებული ბუნებრივი თვისებებით განიცდის გადაზიდვის დროს მასის დაკლებას, რკინიგზა არ აგებს პასუხს ტვირთის მიერ განვლილი მანძილის მიუხედავად, ტვირთის მასის იმ დანაკლის ნაწილზე, რომელიც არ აღემატება ტვირთის საერთო მასის 2%-ს. საერთაშორისო შეთანხმებით ითვლება, რომ მარტო გადაზიდვების დროს თხევადი ტვირთის ბუნებრივი დანაკარგები თუ არ აღემატება ტვირთის საერთო რაოდენობის 2%-ს, გადამზიდველი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან. მოსარჩელისა და სასამართლოს მოსაზრებით, 191005 კგ. დიზელის საწვავის თავისუფალ მიმოქცევაში გაშვება მტკიცდება მხოლოდ საბაჟო დეკლარაციებით, რომლითაც საქართველოში შემოტანილად იქნა მიჩნეული 11788 ტონა საწვავი, ხოლო საქართველოს ტერიტორიიდან გატანილია 11597 ტონა. უდავოდაა დადგენილი ის ფაქტი, რომ ტერმინალში საწვავი მიტანილია დამღებდაუზიანებელი ცისტერნებით, რითაც დასტურდება, რომ საწვავის ნაკლები რაოდენობით ტრანზიტი გამოწვეული იყო ტვირთის მასის ბუნებრივი დანაკარგებით. 11788 ტონა დიზელის საწვავის 2%-ია 235,76 ტონა, რაც გაცილებით მეტია 191 ტონაზე. სასამართლოს, რომ ეხელმძღვანელა მითითებული საერთაშორისო შეთანხმების 24-ე მუხლის პირველი პარაგრაფით, სარჩელი არ დაკმაყოფილდებოდა.

სააპელაციო სასამართლოში შპს «ს-ის» მიერ წარმოდგენილ იქნა საქართველოს სავაჭრო სამრეწველო პალატის თბილისის ექპერტიზისა და სერტიფიკაციის შპს «თ-ის» 17.02.2003წ. ¹1-164 სპეციალისტის ცნობა, რომლის თანახმადაც, თხევადი ნავთობპროდუქტების ვაგონცისტერნებით გადაზიდვისას გათვალისწინებულია ბუნებრივი დანაკარგები, ვაგონცისტერნების ჰერმეტულობის დარღვევის შემთხვევაში, ნავთობპროდუქტების ერთი საცავიდან მეორეში გადატანას, აგრეთვე ტერმინალში მოთავსებულ ნავთობპროდუქტებს გააჩნიათ ბუნებრივი დანაკარგები.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 22 ოქტომბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა აპელანტ შპს «ს-ის» შუამდგომლობა და საქმეზე დაინიშნა სასაქონლო ექსპერტიზა, რომლის ჩატარება დაევალა იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრს.

იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის 28.11.2003წ. ¹01/02/14/04-42 მიმართვით საქმე დაბრუნებულ იქნა შეუსრულებლად, იმ საფუძვლით, რომ ექსპერტიზის ცენტრში იმ დროისათვის არ ერიცხებოდათ ნავთობპროდუქტების დარგის სპეციალისტი.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2004წ. 3 მაისის განჩინებით დაკმაყოფილდა აპელანტ შპს «ს-ას» შუამდგომლობა და საქმეზე კვლავ დაინიშნა სასაქონლო ექსპერტიზა, რომლის ჩატარება დაევალა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ოპერატიულ-ტექნიკურ დეპარტამენტს.

საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ორგანიზაციული უზრუნველყოფის დეპარტამენტის საექსპერტო-კრიმინალური ლაბორატორიის 2004წ. 2 ივლისის ¹08/10/03-75 დასკვნის თანახმად, 11 782 ტონა დიზელის საწვავის აზერბაიჯანის საზღვრებიდან (სადგურ ბეუკიასიკიდან) სადგურ ბათუმამდე ჰერმეტული ვაგონცისტერნებითტრანსპორტირებისას, გადაზიდვის წესების მიხედვით, ყველა მარკის დიზელის საწვავისთვის ბუნებრივი დანაკარგების რაოდენობა შეადგენს 0,01%-ს, ანუ 1178 კგ-ს, ხოლო საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შეთანხმების მიხედვით _ 2%-ს, ანუ 235640 კგ-ს. თბილისის ექსპერტიზისა და სერტიფიკაციის შპს «თ-ის» სპეციალისტის ცნობის, შპს «ნ-ის» გენერალური დირექტორის გოგიტიძის წერილის, შპს «ს-ის» სავაგონო მეურნეობის სამსახურის და სატვირთო და კომერციული მუშაობის სამსახურის წერილების განხილვით გაირკვა, რომ დიზელის საწვავის გადაზიდვისას, ტრანსპორტირებისას და ვაგონცისტერნების სადგურის დანადგარებზე დაცლის მოლოდინში დგომის დროს დანაკარგი შეადგენს 162637 კგ-ს. საქმეში მოყვანილი შსტ ფორმებს არ გააჩნიათ მეორე გვერდის ქსეროასლები, გარდა ¹........-ისა. ექსპერტების განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შეთანხმებამ.

სააპელაციო პალატაში აპელანტი მხარის მოთხოვნით წარმოდგენილ და დათვალიერებულ იქნა საქმეში არსებული საბაჟოO დეკლარაციების დედნები და მათი ასლები გადაეცა აპელანტ მხარეს.

სააპელაციო პალატის სხდომაზე გამოცხადებულმა აპელანტ «ს-ის» წარმომადგენელმა მხარი დაუჭირა წარმოდგენილ სააპელაციო საჩივარს, იმავე საფუძვლებით ითხოვა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღება და მათი სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილება.

სააპელაციო პალატის სხდომაზე გამოცხადებული მოწინააღმდეგე მხარის _ ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის წარმომადგენელი არ დაეთანხმა წარმოდგენილ სააპელაციო საჩივარს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 26 ნოემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი:

სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ დეკლარაციების მიხედვით სხვაობა იმპორტირებულ და ექსპორტირებულ საქონელს შორის შეადგენდა 191 ტონას (11788-11597 = 191), რაც იმას ნიშნავს, რომ 191 ტონა დიზელის საწვავი არ მოქცეულა საქონლის რეექსპორტის სავალდებულო რეჟიმში, ანუ საქონელი არ ყოფილა გატანილი ქვეყნის ტერიტორიიდან საბაჟო კოდექსის 62.1 მუხლით დადგენილ ექვსთვიან ვადაში, რის გამოც იგი ამავე მუხლის შესაბამისად განიხილება იმპორტის საბაჟო რეჟიმში მოქცეულად, რაც ამავე კოდექსის 71-72-ე მუხლებით ექვემდებარებოდა საბაჟო, დამატებული ღირებულების და აქციზის გადასახადით დაბეგვრას საგადასახადო კოდექსისა და საბაჟო გადასახადის შესახებ კანონის მიხედვით. საქმის მასალებით დადგენილი იყო და მხარეებსაც სადავოდ არ გაუხდიათ ის გარემოება, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 12 ივლისის ¹434 ბრძანებულების 2.4 პუნქტის საფუძველზე, შპს «ს-ამ» 1999წ. 4 სექტემბერს გასცა ¹ნ-1095 თავდებობა, რომლითაც იგი თავდებად დაუდგა «L-ს» (პრინციპალი) საბაჟო დეპარტამენტის (ბენეფიციარი) წინაშე და მასთან ერთად იკისრა სოლიდარული პასუხისმგებლობა დათუ პრინციპალი არ შეასრულებდა კანონმდებლობიდან გამომდინარე საქართველოს ტერიტორიაზე ნავთობის მსუბუქი, საშუალო დამძიმედისტილიტების სატრანზიტო რეჟიმის (გარდაბანი-ბათუმი-ფოთი) დარღვევასთან დაკავშირებულ საგადასახადო ვალდებულებებს, ბენეფიციარს იგი გადაუხდიდა კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ყველა გადასახადს. თავდებობის თანხა შეადგენდა ხუთ მილიონ აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს. ბენეფიციარს მიენიჭა უფლებამოსილება ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში უშუალოდ წერილობით მიემართა თავმდებისათვის, ბენეფიციარის მიერ პრინციპალის მიმართ იძულებითი აღსრულების მცდელობის გარეშე. აგრეთვე იკისრა ვალდებულება, გადაეხადა ბენეფიციარისათვის კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა გადასახდელი თავდებობის თანხის ფარგლებში. მიმართვისას თავმდები ვალდებული იყო წერილობითი მოთხოვნის მიცემიდან სამი საბანკო დღის განმავლობაში პრინციპალის მიერ ბენეფიციარის წინაშე ვალდებულებების შეუსრულებლობის დამადასტურებელი ნებისმიერი სხვა დოკუმენტის გარეშე, გადაერიცხა თანხა. ამ თავდებობით ბენეფიციარს უფლებამოსილება მიენიჭა, კუთვნილი თანხა უშუალოდ აენაზღაურებინა თავმდები მომსახურე ნებისმიერი ბანკიდან თავმდების ანგარიშზე არსებული ნაშთების ფარგლებში. ამგვარ მომსახურე ბანკებს დაევალათ დაეკმაყოფილებინათ ბენეფიციარის მოთხოვნა მისი წარდგენიდან სამი საბანკო დღის განმავლობაში. თავმდების მხრიდან რაიმე დამატებითი თანხმობის, ნებართვის ან დავალების გარეშე თავდებობა ძალას კარგავდა 1999წ. 31 დეკემბერს, მაგრამ არა პრინციპალის მიერ კანონმდებლობით გათვალისწინებული საგადასახადო ვალდებულებების სრულ აღსრულებამდე.

სააპელაციო პალატა აგრეთვე დადასტურებულად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ საქართველოს საბაჟო სახელმწიფო დეპარტამენტს შპს «ს-ამ» 2000წ. 31 მაისს ¹ნ/736 შეტყობინებით აცნობა 04.09.99წ. და 25.09.1999წ. გაცემული ¹ნ/1095 თავდებობის იმავე პირობებით 2000წ. 31 დეკემბრამდე გაგრძელების თაობაზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან და საბაჟო კოდექსის მე-18 მუხლისა და 74-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დებულებებიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში სატრანზიტო რეჟიმის დარღვევით თავისუფალ მიმოქცევაში გასული 191 ტონა დიზელის საწვავზე კანონით განსაზღვრული საბაჟო გადასახდელების გადაუხდელობისათვის პასუხისმგებლობა უნდა დაკისრებოდა თავმდებ _ შპს «ს-ას». ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მართებული იყო შპს «ს-თვის» 41 887 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება.

სააპელაციო სასამართლომ მოპასუხისათვის საურავის დაკისრების შესახებ მოთხოვნა საქართველოს საბაჟო კოდექსის 103-ე, 72-73-ე მუხლებისა და საგადასახადო კოდექსის 252-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად საფუძვლიანად მიიჩნია აპელანტისათვის 83 774 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება.

სააპელაციო პალატამ აქვე მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილ საბაჟო დეკლარაციებში მოყვანილი მონაცემების სისწორე დადასტურებულიასაქართველოს საბაჟო სახელმწიფო დეპარტამენტის, შპს «ე-ის», საქართველოს საბაჟო სახელმწიფო დეპარტამენტის უფლებამოსილი პირების ხელმოწერითა და ბეჭდებით. აპელანტ მხარეს კი ამ დეკლარაციების მონაცემების სიყალბის შესახებ საკითხი არ დაუყენებია. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ ვერ გაიზიარა აპელანტებისა და ექსპერტიზის მოსაზრება აღნიშნულზე უსაფუძვლობის გამო.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მტკიცება იმის თაობაზე, რომ «ს-ის თანამშრომლების ორგანიზაციის (რფო)» საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შეთანხმების 24-ე მუხლის პირველი პარაგრაფის განმარტების შესაბამისად, შპს «ს-ა» ტვირთის გადაზიდვისას წარმოქმნილი ნორმალური ბუნებრივი დანაკარგებისას თავისუფლდებოდა პასუხისმგებლობისაგან. საგარეო საქმეთა სამინისტროს 25.12.2002წ. ¹შ/17/63 და 30.07.2003წ. ¹7-17/44 წერილებით დასტურდებოდა, რომ საქართველო «ტვირთების საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვების შესახებ» შეთანხმების მონაწილე მხარეს წარმოადგენდა 1992წ. 18 იანვრიდან, მაგრამ «ს-ის» საერთაშორისო თანამშრომლების ორგანიზაციაში გაწევრიანება და საერთაშორისო სამგზავრო და სატვირთო გადაზიდვების შეთანხმებებთან მიერთების პროცედურა განხორციელდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს გვერდის ავლით, რითაც დაირღვა 1991წ. 25 ივლისის «საქართველოს რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებების დადების, რატიფიკაციის, შესრულებისა და დენონსაციის შესახებ» კანონის მე-3 მუხლი. ამავე კანონის მე-12 მუხლის მიხედვით, საქართველოს რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულება, რომელიც საჭიროებდა რატიფიკაციას და არ იქნებოდა რატიფიცირებული უზენაესი საბჭოს მიერ, ჩაითვლებოდა იურიდიული ძალის არმქონედ. აღნიშნული შეთანხმება კი, კანონის თანახმად, ნამდვილად ექვემდებარებოდა რატიფიკაციას.

ამრიგად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ, ვინაიდან მითითებული შეთანხმება სააპელაციო სასამართლოში დავის განხილვის დროისათვის რატიფიცირებული არ ყოფილა, მისი დებულებები განსახილველი დავის შემთხვევაში გამოყენებული ვერ იქნება.

სააპელაციო პალატამ მტკიცებულებად არ მიიჩნია აპელანტის მიერ წარმოდგენილი შპს «ბ-ის» 15.09.2003წ. ¹537 წერილის ქსეროასლი, რადგან, მიუხედავად სასამართლოს მოთხოვნისა, აპელანტის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამოწმებული დოკუმენტის დედნის ასლი. ამდენად, სააპელაციო პალატამ ვერ გაიზიარა საქმეზე ჩატარებული საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ორგანიზაციული უზრუნველყოფის დეპარტამენტის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური ლაბორატორიის 2004წ. 2 ივლისის ¹08/10/03-75 დასკვნა.

ხსენებული განჩინება შპს «ს-ამ» საკასაციო წესით გაასაჩივრა, მიღებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება მოითხოვა.

კასატორმა მიუთითა შემდეგზე: სასამართლომ დასაბუთებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ფირმა «L-მა» საქართველოში ტრანზიტული რეჟიმით შემოიტანა 11788 ტონა საწვავი და გაიტანა 11597 ტონა, რაც 191 ტონით ნაკლები იყო შემოტანილ ოდენობაზე. სასამართლოს, მიუხედავად კასატორის არაერთი მოთხოვნისა, არ გაურკვევია, რა ბედი ეწია 191 ტონა საწვავს. რკინიგზის მიერ ტერმინალამდე დაუზიანებელი დამღებით მიტანილი 11788 ტონა საწვავი, ჩასხმულ იქნა რეზერვუარებში. 191 ტონა საწვავი თავისუფალ მიმოქცევაში თავისით ვერ გავიდოდა. აღნიშნული უნდა მომხდარიყო უფლებამოსილი პირის მიერ შესაბამისი წესების დაცვით. კასატორის თქმით, მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია არც ერთი დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა საწვავის ტერმინალიდან გამოსვლისა და მიმოქცევაში გაშვების ფაქტს. სასამართლოს არც ის გაურკვევია, ხომ არ დატოვა «L-მა» სადავო 191 ტონა საწვავი რეზერვუარებში შემდგომი რეალიზაციის მიზნით.

კასატორი აქვე იმ გარემოებასაც უსვამს ხაზს, რომ სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, ხომ არ იყო დანაკლისი გამოწვეული საწვავის ბუნებრივი დანაკარგების, ანუ აორთქლების შედეგად. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა რკინიგზებს შორის დადებული საერთაშორისო შეთანხმება იმ მოტივით, რომ იგი რატიფიცირებული არ იყო, მაგრამ სასამართლოს უნდა გაეზიარებინა ექსპერტიზის დასკვნა იმის შესახებ, რომ თხევადი აირის აორთქლება ბუნებრივი პროცესია და სადავოც არ უნდა ყოფილიყო.

კასატორი ამასთან განმარტავს, რომ თავდებობაში აღნიშნული უფლების გამო, რომელიც საბაჟო დეპარტამენტს მიენიჭა, შპს «ს-ა» ვალდებულია გადაიხადოს თანხა მხოლოდ თავდებობის ფარგლებში, მაგრამ სასამართლომ არ გამოიყენა სკ-ის მე-900 მუხლი, რომელიც თავდებს ანიჭებს უფლებას, უარი თქვას კრედიტორის დაკმაყოფილებაზე, ვიდრე ძირითად მევალეს უფლება აქვს სადავო გახადოს ის გარიგება, რომელიც საფუძვლად უდევს მის ვალდებულებას. ამდენად, შპს «ს-ას» შეუძლია უარი თქვას ვალდებულების შესრულებაზე, ვიდრე «L-ი» გამოხატავს თავის პოზიციას.

კასატორი უკანონოდ მიიჩნევს თავდები პირის _ შპს «ს-თვის» საურავის თანხის დაკისრებას, ვინაიდან აღნიშნული თავდებობის დოკუმენტში პირდაპირ უნდა იყოს მითითებული. კასატორმა საბოლოოდ მიღებული განჩინების გაუქმება მოითხოვა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა და თვლის, რომ შპს «ს-ის» საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004წ. 26 ნოემბრის განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება სსკ-ის დებულებანი.

სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, ვინაიდან კასატორის მიერ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად მიიჩნევა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1999წ. ოქტომბერ-დეკემბერში ნავთობის მსუბუქი, საშუალო და მძიმე დისტილიტების სპეციალური სატვირთო-საბაჟო დეკლარაციებით გაკეთდა განაცხადი 11782 ტონა დიზელის საწვავის აზერბაიჯანიდან საქართველოში შემოტანისშესახებ. ტვირთის მიმღები იყო შპს «ტ-ი» კომპანია «L-თვის». შიდა საბაჟო ტრანზიტის დეკლარაციების (შსტ) მიხედვით დასტურდებოდა 11788 ტონა დიზელის საწვავის შემოტანა, ხოლო სატვირთო საბაჟო დეკლარაციების (სსდ) მიხედვით საქართველოდან გატანილ იქნა 11 597 ტონა დიზელის საწვავი. საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 12 ივლისის ¹434 ბრძანებულების 2.4 პუნქტის საფუძველზე, შპს «ს-ამ» 1999წ. 4 სექტემბერს გასცა ¹ნ-1095 თავდებობა, რომლითაც იგი თავდებად დაუდგა «L-ს» (პრინციპალი) საბაჟო დეპარტამენტის (ბენეფიციარი) წინაშე და მასთან ერთად იკისრა სოლიდარული პასუხისმგებლობა დათუ პრინციპალი არ შეასრულებდა კანონმდებლობიდან გამომდინარე საქართველოს ტერიტორიაზე ნავთობის მსუბუქი, საშუალო დამძიმედისტილეტების სატრანზიტო რეჟიმის (გარდაბანი-ბათუმი-ფოთი) დარღვევასთან დაკავშირებულ საგადასახადო ვალდებულებებს, ბენეფიციარს იგი გადაუხდიდა კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ყველა გადასახადს. თავდებობის თანხა შეადგენდა ხუთ მილიონ აშშ დოლარის ეკვივალენტს ლარებში. ბენეფიციარს მიენიჭა უფლებამოსილება, ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში უშუალოდ წერილობით მიემართა თავმდებისათვის, ბენეფიციარის მიერ პრინციპალის მიმართ იძულებითი აღსრულების მცდელობის გარეშე. აგრეთვე იკისრა ვალდებულება, გადაეხადა ბენეფიციარისათვის კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა გადასახდელი თავდებობის თანხის ფარგლებში. თავდებობა ძალას კარგავდა 1999წ. 31 დეკემბერს, მაგრამ არა პრინციპალის მიერ კანონმდებლობით გათვალისწინებული საგადასახადო ვალდებულებების სრულ აღსრულებამდე. ¹ნ/1095 თავდებობა იმავე პირობებით 2000წ. 31 დეკემბრამდე იქნაგაგრძელებული.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საერთაშორისო სამგზავრო და სატვირთო გადაზიდვების შესახებ საერთაშორისო ხელშეკრულება არ იყო რატიფიცირებული, რის გამოც იგი გამოყენებული ვერ იქნება.

ზემოთქმული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს შემდეგს:

საბაჟო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქართველოს საბაჟო ორგანოს ნებადაურთველად საქონლის გაცემის, დაკარგვის ან გამშვებ საბაჟო ორგანოში მიუტანლობის შემთხვევაში გადამზიდველმა უნდა გადაიხადოს საბაჟო გადასახდელები საქონლის თავისუფალ მიმოქცევაში გაშვების საბაჟო რეჟიმის შესაბამისად, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა დანაკლისი მოხდა ბუნებრივი ცვეთის, ტრანსპორტირების ან შენახვის ნორმალურ პირობებში დანაკარგების შედეგად, ან თუ საქონელი და/ან სატრანსპორტო საშუალებები განადგურდა, ან დაიკარგა ავარიისა თუ დაუძლეველი ძალის მოქმედების შედეგად.

ამავე კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის შესაბამისად, საქართველოს ტერიტორიაზე ტრანზიტით გადაადგილებული საქონელი უნდა დარჩეს უცვლელ მდგომარეობაში, გარდა იმ ცვლილებებისა, რაც გამოწვეულია ბუნებრივი ცვეთით, ტრანსპორტირებით ან შენახვის ნორმალურ პირობებში დანაკარგებით და არ უნდა გამოიყენებოდეს რაიმე სხვა მიზნით, ტრანზიტის გარდა.

სასამართლო აქვე მოხმობს საბაჟო კოდექსის 72-ე და 73-ე მუხლებს, რომელთა შესაბამისად, საბაჟო კონტროლიდან მოხსნისას და კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა შემთხვევებში, საქონელი ექვემდებარება საბაჟო, დამატებული ღირებულებისა და აქციზით დაბეგვრას საბაჟო და საგადასახადო კოდექსებით დადგენილი წესით. გადასახდელების გამოანგარიშება და გადახდევინება რეგულირდება მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით (საქართველოს საბაჟო კოდექსის 103-ე მუხლი).

საბაჟო კოდექსის 74-ე მუხლის მე-2 ნაწილი კი ადგენს, რომ თუ საბაჟო გადასახადის გადამხდელმა განსაზღვრულ ვადაში არ გადაიხადა დადგენილი საბაჟო გადასახდელი, საბაჟო ორგანოები ახორციელებენ გადასახადის გადახდის უზრუნველყოფას საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად. 1997წ. საგადასახადო კოდექსის (დავის წარმოშობის დროისათვის იგი მოქმედებდა) 252-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ გადასახადის თანხა არ არის გადახდილი, გადამხდელი ვალდებულია, ძირითად თანხასთან ერთად გადაიხადოს გადაუხდელი თანხის 0,1 % ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე, გადახდის ვადის დადგენილი თარიღიდან გადასახადის გადახდის თარიღამდე.

ამდენად, ზემოთქმულის გათვალისწინებით, სასამართლო სრულად იზიარებს და ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად შემოტანილ და გატანილ საქონელს შორის ცდომილება იყო 191 ტონა, რომლის ღირებულება უნდა დაბეგრილიყო კანონით დადგენილი წესით, ვინაიდან ტერიტორიაზე შემოვიდა 11788 ტონა დიზელი, ხოლო გავიდა _ 11597 ტონა. ამდენად, დაირღვა საქონლის ტრანზიტის საბაჟო რეჟიმისათვის დადგენილი წესები და სადავო 191 ტონა საწვავისათვის პირი კანონმდებლობით დადგენილი წესი უნდა დაბეგრილიყო. საკასაციო სასამართლო ამასთან მიიჩნევს, რომ, ვინაიდან დაკისრებული თანხის გადახდა დროულად არ მოხდა, მას საურავიც უნდა გადაეხადა, თანახმად 1997წ. 252-ე მუხლის პირველი ნაწილისა.

სასამართლომ გასათვალისწინებლად არ მიიჩნია ის გარემოება, რომ საწვავის ბუნებრივი დანაკარგი შეიძლებოდა მისი სრული რაოდენობის 2% ყოფილიყო, რადგან საერთაშორისო შეთანხმება, რომლითაც აღნიშნული იყო გათვალისწინებული, კანონით დადგენილი წესით რატიფიცირებული არ ყოფილა და მას კანონის ძალა ვერ ექნებოდა.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას დავალიანების თანხის შპს «ს-თვის» დაკისრების თაობაზე და მიიჩნევს, რომ აღნიშნული 1999წ. 4 სექტემბრის ¹ნ-1095 თავდებობიდან გამომდინარეობდა, კერძოდ, შპს «ს-ზა» იღებდა ვალდებულებას, თუ «L-ი» არ შეასრულებდა საგადასახადო ვალდებულებებს, იგი (თავდები) გადაიხდიდა ყველა გადასახადს. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზეც, რომ მას საურავის გადახდა არ უნდა დაკისრებოდა, რადგან საქმეში წარმოდგენილია თავდებობა, რომლითაც ჩანს, რომ შპს «ს-ამ» იკისრა ვალდებულება, ბენეფიციარის _ საბაჟო დეპარტამენტისათვის გადაეხადა კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა გადასახდელი და შეესრულებინა პრინციპალის ყველა საგადასახადო ვალდებულება. საურავის დარიცხვას კი მოქმედი კანონმდებლობა ითვალისწინებდა და იგი საგადასახადო ვალდებულებას წარმოადგენდა. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს არ მიაჩნია საფუძვლიანად კასატორის მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ სანამ საბაჟო დეპარტამენტი არ ეცდებობდა სადავო თანხის ამოღებას «L-გან», იგი ვალდებულებას არ აანაზღაურებდა, რადგან სკ-ის მე-900 მუხლით გათვალისწინებულია, რომ «თავდებს შეუძლია უარი თქვას» ვალდებულების შესრულებაზე, თუ თავდაპირველად ძირითადი მოვალისაგან არ ეცდება დაკმაყოფილებას ბენეფიციარი. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული იმპერატიული მოთხოვნა არ არის და მოცემულ შემთხვევაში ვერ იქნება გამოყენებული, რადგან «ს-ამ» გაცემული თავდებობით საკუთარი ნებით მიანიჭა უფლებამოსილება ბენეფიციარს, რათა მას პრინციპალის მიერ ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში უშუალოდ მიემართა მისთვის (თავდებისათვის), ბენეფიციარის მიერ პრინციპალის მიმართ იძულებითი აღსრულების მცდელობის გარეშეE და იგი (თავდები) კისრულობდა ვალდებულებას, გადაეხადა კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა გადასახდელი თავდებობის თანხის _ 5 მილიონი აშშ დოლარის ფარგლებში. აქვე დადგენილია, რომ თავდები, მოთხოვნიდან 3 დღის ვადაში, ვალდებული იყო, გადაეხადა მოთხოვნაში მითითებული თანხა პრინციპალის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტის მოთხოვნის გარეშე, უპირობოდ. ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ «L-ის» მიერ სადავო 191 ტონა დიზელის საბაჟო კონტროლიდან მოხსნისათვის საბაჟო დეპარტამენტი უფლებამოსილი იყო გადასახადის გადახდა თავდები პირის _ შპს «ს-თვის» მოეთხოვა.

საკასაციო სასამართლო მოიხმობს სსკ-ის 105-ე მუხლს, რომლის მიხედვით, სასამართლოსათვის არანაირ მტკიცებულებას არ აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა, სასამართლო მტკიცებულებებს აფასებს თავისი შინაგანი რწმენით. ამდენად, სასამართლოს, კანონის მოთხოვნათა დაცვით, შეეძლო არ გაეზიარებინა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ორგანიზაციული უზრუნველყოფის დეპარტამენტის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური ლაბორატორიის 2004წ. 2 ივლისის 08/10/03-75 დასკვნა.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ სსკ-ის 135-ე მუხლის თანახმად, წერილობითი მტკიცებულება, როგორც წესი, წარდგენილ უნდა იქნეს დედნის სახით. თუ წარდგენილია საბუთის ასლი, სასამართლოს შეუძლია მოითხოვოს დედნის წარდგენა. დედნის წარუდგენლობის შემთხვევაში, საბუთის ასლისათვის მტკიცებულებითი მნიშვნელობის მინიჭება დამოკიდებულია სასამართლოს შეხედულებაზე. ამდენად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს შეეძლო მტკიცებულების ძალა არ მიენიჭებინა შპს «ბ-ის» 15.09.2003წ. ¹573 წერილისათვის, რომელიც ადგენდა, რომ საწვავის ტანკერებზე გადატვირთვისას ბუნებრივმა დანაკარგმა შეადგინა 6 კგ, ხოლო რეზერვუარების გაწმენდასთან დაკავშირებით აქტით ჩამოწერილ იქნა 20010 კგ ანუ ტერმინალის სათავსებში დარჩა 2058 კგ., იმ მიზეზით, რომ იგი საქმეში მხოლოდ ასლის სახით მოიპოვებოდა, ხოლო დედანი მხარეს სასამართლოში არ წარუდგენია.

ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი, ამდენად, მისი გაუქმების კანონისმიერი საფუძვლები არ არსებობს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს «ს-ის» საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004წ. 26 ნოემბრის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.