საქმე №ას-1117-1064-2014 30 მარტი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი, საჩივრის ავტორი – შპს „დ.პ.“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ე.ს.“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინებები – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 24 ივნისისა და 2014 წლის 18 ივლისის განჩინებები

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება, გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების ძალაში დატოვება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ხელშეკრულებიდან გასვლა, ნარდობის საზღაურის დაბრუნება, პირგასამტეხლოს დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „დ.პ.მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ე.ს.ის“ მიმართ, ხელშეკრულებიდან გასვლის, უხარისხოდ შესრულებული სამუშაოს ღირებულების - 11 331,24 ლარის, ასევე 218 დღის განმავლობაში პირგასამტეხლოს - ყოველდღიურად 11,33 ლარის დაკისრების მოთხოვნით. მოსარჩელემ მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

2013 წლის 20 თებერვალს მხარეთა შორის გაფორმდა ნარდობის ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც მოპასუხემ იკისრა შენობის სახურავის დაგრუნტვის სამუშაოს შესრულება. სამუშაოს ღირებულების უმეტესი ნაწილი - 11 331,24 ლარი დამკვეთმა გადაიხადა წინასწარ.

მენარდემ ვალდებულება ჯეროვნად არ შეასრულა, მისი გამოსწორება ვერ ხერხდება, შესაბამისად, მოსარჩელეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წინასწარ გადახდილი თანხა.

სამუშაოს უხარისხოდ შესრულების ფაქტი დადასტურებულია სსიპ ლ.ს.ის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით. ამავე დასკვნის თანახმად, სამუშაოს ნაკლი გამოწვეულია მენარდის ბრალით, მენარდის მიერ გამოყენებული მასალა ჰიდროსაიზოლაციო საფარის მოწყობის ტექნოლოგიურ რუკაზე არსებულ მონაცემებს არ შეესაბამება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა შემდეგი დასაბუთებით:

შპს „ე.ს.მა“ 2013 წლის 20 თებერვლის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება სრული მოცულობით შეასრულა ჯეროვნად და კეთილსინდისიერად. სამუშაოს მიღებისას დამკვეთს, მისი ნაკლის გამო, პრეტენზია არ განუცხადებია, ამასთანავე, მენარდეს თავად დამკვეთმა არ მისცა შესაძლებლობა, დაესრულებინა სამუშაო და ობიექტზე დაეტანა დამცავი საფარის ფენა, ხოლო გამოწვეული დაზიანებები განპირობებულია დამკვეთის თვითნებური ქმედებით, როდესაც მან მოპასუხის ნებართვის გარეშე მოაწყო თბოიზოლაციის ფენა.

სასამართლო სხდომაზე მოპასუხემ სარჩელი ცნო 25 დღის პირგასამტეხლოს დაკისრების ნაწილში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 12 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „ე.ს.ს“ შპს „დ.პ.ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 283,25 ლარის გადახდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 24 ივნისის განჩინებით შპს „დ.პ.ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „დ.პ.სა“ (შემკვეთი) და შპს „ე.სს“ (მენარდე) შორის, 2013 წლის 20 თებერვალს, გაფორმდა ნარდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, მენარდეს მხარეთა მიერ შეთანხმებულ ობიექტზე უნდა შეესრულებინა შემდეგი სამუშაოები: ზედაპირის მოსუფთავება, ზედაპირისა და შეერთებების დაგრუნტვა თხევადი რეზინით, კუთხეებისა და ყველა სახის შეერთებების არმირება გეოტექსტილით, ორკომპონენტიანი თხევადი რეზინის დასხურება საბოლოო ფენით, ჰიდროსაიზოლაციო ზედაპირზე გეოტექსტილის საფარის დაფენა. სამუშაოების შესრულების მიზნით შპს „ე.ს“ უნდა გამოეყენებინა ორკომპონენტიანი და ერთკომპონენტიანი თხევადი რეზინი, გეოტექსტილი, ვაიტსპირიტი და სხვა დამხმარე მასალები;

მენარდემ იკისრა ვალდებულება, რომ თხევადი რეზინით შესრულებული ორკომპონენტიანი ჰიდროსაიზოლაციო ფენიდან 25 წლის განმავლობაში არ გაჟონავდა წყალი;

ხელშეკრულების ღირებულება განისაზღვრა 13 312,44 ლარით;

გარიგების თანახმად, მენარდის სამუშაოს მოცულობა და სახეობა განისაზღვრა ნარდობის ხელშეკრულებაზე თანდართულ ხარჯთაღრიცხვაში. ამავე ხელშეკრულების თანახმად, ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, პირგასამტეხლოს ანაზღაურება განისაზღვრა მიღებული თანხის - 0,1%-ით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე;

მენარდეს შეთანხმებული სამუშაოების წარმოება უნდა დაეწყო საავანსო თანხის მიღებიდან სამი დღის ვადაში, ხოლო სამუშაოთა მთლიანად დასრულების თარიღად განისაზღვრა 2013 წლის 20 მარტი;

2013 წლის 20 თებერვლის №717 საგადასახადო დავალების შესაბამისად, შპს „ე.ს“, ნარდობის ხელშეკრულების შესრულების მიზნით, ჩაერიცხა საავანსო თანხა, შესაბამისად, მოპასუხე ვალდებული იყო, შეთანხმებული სამუშაოები დაეწყო არა უგვიანეს 2013 წლის 23 თებერვლისა.

სადავოს წარმოადგენდა ის საკითხი, შესრულდა თუ არა ნარდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო ხარისხიანად და შპს „დ.პ.მა“ მოპასუხესთან შეუთანხმებლად მოაწყო თუ არა თბოსაიზოლაციო საფარი, რამაც ხელი შეუშალა მენარდეს, დაესრულებინა ნარდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო და ზემოქმედება იქონია უკვე შესრულებული სამუშაოს მდგრადობაზე.

გაზიარებულ იქნა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ მენარდეს, მოსარჩელის ქმედების შედეგად არ მიეცა საშუალება, დაესრულებინა 2013 წლის 20 თებერვლის ნარდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, რაც გამოიხატა იმაში, რომ შპს „დ.პ.მა“ ჯერ კიდევ დაუსრულებელ ჰიდროსაიზოლაციო გადახურვაზე მოაწყო თბოსაიზოლაციო საფარი. აღნიშნულის შედეგად მოხდა ჰიდროსაიზოლაციო მემბრანის დაზიანება, რამაც საბოლოოდ გამოიწვია მრავალსართულიან სახლში წყლის ჩადინება. პირველ ინსტანციაში დაკითხული მოწმეების ჩვენებების საფუძველზე დადასტურებულად იქნა მიჩნეული ის გარემოებაც, რომ შპს „ე.ს.ის“ მიერ შესრულებული ჰიდროსაიზოლაციო საფარი წარმოადგენდა წყალგაუმტარ ფენას, შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეფასება ნარდობის ხელშეკრულებასა და მასზე თანდართულ ხარჯთაღრიცხვაში გათვალისწინებულ, სამშენებლო ობიექტის გადახურვისათვის გამოსაყენებელი მასალის მახასიათებლებთან დაკავშირებით საფუძვლიანად იქნა მიჩნეული, კერძოდ, მოპასუხის მიერ წარდგენილი სასაქონლო ზედნადებებით დასტურდებოდა, რომ შპს „ე.ს.მა“ სამშენებლო ობიექტზე განახორციელა ერთკომპონენტიანი და ორკომპონენტიანი თხევადი რეზინისა და შუშა ქსოვილების ტრანსპორტირება, როგორც ეს გათვალისწინებული იყო 2013 წლის 20 თებერვლის ნარდობის ხელშეკრულებით და მასზე თანდართული ხარჯთაღრიცხვით, თუმცა მხარეთა მიერ ხელშეკრულებით (თანდართული ხარჯთაღრიცხვით) განსაზღვრული არ ყოფილა სამშენებლო მასალის კონკრეტული მარკა, ანუ უფრო დეტალური მახასიათებლები, ხოლო გათვალისწინებული მახასიათებლების შესაბამისად, მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაოს შესრულებისას გამოყენებული და სასაქონლო ზედნადებებში მითითებული სამშენებლო მასალა, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად შეაფასა ანალოგიურად, რაც, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დასაბუთებულს ხდიდა დასკვნას მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოს შეთანხმებული მასალით შესრულების თაობაზე.

პალატამ მიუთითა სსიპ ლ. ს.ის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2013 წლის 26 ივნისის საექსპერტო დასკვნაზე და თავად ექსპერტის მიერ სასამართლოსათვის მიცემულ განმარტებაზე, რომლის თანახმადაც, მხარეთა შორის არსებული 2013 წლის 20 თებერვლის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული, შპს „ე.ს.ის“ მიერ შესრულებული სამუშაოს მდგრადობაზე უარყოფით გავლენას მოახდენდა, როგორც დამცავი ფენის არარსებობა, ასევე, თბოსაიზოლაციო ფილების დაგება; ეს სამუშაო, როგორც საქმის განხილვისას დადგინდა, შპს „დ.პ.მა“ მენარდესთან შეუთანხმებლად განახორციელა და ექსპერტის შეფასებით, ამ სახის სამუშაოს შესრულება არ იყო მიზანშეწონილი; ჰიდროსაიზოლაციო მემბრანის დაზიანება, რამაც გამოიწვია მოსარჩელის კუთვნილ მრავალსართულიან სახლში წყლის ჩადინება, გამოწვეული იყო შპს „დ.პ.ის“ თანამშრომლების მიერ დაუსრულებელ საფარზე მოპასუხესთან შეუთანხმებელი სამუშაოების წარმოებით.

არ იქნა გაზიარებული აპელანტის პრეტენზია, რომ მენარდემ 2013 წლის 20 თებერვლის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო შეასრულა უხარისხოდ, რადგანაც, სასამართლოს შეფასებით, მხარემ ეს გარემოება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ დაადასტურა. სასამართლოს შეფასებით, დავის სამართლიანი და ობიექტური გადაწყვეტის მიზნებისათვის მტკიცების ტვირთი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში მოქმედი სტანდარტის შესაბამისად უნდა განაწილებულიყო. სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა, რის გამოც პალატამ გაზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ შემკვეთის მიერ, მენარდესთან შეუთანხმებლად, მენარდის მიერ ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაოს დასრულებამდე განხორციელებული თბოსაიზოლაციო ფილების დაგება მიზანშეუწონელი იყო და მან უარყოფითად იმოქმედა უკვე შესრულებული სამუშაოს მდგრადობაზე, შესაბამისად, დაუსაბუთებელი იყო შემკვეთის პრეტენზია მენარდის მხრიდან სამუშაოს უხარისხოდ შესრულების თაობაზე.

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილზე და, ვინაიდან, საქალაქო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოპასუხემ პირგასამტეხლოს დაკისრების ნაწილში სარჩელი ნაწილობრივ ცნო, ჩათვალა, რომ ამ ნაწილში შპს „დ.პ.ის“ სარჩელი სწორად დაკმაყოფილდა, სასამართლომ ასევე იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 639-ე, 641-ე, 644-ე მუხლებით და იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მის მიერ სარჩელში და სააპელაციო საჩივარში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება, საქმეზე სათანადო მტკიცებულებების წარდგენით, მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად უთხრა მოსარჩელეს სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებაზე უარი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების მოთხოვნიდან გამომდინარე, სასამართლომ განმარტა, რომ მოსარჩელეს ევალებოდა, დაედასტურებინა მის მიერ სარჩელში მითითებული გარემოებები სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით. მხარეთა შორის დადებული ნარდობის ხელშეკრულების 4.2. პუნქტის მიხედვით, თუ საგარანტიო პერიოდში გამოვლინდებოდა მენარდის მიერ შესრულებული სამუშაოს რაიმე სახის ნაკლი, მექანიკური დაზიანების (ზემოქმედების გამოკლებით), მას აღმოფხვრიდა მენარდე საკუთარი ხარჯითა და ძალებით. მენარდის მიერ სამუშაოების დასრულებამდე, გეოტექსტილის დამცავი ფენის დაგებამდე, მასთან შეუთანხმებლად, შპს „დ.პ.მა“ განახორციელა თბოსაიზოლაციო ფილების დაგება; სწორედ დამცავი ფენის არარსებობასა და ამ სამუშაოს ჩატარების (ფილების დაგების) მიზანშეუწონლობაზე მიუთითა ექსპერტმა სასამართლო სხდომაზე, თუმცა მოსარჩელემ, რომლის დაკვეთით ჩატარდა საინჟინრო ექსპერტიზა, არ მიაწოდა ექსპერტს სრულყოფილი ინფორმაცია და შეფასების საგნად არ აქცია მის მიერ შესრულებული სამუშაოების (ზემოქმედების) გათვალისწინებით სახურავის მდგრადობის კვლევა, შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობდა სასამართლოს მთავარ სხდომაზე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 173–ე მუხლის მიხედვით გათვალისწინებული დამატებითი ექსპერტიზის დანიშვნის წინაპირობები, რაც საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 12 ნოემბრის საოქმო განჩინებას გაუქმებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

2014 წლის 30 ივნისს სააპელაციო სასამართლოს განცხადებით მიმართა შპს „ე.ს.მა“ და მოითხოვა საქმეზე გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების ნაწილობრივ გაუქმება. შუამდგომლობის ავტორის განმარტებით, საქალაქო სასამართლომ მიიღო ორი განჩინება: 2013 წლის 1 ივლისს ყადაღა დაედო შპს „ე.ს.ის“ საკუთრებაში არსებულ მოძრავ ქონებას: თხევადი რეზინის დასასხურებელ აპარატს, მისი აქსესუარებით, ხოლო 2013 წლის 19 აგვისტოს განჩინებით - 10 000 ლარის ფარგლებში ყადაღა დაედო შპს „ე.ს.ის“ საბანკო ანგარიშზე განთავსებულ თანხას. სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილის პროპორციულად მოპასუხემ მოითხოვა გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ივლისის განჩინებით საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 1 ივლისის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება გაუქმდა და ყადაღა მოეხსნა შპს „ე.ს.ის“ საკუთრებაში არსებულ მოძრავ ნივთებს: თხევადი რეზინის დასასხურებელ აპარატს, მისი აქსესუარებით (საწარმოო მტვერსასრუტი, კუთხსახეხი, იარაღების ყუთი, ერთკომპონენტიანი თხევადი რეზინი, მიქსერი, ორკომპონენტიანი თხევადი რეზინი, დასაფრქვევი აპარატი აქსესუარებით (HVLP 200GX), კასრი - ორკომპონენტიანი ტეზინის ტარა, ელ.დამაგრძელებელი), ასევე, გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 19 აგვისტოს განჩინება საქართველოში არსებულ საბანკო დაწესებულებებში შპს „ე.ს.ის“ საბანკო ანგარიშზე 10 000 ლარის ფარგლებში ყადაღის დადების თაობაზე და ყადაღა დაედო სს „თ. ბანკში“ შპს „ე.ს.ის“ საბანკო ანგარიშს 287,68 ლარის ფარგლებში.

პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 12 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს „დ.პ.ის“ მოთხოვნა ნაწილობრივ - 283,25 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში დაკმაყოფილდა, ხოლო 13517,93 ლარის შპს „ე.ს.თვის“ დაკისრებაზე მოსარჩელეს ეთქვა უარი;

სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით, საქალაქო სასამართლომ მიიღო ორი განჩინება: 2013 წლის 1 ივლისის განჩინებით ყადაღა დადედო შპს „ე.ს.ის“ მოძრავ ნივთებს, ხოლო 2013 წლის 19 აგვისტოს განჩინებით - საბანკო ანგარიშებს 10 000 ლარის ფარგლებში;

სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 24 ივნისის განჩინებით საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად;

სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მიუხედავად, საქალაქო სასამართლოს არ უმსჯელია სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199¹ მუხლით და განმცხადებლის მოთხოვნა საფუძვლიანად მიიჩნია.

სააპელაციო პალატის განჩინებაზე საჩივარი შეიტანა შპს „დ.პ.მა“, მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების შესახებ განჩინებების ძალაში დატოვება შემდეგი საფუძვლებით:

არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესაბამისად, სასამართლოს უნდა ემსჯელა უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმებაზე, რადგანაც მხარეთა შორის დავა არ დასრულებულა და სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 24 ივნისის განჩინება არ შესულა კანონიერ ძალაში. იგი გასაჩივრებულია უზენაეს სასამართლოში, შესაბამისად, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით არ არის დადგენილი, რომ შპს „დ.პ.ის“ მოთხოვნა მხოლოდ 283,25 ლარს შეადგენს და დანარჩენი მოთხოვნის ნაწილში მას უარი ეთქვა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის თანახმად, სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით ყადაღის გამოყენება გულისხმობს მოპასუხის ქონების დავის საბოლოო გადაწყვეტამდე დაყადაღებას. ამ ეტაპზე კი, მხარეთა შორის არსებული დავა საბოლოოდ არ არის გადაწყვეტილი.

გასაჩივრებული განჩინებით ყადაღა ძალაში დარჩა მხოლოდ 287,68 ლარის ნაწილში. სასარჩელო მოთხოვნა, რომელზეც საბოლოო გადაწყვეტილება არ არის მიღებული, გაცილებით მეტია, ვიდრე 287,68 ლარი. სასამართლოს მსჯელობა არ გამომდინარეობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან. გასაჩივრებული განჩინებით ძალაში დარჩენილი უზრუნველყოფა არ არის საკმარისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების პროცესში მოსალოდნელი დაბრკოლების თავიდან ასაცილებლად.

წინამდებარე დავა მიკუთვნებითი ან აღსრულებითი სარჩელის კატეგორიას განეკუთვნება, რომლის თავისებურება იმაში მდგომარეობს, რომ გადაწყვეტილებით გათვალისწინებული შედეგების დასადგომად არ კმარა მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილება. მოპასუხის მიერ სასამართლოს გადაწყვეტილების ნებაყოფლობითი შეუსრულებლობის შემთხვევაში, გადაწყვეტილების ბედი დამოკიდებული ხდება იძულებითი აღსრულების ინსტიტუტზე.

ადმინისტრაციული ან სისხლისსამართლებრივი დარღვევისგან განსხვავებით, სამოქალაქო სამართალდარღვევისათვის კანონი ითვალისწინებს ქონებრივ პასუხისმგებლობას, თუ გადაწყვეტილების გამოტანის პერიოდისთვის მოპასუხის საკუთრებაში აღარ იქნება რაიმე ქონება, მეტად გაძნელდება სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 6 ოქტომბრის განჩინებით სარჩივარი არ დაკმაყოფილდა და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 197¹ მუხლის შესაბამისად განსახილველად გადმოეცა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 24 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „დ.პ.მა“, მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარეს კასატორის ქმედებით არ მიეცა საშუალება, დაესრულებინა სამუშაო და დაგებული თბოსაიზოლაციო საფარის შედეგად დაზიანდა ჰიდროსაიზოლაციო მემბრანა, ასევე არასწორად მიიჩნია, რომ მოწმეთა ჩვენებით დადასტურდა გეოტექსტილის ფენის დაგებამდე შესრულებული სამუშაოს ხარისხიანობა. წყლის გაჟონვას ადგილი ჯერ კიდევ იქამდე ჰქონდა, სანამ თბოიზოლაციის მასალას დააგებდა მოსარჩელე. სასამართლოს წარედგინა დოკუმენტი, მიეთითა აგრეთვე ვებგვერდის მისამართებიც, სადაც აღნიშნულია, რომ სწორედ გეოტექსტილის ფენამდე და რეზინის მემბრანაზე ხდება თბოიზოლაციის მასალის დატანა, გარდა ამისა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე ექსპერტმაც დაადასტურა და ვერც მოწინააღმდეგე მხარემაც უარყო, რომ გეოტექსტილის საფარს წყლის შემაკავებელი ფუნქცია არ აქვს, შესაბამისად, გეოტექსტილის ფენის დაგება-არდაგება ვერ იმოქმედებდა გეოტექსტილამდე არსებული საფარის წყალმედეგობაზე.

თბოსაიზოლაციო ფენა მოწინააღმდეგე მხარესთან შეთანხმებით გაკეთდა. ამ ფაქტის უარყოფით მოპასუხე ცდილობს, დაადასტუროს შესრულებული სამუშაოს ხარისხიანობა. საპირისპირო მოსაზრების გაზიარების შემთხვევაშიც კი, მოწინააღმდეგე მოვალე იყო, დროულად გაეფრთხილებინა დამკვეთი აღნიშნულზე, მას უფლება ჰქონდა, უარი ეთქვა ხელშეკრულებაზე, თუკი დამკვეთი არ გაითვალისწინებდა გაფრთხილებას. მოწინააღმდეგე მხარეს არც ერთხელ არ განუცხადებია, რომ აღნიშნული სახიფათო იყო მაშინ, როდესაც მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, ყველა შეტყობინება და კავშირი უნდა განხორციელებულიყო წერილობით. სამოქალაქო კოდექსის 647-ე მუხლი არც მიიჩნევს სავალდებულოდ იმ ფაქტის არსებობა-არარსებობას მენარდე წინასწარ არის ინფორმირებული შემკვეთის განზრახვაზე თუ არა. სამწუხაროდ, სასამართლომ ყურადღების მიღმა დატოვა ეს ნორმა და, შესაბამისად, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

არასწორია სააპელაციო სასამართლოს პოზიცია, რომ არ არსებობდა სასამართლოს მთავარ სხდომაზე დამატებითი ექსპერტიზის დანიშვნის წინაპირობები. მხარე მოითხოვდა სპეციალური ცოდნის მქონე პირის დასკვნას მენარდის მიერ შესრულებული სამუშაოს ხარისხის განსაზღვრისათვის იმის გამო, რომ ექსპერტმა თავისი პოზიცია შეცვალა და ისიც სასამართლოს მთავარ სხდომაზე, რასაც წინასწარ ვერ განჭვრეტდა მოსარჩელე, ამ დასკვნის გარეშე კი, სწორი გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელია.

ასევე უსაფუძვლოა კასატორისათვის მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ წარმომადგენლის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის - 500 ლარის დაკისრება, სააპელაციო სასამართლომ ამ ხარჯების დაკისრების საფუძვლად მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, თუმცა აღნიშნულისთვის არ არსებობს შესაბამისი სამართლებრივი საფუძველი, რამდენადაც, იმავე 53-ე მუხლის მე-2 ნაწილი სპეციალურად არეგულირებს ხარჯების განაწილების საკითხს სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში საქმის წარმოებისას. მასში აღნიშნულია, რომ ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. შესაბამისად, მე-2 ნაწილმა სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში გაღებული ხარჯები განსაზღვრა სასამართლო ხარჯებით რაც, ამავე კოდექსის 37-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეულ ხარჯებს არ შეიცავს.

კასატორმა სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 173-ე მუხლის საფუძველზე დამატებითი ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 ნოემბრის განჩინებით შპს „დ.პ.ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს „დ.პ.ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს „დ.პ.ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

რაც შეეხება კასატორის შუამდგომლობას დამატებითი ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე, საკასაციო პალატა ამ შუამდგომლობას ვერ გაიზიარებს და განმარტავს, რომ ექსპერტიზის დასკვნა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, წარმოადგენს დასაშვებ მტკიცებულებათა ერთ-ერთ სახეს, თუმცა საკასაციო სამართალწარმოება, სხვა ინსტანციის სასამართლოებისაგან იმითაც განსხვავდება, რომ საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს ფაქტების დამდგენ სასამართლოს, არამედ, შეფასება ყოველთვის სამართლებრივი საფუძვლიანობის კუთხით შემოიფარგლება. სწორედ ამ თავისებურებითაა განპირობებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების დათქმა, რომ საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში.

ამდენად, საკასაციო პალატა არ არის უფლებამოსილი, მიიღოს ახალი მტკიცებულებები, მით უფრო, საკუთარი ინიციატივით დანიშნოს ექსპერტიზა, რაც მხარის შუამდგომლობის დაუსაბუთებლად მიჩნევისა და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის წინაპირობაა.

შპს „დ.პ.ის“ საჩივართან დაკავშირებით კი, რომელიც მიმართულია თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 18 ივლისის განჩინების გაუქმებისა და უზრუნველყოფის ღონისძიების ძალაში დატოვებისაკენ, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს. საჩივრის საფუძვლიანობის გამორკვევამდე, სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს მისი განხილვის პროცესუალურ წესზე:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199¹ მუხლით რეგულირებულია უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმების თაობაზე სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების პროცესუალური წესი და ნორმა, მისი შინაარსიდან გამომდინარე შეეხება არა ზოგადად გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმებას, არამედ ადგენს სპეციალურ შემთხვევათა ნუსხას, რა დროსაც ნორმის რეგულაციის ქვეშ ექცევა გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების ბედი. ნორმის შინაარსობრივი ანალიზი იძლევა დასკვნის საფუძველს, რომ 199¹ მუხლით მოწესრიგებულია შემთხვევები, როდესაც სარჩელთან მიმართებით სასამართლო იღებს ერთგვარ ე.წ „შემაჯამებელ გადაწყვეტილებას“, როგორიცაა: სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, სარჩელის განუხილველად დატოვება, საქმის წარმოების შეწყვეტა და სხვა. სწორედ ამ რეგულაციითაა განპირობებული ამავე მუხლში ასახული წესი - უზრუნველყოფის ღონისძების გაუქმების თაობაზე მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდება შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მსგავსად (რიგ შემთხვევაში კერძო საჩივრით, რიგ შემთხვევაში - სააპელაციო/საკასაციო საჩივრით) და არა საპროცესო კოდექსის XXIII თავით განსაზღვრული საჩივრით.

კანონმდებლის ამგვარი მიდგომის ლეგიტიმაცია თავად სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნიდან გამომდინარეობს. სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, როგორც მოსარჩელის სადავოდ ქცეული უფლების დაცვის დროებითი და ეფექტური საშუალება, არსებობს მანამ, ვიდრე მართლმსაჯულების შედეგი სისრულეში იქნება მოყვანილი, ასეთ დროს, დაცული უნდა იყოს სამართლიანი ბალანსი მხარეთა თანასწორობისა და უსაფუძვლოდ არ უნდა შეილახოს არც მოპასუხის ინტერესები, შესაბამისად, კანონი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის, მისი განუხილველად დატოვებისა თუ საქმის წარმოების შეწყვეტისას ადგენს სასამართლოს ვალდებულებას, მიიღოს შესაბამისი ზომა გამოყენებული დროებითი ღონისძიების მიმართაც, თუმცა სამართლიანი სასამართლოს უფლებიდან გამომდინარე, ვინაიდან კანონმდებლობა გადაწყვეტილების გასაჩივრების შესაძლებლობას აძლევს მხარეს, უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმებაც არ შევა ძალაში (გასაჩივრების შემთხვევაში), ვიდრე კანონიერ ძალაში არ შევა თავად გადაწყვეტილება, რომლითაც გაუქმდა ეს ღონისძიება, სწორედ ამითაა განპირობებული 199¹ მუხლის დათქმა, რომ გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმება საჩივრდება გადაწყვეტილებასთან ერთად ამ გადაწყვეტილების გასაჩივრებისათვის დადგენილი წესით.

ამ გარემოების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად გააუქმა სარჩელის ზრუნველყოფის ღონისძიება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199¹ მუხლის დებულებათა გათვალისწინებით, თუმცა მხარეს არასწორად განუმარტა მიღებული განჩინების გასაჩივრების წესი.

მიუხედავად აღნიშნულისა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სახეზე არ არის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევა, რასაც შედეგად გადაწყვეტილების გაუქმება მოჰყვებოდა, რადგანაც შპს „დ.პ.ის“ საპროცესო უფლებები ამ დარღვევით არ შელახულა.

მოცემულ შემთხვევაში, საგულისხმოა, რომ საკასაციო პალატის წინამდებარე განჩინებით დაუშვებლად იქნა მიჩნეული შპს „დ.პ.ის“ საკასაციო საჩივარი, სასამართლო მიიჩნევს, რომ მხარეს უზრუნველყოფის ღონისძიების მიმართ აღარ გააჩნია კანონიერი იურიდიული ინტერესი, ამასთანავე, ვინაიდან არსებობდა გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმების საპროცესო კოდექსის 199¹ მუხლით განსაზღვრული წინაპირობები, პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს შპს „დ.პ.ის“ საჩივრის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი საფუძველი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს „დ.პ.ს“ უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 3 ნოემბერს N1278 საგადახდო დავალებით გადახდილი 675 ლარის 70% – 472,5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „დ.პ.ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორის შუამდგომლობა დამატებითი ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო.

3. შპს „დ.პ.ის“ საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ივლისის განჩინებაზე არ დაკმაყოფილდეს.

4. კასატორ შპს „დ.პ.ს“ (ს/№......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 3 ნოემბერს N1278 საგადახდო დავალებით გადახდილი 675 ლარის 70% – 472,5 ლარი.

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე