საქმე №ას-15-12-2015 23 მარტი, 2015 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – სს „ე. ჯ-ა“ (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – სს „ზ-ა“ (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ელექტროენერგიის გატარებისა და ქსელით სარგებლობის საკომპენსაციოდ თანხის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
სს „ზ-ამ“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ე. ჯ-ას“ მიმართ და მოითხოვა, მოპასუხისათვის 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე გატარებული ელექტროენერგიის ღირებულების – 6201.40 ლარის ანაზღაურება.
მოსარჩელემ განმარტა, რომ სს „ზ-ას“ საკუთრებას წარმოადგენს წალენჯიხის რაიონში მდებარე 7.5 კმ სიგრძის, 10 კილოვოლტი სიმძლავრის მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზი. აღნიშნული ელექტროგადამცემი ხაზებით სს „ე. ჯ-ა“ ახორციელებს ელექტროენერგიის მიწოდებას აბონენტებისათვის. 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე გატარებული 3 100 700 კვ.ტ ელექტროენერგიის ღირებულება შეადგენს 6201.40 ლარს.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სემეკის 2013 წლის 30 დეკემბრის №15 დადგენილებით დამტკიცდა „მესამე პირების მფლობელობაში არსებულ ქსელში ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზისა და სასმელი წყლის გატარების საფასურის გაანგარიშების წესი“. ამდენად, დადგინდა სპეციალური ფორმულა, რომლის მიხედვითაც უნდა მოხდეს გატარების მომსახურების საფასურის ოდენობის დაანგარიშება. აღნიშნული წესი პირდაპირ არის დაკავშირებული გატარების მომსახურებაში მონაწილე აქტივების ღირებულებასთან, რის შესახებაც ინფორმაციის წარდგენის ვალდებულება გააჩნია მოსარჩელეს, რაც მას არ განუხორციელებია. გარდა ზემოაღნიშნულისა, არასწორია მოსარჩელე მხარის მითითება, რომ 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე გატარებულია 3 100 700 კვ.ტ ელექტროენერგია. ფაქტობრივად, 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2013 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით მოსარჩელე მხარის საკუთრებაში არსებული ქსელით სარგებლობის დროს გატარებული ელექტროენერგიის ოდენობა შეადგენს 2 627 489 კვ.ტ-ს.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით სს „ზ-ას“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სს „ე. ჯ-ას“ სს „ზ-ას“ სასარგებლოდ დაეკისრა 5254,97 ლარის გადახდა ელექტროენერგიის გატარებისა და ქსელით სარგებლობის საკომპენსაციოდ შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დაადგინა, რომ სს „ე. ჯ-ამ“ პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილი შესაგებლებით, 35/10 ქ/ს წალენჯიხის №7 ფიდერით გატარებული ელექტროენერგიის შესახებ ინფორმაციით, სააპელაციო საჩივრით და სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზეც დაადასტურა ის ფაქტი, რომ 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე სს „ზ-ას“ კუთვნილ ელექტროგადამცემ ქსელში სს „ე. ჯ-ამ“ გაატარა 2 627 489 კვტ/სთ ელექტროენერგია და არა ის ოდენობა, რასაც მოსარჩელე მიუთითებდა.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის კომენტარების თანახმად (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის კომენტარი მეორე გამოცემა 2007 წელი თენგიზ ლილუაშვილი ვალერი ხრუსტალი გვ. 240-241), „ფაქტის აღიარება ეს არის მხარეთა ახსნა-განმარტების ერთ-ერთი სახესხვაობა – მტკიცებულება, რომელსაც ზოგჯერ მტკიცებულებათა მეფესაც უწოდებენ. აღიარების, როგორც მტკიცებულების თავისებურება იმაში მდგომარეობს, რომ ამ მტკიცებულებით ხდება ისეთი ფაქტის დადასტურება, რომელზეც მეორე მხარე ამყარებს თავის მოთხოვნას ან შესაგებელს. მაშასადამე ფაქტს, რომელიც უნდა დაედასტურებინა ერთ მხარეს, ადასტურებს მისი მოწინააღმდეგე მხარე. სწორედ ამიტომ აღიარება, როგორც მტკიცებულება ითვლება უტყუარ მტკიცებულებად, რადგან იგი გაკეთებულია მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ და ამღიარებლის ინტერესების საწინააღმდეგოდ“.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, დადგენილია და მხარეებიც არ დავობენ, რომ სს „ზ-ას“ საკუთრებაში გააჩნია 10 კილოვოლტი სიმძლავრის 7.5 კმ სიგრძის მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზი. სს „ე. ჯ-ა“, როგორც ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატი 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე პერიოდში საცალო მომხმარებლებისათვის ელექტროენერგიის მიწოდებას უზრუნველყოფდა სს „ზ-ას“ კუთვნილი 10 კვტ. სიმძლავრის ელექტროგამანაწილებელი ქსელის გამოყენებით. უდავოა, რომ მოპასუხე ორგანიზაციის მიერ სადავო არასდროს გამხდარა მოსარჩელის კუთვნილი ელექტროხაზებით სარგებლობის საკითხი.
სააპელაციო პალატამ ასევე უდავოდ დაადგინა, რომ სს „ე. ჯ-ას“ 2013 წლის 22 აგვისტოს წერილით მოსარჩელე მხარეს გაეგზავნა ინფორმაცია 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2013 წლის 1 ოქტომბრამდე სს „ზ-ას“ ელექტროგადამცემი ხაზით სს „ე. ჯ-ას“ აბონენტებისათვის მიწოდებული ელექტროენერგიის ოდენობის შესახებ. სასარჩელო მოთხოვნა კი, შეეხება 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე პერიოდს.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის სადავოა, თუ რომელი დადგენილებით უნდა დარეგულირებულიყო დავა. ასევე სადავოა, სს „ზ-ას“ კუთვნილ ელექტროგადამცემ ქსელში სს „ე. ჯ-ას“ მიერ გატარებული კვტ/სთ ელექტროენერგიის ოდენობა.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დავის რეგულირებისას საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2013 წლის 20 დეკემბრის №15 დადგენილების გამოყენების საჭიროება. მითითებული დადგენილება ამოქმედდა 2014 წლის 1 იანვრიდან.
სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლის, „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ზემოთ დასახელებულ ნორმატიულ აქტში არაფერია მითითებული მის უკუქცევით ძალაზე. მანამდე, ანუ 2014 წლის 1 იანვრამდე პერიოდში დავის ამ ტიპის ურთიერთობა მხარეებს შორის რეგულირდებოდა სემეკის 2008 წლის 18 სექტემბრის №20 დადგენილებით, შესაბამისად, სასამართლოს სწორედ აღნიშნული დადგენილება უნდა გამოეყენებინა და არა ის, რომელიც გამოიყენა.
სემეკის 2008 წლის 18 სექტემბრის №20 დადგენილებით დამტკიცებული „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდებისა და მოხმარების წესების“ მე-15 მუხლის მეორე პუნქტით, ელექტროენერგიის გატარებისა და ქსელით სარგებლობის თმენისათვის კომპენსაცია გაიცემოდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესის შესაბამისად.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ, მართალია, მხარეთა შორის ელექტროენერგიის გატარებისათვის ხელშეკრულება არ დადებულა, მაგრამ მხარეთა შორის დადებული ზეპირი გარიგების საფუძველზე ასრულებდა „ელექტროგადაცემის“ ფუნქციას და ეს უკანასკნელნი იღებდნენ ელექტროენერგიას მომხმარებლისათვის მისაწოდებლად.
სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მხარეთა შორის არსებობდა ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა და ენერგეტიკის სფეროში მოქმედი წესების შესაბამისად, ელექტროხაზების მესაკუთრეს უფლება აქვს, მოითხოვოს მისი ქსელით სარგებლობისათვის მომსახურების საფასურის გადახდა.
საქართველოს ელექტროენერგეტიკულ სექტორში დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის არსებობდა მოსარჩელის კუთვნილი მაღალი ძაბვის ელექტროხაზებით ელექტროენერგიის გატარების მომსახურების ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა.
სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317-ე მუხლების პირველი ნაწილებისა და 361-ე მუხლის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ სს „ე. ჯ-ა“, რომელმაც განახორციელა აპელანტის კუთვნილი ხაზით აბონენტებთან ელექტროენერგიის მიწოდება, ანუ შესრულება, ვალდებულია, აუნაზღაუროს სს „ზ-ას“ გატარებული ელექტროენერგიის საფასური. შესაბამისად, ვერ იქნება გაზიარებული სს „ე. ჯ-ას“ წარმომადგენლის პოზიცია იმის შესახებ, რომ მხარეებს შორის არ არსებობს ვალდებულება და, შესაბამისად, არც ამ ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულება ანუ თანხის დაკისრების საფუძველი. საქმეში არსებული მოსარჩელის წერილებით მოპასუხე ორგანიზაციის მიმართ და ასევე ამ ორგანიზაციის პასუხებით მითითებულია, რომ ვინაიდან მოპასუხე მოსარჩელის კუთვნილი საჰაერო ხაზებით ელექტროენერგიას აწვდის თავის აბონენტებს, ამიტომ იგი ვალდებულია, გადაუხადოს სატრანზიტო გადასახადი მოსარჩელეს.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ტრანზიტის ანუ ელექტროენერგიის გატარების მომსახურების ტარიფებს ადგენს მხოლოდ საქართველოს ელექტროენერგეტიკის მარეგულირებელი ეროვნული კომისია (სემეკი) და თითოეულ შემთხვევისათვის ცალ-ცალკე ინდივიდუალურად განსაზღვრავს ტარიფის ოდენობას. დადგენილი პრაქტიკით ელექტროგადამცემ ხაზში ელექტროენერგიის გატარების მომსახურებისათვის განისაზღვრა ტარიფი – 0.2 თეთრი. გატარებული ელექტროენერგიის საფასურის გაანგარიშების წესსა და ოდენობას ადგენს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა (სუს 28.02.2006წ. განჩინება საქმეზე №ას-631-910-05), რომელიც შესაბამისობაშია სემეკის მიერ ელექტროენერგიის გატარებისათვის ამავე ძაბვის ელექტროგადამცემი ელექტროხაზისათვის დადგენილ ტარიფთან. (სემეკის 2001 წლის 11 ივლისის №57 გადაწყვეტილებით და სემეკის თავმჯდომარის 2001 წლის №64 გადაწყვეტილებით ელექტროგადამცემ ხაზში ელექტროენერგიის გატარების მომსახურებისათვის ენერგოკომპანიას განესაზღვრა 0.2 თეთრის გადახდა).
სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დაადგინა, რომ სს „ე. ჯ-ამ“ პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილი შესაგებლებით, 35/10 ქ/ს წალენჯიხის №7 ფიდერით გატარებული ელექტროენერგიის შესახებ ინფორმაციით, სააპელაციო საჩივრითა და სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე განმარტებით დაადასტურა ის ფაქტი, რომ 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე სს „ზ-ას“ კუთვნილ ელექტროგადამცემ ქსელში სს „ე. ჯ-ას“ მიერ გატარებულია 2627 489 კვტ/სთ ელექტროენერგია. შესაბამისად, თანხის გაანგარიშებაც და დაკისრებაც, სს „ე. ჯ-ას“ მიერ აღიარებული „გატარებული ელექტროენერგიის“ ოდენობის მიხედვით, უნდა მოხდეს სასამართლო პრაქტიკით დადგენილი 1 კვტ.სთ-ზე 0,2 თეთრით. (რომელიც შესაბამისობაშია სემეკის მიერ ელექტროენერგიის გატარებისათვის ამავე ძაბვის ელექტროგადამცემი ელექტროხაზისათვის დადგენილ ტარიფთან), კერძოდ, 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე სს „ე. ჯ-ას“ მიერ მოსარჩელის კუთვნილი ელექტროხაზებით გატარებულ იქნა სულ 2 627 489 კვტ.საათი. სს „ე. ჯ-ამ“ ამისათვის უნდა გადაუხადოს სს „ზ-ას“ 1 კვტ. საათზე 02 თეთრი, რაც მოცემულ შემთხვევაში შეადგენს 5254,97 ლარს (2 627 489 კვტ. საათი (სს „ე. ჯ-ას“ მიერ აღიარებული გატარებული ელექტორიენერგია) X 0,2 თეთრზე (ანუ ტარიფის ღირებულებაზე)).
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სს „ე. ჯ-ამ“ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი. სასამართლომ მიუთითა, რომ სემეკის 2008 წლის 18 სექტემბრის №20 დადგენილებით დამტკიცებული „ელექტროენერგიის (სიმძლავის) მიწოდებისა და მოხმარების წესების“ მე-15 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, პირი, რომელიც არ არის განაწილების ლიცენზიატი, მაგრამ ფლობს ელექტროენერგიის ქსელს, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, ვალდებულია, სხვა მომხმარებელთა ელექტროენერგიით მომარაგების მიზნით, ითმინოს მისი ქსელით სარგებლობა და გაატაროს ელექტროენერგია. იმავე მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების თანახმად, განაწილების ლიცენზიატსა და ქსელის მფლობელს შორის შეთანხმებამ არ უნდა გამოიწვიოს საცალო მომხმარებლის ელექტროენერგიის მომარაგების გაუარესება, მათ შორის, ელექტროენერგიის საფასურის გაძვირება. ასევე, განაწილების ლიცენზიატს უფლება არა აქვს, სხვისი კუთვნილი ქსელით სარგებლობის შემთხვევაში, ქსელის მფლობელს გადაუხადოს იმაზე მეტი, რასაც ითვალისწინებს კომისია ტარიფის დადგენისას, იგივე ძაბვისა და ანალოგიური ტექნიკური მონაცემების გამანაწილებელი ქსელის მონაკვეთზე ელექტროენერგიის გატარების მომსახურებისათვის.
კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა აღნიშნული ნორმა, კერძოდ, არასწორად შეაფასა მხარეთა შეთანხმებისათვის ნორმატიულად დადგენილი ზედა ზღვარი. სემეკის 2008 წლის 18 სექტემბრის №20 დადგენილებით დამტკიცებული „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდებისა და მოხმარების წესების“ მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ქსელის მესაკუთრეს გააჩნია კომპენსაციის მოთხოვნის უფლება (შეთანხმებული ოდენობით), რომლის ოდენობასაც მკაცრად ზღუდავს კანონი და ამ შეზღუდვებს არეგულირებს იგივე მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით. სწორედ ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით იქნა მიღებული სემეკის მიერ 2013 წლის 30 დეკემბრის №15 დადგენილება, რომელმაც მკაცრად განსაზღვრა მესამე პირების მფლობელობაში არსებულ ქსელში ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზისა და სასმელი წყლის გატარების საფასურის გაანგარიშების წესი.
ცხადია, რომ ეს არის ის თანხა, „რასაც ითვალისწინებს კომისია ტარიფის დადგენისას, იგივე ძაბვისა და ანალოგიური ტექნიკური მონაცემების გამანაწილებელი ქსელის მონაკვეთზე ელექტროენერგიის გატარების მომსახურებისათვის“.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი არ დაეთანხმა სასამართლოს მხრიდან გატარების საფასურის ოდენობის გონივრულობის განსაზღვრას.
ამასთან, მხარის მითითებით, სასამართლომ არც კი იმსჯელა, თუ რა საფუძვლით მიიჩნია გონივრულ კომპენსაციად არა კომპეტენტური, უფლებამოსილი ორგანოს მიერ შესაბამისი ნორმატიული აქტით დადგენილი ოდენობა, არამედ მხოლოდ სასამართლო პრაქტიკა, რაც, თავის მხრივ, ეყრდნობოდა სულ სხვა ელექტროქსელის მესაკუთრე იურიდიული პირისათვის მიღებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.
კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სემეკის 2013 წლის 20 დეკემბრის №15 დადგენილებით დამტკიცდა „მესამე პირების მფლობელობაში არსებულ ქსელში ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზისა და სასმელი წყლის გატარების საფასურის გაანგარიშების წესი“. ანუ, დადგინდა სპეციალური ფორმულა, რომლის მიხედვითაც გატარების მომსახურების საფასურის ოდენობის დაანგარიშება უნდა მოხდეს მომსახურებაში მონაწილე აქტივების (ამ შემთხვევაში ქსელის) ღირებულებიდან, რის შესახებაც ინფორმაციის წარმოდგენის ვალდებულება გააჩნია თავად მოსარჩელეს, რაც მას არ განუხორციელებია.
მხარე არ დაეთანხმა სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ვინაიდან სემეკის №15 დადგენილება, რომლითაც დამტკიცდა მესამე პირების მფლობელობაში არსებულ ქსელში ელექტროენერგიის ბუნებრივი გაზისა და სასმელი წყლის გატარების საფასურის გაანგარიშების წესი მიღებულია 2013 წლის დეკემბერში, ამიტომ იგი არ უნდა გავრცელდეს იმავე დადგენილების ამოქმედებამდე წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე. ფაქტია, რომ ამ დადგენილებით მანამდე მოქმედი ნორმა კი არ შეცვლილა, არამედ მიღებულ იქნა კანონი, რომელმაც დაარეგულირა ის ურთიერთობები, რომლებსაც ადრე მხოლოდ სასამართლო პრაქტიკა არეგულირებდა ე.წ. გონივრულობაზე (და არა კანონზე) აპელირებით და ამჟამად, საქმის განხილვის დროს უკვე არსებობს ნორმატიული აქტი, რომელიც ადგენს გატარების ტარიფის გაანგარიშების მეთოდს და ბუნებრივია, აღარ არის საჭირო „გონივრული“ ტარიფის დადგენა. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღების დროს უკვე არ არსებობდა არანაირი საფუძველი, რომ სასამართლოს გატარების ტარიფი თავისი შეფასებით განესაზღვრა, ვინაიდან უკვე არსებობდა სემეკის მიერ მიღებული ნორმატიული აქტი, რომელიც არეგულირებს განაწილების ლიცენზიატის მიერ მესამე პირების მფლობელობაში არსებულ ქსელში გატარებული ელექტროენერგიის საფასურის დაანგარიშების წესს. სასამართლოს მხრიდან კომპენსაციის საკუთარი შეფასებით გონივრული ოდენობის განსაზღვრის საფუძვლის არსებობის შემთხვევაშიც, სადავო ვერ იქნება, რომ მას, სულ მცირე, უნდა ემსჯელა და დაესაბუთებინა, თუ რატომ მიიჩნია 2001 წლის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით სულ სხვა პირებისა და სხვა ელექტროქსელისათვის განსაზღვრული ოდენობა უფრო გონივრულად (რაც თავის დროზე იმ სასამართლო პრაქტიკის საფუძველი გახდა, რომელსაც სასამართლო გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში უთითებს), ვიდრე ენერგეტიკის სფეროს მარეგულირებელი ორგანოს მიერ მიღებული შესაბამისი ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული წესით გაწეული მომსახურების დეტალების გათვალისწინებით გაანგარიშებული ოდენობა. ის, რაც კანონიერია უკვე კანონის ამოქმედების მომენტისათვის, ასევე კანონიერი იქნება ყველა იმ მოთხოვნის მიმართ, რაც ხანდაზმულობის ვადებში იქნება წამოყენებული. აღნიშნულთან დაკავშირებით საქალაქო სასამართლომ მართებულად განმარტა 2013 წლის 30 დეკემბერს №15 დადგენილების მე-5 მუხლით გათვალისწინებული ფორმულის გამოყენების სავალდებულობა, რაც სააპელაციო პალატამ სრულიად დაუსაბუთებლად გააუქმა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 იანვრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა სს „ე. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სს „ე. ჯ-ამ“ დაადასტურა ის ფაქტი, რომ 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე სს „ზ-ას“ კუთვნილ ელექტროგადამცემ ქსელში სს „ე. ჯ-ამ“ გაატარა 2 627 489 კვტ/სთ ელექტროენერგია და არა ის ოდენობა, რასაც მოსარჩელე მიუთითებდა.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, დადგენილია და მხარეებიც არ დავობენ, რომ სს „ზ-ას“ საკუთრებაში გააჩნია 10 კილოვოლტი სიმძლავრის 7.5 კმ სიგრძის მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზი. სს „ე. ჯ-ა“, როგორც ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატი 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე პერიოდში საცალო მომხმარებლებისათვის ელექტროენერგიის მიწოდებას უზრუნველყოფდა სს „ზ-ას“ კუთვნილი 10 კვტ. სიმძლავრის ელექტროგამანაწილებელი ქსელის გამოყენებით. უდავოა, რომ მოპასუხე ორგანიზაციის მიერ სადავო არასდროს გამხდარა მოსარჩელის კუთვნილი ელექტროხაზებით სარგებლობის საკითხი.
სააპელაციო პალატამ ასევე უდავოდ დაადგინა, რომ სს „ე. ჯ-ას“ 2013 წლის 22 აგვისტოს წერილით მოსარჩელე მხარეს გაეგზავნა ინფორმაცია 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2013 წლის 1 ოქტომბრამდე სს „ზ-ას“ ელექტროგადამცემი ხაზით სს „ე. ჯ-ას“ აბონენტებისათვის მიწოდებული ელექტროენერგიის ოდენობის შესახებ. სასარჩელო მოთხოვნა კი, შეეხება 2011 წლის 4 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე პერიოდს.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ, მართალია, მხარეთა შორის ელექტროენერგიის გატარებისათვის ხელშეკრულება არ დადებულა, მაგრამ მხარეთა შორის დადებული ზეპირი გარიგების საფუძველზე ასრულებდა „ელექტროგადაცემის“ ფუნქციას და ეს უკანასკნელნი იღებდნენ ელექტროენერგიას მომხმარებლისათვის მისაწოდებლად.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა (სუს 2014 წლის 29 დეკემბრის №ას-1168-1113-2014 განჩინება).
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ სს „ე. ჯ-ას“ უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 25 დეკემბერს №669 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სს „ე. ჯ-ა“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ სს „ე. ჯ-ას“ (საიდენტიფიკაციო კოდი №.......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 25 დეკემბერს №669 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი
მოსამართლეები: ბ. ალავიძე
პ. ქათამაძე
