№ას-6-6-2014 20 მარტი, 2015 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – შპს „კ.ი.“
მოწინააღმდეგე მხარე – ზ. ფ-ი, ვ. ბ.-ე
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – დამსაქმებლის 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინებების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2013 წლის 1 აპრილს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართეს ვ.ბ-ემ და ზ.ფ-მა მოპასუხე შპს „“კ.ო”-ს“ მიმართ და მოითხოვეს მათი სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ შეტყობინებების ბათილად ცნობა და სამუშაოზე აღდგენა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებით ვ.ბ-ისა და ზ.ფ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილებით:
1. ვ.ბ-ისა და ზ.ფ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა;
2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება;
3. ვ.ბ-ისა და ზ.ფ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა;
4. ბათილად იქნა ცნობილი შპს „კ. ო.-ს“ 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინება ვ.ბ-ესთან 2012 წლის 1 იანვრის №453 შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ და ვ.ბ-ე აღდგენილ იქნა შპს „კ. ო-ში“ ტექნიკოსის (ინსტალატორის) თანამდებობაზე;
5. ბათილად იქნა ცნობილი შპს “კ.ო”-2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინება ზ. ფ.-თან 2012 წლის 1 იანვრის №452 შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ და ზ. ფ.-ი აღდგენილ იქნა შპს „კ. ო-ში“ ტექნიკოსის (ინსტალატორის) თანამდებობაზე.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
2012 წლის 1 იანვარს გაფორმდა N452 და N453 შრომითი ხელშეკრულებები, ერთი მხრივ, შპს „კ. ო.-სა“ (დამსაქმებელი) და მეორე მხრივ, ვ.ბ-ესა და ზ.ფ-ს (დასაქმებულები) შორის. აღნიშნული ხელშეკრულებების მიხედვით, ვ.ბ-ე და ზ.ფ-ი შპს „კ. ო.-ში“ დასაქმდნენ კომპანიის ტექნიკოსის (ინსტალატორის) თანამდებობებზე. ორივე ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2013 წლის 31 დეკემბერის ჩათვლით;
დამსაქმებლის 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინებების მიხედვით, შპს “კ.ო.” კუთვნილი მატერიალური ფასეულობებისადმი გულგრილი მოპყრობის გამო კომპანია წყვეტდა ხელშეკრულებას ვ.ბ-ესთან და ზ.ფ-თან. იმავე დღეს, შპს „კ. ო.-მა“ შეთანხმებები გააფორმა დასაქმებულებთან – ვ.ბ-ესთან და ზ.ფ-თან, 2012 წლის 1 იანვრის N452 და N453 შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შესახებ;
დამსაქმებლის დაცვისა და უსაფრთხოების დეპარტამენტის უფროს ნ. მ.-ისა და ამავე დეპარტამენტის უსაფრთხოების თანამშრომელ ზ. ჯ.-ის მიერ 2013 წლის 17 იანვარს შედგენილი აქტი, რომლითაც შემოწმდა ინსტალატორების ვ.ბ-ისა და ზ.ფ-ის მიერ კაბელების ხარჯვა აბონენტების გარკვეულ მისამართებზე. აქტში აღნიშნულია, რომ კომპანიიდან საინსტალაციოდ წაღებული კაბელების ნარჩენი ოდენობა კომპანიაში არ დაბრუნებულა.
აპელანტები სადავოდ ხდიდნენ 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინებებს ვ.ბ-ესთან და ზ.ფ-თან 2012 წლის 1 იანვრის N452 და N453 შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შესახებ და მიაჩნდათ, რომ არ არსებობდა მათთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველია ერთ-ერთი მხარის მიერ შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევა, ხოლო ამავე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველს წარმოადგენს მხარეთა შეთანხმება.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის უნდა შეფასებულიყო, არსებობდა თუ არა მოსარჩელეებთან (ვ.ბ-ესთან და ზ.ფ-თან) შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი. მოცემულ შემთხვევაში, შპს „კ. ო.-ი“ მოწინააღმდეგე მხარეებთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას სწორედ იმ გარემოებას უკავშირებდა, რომ მოსარჩელეებმა ვ.ბ-ემ და ზ.ფ-მა დაარღვიეს მხარეებს შორის გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების 6.7 პუნქტით განსაზღვრული მოთხოვნები, კერძოდ, შპს “კ.ო”-კუთვნილი მატერიალური ფასეულობებისადმი გამოიჩინეს გულგრილობა, რაც სწორედ იმაში გამოიხატა, რომ კომპანიიდან საინსტალაციოდ წაღებული კაბელების ნარჩენი ოდენობა კომპანიაში არ დაუბრუნებიათ. ამ საფუძვლით კი, კომპანიასა და დამსაქმებლებს შორის გაფორმდა შეთანხმება ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ.
სააპელაციო სასამართლომ, მოპასუხის ზემოაღნიშნული პოზიცია საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებების შესწავლის საფუძველზე დაუსაბუთებლად მიაჩნია, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სადავო ფაქტობრივი გარემოება გაწერილსა და გახარჯულ საინსტალაციო კაბელებს შორის სხვაობის თაობაზე 2013 წლის 17 იანვრის აქტით ვერ დადასტურდებოდა, ვინაიდან როგორც სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხული ნ. მ.-ის ჩვენებით დგინდებოდა, კომპანიიდან წაღებული საინსტალაციო კაბელების ხარჯვის ადგილზე შემოწმების დროს არ მომხდარა კონკრეტული აბონენტების ბინაზე შესვლა და ბინაში გახარჯული კაბელების აზომვა, არამედ შემოწმების აქტი აგებული იყო მხოლოდ აბონენტების მისამართებზე მისვლით, გაწერილი კაბელების სიგრძის აბონენტების ბინებამდე გადაზომვითა და ბინებში გახარჯვის დაახლოებითი, სავარაუდო მონაცემებით, რაც დასაქმებულთა მხრიდან კომპანიის მატერიალური ფასეულობების მიმართ გულგრილი მოპყრობის შესახებ ფაქტობრივი გარემოების დამდგენ უტყუარ მტკიცებულებად ვერ მიიჩნეოდა.
რაც შეეხებოდა მოპასუხის იმ პოზიციას, რომ მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში მოსარჩელეებთან გაფორმდა ორმხრივი შეთანხმება ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე, რაც თავის მხრივ, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის მიხედვით, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველს წარმოადგენდა, სააპელაციო სასამართლომ იგი არ გაიზიარა, ვინაიდან როგორც საქმეში წარდგენილი მასალებით დგინდებოდა, მართალია, „შეტყობინება“ და „შეთანხმება“ ერთი და იმავე რიცხვით (2013 წლის 31 იანვარი) იყო დათარიღებული, მაგრამ თავად შეტყობინების პირველივე აბზაცის შესაბამისად, 2013 წლის 23 იანვარს დამსაქმებელმა აცნობა აპელანტებს მათთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ. ეს იმას ნიშნავდა, რომ მოპასუხის ინიციატივით მოხდა მოსარჩელეებთან ვადამდე შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა კონკრეტული საფუძვლით, კერძოდ, შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევის გამო, ორმხრივი ხელშეკრულების 6.7 პუნქტის საფუძველზე, 2013 წლის 31 იანვრის „შეთანხმების“ გაფორმებამდე. შესაბამისად, აპელანტებთან აშრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლად 2013 წლის 31 იანვრის ორმხრივი „შეთანხმება“ ვერ იქნებოდა მიჩნეული. აღნიშნული კი, გამორიცხავდა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლის არსებობას.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვ.ბ-ისა და ზ.ფ-ის სარჩელი და შესაბამისად, სააპელაციო საჩივარი შპს “კ.ო”-2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინებების ბათილად ცნობისა და შპს „კ. ო.-ში“ ტექნიკოსის (ინსტალატორის) თანამდებობაზე აღდგენის თაობაზე, საფუძვლიანი იყო, რაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის (სააპელაციო საჩივრის) დაკმაყოფილების საფუძველს წარმოადგენდა.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „კ. ო.-მა“.
საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:
2013 წლის 31 იანვარს ზ.ფ-სა და ვ.ბ-ეს წერილობით ეცნობათ, რომ კომპანია აპირებდა მათთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას ხელშეკრულების 6.7 მუხლის საფუძველზე, რაც გულისხმობს დასაქმებულის მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევას. იმავე დღეს მხარეებს შორის გაფორმდა შეთანხმება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ, რის შემდეგაც დამსაქმბელმა შეასრულა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება საბოლოო ანგარიშსწორების შესახებ. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო კერძოსამართლებრივ ურთიერთობებში მხარეთა ნების მნიშვნელობა და მიიჩნია, რომ 2013 წლის 31 იანვრის შეთანხმება არ წარმოადგენდა ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველს, მაშინ როდესაც, თავად მხარეც არ უარყოფს შეთანხმების არსებობას. სადავო ურთიერთობის დროს მოქმედი შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველს წარმოადგენს მხარეთა შეთანხმება;
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელეების მხრიდან ადგილი ჰქონდა შრომითი ხელშეკრულების დარღვევის ფაქტს, ამავდროულად, სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად უარყო საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებები.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “კ.ო”-საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
2012 წლის 1 იანვარს გაფორმდა N452 და N453 შრომითი ხელშეკრულებები, ერთი მხრივ, შპს „კ. ო.-სა“ (დამსაქმებელი) და მეორე მხრივ, ვ.ბ-სა და ზ.ფ-ს (დასაქმებულები) შორის;
აღნიშნული ხელშეკრულებების მიხედვით, ვ.ბ-ე და ზ.ფ-ი შპს „კ. ო.-ში“ დასაქმდნენ კომპანიის ტექნიკოსის (ინსტალატორის) თანამდებობებზე;
ორივე ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2013 წლის 31 დეკემბერის ჩათვლით;
დამსაქმებლის 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინებებით ირკვეოდა, რომ იგი დასაქმებულებთან წყვეტდა ხელშეკრულებას კომპანიის კუთვნილი მატერიალური ფასეულობებისადმი გულგრილი მოპყრობის გამო;
2013 წლის 31 იანვარს შპს „კ. ო.-სა“ და დასაქმებულებს შორის გაფორმდა წერილობითი შეთანხმებები 2012 წლის 1 იანვრის N452 და N453 შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შესახებ;
დამსაქმებლის დაცვისა და უსაფრთხოების დეპარტამენტის მიერ 2013 წლის 17 იანვარს შედგენილი აქტით ირკვეოდა, რომ შემოწმდა ინსტალატორების ვ.ბ-სა და ზ.ფ-ის მიერ კაბელების ხარჯვა აბონენტების გარკვეულ მისამართებზე. აქტში აღნიშნულია, რომ კომპანიიდან საინსტალაციოდ წაღებული კაბელების ნარჩენი ოდენობა კომპანიაში არ დაბრუნებულა.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებები საკასაციო საჩივრით სადავოდ არაა გამხდარი, შესაბამისად, ეს გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემული დავის სწორად გადასაწყვეტად მნიშვნელოვანია იმ საკითხის გარკვევა, თუ როდის და რის საფუძველზე მოხდა მოსარჩელეებთან (დასაქმებულებთან) შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დასაქმებულებთან შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტა მოხდა დამსაქმებლის 2013 წლის 23 იანვრის შეტყობინებებით, შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევის გამო, ხელშეკრულების 6.7 პუნქტის საფუძველზე. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ შპს „კ. ო.-სა“ და დასაქმებულებს შორის 2013 წლის 31 იანვარს გაფორმებული წერილობითი შეთანხმებები შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის საფუძვლად ვერ იქნებოდა მიჩნეული.
კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს ზემოხსენებულ მსჯელობას და აღნიშნავს, რომ დასაქმებულებთან შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტა მოხდა 2013 წლის 31 იანვარს გაფორმებული წერილობითი შეთანხმებების საფუძველზე, რაც იმ დროს მოქმედი შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის მიხედვით, წარმოადგენდა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის ზემოაღნიშნულ მოსაზრებას და მიუთითებს საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველია მხარეთა შეთანხმება.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზემოხსენებული ნორმით გათვალისწინებული მხარეთა შეთანხმება წარმოადგენს ორმხრივი ნების საფუძველზე დადებულ გარიგებას, რომლითაც წყდება მხარეთა შორის არსებული შრომითი ურთიერთობა. პალატა განმარტავს ასევე, რომ როგორც ნებისმიერი გარიგება, ასევე დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის დადებული შეთანხმება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე, შესაძლებელია გაუქმდეს იმავე საფუძვლებით, რაც ზოგადად გარიგებების ბათილად ცნობისთვისაა დადგენილი სამოქალაქო კოდექსით.
მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 2013 წლის 31 იანვარს შპს „კ.ს ო.-სა“ და დასაქმებულებს შორის გაფორმდა წერილობითი შეთანხმებები 2012 წლის 1 იანვრის N452 და N453 შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შესახებ. მიუხედავად ამისა, ეს შეთანხმებები სააპელაციო სასამართლომ არ მიიჩნია დასაქმებულებთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლად, რადგან ჩათვალა, რომ მათთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა დამსაქმებლის ინიციატივით 2013 წლის 23 იანვრის შეტყობინებების საფუძველზე.
საკასაციო პალატა სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ მსჯელობას ვერ დაეთანხმება, ვინაიდან როგორც მოსარჩელეთა, ასევე მათი წარმომადგენლის განმარტებებით დასტურდება, რომ 2013 წლის 31 იანვრის ორმხრივი შეთანხმებების გაფორმებამდე, დასაქმებულებს არც 2013 წლის 23 იანვრის და არც ამავე წლის 31 იანვრის შეტყობინებები არ ჩაბარებიათ, ანუ მათ არ მისვლიათ დამსაქმებლის ნება შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შესახებ (იხ. სარჩელი, პირველი და სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოების სხდომის ოქმები). სამოქალაქო კოდექსის 51-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ნების გამოვლენა ნამდვილია, როცა იგი მეორე მხარეს მიუვა. განსახილველ შემთხვევაში, თავად დასაქმებულები უარყოფენ დამსაქმებლისგან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ შეტყობინებების (ნების) მიღებას (მისვლას), შესაბამისად, შეუძლებელია ეს შეტყობინებები მივიჩნიოთ დასაქმებულებთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლად.
ამასთან, საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ 2013 წლის 31 იანვრის შეთანხმებები შეიცავს მითითებას 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინებების თაობაზე. უდავოა, რომ ეს შეთანხმებები მხარეთა მიერ ხელმოწერილია 2013 წლის 31 იანვარს. აღნიშნული გარემოების საწინააღმდეგო მტკიცებულებები მოსარჩელეებს არ წარმოუდგენიათ. აქედან გამომდინარე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ დასაქმებულებს უშუალოდ შეთანხმებების გაფორმების წინ გააცნეს 2013 წლის შეტყობინებები. ყოველ შემთხვევაში, ცხადია, რომ დასაქმებულებმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებებს, სადაც მითითებულია შემდეგი: მხარეები თანხმდებიან, რომ დამსაქმებლის 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინების საფუძველზე, 2013 წლის 1 თებერვლიდან შეწყდეს მხარეთა შორის არსებული შრომითი ხელშეკრულების მოქმედება. დასაქმებულებს, ცხადია, შეეძლოთ ხელი არ მოეწერათ ზემოხსენებულ შეთანხმებებზე, ან მოეთხოვათ შეთანხმების ტექსტიდან იმ სიტყვების ამოღება, რომ მათთან შრომითი ურთიერთობა წყდება დამსაქმებლის 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინების საფუძველზე. მიუხედავად ამისა, დასაქმებულებმა პრეტენზიის გარეშე მოაწერეს ხელი წერილობით შეთანხმებებს მათთან გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შესახებ.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელეებთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა მხარეთა შორის 2013 წლის 31 იანვარს გაფორმებული შეთანხმებების საფუძველზე, შესაბამისად, სწორედ ეს შეთანხმებები წარმოადგენს დასაქმებულებთან დადებული შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის საფუძველს, რაც გათვალისწინებულია შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტით. ამასთან, როგორც ზემოთ აღინიშნა, ხსენებული შეთანხმებების გაუქმება დასაშვებია იმავე საფუძვლებით, რაც ზოგადად გარიგებების ბათილად ცნობისთვისაა დადგენილი სამოქალაქო კოდექსით.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეებს არც სარჩელით, არც დაზუსტებული სარჩელით და არც სააპელაციო საჩივრით არ მოუთხოვიათ 2012 წლის 1 იანვრის შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შესახებ მხარეთა შორის 2013 წლის 31 იანვარს დადებული წერილობითი შეთანხმებების გაუქმება (ბათილად ცნობა). საქმის მასალებით ირკვევა, რომ როგორც დაზუსტებული სარჩელით, ასევე სააპელაციო საჩივრით მოსარჩელეები (აპელანტები) მოითხოვდნენ მხოლოდ დამსაქმებლის 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინებების ბათილად ცნობასა და სამუშაოზე აღდგენას, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომაც სწორედ ამ ფარგლებში დააკმაყოფილა მათი სარჩელი სრულად.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ დამსაქმებლის 2013 წლის 31 იანვრის შეტყობინებების ბათილად ცნობის მიმართ მოსარჩელეებს არ შეიძლება გააჩნდეთ იურიდიული ინტერესი (სსკ-ის 180-ე მუხლი), ვინაიდან, როგორც ზემოთ აღინიშნა, მათთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა არა ამ შეტყობინებების, არამედ მხარეთა შორის 2013 წლის 31 იანვარს გაფორმებული შეთანხმებების საფუძველზე. ამ შეთანხმებების ბათილად ცნობას კი, როგორც ითქვა, მოსარჩელეები არ მოითხოვენ, შესაბამისად, შეუძლებელია ასევე სასამართლომ იმსჯელოს მოსარჩელეთა სამუშაოზე აღდგენის თაობაზე, ვინაიდან გასაჩივრებული არაა მოსარჩელეებთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი - 2012 წლის 1 იანვრის N452 და N453 შრომითი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შესახებ შპს „კავკასუს ონლაინსა“ და დასაქმებულებს შორის 2013 წლის 31 იანვარს დადებული წერილობითი შეთანხმებები.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ხსენებული გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, ვინაიდან საჭირო არაა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე, კერძოდ, პალატას მიაჩნია, რომ შპს “კ.ო”-ს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ზ.ფ-ისა და ვ.ბ-ის სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ, მაშინ მოსარჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა.
ამავე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად, აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.
მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით ირკვევა, რომ კასატორმა თითოეულ სასარჩელო მოთხოვნასთან მიმართებით საკასაციო საჩივარზე გადაიხადა 300 ლარი (სულ 600 ლარი), შესაბამისად, ვინაიდან საბოლოო გადაწყვეტილება მოპასუხის (კასატორის) სასარგებლოდ იქნა გამოტანილი, თითოეულ მოსარჩელეს კასატორის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს 300 ლარის გადახდა ამ უკანასკნელის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 411-ე მუხლით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :
1. შპს “კ.ო”-ს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;
3. ზ.ფ-ისა და ვ.ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;
4. ზ.ფ-ს (პ/ნ …..) შპს “კ.ო”-ს (ს/კ …) სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 300.00 ლარის გადახდა;
5. ვ.ბ-ეს (პ/ნ …...) შპს “კ.ო”-(ს/კ …) სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 300.00 ლარის გადახდა;
6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე
