№ას-747-715-2014 10 მარტი, 2015 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – ნ. ძ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ს. ა.პ. გ-ა“
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 23 მაისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ხელფასის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
სენაკის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა ნ. ძ-მა მოპასუხე შპს „ს. ა.-პ. გ-ის“ მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ, 2002 წლის სახელფასო დავალიანების – 1080 ლარისა და ყოველი დაყოვნებული დღისათვის მიუღებელი ხელფასის – 0.07%-ის ანაზღაურების დაკისრება.
სენაკის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 24 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ძ-ი სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ძ-მა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 23 მაისის განჩინებით:
1. ნ. ძ-ი სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;
2. უცვლელად დარჩა ს. რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
ნ. ძ-ი 2002 წელს მუშაობდა შპს ს. ა.პ. გ-აში, ექიმ-ალერგოლოგად;
შრომითი ხელშეკრულების თანახმად, მას უნდა გაეწია სამედიცინო მომსახურება დადგენილი საზღაურის გადახდით და ყოველთვიურად სალაროში შეეტანა მომსახურების ღირებულება 25%-იანი დატვირთვის პირობებით;
ხელშეკრულების პირობების შესრულების შემთხვევაში, აპელანტი, ყოველთვიურად, მიიღებდა ანაზღაურებას, 90 ლარს;
2003 წლის 1 სექტემბერს საწარმოში ყოველთვიური შესატანი თანხის ოდენობა შემცირდა 12%-მდე და შეადგინა თვეში 128 ლარი, ე.ი აპელანტს შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ანაზღაურების მისაღებად, ყოველთვიურად, უნდა გაეწია, მინიმუმ, 128 ლარის მომსახურება.
შრომითი ხელშეკრულების პირობებს აპელანტი არ ასრულებდა და დადგენილი შესატანი საწარმოში არ შეჰქონდა.
სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ სავსებით სწორად შეაფასა დადგენილი ფაქტები და მართებულად მიუთითა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა 2002-2003 წლებში მოქმედი შრომის კანონთა კოდექსის 81-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, მუშებისა და მოსამსახურეების შრომის ანაზღაურება ხდებოდა დროებლივად, ნარდობლივად, ან შრომის ანაზღაურების სხვა სისტემების მიხედვით.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ნ. ძ-ის შრომის ანაზღაურება დამოკიდებული იყო მის მიერ შესრულებულ სამუშაოზე, ე.ი მისი შრომის ანაზღაურება ხდებოდა ნარდობლივად. შრომის კანონთა კოდექსის 75-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მუშაკისათვის შრომის ანაზღაურება ხდებოდა შრომის ოდენობისა და ხარისხის მიხედვით, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, მუშაკისათვის შრომის ანაზღაურება ხდებოდა შრომის ხელშეკრულებით (კონტრაქტით) დადგენილი წესითა და პირობებით. უდავო იყო, რომ აპელანტი შრომითი ხელშეკრულების პირობებს არაჯეროვნად ასრულებდა და დამქირავებელი მას ხელფასს უხდიდა შესრულებული სამუშაოს ოდენობის შესაბამისად. ამის გამო, საწარმოსათვის დამატებითი გადასახდელის დაკისრების საფუძვლები არ არსებობდა.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა, რომ მას ანაზღაურება ეკუთვნოდა სადაზღვევო ფონდის მიერ გამოყოფილი თანხიდან, რამდენადაც იმ დროისათვის მოქმედი სამედიცინო დახმარების სახელმწიფო პროგრამებით ექიმ-ალერგოლოგის მომსახურება არ ფინანსდებოდა, ამიტომ, ამ პროგრამების საფუძველზე დამქირავებელი აპელანტს ხელფასს ვერ გადაუხდიდა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლო იყო და დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ნ. ძ-მა.
საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:
სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ კასატორს ხელფასი არ ეკუთვნოდა ჯანდაცვის მინისტრის 2001 წლის №... ბრძანებისა და 2001 წლის ხელშეკრულების შესაბამისად, უსაფუძვლოა. რაც შეეხება 2002 წლის 1 მაისის ხელშეკრულებას, იგი შეგნებულად „დამახინჯებულია“ და იმ მიზანს ემსახურებოდა, რომ რ.უ-ს ექიმი სპეციალისტებისათვის გამოყოფილი თანხები მიეთვისებინა.
სასამართლო განჩინებაში არ ეყრდნობა ჯანდაცვის მინისტრის 2001 წლის 25 იანვრის №….. და 2002 წლის 11 აპრილის №….. ბრძანებებს, აგრეთვე, რ.უ-ს 2001 წლის ხელშეკრულებას, რომელთა საფუძველზე კასატორს ყოველთვიურად ხელფასის სახით 100 ლარი ეკუთვნის. კასატორის შენატანები, 0 ლარი, იმას ნიშნავს, რომ იგი პაციენტებს უფასოდ იღებდა, ხოლო გარკვეული თანხა, რომელიც სახელფასო უწყისშია ასახული, ის თანხაა, რომელსაც ავადმყოფი ცნობების გაცემის და არა მკურნალობის დროს იხდიდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში ამ ნორმის გამოყენების წინაპირობა არ არსებობს, ვინაიდან კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ნ.ძ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე