საქმე №ას-878-840-2014 26 მარტი, 2015 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – გ. ბ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ო-ი (მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების დარეგისტრირება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
გ. ბ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. ო-ის მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავ ნივთზე ნ. ო-ის საკუთრების უფლების გაუქმება და მოსარჩელის სახელზე მისი აღრიცხვა.
მოსარჩელემ განმარტა, რომ მოპასუხისადმი განსაკუთრებული ნდობის საფუძველზე მას გადასცა სადავო ქონების მართვის უფლებამოსილების მიმნიჭებელი სანოტარო აქტი. ნ. ო-ს უფლება ჰქონდა, განეკარგა უძრავი ნივთი მხოლოდ საკუთრების მიმნდობის უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დასაცავად 2012 წლის 4 მარტამდე. აღნიშნული ვადის გასვლის მიუხედავად, მოპასუხემ მოსარჩელეს ქონება არ დაუბრუნა და გ.ბ-ის ინტერესების საწინააღმდეგოდ განკარგა.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მხარეები იმყოფებოდნენ არარეგისტრირებულ ქორწინებაში. სადავო ბინა ირიცხებოდა მოსარჩელის მამის საკუთრებად. გ.ბ-ს სურდა მისი გასხვისება, რის დასტურადაც მიღებული ჰქონდა თანხა ბეს სახით. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ნ. ო-ი მოაგვარებდა ბინის ირგვლივ არსებულ პრობლემებს, რის სანაცლოდაც მოსარჩელემ სადავო უძრავი ნივთი აჩუქა მოპასუხის შვილს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ქ. თბილისში, მ-ის ქუჩა №21-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე ს/კ №........ გაუქმდა ნ. ო-ის საკუთრების უფლება და უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით აღირიცხა გ. ბ-ის სახელზე, რაც მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და გ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2011 წლის 4 მარტს გ. ბ-მა გასცა სანოტარო წესით დამოწმებული მინდობილობა მოპასუხე ნ. ო-ის სახელზე ქ.თბილისში, მ-ის ქ. №21-ში მდებარე უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ.
მინდობილობის მეორე წინადადებაში მითითებულია შემდეგი: „ამ მინდობილობით მინდობილ მესაკუთრეს უფლება აქვს, დაარეგისტრიროს სამკვიდრო მოწმობა საჯარო რეესტრში, მიიღოს ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, გამიჯნოს, რის შემდეგ გაყიდოს, დადოს ნებისმიერი სახის სამოქალაქო გარიგება, რომელსაც შემდეგ მოჰყვება მინდობილი საკუთრების მესაკუთრის შეცვლა.“ ამავე მინდობილობის მეექვსე წინადადებაში კი აღნიშნულია, რომ „მინდობილ მესაკუთრეს უფლება არა აქვს, მინდობილი საკუთრება თავისი შეხედულებისამებრ გადასცეს სხვა პირებს“.
სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ მინდობილობის მეორე წინადადებით მინიჭებული უფლებამოსილების მიუხედავად, რომლითაც მოპასუხეს უფლება ჰქონდა, დაედო ნებისმიერი სახის სამოქალაქო გარიგება, რომელსაც შედეგად მოჰყვებოდა სადავო უძრავ ქონებაზე მესაკუთრის შეცვლა, მინდობილობის მეექვსე წინადადების ჩანაწერი არის ამკრძალავი ხასიათის და გამორიცხავს წარმომადგენლის მიერ ამგვარი გარიგებების დადების შესაძლებლობას თავისი შეხედულებისამებრ, ანუ მარწმუნებლის ნებართვის გარეშე.
საჯარო რეესტრის თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექაღრიცხვის არქივის მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავი ქონება აღრიცხული იყო პ. ბ-ის სახელზე, რომლიც იყო მოსარჩელე გ. ბ-ის მამა.
მხარეთა განმარტებითა და საქმის მასალებით სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ სამკვიდრო მოწმობის მიღება და ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავი ქონების მოსარჩელის სახელზე საკუთრების უფლებით აღრიცხვა მოსარჩელის მიერ გაცემული წარმომადგენლობის (მინდობილობის) საფუძველზე უზრუნველყო ნ. ო-მა. უძრავ ქონებაზე მოსარჩელე გ. ბ-ის საკუთრების უფლება აღირიცხა 2011 წლის 19 მაისს.
2011 წლის 22 ივნისს ნ. ო-მა, როგორც გ. ბ-ის წარმომადგენელმა 2011 წლის 4 მარტს გაცემული მინდობილობის საფუძველზე გააფორმა ჩუქების ხელშეკრულება, რომლითაც გ. ბ-ის კუთვნილი ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავი ქონება აჩუქა ი. ჯ-ს.
2011 წლის 12 აგვისტოს ი. ჯ-ს (მჩუქებელი) და ნ. ო-ს (დასაჩუქრებული) შორის დაიდო საცხოვრებელი სახლის ჩუქების ხელშეკრულება, რომლითაც სადავო უძრავი ქონება ი. ჯ-მა აჩუქა ნ. ო-ს. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით აღირიცხა ნ. ო-ის სახელზე. უდავოა, რომ ი. ჯ-ი არის ნ. ო-ის შვილი.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ გ. ბ-ი მოპასუხე ნ. ო-ის წინააღმდეგ აღძრული სარჩელით ითხოვს ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავ ნივთზე ნ. ო-ის საკუთრების უფლების გაუქმებას და უძრავი ქონების გ. ბ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით აღრიცხვას.სწორედ აღნიშნული სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში იმსჯელა პირველი ინსტანციის სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას.
სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა აგებულია რა დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპებზე, პირის დარღვეული ან სადავოდ ქცეული უფლების დაცვა ამავე პირის ნებაზეა დამოკიდებული. მხარეები სამოქალაქო სამართალწარმოებაში თვითონვე განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის შეტანის შესახებ (სამოქალაქო საპროცესო კოექსის მე-3-4-ე მუხლები), რაც კანონის მოთხოვნათა დაცვით (ამავე კოდექსის 178-ე მუხლი) უნდა აისახოს მხარეთა მიერ სასამართლოში წარდგენილ სარჩელში.
ამასთან, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლი დისპოზიციურობის პრინციპის ერთ-ერთი კონკრეტული გამოვლინებაა. სასამართლო, სამოქალაქო საქმის განხილვისას შებოჭილია მხარეთა მოთხოვნებით და მას არა აქვს უფლება, იმსჯელოს იმ საკითხებზე, რაც სარჩელით არ არის განსაზღვრული. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს სადავო უძრავ ნივთზე ნ. ო-ის საკუთრების უფლების გაუქმება და უძრავი ქონების გ. ბ-ის სახელზე აღრიცხვა. ამასთან, სარჩელით სადავოდ გამხდარი არ არის თავად საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველი.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მოსარჩელეს არ მოუთხოვია 2011 წლის 22 ივნისის ნ. ო-ის, როგორც გ. ბ-ის წარმომადგენლის მიერ გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, რომლითაც თავდაპირველად განიკარგა გ. ბ-ის სახელზე რიცხული უძრავი ქონება. სასარჩელო მოთხოვნას არ წარმოადგენს არც ამჟამად საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ. ო-ის სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძვლის – 2011 წლის 12 აგვისტოს ი. ჯ-სა და ნ. ო-ს შორის გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა. ამასთან, წინამდებარე საქმეში მოპასუხედ ზემოაღნიშნული ჩუქების ხელშეკრულებების მხარე – ი. ჯ-ი ჩართული არ ყოფილა.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს ქონების საკუთრებაში გადაცემის ისეთ ხელშეკრულებებს, როგორიცაა ნასყიდობა, ჩუქება, სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულება, სესხი, გაცვლა. ეს ხელშეკრულებები განკარგვითი ხასიათისაა და შედეგად მხარისათვის (შემძენისათვის) საკუთრების უფლების გადაცემას იწვევს. უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების გადაცემისათვის კანონი სპეციალურ წესებს ადგენს, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 183-ე, 323-ე მუხლების თანახმად, სანივთო სამართლებრივი გარიგებიდან წარმოშობილი უფლება ექვემდებარება საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას. პირი ვერ ჩაითვლება უძრავ ქონებაზე სანივთო უფლების მქონედ, თუ აღნიშნული უფლებები რეგისტრირებული არ არის საჯარო რეესტრში. სანივთო-სამართლებრივი უფლების მოპოვების კონსტატაცია საჯარო რეესტრში საკანონმდებლო დანაწესია და, პირველ რიგში, მესამე პირთა უფლებების დაცვასა და სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობას ემსახურება.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საჯარო რეესტრში უფლების რეგისტრაციის გაუქმება წარმოადგენს უძრავ ნივთზე საკუთრების გადაცემის გარიგების ბათილად ცნობის თანმდევ შედეგს და საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლის ნამდვილობის პირობებში არ არსებობს საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის გაუქმების, როგორც დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
ამასთან, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მიკუთვნებითი სარჩელი, რომლითაც უშუალოდ მიიღწევა მატერიალურ-სამართლებრივი შედეგი, მოიცავს აღიარებით მოთხოვნასაც და იმპერატიულად არაა აუცილებელი აღიარებითი მოთხოვნის დაყენება, ასევე არსებობს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ განსახილველ შემთხვევაში გ. ბ-ის კუთვნილი უძრავი ქონება თავდაპირველად განიკარგა 2011 წლის 22 ივნისის ჩუქების ხელშეკრულებით, რომლითაც უძრავი ქონება საკუთრებაში გადაეცა ი. ჯ-ს, ხოლო მოგვიანებით, – 2011 წლის 12 აგვისტოს ი. ჯ-სა და ნ. ო-ს შორის გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულებით, რომლის საფუძველზეც უძრავი ნივთის მესაკუთრედ საჯარო რეესტრში აღირიცხა ნ. ო-ი. ამდენად, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების დაბრუნების – საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მოთხოვნა მოიცავს რეგისტრაციის საფუძვლის ბათილობის მოთხოვნასაც, სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ საპროცესო სამართლის ნორმები ირღვევა, ვინაიდან 2011 წლის 22 ივნისისა და 2011 წლის 12 აგვისტოს ჩუქების ხელშეკრულების მხარე – ი. ჯ-ი, რომელიც ერთ შემთხვევაში წარმოადგენდა დასაჩუქრებულს, ხოლო მეორე შემთხვევაში – მჩუქებელს, წინამდებარე საქმეში მოპასუხედ ჩართული არ ყოფილა. სწორედ ი. ჯ-ია ის პირი, რომლისაგანაც გადაეცა საკუთრების უფლება საბოლოოდ ნ. ო-ს.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე, 393-ე და 394-ე მუხლების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ გადაწყვეტილების არასწორად მიღება გულისხმობს საკუთრების რეგისტრირებული უფლების გაუქმებას უფლების წარმოშობის საფუძვლის ბათილობის გარეშე, ხოლო იმ შემთხვევაში კი, თუ მივიჩნევთ, რომ არსებული მოთხოვნა მოიცავდა ბათილობასაც, დარღვევას წარმოადგენს სადავო გარიგების მხარის მონაწილეობის გარეშე გარიგების ბათილობაზე მსჯელობა.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გ. ბ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლიანობის საფუძვლების შემოწმება შეუძლებელია.
სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლების განხილვისას სააპელაციო სასამართლოს უნდა შეემოწმებინა, არსებობდა თუ არა ყველა ის სამართლებრივი წინაპირობა, რაც აუცილებელია სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლის, 51-ე მუხლის მეორე ნაწილის, 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის, მე-2 მუხლის, 107-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 52-ე მუხლის, 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 111-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 54-ე და 524-ე მუხლების გამოყენებისას.
კასატორმა აღნიშნა, რომ სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა საკუთრების დაბრუნება, უძრავ ნივთებზე კი მითითებული შედეგი მიიღწევა მოპასუხის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის გაუქმების და მოსარჩელის საკუთრების უფლების რეგისტრაციით, სააპელაციო სასამართლომ არ მიაქცია ყურადღება იმ გარემოებას, რომ დავის პერიოდში მოპასუხეა სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრე და არა ი. ჯ-ი, რომლის მონაწილეობის გარეშე, გადაწყვეტილების გამოტანა სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია გადაწყვეტილების უსწორობად.
კასატორმა სარჩელი აღძრა და მოპასუხედ მიუთითა ის პირი, ვის მიმართაც არსებობს მოთხოვნა. გ.ბ-ს კი, მოთხოვნა წარმოეშვა ნ. ო-ის მიმართ, ვის სახელზეც იყო საკუთრება აღრიცხული და ვისაც მიანდო ქონება. ამასთან, სადავო ნივთი დავის მიმდინარეობის პერიოდში ი. ჯ-ის სახელზე აღრიცხული არ ყოფილა და მის მიმართ მოთხოვნა ვერ წარმოიშობოდა.
მხარის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში არ აქვს მითითებული კანონის ის ნორმები, რომელზე დაყრდნობითაც მივიდა დასკვნამდე, რომ საქმეში მოპასუხედ უნდა ჩართულიყო ი. ჯ-ი და სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების დაბრუნების – საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მოთხოვნა შესაძლებელია მხოლოდ და მხოლოდ რეგისტრაციის საფუძვლის ბათილობის მოთხოვნისას. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს არ დაუკონკრეტებია, თუ რატომ მიიჩნია, რომ არსებობდა საპროცესო ნორმების დარღვევა.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ თავად მოპასუხემ არ მიიჩნია საჭიროდ ი. ჯ-ის მოპასუხედ ჩართვა, მას არ გამოუთქვამს პრეტენზია გაჩუქებულ ნივთთან დაკავშირებით. ამასთან, ი. ჯ-ის უფლებების დარღვევაზე მსჯელობისას პალატას არ შეუფასებია, რომ დარღვეულია მოსარჩელის საკუთრების უფლება, რომელიც მას კანონიერად აქვს მიღებული მემკვიდრეობის საფუძველზე.
სამართლებრივ დასაბუთებულობაში სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის თანახმად, ყოველი დავა, რომელიც დაკავშირებული იქნება საკუთრებასთან ითვალისწინებს დავის განხილვაში ყველა იმ მესაკუთრის მოპასუხის სახით ჩართვას, რომელიც აღრიცხული იყო ამ ნივთთან დაკავშირებით მესაკუთრის უფლებით, მაგრამ ამ მსჯელობის დასასაბუთებლად სააპელაციო სასამართლოს არ მიუთითებია კონკრეტულ სამართლის ნორმებზე.
კასატორმა მიიჩნია, რომ ჩუქების ხელშეკრულების ფორმის გამოკვლევისას სააპელაციო სასამართლოს არ დაუდგენია, თუ ვის მიერ იყო დადებული ჩუქების ხელშეკრულება, რამდენად უფლებამოსილი იყო ნ.ო-ი, გაესხვისებინა გ.ბ-ის კუთვნილი ქონება, ამის შესახებ მსჯელობა შემოიფარგლება მხოლოდ სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლზე მითითებით.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 16 სექტემბრის განჩინებით გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ. ბ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2011 წლის 4 მარტს გ. ბ-მა გასცა სანოტარო წესით დამოწმებული მინდობილობა მოპასუხე ნ. ო-ის სახელზე ქ.თბილისში, მ-ის ქ. №21-ში მდებარე უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ.
მინდობილობის მეორე წინადადებაში მითითებულია შემდეგი: „ამ მინდობილობით მინდობილ მესაკუთრეს უფლება აქვს, დაარეგისტრიროს სამკვიდრო მოწმობა საჯარო რეესტრში, მიიღოს ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, გამიჯნოს, რის შემდეგ გაყიდოს, დადოს ნებისმიერი სახის სამოქალაქო გარიგება, რომელსაც შემდეგ მოჰყვება მინდობილი საკუთრების მესაკუთრის შეცვლა.“ ამავე მინდობილობის მეექვსე წინადადებაში კი აღნიშნულია, რომ „მინდობილ მესაკუთრეს უფლება არა აქვს, მინდობილი საკუთრება თავისი შეხედულებისამებრ გადასცეს სხვა პირებს“.
სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ მინდობილობის მეორე წინადადებით მინიჭებული უფლებამოსილების მიუხედავად, რომლითაც მოპასუხეს უფლება ჰქონდა, დაედო ნებისმიერი სახის სამოქალაქო გარიგება, რომელსაც შედეგად მოჰყვებოდა სადავო უძრავ ქონებაზე მესაკუთრის შეცვლა, მინდობილობის მეექვსე წინადადების ჩანაწერი არის ამკრძალავი ხასიათის და გამორიცხავს წარმომადგენლის მიერ ამგვარი გარიგებების დადების შესაძლებლობას თავისი შეხედულებისამებრ, ანუ მარწმუნებლის ნებართვის გარეშე.
საჯარო რეესტრის თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექაღრიცხვის არქივის მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავი ქონება აღრიცხული იყო პ. ბ-ის სახელზე, რომლიც იყო მოსარჩელე გ. ბ-ის მამა.
მხარეთა განმარტებითა და საქმის მასალებით სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ სამკვიდრო მოწმობის მიღება და ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავი ქონების მოსარჩელის სახელზე საკუთრების უფლებით აღრიცხვა მოსარჩელის მიერ გაცემული წარმომადგენლობის (მინდობილობის) საფუძველზე უზრუნველყო ნ. ო-მა. უძრავ ქონებაზე მოსარჩელე გ. ბ-ის საკუთრების უფლება აღირიცხა 2011 წლის 19 მაისს.
2011 წლის 22 ივნისს ნ. ო-მა, როგორც გ. ბ-ის წარმომადგენელმა 2011 წლის 4 მარტს გაცემული მინდობილობის საფუძველზე გააფორმა ჩუქების ხელშეკრულება, რომლითაც გ. ბ-ის კუთვნილი ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავი ქონება აჩუქა ი. ჯ-ს.
2011 წლის 12 აგვისტოს ი. ჯ-ს (მჩუქებელი) და ნ. ო-ს (დასაჩუქრებული) შორის დაიდო საცხოვრებელი სახლის ჩუქების ხელშეკრულება, რომლითაც სადავო უძრავი ქონება ი. ჯ-მა აჩუქა ნ. ო-ს. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით აღირიცხა ნ. ო-ის სახელზე. უდავოა, რომ ი. ჯ-ი არის ნ. ო-ის შვილი.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ გ. ბ-ი მოპასუხე ნ. ო-ის წინააღმდეგ აღძრული სარჩელით ითხოვს ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№21-ში მდებარე უძრავ ნივთზე ნ. ო-ის საკუთრების უფლების გაუქმებას და უძრავი ქონების გ. ბ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით აღრიცხვას.სწორედ აღნიშნული სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში იმსჯელა პირველი ინსტანციის სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ გ. ბ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გ. ბ-ისა და ე. ნ-ის მიერ 2014 წლის 29 ივლისს №77 საგადახდო დავალებით გადახდილი 1000 ლარის 70% – 700 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ გ. ბ-ს (პირადი №) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გ. ბ-ისა და ე. ნ-ის მიერ 2014 წლის 29 ივლისს №77 საგადახდო დავალებით გადახდილი 1000 ლარის 70% – 700 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი
მოსამართლეები: ბ. ალავიძე
ნ. ბაქაქური
