საქმე №ას-912-874-2014 19 მარტი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ბაქაქური, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. ა-ის კანონიერი წარმომადგენლები: გ. ა-ი და მ. ა-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ლ. რ-ის კლინიკა“, ლ.ნ-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 06 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ა-ის კანონიერმა წარმომადგენლებმა: გ. ა-მა და მ. ა-მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში მოპასუხეების: შპს „ლ. რ-ის კლინიკისა“ და ლ. ნ-ის მიმართ, რომლითაც მოითხოვეს გ. ა-ის სასარგებლოდ შპს „ლ. რ-ის კლინიკისა“ და ლ. ნ-თვის: 1. ნ. ა-ის მკურნალობისათვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების დაკისრება 27 570 ლარის ოდენობით; 2. ნ. ა-ის მკურნალობისათვის შეძენილი მედიკამენტების, მასალებისა და მგზავრობისათვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების დაკისრება 10 000 ლარის ოდენობით; 3. მორალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრება 30 000 აშშ დოლარის ოდენობით; 4. ნ. ა-ის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით 15 000 აშშ დოლარის და 5 800 ლარის ანაზღაურების დაკისრება. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მითითებულია, რომ ნ. ა-მა, რომელიც დაავადებულია ცერებრალური დამბლით 2010 წლის 23 ნოემბერს მკურნალობა დაიწყო შპს „ლ. რ-ის კლინიკაში“ მკურნალ - ლ.ნ-ესთან, რომლის დაპირებით ნ. ა-ი შეძლებდა დამოუკიდებლად გაადადგილებას. სამ თვიანი არასათანადო მკურნალობის შედეგად ნ. ა-მა ნაცვლად ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებისა განიცადა ტანჯვა, მისი ფსიქოლოგიური და მორალური მდგომარეობა გაუარესდა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მოსარჩელეები არ იმყოფებოდნენ სამართლებრივ ურთიერთობაში შპს „ლ. რ-ის კლინიკასთან“. მართალია ნ. ა-ი მკურნალობას გადიოდა საზოგადოების კუთვნილ შენობაში და მას მკურნალობას უწევდა ლ.ნ-ე, თუმცა ეს უკანასკნელი არ იყო დასაქმებული საზოგადოებაში, მას მხოლოდ ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე დროებით სარგებლობაში ჰქონდა გადაცემული საზოგადოების კუთვნილი ფართი. ამასთან, მოპასუხეებმა განმარტეს, რომ ნ. ა-ის დაავადება (ბავშვთა ცერებრალური დამბლა) განეკუთვნებოდა განუკურნებელ დაავადებას, რომლისგანაც განკურნებას ლ.ნ-ე არ დაპირდებოდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით ნ. ა-ის კანონიერი წარმომადგენლების: გ. ა-ისა და მ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ნ. ა-ის კანონიერი წარმომადგენლების: გ. ა-ისა და მ. ა-ის მიერ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 06 ივნისის განჩინებით ნ. ა-ის კანონიერი წარმომადგენლების: გ. ა-ისა და მ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილება.

მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ 1996 წლის 10 თებერვალს დაბადებული ნ. ა-ი დაავადებულია ცერებრალური დამბლით. 2010 წლის 23 ნოემბერს ნ. ა-ი სამკურნალოდ მიიყვანეს ლ.ნ-ესთან ქ. თბილისში, რ-ის ქ. №7-ში, შპს ,,რ-ის კლინიკაში“, სადაც ლ.ნ-ე მას მკურნალობდა ტრადიციული სამკურნალო მეთოდით. მკურნალობის მიზნით გ. ა-მა გადაიხადა 27 570 ლარი.

წარმოდგენილი სარჩელით მხარეებმა სადავო გახადეს მკურნალობის შედეგი. მკურნალობის შედეგთან დაკავშირებული მოსარჩელეთა პოზიცია თბილისის სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა, იმ საფუძვლით რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მხარეთა შეთანხმების საგანი, სახელდობრ, ის გარემოება, რომ მხარეთა შეთანხმებას ნ. ა-ის დამოუკიდებლად გადაადგილება წარმოადგენდა. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხულ მოწმეთა (ი. თ-ე, ა. კ-ი და ა. ბ-ი) ჩვენებები და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 140-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან და 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილიდან გამომდინარე განმარტა, რომ მოწმე არის პირი, რომელიც ფაქტის უშუალო თვითმხილველია. კონკრეტულ შემთხვევაში, მოწმის სტატუსით დაკითხული არცერთი პირი არ ესწრებოდა გ. ა-სა და ლ. რ-ს შორის შეთანხმებას. მხარეთა შორის შეთანხმების დადგენისა და შეფასებისათვის კი, სასამართლოს მოსაზრებით, საკმარისი არ იყო მოწმე ა. ბ-ის ჩვენება იმის შესახებ, რომ მკურნალობის პროცესში ლ.ნ-ემ განაცხადა, რომ ,,ნ-ის ფეხზე უნდა გაევლო“. პალატის განმარტებით, მოწმის ჩვენების გამოკვლევისა და შეფასებისთვის ასევე მნიშვნელოვანი იყო იმის დადგენა, თუ რა დამოკიდებულება ჰქონდა მას საქმეში მონაწილე პირებთან. მოცემულ საქმეზე დადგენილი იყო, რომ ა. ბ-ი იყო მოსარჩელის მეგობარი. მოცემულ დავაში ის წარმოადგენდა შედეგით დაინტერსებულ პირს და მისი, როგორც მოწმის ჩვენება ვერ იქნებოდა გაზიარებული, რადგან მისი ახსნა-განმარტება არასარწმუნო და ამავდროულად, არასაკმარისი იყო ვინაიდან იგი არ ესწრებოდა მხარეთა შორის შეთანხმების პროცესს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ა-ის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების შესახებ ფაქტობრივი გარემოება საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, კერძოდ, არ დგინდებოდა მკურნალობის შედეგად ნ. ა-ის ჯანმრთელობის (ფიზიკური და ფსიქიკური) მდგომარეობის გაუარესების ფაქტი. ამ თვალსაზრისით, სასამართლომ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი შპს ,,ჯანმრთელობა ყველასათვის“ დირექტორის 2012 წლის 13 იანვრის ცნობა იმის შესახებ, რომ ნ. ა-ი აღრიცხვაზე იმყოფებოდა პოლიკლინიკაში დიაგნოზით: ბავშვთა ცერებრალური დამბლა, სპასტიური ტეტრაპლეგია. 2011 წლის 07 ნოემბერს ბინაზე გამოძახებით კონსულტირებული იქნა ექიმ ლ. ნ-ის მიერ. დაესვა დიაგნოზი: სპასტიური ტეტრაპლეგია, ასტენური სინდრომი. დაენიშნა შესაბამისი მკურნალობა; ლ. ნ-ის მიერ 2011 წლის 7 ნოემბრის ჩანაწერებში აღნიშნული იყო, რომ ბავშვთან კონტაქტში შესვლა გაუძნელდა, არ ჰქონდა ლაპარაკის სურვილი, გამოთქვამდა უიმედობას, რომ ვერასოდეს ვერ გაივლიდა, გამოხატულია აპათია, კუნთთა ტონუსი კიდურებში მომატებულია, მსხვილ სახსრებში აღენიშნება კონტრაქტურები, დამოუკიდებლად გადაადგილება არ შეუძლია, ზედა კიდურების მოძრაობები - დისკოორდინირებულია, ვერ ინარჩუნებს ვერტიკალიზაციას.

2012 წლის 07 იანვრის შპს ,,ა. კ-ის“ მიერ გაცემული ცნობით ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ, პაციენტის მოკლე ანამნეზში მითითებულია, რომ პაციენტს აღენიშნება ბავშვთა ცერებრალური დამბლა. მკურნალობდა ნევროპათოლოგთან და ფიზიოთერაპევტთან. შეზღუდულია მეტყველება და აქტიური გადაადგილება, გამოხატულია მკვეთრი ტერასპასტიკა კისრის და მიმიკური კუნთების ჩართვით.

საქმეში წარმოდგენილია 2011 წლის 21 ივნისის გაცემული ცნობა შარდის ანალიზის შესახებ, სადაც მითითებულია, რომ რეაქცია სისხლზე არის დადებითი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ზემოთ მითითებული წერილობითი მტკიცებულებები შეიცავდა ინფორმაციას პაციენტის დიაგნოზთან დაკავშირებით. ექიმ ლ. ნ-ის ჩანაწერებში ასევე გადმოცემული იყო პაციენტის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა. ამ მტკიცებულებებით არ დგინდებოდა ლ. ნ-ის მიერ ჩატარებული მკურნალობის შედეგად პაციენტის ფიზიკური და ფსიქიკური მდგომარეობის გაუარესების ფაქტი. აღნიშნული ფაქტი ასევე არ დასტურდებოდა ასოციაცია ,,გ-ის ინვალიდთა კლუბის“ თავმჯდომარის თ. ბ-ის მიერ შესრულებული ნ. ა-ის დახასიათებით, რომელშიც აღნიშნულია, რომ ნ. ა-ი 2 წლის განმავლობაში, ვიდრე სამკურნალოდ წაიყვანდნენ, დადიოდა ,,გ-ის ინვალიდთა კლუბთან“ არსებულ დღის ცენტრში. ნ. ა-ი იყო საკმაოდ კომუნიკაბელური, ადვილად შედიოდა კონტაქტში როგორც თანატოლებთან, ასევე უფროსებთან. საუბრის დაწყებისას იჩენდა ინიციატივას და დიალოგშიც იღებდა მონაწილეობას. ხშირად გამოიდიოდა ცენტრის მიერ მოწყობილ ზეიმებზე.

ზემოთდადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების მიზნით თბილისის სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე - 317-ე მუხლებით. ასევე, 394-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლის თანახმად, მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის. სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. 413-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევებში დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისთვისაც.

ზემოთმოხმობილ ნორმათა ანალიზიდან გამომდინარე, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ კრედიტორის უფლება მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება გამომდინარეობს ხელშეკრულებიდან და გულისხმობს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობის დარღვევით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებას. ვალდებულების დარღვევისათვის სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება გულისხმობს მოვალეზე კანონით დადგენილი წესით ქონებრივ ზემოქმედებას. სამოქალაქო ურთიერთობის მონაწილე, რომელიც არღვევს ვალდებულებას, პასუხს აგებს დაზარალებული პირის წინაშე. პალატის განმარტებით, მხარეთა ინტერესების სამართლიანი დაბალანსება სამოქალაქო საპროცესო სამართალში დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპების აღიარებით ვლინდება. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის შესაბამისად, მხარეები თვითონ განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამდენად, მხარეები წარადგენენ ფაქტობრივ გარემოებებს, ხოლო სასამართლო იხილავს და იკვლევს მხოლოდ იმ ფაქტებს, რომლებიც პროცესის მონაწილე მხარეთა მიერ არის წარმოდგენილი. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით მოცემულ შემთხვევაში, წარმოდგენილი სარჩელი ემყარებოდა იმ გარემოებას, რომ ნ. ა-ისათვის გაწეული მკურნალობით ვერ იქნა მიღწეული ის შედეგი, რაზედაც მხარეთა შორის არსებობდა შეთანხმება. ასევე იმ გარემოებას, რომ სამკურნალო ღონისძიებების ჩატარების შედეგად მოსარჩელის ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესდა. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მხარეთა შორის არსებობდა სახელშეკრულებო ურთიერთობა, რომლის საფუძველზეც ლ.ნ-ემ მომსახურება გაუწია ნ. ა-ს ტრადიციული სამკურნალო მეთოდით. თუმცა, საქმის მასალებით არ დადასტურდა მხარეთა შეთანხმება, იმის თაობაზე, რომ მკურნალობის შედეგად ნ. ა-ი შეძლებდა დამოუკიდებლად გადაადგილებას. ასევე ის გარემოება, რომ სამკურნალო ღონისძიებების ჩატარების შედეგად მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საქმეთა პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. ა-ის კანონიერმა წარმომადგენლებმა: გ. ა-მა და მ. ა-მა, რომლითაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის განმარტებით, მხარეებს შორის გაფორმდა ნარდობის ხელშეკრულება, რომელიც ხელშეკრულების ორივე მხარეს აკისრებდა უფლებებსა და მოვალეობებს. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეთა მხრიდან შესრულდა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, რაც მკურნალობის ანაზღაურებაში მდგომარეობდა, ხოლო მოპასუხემ არ შეასრულა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, რაც ნ. ა-ის მდგომარეობის გაუმჯობესებას (დამოუკიდებლად გადაადგილების უნარის აღდგენა) გულისხმობდა. პირიქით, მკურნალობის 3-თვიანი კურსის შედეგად უფრო დამძიმდა ნ. ა-ის მდგომარეობა.

კასატორები ასევე არ ეთანხმებიან საქმის განმხილველი სასამართლოს შეფასებას იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელეებმა მოიწონეს შესრულებული სამუშაო და განმარტავენ, რომ ელექტრონული სახით განხორციელებული ჩანაწერი, რომლის საფუძველზეც სასამართლომ მოწონებულად მიიჩნია შესრულებული სამუშაო ასახავს მხოლოდ მკურნალობის მიმდინარეობის მოწონებას და არა დაპირებულის შედეგის მოწონებას, ხოლო მიმდინარე მკურნალობა და მკურნალობის შედეგი ერთმნიშვნელოვად სხვადასხვა ცნებებია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 19 სექტემბრის განჩინებით ნ. ა-ის კანონიერი წარმომადგენლების: გ. ა-ისა და მ. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ა-ის კანონიერი წარმომადგენლების: გ. ა-ისა და მ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი პრეტენზიას აცხადებს 1996 წლის 10 თებერვალს დაბადებული ნ. ა-ის მკურნალობის შედეგისა და მკურნალობის შედეგად მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო.

აღნიშნულთან დაკავშირებით თბილისის სააპელაციო სასამართლოში დადგენილია ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ 1996 წლის 10 თებერვალს დაბადებული ნ. ა-ი დაავადებულია ცერებრალური დამბლით. 2010 წლის 23 ნოემბერს ნ. ა-ი სამკურნალოდ მიიყვანეს ლ.ნ-ესთან, ქ. თბილისში, რ-ის ქ. №7-ში, შპს ,,რ-ის კლინიკაში“, სადაც ლ.ნ-ე მას მკურნალობდა ტრადიციული სამკურნალო მეთოდით. მკურნალობის მიზნით მოსარჩელე - გ. ა-მა (ნ. ა-ის მამა) გადაიხადა 27 570 ლარი.

მოცემულ საქმეზე არ არის დადასტურებული ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შეთანხმების საგანს წარმოადგენდა ნ. ა-ის დამოუკიდებლად გადაადგილების მიღწევა. საქმის მასალებით არც ის ფაქტობრივი გარემოებაა დადასტურებული, რომ მკურნალობის შედეგად გაუარესდა ნ. ა-ის ჯანმრთელობის (ფიზიკური და ფსიქიკური) მდგომარეობა.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების იურიდიული კვალიფიკაციისათვის თბილისის სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე - 317-ე მუხლებით. 394-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლითაც რეგულირებულია კრედიტორის მოთხოვნის უფლება აანაზღაუროს ვალდებულების დარღვევით გამოწვეული ზიანი. სასამართლომ ასევე იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე - 413-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და იმის გათვალისწინებით, რომ საქმის მასალებით არ დადასტურდა მხარეთა შეთანხმება, მკურნალობის შედეგად ნ. ა-ის დამოუკიდებლად გადაადგილების უნარის აღდგენისა და სამკურნალო ღონისძიებების ჩატარების შედეგად მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესების თაობაზე სარჩელი მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრების თაობაზე დაუსაბუთებლად მიიჩნია.

კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა დამატებით მიუთითებს, რომ სამოქალაქო სამართლით დაშვებულია ვალდებული პირის პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლება კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსი ადგენს, რომ მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის (394-ე მუხ.). ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში, დავის საგანია სახელშეკრულებო ზიანის ანაზღაურება, რომელიც რეგულირებულია სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლით, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივი კვალიფიკაციისათვის კი, განმსაზღვრელია გაირკვეს, რა იურიდიული ფაქტი უდევს საფუძვლად ზიანის წარმოშობას - სახელშეკრულებო პირობათა დარღვევა, რაც მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-4 და 102-ე მუხლებიდან გამომდინარე მოსარჩელების საპროცესო ვალდებულებას წარმოადგენდა, ეს იმას ნიშნავს, რომ მოსარჩელეებს უნდა ემტკიცებინათ, რომ მხარეთა შეთანხმების საგანს წარმოადგენდა ნ. ა-ის დამოუკიდებლად გადაადგილების მიღწევა, რაც მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში დადასტურებული არ არის.

რაც შეეხება მორალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნას, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მორალური ზიანის სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენს მორალური ზიანის არსებობა. იგი ნიშნავს ადამიანის ფსიქიკის სფეროში ნეგატიური ცვლილებების არსებობას, რაც გამოიხატება ფიზიკურ და სულიერ ტანჯვაში. ამ გარემოების მტკიცების ტვირთი ეკისრება მოსარჩელეს, სარჩელი ასევე უნდა შეიცავდეს ზიანის მიმყენებლის ბრალეულობის დასაბუთებასაც. რამდენადაც განსახილველ შემთხვევაში არც მოპასუხეთა მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედების და ამ ქმედებით ნ. ა-ისათვის ზიანის მიყენების არსებობის შესახებ გარემოებები დადასტურდა, სარჩელი, როგორც მატერიალური, ასევე მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში, სწორად იქნა მიჩნეული დაუსაბუთებლად (სკ-ის 408-ე - 413-ე მუხლები).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს უზენაესი სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივ შეფასებას და მიაჩნია, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, ვინაიდან ამ კატეგორიის საქმეებზე უკვე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა (სუსგ 28.05.2014წ.-ის ას-260-244-2014 განჩინება, რომელიც შეეხება მორალური ზიანის არსისა და სამართლებრივი ბუნების განმარტებას (სკ-ის 413-ე მუხ.); ასევე, სუს 28.07.2014წ.-ის Nას-255-239-2014 განჩინება, რომელიც შეეხება ნარდობის ხელშეკრულების არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებას (სკ-ის 394-ე, 408-ე მუხ.)).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი და მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

კასატორი, „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ა-ის კანონიერი წარმომადგენლების: გ. ა-ისა და მ. ა-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ნ. ბაქაქური

ბ. ალავიძე