საქმე Nას-28-25-2015 27 მარტი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. კ-ა (მოპასუხე, მოსარჩელე შეგებებულ სარჩელში)

წარმომადგენელი - რ. მ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ქ. ლ-ი“ (მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელში), შპს „ბ. ც. ვ-ზე“ (მოპასუხე შეგებებულ სარჩელში)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება, ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა; ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „ქ. ლ-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე ნ. კ-ას მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მოპასუხისათვის 774.5 ლარის გადახდის დაკისრება საერთო სარგებლობის ფართების ელექტროგანათებისა და უძრავი ქონების მომსახურების გადასახადის სახით. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მითითებულია, რომ 2008 წლის 24 დეკემბერს შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის დაიდო საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე მოსარჩელემ აიღო ვალდებულება ქ. თ., ვ. ფ-ას გამზირი №...-ში მდებარე შენობის მოვლა-პატრონობაზე. ხელშეკრულებით განისაზღვრა მომსახურების ტარიფები, რომელიც გადახდილი უნდა ყოფილიყო ყოველი თვის 10 რიცხვამდე. ნ. კ-ა არის საცხოვრებელ კომპლექსში მდებარე ერთ-ერთი ბინის მესაკუთრე. უძრავი ქონების შეძენისას მისთვის ცნობილი იყო ზემოთ აღნიშნული ხელშეკრულების შესახებ, ასევე იმის შესახებ, რომ საცხოვრებელ კომპლექსში შექმნილი ამხანაგობა შეუერთდა ამ ხელშეკრულებას. მოპასუხე არ იხდის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ გადასახადს და მისი დავალიანება შეადგენს 774.5 ლარს.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მას, როგორც ამხანაგობის წევრს შპს „ქ. ლ-თან“ ხელშეკრულების დადებაზე ნება არ გამოუვლენია, რის გამოც ყოველთვის სადავოდ ხდიდა მომსახურების საფასურის ოდენობას და აღნიშნა, რომ იგი გადასახადებს იხდის მიღებული მომსახურების შესაბამისად.

მოპასუხე ნ. კ-ამ შეგებებული სარჩელი აღძრა მოპასუხეების შპს „ქ. ლ-ისა“ და შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს მიმართ, რომლითაც მოითხოვა: 1. ნ. კ-ასა და შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს შორის 02.09.2009წ.-ს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულების 11.1 პუნქტის ბათილად ცნობა; 2. შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის დადებული 24.12.2008წ.-ის „საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობის შესახებ“ ხელშეკრულების შესავალი ნაწილის (პრეამბულის) „დ“ პუნქტის, 2.1.2 მუხლისა და 5.1 მუხლის ბათილად ცნობა; 3. შპს „ბ. ც. ვ-ზე“ და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის დადებული 24.12.2008წ.-ის „საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობაზე“ ხელშეკრულების 4.2.1 მუხლითა და ხელშეკრულების დანართი №3-ით განსაზღვრული მომსახურების საფასურის - 1მ2-ზე 0.65 თეთრის შეცვლა და ქ. თ., ვ. ფ-ას გამზირი №..., კორპ. „ა“-ში, მეხუთე სართულზე მდებარე №... ბინისათვის მისი საფასურის განსაზღვრა 0.30 თეთრით, ხოლო აღნიშნული ბინის დაკეტვის შემთხვევაში კი,- 0.15 თეთრით; 4. შპს „ბ. ც. ვ-ზე“ და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის დადებული 24.12.2008წ.-ის „საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობაზე“ ხელშეკრულების 12.3 მუხლის შეცვლა და მისი ჩამოყალიბება შემდეგნაირად: „ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანის უფლება აქვს თითოეულ ამხანაგობის წევრს, ამხანაგობის წევრის საცხოვრებელი პირობების, სოციალურ ეკონომიკური მდგომარეობისა და მოსაზრებების გათვალისწინებით“.

მოპასუხეებმა შეგებებული სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო თუ რა ტიპის ხელშეკრულებაზე აწერდა ხელს, ასეც რომ არ ყოფილიყო, ის ვალდებული იყო გაცნობოდა ხელშეკრულების შინაარსს. მოპასუხეებმა აგრეთვე მიუთითეს შეგებებული სარჩელის ხანდაზმულობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს „ქ. ლ-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, ხოლო ნ. კ-ას შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ნ. კ-ას მიერ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით ნ. კ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება.

მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ 24.12.2008წ.-ს შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის დაიდო ხელშეკრულება ქ. თ., ვ. ფ-ას გამზირი №...-ში მდებარე საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობასთან დაკავშირებით. მითითებული ხელშეკრულებით განისაზღვრა ორივე მხარის ურთიერთვალდებულებები. ასევე, მომსახურების ტარიფები. ხელშეკრულების გაფორმების დროს საცხოვრებელი კომპლექსის ერთადერთ მესაკუთრეს წარმოადგენდა შპს „ბ. ც. ვ-ზე“.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ 24.08.2009წ.-ს ჩამოყალიბდა ბმა „ს. კ. მ. ა-ბა“ და დამტკიცდა მისი წესდება. ამდენად, 24.12.2008წ.-ს შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს ნაცვლად შპს „ქ. ლ-თან“ გაფორმებული ხელშეკრულების მხარე გახდა ბმა „ს. კ. მ. ა-ა“ და მასზე გადავიდა ყველა მისი წინამორბედი პირის მიერ ნაკისრი უფლებები და ვალდებულებები.

ხელშეკრულების შესაბამისად კომპლექსის მოვლა-პატრონობის და საერთო სარგებლობის ფართების ელექტროენერგიის გადასახადს მობინადრეები იხდიან ინდივიდუალურად, ყოველი კვადრატული მეტრისათვის 0,75 ლარს, ხოლო 0,65 ლარს დაკეტილი ბინისათვის, რომელიც გადახდილი უნდა იქნეს ყოველი თვის 10 რიცხვამდე. 02.09.2009წ.-ს ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნ. კ-ამ შპს „ბ. ც. ვ-ზე-“საგან შეიძინა ქ. თ., ვ. ფ-ას გამზირი №...-ში მდებარე ბინა №16 და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად გახდა ბმა „ს. კ. მ. ა-ის“ წევრი.

დადგენილია, რომ 02.09.2009წ.-ს ნასყიდობის ხელშეკრულების 11.1 პუნქტის მიხედვით, ნასყიდობის საგანზე უფლების წარმოშობის დღიდან მყიდველი ხდება ვ. ფ-ას გამზირი №...-ში არსებული საცხოვრებელი კომპლექსის ამხანაგობის წევრი და იღებს ვალდებულებას დაიცვას ამხანაგობის წესდებით დადგენილი პირობები. მყიდველი ინფორმირებულია, რომ ვ. ფ-ას გამზირი №...-ში არსებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა პატრონობაზე მესაკუთრესა და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის გაფორმებული იყო ხელშეკრულება, რომელშიც მესაკუთრეს ჩაენაცვლა ამხანაგობა, ამხანაგობის შექმნის დღიდან. ეს ხელშეკრულება ძალაშია განუსაზღვრელი ვადით ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის გადაწყვეტილებით მის შეწყვეტამდე და სავალდებულოა შესასრულებლად ამხანაგობის ყველა წევრისათვის.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „ქ. ლ-ი“ ასრულებდა მასსა და ამხანაგობას შორის დადებული ხელშეკრულების პირობებს, საწინააღმდეგო ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულებები საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა შპს „ქ. ლ-ის“ მხრიდან ვალდებულების შეუსრულებლობის თაობაზე საცხოვრებელ კომპლექსში მცხოვრები რამდენიმე პირის წერილობითი განცხადება, იმ საფუძვლით, რომ მათი შინაარსით არ დგინდებოდა საქმის განხილვის დროისათვის არსებული მდგომარეობა. იქვე, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, სამოქალაქო კოდექსი იცნობდა შესრულებული სამუშაოს ნაკლის გამოსწორების შესაძლებლობასაც.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. კ-ას დავალიანება შპს „ქ. ლ-ის“ მიმართ შეადგენდა 774,5 ლარს.

ნ. კ-ს შეგებებული სარჩელის მოთხოვნასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მისი მოთხოვნები აღიარებითი ხასიათის იყო, რომლის დაკმაყოფილების წინაპირობები განსაზღვრული იყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლში, რომლის დანაწესით, სარჩელის აღძვრისა და დაკმაყოფილების უმთავრეს პირობას წარმოადგენდა იურიდიული ინტერესის არსებობა. მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. კ-ას არ გააჩნდა მითითებული მოთხოვნის დაკმაყოფილებისათვის იურიდიული ინტერესი, კერძოდ, უდავო გარემოებას წარმოადგენდა ის ფაქტი, რომ ბმა „ს. კ. მ. ა-ა“ შპს „ქ. ლ-სა“ და შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს შორის 24.12.2008წ.-ს გაფორმებულ ხელშეკრულებაში ჩაენაცვლა შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს, რაც იმას ნიშნავდა, რომ ამხანაგობამ გამოხატა ნება მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება გაეფორმებინა შპს ქ. ლ-თან“, იგივე პირობებით, რაც ჩამოყალიბებული იყო შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-სთან გაფორმებულ ხელშეკრულებაში. ნ. კ-ა ბინის შეძენისთანავე გახდა ამხანაგობის წევრი და ამავდროულად, შეუერთდა ამხანაგობის მიერ ნაკისრ ვალდებულებას. ნ. კ-ას წარმომადგენლების მოსაზრება, რომ ხელშეკრულების დადებისათვის ასევე საჭირო იყო მოსარჩელის თანხმობა, არ იქნა გაზიარებული სასამართლოს მიერ.

ზემოთდადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების მიზნით თბილისის სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 61-ე, 319-ე, 398-ე, 350-ე, 343-ე, 347-ე მუხლებით და „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სარჩელი შეიძლება აღიძრას უფლებისა თუ სამართლებრივი ურთიერთობების არსებობა-არარსებობის დადგენის, დოკუმენტების ნამდვილობის აღიარების ან დოკუმენტების სიყალბის დადგენის შესახებ, თუ მოსარჩელეს აქვს იმის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ნ. კ-ას არ გააჩნია ნასყიდობის ხელშეკრულების 11.1 პუნქტის ბათილად ცნობის იურიდული ინტერესი, ვინაიდან იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ასეთი ჩანაწერი არ იარსებებდა გარიგებაში, მას, როგორც ამხანაგობის წევრს მაინც ეკისრებოდა ვალდებულება შეესრულებინა ამხანაგობის მიერ დადებული გარიგებებით ნაკისრი ვალდებულებები.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ შეგებებული სარჩელით მოსარჩელემ ვერ მიუთითა გარემოებები, რომლებიც გარიგების ნაწილის ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი გახდებოდა და განმარტა, რომ შპს „ქ. ლ-თან“ დადებული ხელშეკრულების შესრულების ვალდებულება ეკისრებოდა ამხანაგობის თითოეულ წევრს თავისი წილის შესაბამისად. ამხანაგობის მიერ ხელშეკრულების დადება კი ნიშნავდა, რომ ხელშეკრულება დადებული იყო თითოეული წევრის მიერ და შესაბამისად, თოთოეულ მათგანი ვალდებული იყო შეესრულებინა ამ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება. ამდენად, ნ. კ-ა ვალდებული იყო გადაეხდა შპს „ქ. ლ-თვის“ მიღებული მომსახურების საფასური.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. კ-ამ, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორი არ ეთანხმება საქმის განხილველი სასამართლოს მითითებას 02.09.2009წ.-ის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების 11.1 პუნქტის ბათილად ცნობის იურიდიული ინტერესის არარსებობასთან მიმართებაში იმ საფუძველზე მითითებით, რომ ვინაიდან ნ. კ-ა ბინის შეძენისთანავე გახდა ამხანაგობის წევრი და შეუერთდა ამხანაგობის მიერ დადებულ ყველა ხელშეკრულებას, მათ შორის, შპს „ქ. ლ-თან“ დადებულ მომსახურების ხელშეკრულებას. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია უდავო ფაქტობრივ გარემოებად, თითქოსდა 24.12.2009წ.-ს შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს ჩაენაცვლა ამხანაგობა შპს „ქ. ლ-თან“ გაფორმებულ ხელშეკრულებაში და ამხანაგობამ გამოხატა ნება შპს „ქ. ლ-თან“ ხელშეკრულების დადებაზე. კასატორის მითითებით, ხელშეკრულებაში ამხანაგობის ჩანაცვლება არ მომხდარა, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დგინდება ის გარემოება, რომ ამხანაგობის წევრების გადაწყვეტილებითა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ კანონის მოთხოვნათა დაცვით ჩატარდა კრება და ამხანაგობის წევრებმა გამოხატეს ნება შპს „ქ. ლ-თან“ ხელშეკრულების დადებაზე. ამასთან, კასატორის განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილი არ იყო ხელშეკრულება ან სხვა დოკუმენტი, რითაც ამხანაგობის წევრებმა გამოხატეს ნება და გააფორმეს ხელშეკრულება შპს „ქ. ლ-თან“. კასატორი განმარტავს, რომ შპს „ქ. ლ-ს“ არ გააჩნდა ნ. კ-ას მიმართ მოთხოვნის უფლება, შესაბამისად, ამ დავაში ნ. კ-ა იყო არასათანადო მოპასუხე და მას არ უნდა დაკისრებოდა დავალიანების გადახდის ვალდებულება. კასატორი განმარტავს, რომ ნ. კ-ას მიმართ მოთხოვნის უფლება აქვს მხოლოდ ამხანაგობას ან მის თავმჯდომარეს. ნ. კ-ამ სადავო გახადა ხელშეკრულების 11.1 პუნქტი სწორედ იმ საფუძვლით, რომ მისთვის ბინის შეძენისას არანაირი ინფორმაცია არ მიუწოდებიათ და არც შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს მიერ შპს „ქ. ლ-თან“ დადებული მომსახურების ხელშეკრულება გაუცვნიათ, რითაც ბიზნეს ცენტრის მიერ დაღვეულ იქნა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21.1 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტი. ნ. კ-ას რომ სცოდნოდა ასეთი მომსახურების ხელშეკრულების პირობებისა და ასეთი მომსახურების ტარიფების შესახებ, იგი საერთოდ არ გააფორმებდა ხელშეკრულებას შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-სთან და არ იყიდდა ბინას ამ ამხანაგობაში. ამდენად, მხოლოდ ის მოტივი, რომ ნ. კ-ას ხელი აქვს მოწერილი ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე არ შეიძლება გახდეს იმის დადასტურების საფუძველი, რომ იგი ინფორმირებული იყო ამ პუნქტში მითითებული დებულების შესახებ და საერთოდ მომსახურების ხელშეკრულების არსებობის შესახებ. კასატორის მითითებით, ამხანაგობა მის წევრებს სთავაზობს კაბალურ პირობებს, მას განსაზღვრული აქვს ხელშეკრულების სტანდარტული პირობები, რომელზედაც ხელის მოწერას ავალდებულებდა მესაკუთრეებს.

კასატორის განმარტებით, უდავოა ის ფაქტი, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების საგანი იყო არა უძრავ ქონებაზე მომსახურების მიღება, არამედ უძრავი ქონების გასხვისება-შეძენა. შესაბამისად, კასატორის ნება იყო უძრავი ქონების შეძენა და არა მომსახურების ხელშეკრულებაში ჩანაცვლება. აქედან გამომდინარე, სახეზეა კასატორის მხრიდან ნასყიდობის ხელშეკრულებაში არსებითი შეცდომის დაშვება. კასატორი მიუთითებს, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ ბოროტად გამოიყენა გავლენა კასატორის მიმართ. სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 342.1, 342.2, 343.ბ, 344-ე, 346-ე, 347-ე, მე-9, 115-ე, 350-ე, 351-ე, 55-ე, 59-ე, 99-ე მუხლები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა და რომელთა საფუძველზე სასამართლო მივიდოდა დასკვნამდე, რომ სადავო ხელშეკრულების 11.1 პუნქტი ბათილად უნდა ეცნო. კასატორის მითითებით, არასწორია სასამართლოს არგუმენტი იმასთან დაკავშირებით, რომ ნ. კ-ას არ ჰქონდა უფლება შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-სა და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის დადებული ხელშეკრულების შესაბამისი მუხლების ბათილად ცნობა მოეთხოვა. კასატორის მითითებით, მხარეები არ შეთანხმებულან ხელშეკრულების არსებით პირობებზე. ამასთანავე, მოწინააღმდეგე მხარეებს შორის დაიდო ხელშეკრულება მესამე პირთა „სასარგებლოდ“, თუმცა კაბალური პირობებით. კასატორის განმარტებით, სასამართლოს მიერ დარღვეულ იქნა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6, მე-18, მე-20, 27-ე, 28-ე მუხლები. კასატორისათვის მიუღებელია სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით თითქოს ნ. კ-ამ ვერ დაადასტურა ის გარემოება, რომ მომსახურების ხელშეკრულებით დადგენილი საფასური შეუსაბამო იყო იმ მომსახურებასთან შედარებით, რასაც ამხანაგობის წევრები, მათ შორის, ნ. კ-ა, იღებდა შპს „ქ. ლ-ისაგან“.

კასატორის განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილი სალაროს შემოსავლის ორდერებით დასტურდება, რომ ნ. კ-ა არ იხდიდა მომსახურების თანხას იმ ოდენობითა და წესით, რაც იყო განსაზღვრული ხელშეკრულებით, არამედ იხდიდა იმ პერიოდულობითა და იმ გაანგარიშებით, რა მომსახურებასაც იგი რეალურად იღებდა.

კასატორის მითითებით, საქმეში არსებული ნ. კ-ასა და ამხანაგობის სხვა წევრების განცხადებებითა და ფოტოსურათებით დასტურდება, რომ შპს „ქ. ლ-ი“ არ უწევს ნ. კ-ას და ამხანაგობას იმ მომსახურებას, რაც ჩამოთვლილია ხელშეკრულებაში. კერძოდ, კასატორის მითითებით, გაურკვეველია მწვანე ნარგავებისა და ეზოს მოვლისათვის მომსახურების საფასურის მოთხოვნა მაშინ, როდესაც მწვანე ნარგავები საერთოდ არ არსებობს. ასევე, ჰოლის ყოველდღიური დაგვა-დასუფთავება, ორი თანამშრომლის პატრულირება, ტექნიკური კონტროლი დღე-ღამის განმავლობაში, კონსიერჟით მომსახურება და ა.შ.. ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, მას ყოველთვიურად ფიქსირებულად უწევს იმ მომსახურების საფასურის გადახდა, რა მომსახურებასაც ნ. კ-ა საერთოდ არ იღებს, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში, იღებს უხარისხოდ და არაჯეროვნად.

კასატორის განმარტებით, ვინაიდან ნ. კ-ა წარმოადგენდა არასათანადო მოპასუხეს, მის მიმართ გამოტანილი გადაწყვეტილება არასწორი და უკანონოა. შპს „ქ. ლ-ს“ არ ჰქონდა მოთხოვნის უფლება ნ. კ-ას მიმართ. ასევე, საყურადღებოა ის გარემოება, რომ სასამართლოს არ უმსჯელია კასატორის მიერ სადავოდ გამხდარ თანხის ოდენობასთან, დაანგარიშების წესსა და საფუძველთან დაკავშირებით.

კასატორი პრეტენზიას გამოთქვამს სასამართლოს მიერ მისთვის დაკისრებული საპროცესო ხარჯების ოდენობასთან დაკავშირებითაც. რომელიც მისი მოსაზრებით, ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 47.2-ე მუხლის დანაწესს. რაც გამოიხატება იმაში, რომ სასამართლომ მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დააკისრა წარმომადგენლისათვის გაწეული ხარჯის ანაზრაურება დავის საგნის ღირებულებაზე 4-ჯერ მეტი ოდენობით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 04 თებერვლის განჩინებით ნ. კ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. კ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი სადავოდ ხდის შპს „ქ. ლ-ის“ მოთხოვნის უფლებას მის მიერ განხორციელებული მომსახურების საფასურის ანაზღაურების თაობაზე და თავის მხრივ, პრეტენზიას აცხადებს იმ ხელშეკრულებების გარკვეული ნაწილის ბათილად ცნობაზე, რომელიც მას, როგორც ბმა „ს. კ. მ. ა-ის“ ერთ-ერთ წევრს აკისრებს შპს „ქ. ლ-ის“ სასარგებლოდ მომსახურების საფასურის ანაზღაურებას ხელშეკრულებით დადგენილი ოდენობით.

მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

24.12.2008წ.-ს, ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს საცხოვრებელი კომპლექსის ერთადერთ მესაკუთრეს წარმოადგენდა თავად საზოგადოება ხელშეკრულება გაფორმდა შპს „ქ. ლ-თან“ ქ. თ., ვ. ფ-ას გამზირი N71-ში მდებარე საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობასთან დაკავშირებით.

ერთ წელიწადში კი, 24.08.2009წ.-ს ჩამოყალიბდა ბმა „ს. კ. მ. ა-ბა“ და დამტკიცდა მისი წესდება. შესაბამისად, შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს ნაცვლად შპს „ქ. ლ-თან“ გაფორმებული ხელშეკრულების მხარე 24.12.2008წ.-დან გახდა ბმა „ს. კ. მ. ა-ა“, რომელზედაც გადავიდა ყველა მისი წინამორბედი იურიდიული პირის მიერ ნაკისრი უფლებები და ვალდებულებები.

ხელშეკრულების შესაბამისად კომპლექსის მოვლა-პატრონობის და საერთო სარგებლობის ფართების ელექტროენერგიის გადასახადს მობინადრეები იხდიან ინდივიდუალურად, ყოველი კვადრატული მეტრისათვის 0,75 ლარს, ხოლო 0,65 ლარს დაკეტილი ბინისათვის, რომელიც გადახდილი უნდა იქნეს ყოველი თვის 10 რიცხვამდე.

დადგენილია, რომ 02.09.2009წ.-ს ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნ. კ-ა, რომელმაც შეიძინა ქ. თ., ვ. ფ-ას გამზირი N...-ში მდებარე ბინა N... და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად გახდა ბმა „ს. კ. მ. ა-ის“ წევრი, შეუერთდა 24.12.2008წ.-ის, ქ. თ., ვ. ფ-ას გამზირი N...-ში მდებარე საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობასთან დაკავშირებით შპს „ქ. ლ-თან“ გაფორმებულ ხელშეკრულებას.

საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ განსახილველ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით შპს „ქ. ლ-ის“ სარჩელი ნ. კ-ასათვის გაწეული მომსახურების საფასურის გადახდის დაკისრების თაობაზე საფუძვლიანი იყო, რაც მართებულად დაკმაყოფილდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით.

რაც შეეხება თავად ნ. კ-ას შეგებებული სარჩელის მოთხოვნას, მასსა და შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს შორის 02.09.2009წ.-ს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულების 11.1 პუნქტის ბათილად ცნობის, ასევე, შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-ს და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის დადებული 24.12.2008წ.-ის „საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობის შესახებ“ ხელშეკრულების შესავალი ნაწილის (პრეამბულის) „დ“ პუნქტის, 2.1.2 მუხლისა და 5.1 მუხლის ბათილად ცნობისა და ხელშეკრულებით დადგენილი ელექტროენერგიის მომსახურების საფასურის შეცვლის თაობაზე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ხელშეკრულებები, რომელზედაც მოცემულ შემთხვევაში, პრეტენზიას აცხადებს კასატორი წარმოადგენს, მისი, როგორც კერძო სამართლის სუბიექტის ნების თავისუფალი გამოვლენის შედეგს, რომლის პირობები შესაძლოა შეიცვალოს მხოლოდ ხელშემკვრელ მხარეთა ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე და არა სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რადგანაც სადავო ხელშეკრულებები თავისი შინაარსით არ ეწინააღმდეგებიან საჯარო წესრიგს, არც სახელშეკრულებო სამართლის პრინციპებს, უსაფუძვლოდ არ ზღუდავენ მისი მონაწილე მხარის კანონით დაცულ უფლებებს და არც კანონსაწინააღმდეგო ვალდებულებებს აკისრებენ მას. კასატორის მოსაზრებას კი, ხელშეკრულებით დადგენილი ტარიფის (მომსახურების საფასური) ოდენობის შესახებ, როგორც ხელშეკრულების კაბალურ პირობაზე შეთანხმებას, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს და განმარტავს, რომ სადავო ხელშეკრულების ის პირობა, რომლითაც მხარეებს შორის განსაზღვრულია ტარიფები (მომსახურების საფასური) ვერ შეფასდება სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის მე-2 ნაწილით აკრძალულ კაბალურ პირობად, გამომდინარე იქიდან, რომ სახელშეკრულებო სამართლის მითითებული ნორმის მიზანია აიკრძალოს კონტრაჰენტისათვის ხელშეკრულების იმგვარი პირობების შეთავაზება, რომელიც გარკვეულ წილად არათანაბარ მდგომარეობაში ჩააყენებს ხელშეკრულების ერთ-ერთ მხარეს მეორე მხარის დომინირებული მდგომარეობის ბოროტად გამოყენების გამო. ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, ხელშეკრულების არც-ერთი მხარე არ შეიძლება მიჩნეული იქნეს ხსნებული მუხლის სუბიექტად, გამომდინარე იქედან, რომ უძრავი ნივთის ნასყიდობის მიზნებისათვის შპს „ბ. ც. ვ-ზე“ არ წარმოადგენდა ერთადერთ (გაბატონებული მდგომარეობის მქონე) სუბიექტს, რომლის გვერდით ავლის გარეშე მყიდველი ვერ შეძლებდა უძრავი ნივთის შეძენას. შესაბამისად, შპს „ბ. ც. ვ-ზე“-სთან ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებით ნ. კ-ამ მოიწონა არა მარტო ნასყიდობის ხელშეკრულების პირობები, არამედ შპს „ბ. ც. ვ-ზე“ და შპს „ქ. ლ-ს“ შორის დადებული 24.12.2008წ.-ის „საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი კომპლექსის მოვლა-პატრონობაზე“ ხელშეკრულებაც, რომელსაც ამ უძრავი ნივთის მიმართ უკვე სავალდებულო ძალა ჰქონდა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემულ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივ შეფასებას (სამოქალაქო კოდექსის 61-ე, 319-ე, 398-ე, 350-ე, 343-ე, 347-ე მუხლები, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლი, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლი) და მიაჩნია, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, ვინაიდან ამ კატეგორიის საქმეებზე უკვე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა (იხ. სუს 12.06.2014წ.-ის №ას-1152-1098-2013 განჩინება).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი და მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70%, რაც შეადგენს 210 ლარს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. კ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს - ნ. კ-ას (პ/ნ ........) დაუბრუნდეს მის მიერ 2015 წლის 29 იანვარს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300 773 150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ბ. ალავიძე