Facebook Twitter

№ ას-106-99-2015 27 აპრილი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ყ.თ-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შ. ქ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – გაზსადენი ჭის დემონტაჟი

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

შ. ქ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ყ.თ-ის“ მიმართ გაზსადენი ჭის დემონტაჟის თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით:

მოსარჩელემ 2002 წელს ნასყიდობით შეიძინა უძრავი ქონება, მდებარე, გ-ის გამზირზე, სს „ე-ი“ ქარხნის ღობის გასწვრივ. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება საჯარო რეესტრში დაარეგისტრირა და აიღო ამონაწერი. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე მოპასუხემ მოსარჩელის ნებართვის გარეშე დაამონტაჟა დ=200 მმ გაზსადენი ჭა, რაც ლახავს მის, როგორც მესაკუთრის უფლებას.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ბუნებრივი გაზის ქსელის მოწყობა განხორციელდა 1970 და 1983 წლებში, რა დროსაც მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით მომარაგებისათვის მოეწყო საშუალო წნევის გაზსადენები. აღნიშნული გაზსადენები აყვანილია კომპანიის ბალანსზე და შპს „ყ.თ-ის“ მიერ ბუნებრივი გაზის განაწილების დაწყების დღიდან წარმოადგენს კომპანიის საკუთრებას. მოსარჩელის მიერ მითითებული ჭა კი წარმოადგენს აღნიშნული გაზსადენების (კერძოდ, 200 მმ-იანი გაზსადენის) შემადგენელ ნაწილს. ამდენად, მოქალაქე შ. ქ-ისათვის საკუთრების შეძენისას იმთავითვე იყო ცნობილი მიწის ნაკვეთზე გაზსადენების არსებობის შესახებ. მოსარჩელის მიწის ნაკვეთი არ არის შემოსაზღვრული და ჭის მოწყობის მომენტში მისი მხრიდან არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე პრეტენზია (მათ შორის საკუთრების მოწმობა) სადავო საკითხთან დაკავშირებით. შესაბამისად, გაურკვეველია, რითი ილახება მისი, როგორც მესაკუთრის, ინტერესი.

მოპასუხის განმარტებით, ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელი ქსელების განთავსება ყოველთვის ხორციელდება კერძო ან სახელმწიფო საკუთრების მიწის ნაკვეთებზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლის მიხედვით. გარკვეულ პატივსადებ შემთხვევებში მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეები ვალდებულნი არიან ითმინონ მათი ნაკვეთებით სარგებლობა, რათა უზრუნველყოფილი იქნას სხვა პირთა უფლებების რეალიზაცია და დაცული იქნას საჯარო ინტერესები. მოპასუხემ ასევე აღნიშნა, რომ სადავო ჭის გადატანა მეტად რთული პროცესია და შესაძლოა საერთოდ ვერ მოხერხდეს, რადგან დაკავშირებულია ტექნიკური საკითხების გადაწყვეტასთან.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილებით შ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა: შპს „ყ-ს“ დაევალა უზრუნველეყო შ. ქ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, მდებარე, თბილისში, გ-ის გამზირზე სს „ე-ი“ ქარხნის ღობის გასწვრივ განთავსებული დ200 მმ-იანი გაზსადენის დემონტაჟი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ყ.თ-მა“ .

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ნოემბრის განჩინებით შპს „ყ.თ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა: უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

უძრავი ქონება მდებარე - თბილისი, გ-ის გამზირი სს ,,ე-ი“ ქარხნის ღობის გასწვრივ, საიდენტიფიკაციო კოდი: ..., რეგისტრირებულია შ. ქ-ის სახელზე. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტებს წარმოადგენს ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 10 ივლისის №722 განკარგულება და ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ 2001 წლის 22 ნოემბერს გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმა, ასევე 2002 წლის 11 მარტს სანოტარო წესით დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება.

შპს „ყ-მა“ 2007 წელს, ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე განათავსა 200 მმ-იანი გაზის მილის გამანაწილებელი ჭა.

საქმეში წარმოდგენილი, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2014 წლის 25 იანვრის №... საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, გ-ის გამზირზე (სს ,,ე-ი“ ქარხნის ღობის გასწვრივ) 1000 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, პერპენდიკულარულად გ-ის გამზირიდან ტროტუარის გავლით შემავალი გაზის მილის გამანაწილებელი ჭის გადატანა ტექნიკურად შესაძლებელია, რაც უნდა განხორციელდეს სპეციალიზირებული საპროექტო ორგანიზაციის მიერ მომზადებული პროექტის მიხედვით, გაზის მილის მფლობელი კომპანიისაგან განსაზღვრული სპეციალიზირებული ორგანიზაციის მიერ.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია იმის შესახებ, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლის თანახმად, ვალდებულია ითმინოს მისი მიწის ნაკვეთით სარგებლობა, რათა უზრუნველყოფილი იქნას სხვა პირთა უფლებების რეალიზაცია და დაცულ იქნას საჯარო ინტერესები, ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მითითება ამავე კოდექსის 175-ე მუხლზე, ვინაიდან მითითებული ნორმის მიხედვით, მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრეს არ შეუძლია აკრძალოს მეზობელი ნაკვეთიდან თავის ნაკვეთზე გაზის, ორთქლის, სუნის, ჭვარტლის, კვამლის, ხმაურის, სითბოს, რყევების ან სხვა მსგავს მოვლენათა ზემოქმედებანი, თუკი ისინი ხელს არ უშლიან მესაკუთრეს თავისი ნაკვეთით სარგებლობაში, ან უმნიშვნელოდ ხელყოფენ მის უფლებას. მითითებული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მასში საუბარია მეზობელი მიწის ნაკვეთით სარგებლობისას გამოწვეულ ზემოქმედებებზე, ხოლო ამავე კოდექსის 180–ე მუხლი ითვალისწინებს მესაკუთრის მიერ მიწის ნაკვეთის ჯეროვანი გამოყენებისათვის მეზობელი მიწის ნაკვეთით სარგებლობას - აუცილებელი გზის მოთხოვნის უფლებას. ორივე შემთხვევაში, მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს თმენის ვალდებულება ეკისრება კანონმდებლობით გათვალისწინებული პირობების არსებობისას. ამასთან, კანონი ითვალისწინებს ასევე შესაბამისი გარემოებების არსებობისას, თმენის ვალდებულებისათვის ფულადი კონპენსაციის გადახდის წესს.

მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ გაზის მილის გამანაწილებელი ჭა, რომლის დემონტაჟსაც მოითხოვს მოსარჩელე, განთავსებულია უშუალოდ შ. ქ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე. იგი ხელყოფს მესაკუთრის უფლებას მისი შეხედულებისამებრ ჯეროვნად ისარგებლოს კუთვნილი უძრავი ნივთით. პალატამ ასევე დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ არსებობს ტექნიკური შესაძლებლობა გაზის მილის გამანაწილებელი ჭის გადატანისა;

სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად განმარტა, რომ საკუთრება თავისი არსით არ წარმოადგენს აბსოლუტურ, შეუზღუდავ უფლებას და მესაკუთრის უფლებამოსილებანი შეიძლება შეიზღუდოს კანონით ან ხელშეკრულებით.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ თბილისში, გ-ის გამზირზე, სს ,,ე-ი“ ქარხნის ღობის გასწვრივ, შ. ქ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ფარგლებში მდებარეობს შპს „ყ-ის“ კუთვნილი 200 მმ-იანი გაზის მილის გამანაწილებელი ჭა. იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელე არ იმყოფება სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლით გათვალისწინებული, კანონისმიერი ან სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში, ასევე იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ არსებობს ტექნიკური შესაძლებლობა გაზის მილის გამანაწილებელი ჭის გადატანისა, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა მოსარჩელის მოთხოვნის - მის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე (მდებარე: თბილისში, გ-ის გამზირზე სს ”ე-ი” ქარხნის ღობის გასწვრივ) განთავსებული, მოპასუხის კუთვნილი 200 მმ-იანი გაზსადენი ჭის დემონტაჟის საფუძვლიანობის შესახებ. შესაბამისად, მიიჩნია, რომ შ. ქ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების თაობაზე მიღებული გადაწყვეტილება დასაბუთებულია, ხოლო მისი გაუქმების მოთხოვნით წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლოა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე შპს „ყ.თ-მა“ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ განჩინების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებზე, თუმცა გაურკვეველია, კონკრეტულად რაში გამოიხატება მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის უფლებების დარღვევა მაშინ, როცა სასამართლოს მიერ არ არის გათვალისწინებული და სრულიად უგულველყოფილია შპს ,,ყ.თ-ის’’, როგორც უძრავი ქონების (გაზსადენების) მესაკუთრის ინტერესები.

სასამართლოს მიერ არ იქნა გათვალისწინებული ის გარემოება, რომ შ. ქ-ისათვის საკუთრების შეძენისას ცნობილი იყო მიწის ნაკვეთზე გაზსადენების არსებობის ფაქტის შესახებ ანუ მის მიერ შეძენილ იქნა ნაკლის მქონე უძრავი ქონება.

საკასაციო საჩივრის ავტორის მითითებით, ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელი ქსელების განთავსება ყოველთვის ხორციელდება კერძო, ან სახელმწიფო საკუთრების მიწის ნაკვეთებზე (სხვა ალტერნატივა მოცემულ შემთხვევაში არ გვაქვს), ხოლო, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლის მიხედვით, გარკვეულ პატივსადებ შემთხვევებში, მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეები ვალდებულნი არიან ითმინონ ნაკვეთებით სარგებლობა, რათა უზრუნველყოფილი იქნეს სხვა პირთა უფლებების რეალიზაცია და დაცულ იქნას საჯარო ინტერესები.

მართალია სასამართლო მიუთითებს, რომ უძრავი ქონება მდებარე - თბილისი, გ-ის გამზირი სს ,,ე-ი’’ ქარხნის ღობის გასწვრივ, საიდენტიფიკაციო კოდი ..., რეგისტრირებულია შ. ქ-ის სახელზე, თუმცა არ მსჯელობს იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე შ. ქ-ის საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია 2008 წლის 25 აგვისტოს, მაშინ როცა ,,ყ.თ-ის’’ 500 და 200 მმ-იანი საშუალო წნევის მიწისქვეშა გაზსადენების მშენებლობა განხორციელებულია გასული საუკუნის 70-80-იან წლებში, აყვანილია შპს ,,ყ.თ-ის’’ ბალანსზე და წარმოადგენს კომპანიის საკუთრებას, ხოლო ჭა, როგორც გაზსადენის მომსახურე ნაგებობა, წარმოადგენს 200 მმ-იანი გაზსადენის შემადგენელ ნაწილს, რომელშიც მოწყობილია ურდული და ემსახურება სხვადასხვა ფუნქციებს, მათ შორის გაზსადენის უსაფრთხო ექსპლუატაციას. იგი აშენებულია და მიღებულია ექსპლუატაციაში 2007 წელს. შესაბამისად, ისევე, როგორც მიწის ნაკვეთი, ზემოაღნიშნული გაზსადენები წარმოადგენენ უძრავ ქონებას და შპს ,,ყ.თ-ი’’ სარგებლობს ყველა იმ უფლებით, რომლებიც გააჩნიათ უძრავი ქონების მესაკუთრეებს.

საკასაციო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა, რომელსაც დაეყრდნო სასამართლო გადაწყვეტილების მიღებისას, გაკეთებულია გაზსადენი ჭის გადატანაზე და არა მის დემონტაჟზე, ისიც მხოლოდ იმ პირობებში, როდესაც იარსებებს სპეციალიზებული ორგანიზაციის მიერ შედგენილი შესაბამისი პროექტი და სათანადო უწყებებიდან აღებული ნებართვები.

მოსარჩელე შ. ქ-ის მიწის ნაკვეთი არ არის შემოსაზღვრული და ჭის მოწყობის მომენტში მისი მხრიდან არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე პრეტენზია (მათ შორის საკუთრების მოწმობა) სადავო საკითხთან დაკავშირებით. ამასთან, მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა მისი საკუთრების უფლების ხელყოფისა და მისთვის სხვაგვარი ხელშეშლის არსებობის ფაქტს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 5 მარტის განჩინებით შპს „ყ.თ-ის“ საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „ყ.თ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

უძრავი ქონება მდებარე - თბილისი, გ-ის გამზირი, სს ,,ე-ი“ ქარხნის ღობის გასწვრივ, საიდენტიფიკაციო კოდი: ..., რეგისტრირებულია შ. ქ-ის სახელზე. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტებს წარმოადგენს ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 10 ივლისის №722 განკარგულება და ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ 2001 წლის 22 ნოემბერს გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმა, ასევე 2002 წლის 11 მარტს სანოტარო წესით დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება.

შპს „ყ-მა“ 2007 წელს, ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე განათავსა 200 მმ-იანი გაზის მილის გამანაწილებელი ჭა.

საქმეში წარმოდგენილი, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2014 წლის 25 იანვრის №... საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, გ-ის გამზირზე (სს ,,ე-ი“ ქარხნის ღობის გასწვრივ) 1000 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, პერპენდიკულარულად გ-ის გამზირიდან ტროტუარის გავლით შემავალი გაზის მილის გამანაწილებელი ჭის გადატანა ტექნიკურად შესაძლებელია, რაც უნდა განხორციელდეს სპეციალიზირებული საპროექტო ორგანიზაციის მიერ მომზადებული პროექტის მიხედვით, გაზის მილის მფლობელი კომპანიისაგან განსაზღვრული სპეციალიზირებული ორგანიზაციის მიერ.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა (იხ. სუს 2012 წლის 11 ოქტომბრის №ას-1304-1230-2012 განჩინება, სუს 2010 წლის 2 დეკემბრის ას-923-870-2010 განჩინება, სუს 2006 წლის 18 მაისის №ას-494-818-05 განჩინება).

რაც შეეხაბა კასატორის პრეტენზიას, რომ სასამართლოს მოცემული დავა უნდა გადაეწყვიტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიერ ვერ იქნება გაზიარებული შემდეგ გარემოებათა გამო:

აუცილებელი გზით სარგებლობის უფლებიდან (სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლი) გამომდინარე სამოქალაქო სამართლებრივ ურთიერთობებზე არსებობს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა. კერძოდ, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ 2011 წლის 24 მაისის №ას-102-100-2011 განჩინებით განმარტა შემდეგი: სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, თუ მიწის ნაკვეთს არა აქვს ჯეროვანი გამოყენებისათვის აუცილებელი კავშირი საჯარო გზებთან, ელექტრო, ნავთობის, გაზისა და წყალმომარაგების ქსელთან, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია მეზობელს მოსთხოვოს, რომ მან ითმინოს მისი მიწის ნაკვეთის გამოყენება ამგვარი აუცილებელი კავშირის უზრუნველსაყოფად. კანონის ეს დანაწესი გულისხმობს ნივთის ასეთი უფლებით დატვირთვას მხოლოდ აუცილებლობის შემთხვევაში, ანუ ობიექტური გარემოება (სხვა გზის არარსებობა, რაც ნივთის ჯეროვანი გამოყენების საშუალებას არ იძლევა და ამით ნივთის დანიშნულებისამებრ გამოყენების შესაძლებლობა მცირდება ან საერთოდ იკარგება) წარმოშობს სხვისი ნივთით სარგებლობის აუცილებლობას. სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლით აუცილებელი გზის მხოლოდ აუცილებელ, უალტერნატივო შემთხვევებში დადგენა განპირობებულია საქართველოს კონსტიტუციით და ამავე კოდექსით აღიარებული საკუთრების უფლების თავისუფლებით, ამასთან, ამ უფლების შეზღუდვა დაშვებულია მხოლოდ კანონისმიერი ან სახელშეკრულებო ბოჭვის ფარგლებში.

ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლით კანონი მესაკუთრის მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების შეზღუდვას აწესებს მხოლოდ ნორმაში აღნიშნულ წინაპირობათა უტყუარად არსებობის შემთხვევაში. მატერიალური სამართლით გათვალისწინებულ წინაპირობათა არსებობა კონკრეტულ დავასთან დაკავშირებით სარწმუნოდ უნდა იქნას დადგენილი, რაც განსახილველ შემთხევავში სახეზე არ გვაქვს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „ყ.თ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორს შპს „ყ.თ-ს“ დაუბრუნდეს მის (საიდენტიფიკაციო კოდი: ...) მიერ 2015 წლის 26 თებერვლის №... საგადასახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე