№ას-125-117-2015 27 აპრილი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ. ბ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „კ.“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 21 იანვრის განჩინება; ამავე სასამართლოს 2014 წლის 27 ოქტომბრის საოქმო განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

შპს „კ-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. ბ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის, მის სასარგებლოდ მიწის ნაკვეთის გაძოვებით მიყენებული ზიანის – 8232 ლარის, მოსარჩელის მიერ გაწეული ადვოკატის მომსახურების - 500 ლარისა და აუდიტის – 200 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება შემდეგი დასაბუთებით:

სარჩელის თანახმად, შპს „კ.ს“ საკუთრებაში არსებულ, თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ დ-სა და ქ-ს შორის მდებარე, 426346 კვ.მ-ის ორ მიწის ნაკვეთში, რომლებსაც მოსარჩელე იყენებს როგორც სათიბებს, 2013 წლის მარტიდან სოფელ დ-ში ფერმის მქონე მ. ბ-ი სისტემაურად უშვებს საქონელს. ისინი ძოვენ და ანადგურებენ ბალახს, რითაც ზიანი ადგება მოსარჩელეს. სიტყვიერმა გაფრთხილებებმა, შეეწყვიტა აღნიშნული ქმედება, შედეგი არ გამოიღო. 2013 წლის 17 ივნისს ღამის საათებში დარაჯმა შენიშნა, რომ ნაკვეთებში კვლავ იყო შემოსული მოპასუხის საქონელი, რის შესახებაც აცნობა პოლიციას. მოკვლევის შედეგად სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნები არ გამოიკვეთა და შედგა გასაუბრების ოქმები, რომლის მიხედვითაც, მოპასუხემ აღიარა, რომ იყო შემთხვევები, როდესაც მისი საქონელი ღამის საათებში გამოსულა ფერმის ტერიტორიიდან და დილამდე მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთებში დარჩენილა. ამის შემდეგ, შპს „კ.ს“ მესაკუთრემ მიწის ნაკვეთების გაძოვებით მიყენებული ზიანის განსაზღვრის მიზნით მიმართა დამოუკიდებელ აუდიტორს, რომლის 2013 წლის 19 ივლისის დასკვნის თანახმად, 2013 წლის ნაკვეთების სისტემატური გაძოვებით მიყენებული ზიანის ოდენობამ შეადგინა 8232 ლარი, რის ანაზღაურებასაც ითხოვს მოსარჩელე. ასევე ითხოვს ადვოკატის მომსახურების - 500 ლარისა და აუდიტის ჩატარების – 200 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრებას.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილებით შპს „კ.ს” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე მ. ბ-ს მოსარჩელე შპს ,,კ.ს” სასარგებლოდ დაეკისრა 4200 ლარის ანაზღაურება.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ბ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის განჩინებით მ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2013 წლის 4 იანვრისა და 2014 წლის წლის 16 ივლისის საჯარო რეესტრის ამონაწერების შესაბამისად, შპს ,,კ.ს” საკუთრებაშია თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ დ-ში მდებარე სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) მიწის ორი ნაკვეთი, საერთო ფართით 426446 კვ.მ;

2013 წლის 17 ივნისს ღამის საათებში მოპასუხე მ. ბ-ის საქონელი შევიდა მოსარჩელე შპს ,,კ.ს” კუთვნილ მიწის ნაკვეთებში. მოსარჩელის დარაჯის ვ. ე-ის შეტყობინების საფუძველზე, შსს თეთრიწყაროს რაიონულმა სამმართველომ ჩაატარა მოკვლევა, რა დროსაც არ გამოიკვეთა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნები, შედგა მხოლოდ გასაუბრების ოქმები და მოპასუხეს ჩამოერთვა ხელწერილი;

სასამართლო პროცესზე დაკითხული მოწმის ვ. ე-ის ჩვენებით დადგინდა, რომ გასულ წელს მოპასუხესთან ერთად დაამუშავა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი და როდესაც საქონელი არ შედიოდა, ჰექტარ მიწის ნაკვეთზე აიღო დაახლოებით 150 „პრესი“ თივა. მისივე განმარტებით, 2013 წლის 17 ივნისის შემთხვევის შემდეგ, მოსარჩელემ მისცა ნაკვეთები გასათიბად და 1 ჰექტარზე აიღო დაახლოებით 60 „პრესი“ თივა.

სააპელაციო სასამართლომ მხარეთა ახსნა-განმარტების მოსმენისა და საქმეში არსებული მტკიცებულებების კვლევის შედეგად დაასკვნა, რომ შპს „კ.სათვის“ ზიანის მიყენება განპირობებული იყო მ. ბ-ის კუთვნილი საქონლის მიერ შპს „კ.ს“ მიწის ნაკვეთების სისტემატურად გაძოვებით, ხოლო გაძოვების შედეგად დამდგარი ზიანი შეადგენდა 4 200 ლარს;

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ზიანის ოდენობის სარწმუნოდ დადასტურების მიზნით მოსარჩელემ წარმოადგინა აუდიტის დასკვნა (ს.ფ. 29-31, ტ. 1), რომლის მიხედვით, მ. ბ-ის კუთვნილი საქონლის მიერ შპს „კ.ს“ მიწის ნაკვეთების გაძოვების შედეგად შპს „კ.სათვის“ მიყენებული ზიანის ოდენობა იყო 8238 ლარი. თავის მხრივ, მოპასუხემ არ წარმოადგინა რაიმე სახის საპირისპირო მტკიცებულება ზიანის ოდენობის განსაზღვრისათვის. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით მხარეზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთი აპელანტმა ვერ განახორციელა. სასამართლოს აზრით, საკუთარი ინიციატივით ექსპერტიზის დანიშვნა დაარღვევდა მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპს, ვინაიდან, განსახილველ შემთხვევაში წარმოდგენილი იყო აუდიტის დასკვნა, რომლის სარწმუნოობაში ეჭვის შეტანის საფუძველი სააპელაციო სასამართლოს არ ჰქონდა. აღნიშნული დასკვნის გამაქარწყლებელი მტკიცებულება კი, საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა. სააპელაციო პალატის განმარტებით, აღნიშნული დასკვნის საფუძველს წარმოადგენდა თვით მოპასუხის ახსნა-განმარტება და მის მიერ დასახელებული მოწმის ჩვენება, კერძოდ, ხ. გ-ის ჩვენებით, აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე შესაძლებელი იყო ერთ ჰექტარზე მაქსიმუმ 70 „პრესი” თივის აღება, მ. ბ-ის მითითებით, ცდომილება შეიძლება ყოფილიყო 5-10 „პრესი” თივა. 2013 წელს აღებულ იქნა 60 „პრესი” თივა, თითოეული „პრესი” თივის ღირებულება შეადგენდა 4-5 ლარს, შესაბამისად, ასაღები და აღებული თივის პრესების რაოდენობის მიხედვით, განსხვავება, საშუალოდ 20 „პრესი” თივა იყო, რომელიც, საშუალოდ 1 ჰექტარზე 100 ლარიან სხვაობას იძლეოდა (20*5) (იხ. თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 6 ივნისის სხდომის ოქმი);

სააპელაციო პალატის აზრით, ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებით, რა პრინციპითაც არ უნდა დაანგარიშებულიყო ზიანის ოდენობა, თუნდაც, მხოლოდ თავად მოპასუხე მხარის მონაცემებზე დაყრდნობით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ზიანის ოდენობაზე ნაკლები მაინც არ დასტურდებოდა, შესაბამისად, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით სააპელაციო პალატამ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ზიანის ოდენობა გონივრულად მიიჩნია;

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსაქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 1003-ე, 326-ე, 408.1-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მ. ბ-ი თავად ადასტურებდა, რომ იგი საქონელს მწყემსის გარეშე უშვებდა (ტ. 1, ს.ფ. 16), იყო რამდენიმე შემთხვევა, როდესაც საქონელი შპს „კ.ს” კუთვნილ მიწის ნაკვეთებში იყო შესული (ტ.1, ს.ფ. 16), მანვე დადო პირობა, რომ მისი საქონელი შპს „კ.ს” კუთვნილ მიწის ნაკვეთებში აღარ შევიდოდა (ტ.1, ს.ფ. 16-17). მოსარჩელის მტკიცებით, მ. ბ-ი 2013 წლის მარტის ბოლოდან თითქმის ყოველ დღე აძოვებდა 31 სულ მსხვილფეხა საქონელს (ძროხას) და 450 სულამდე ცხვარს (ტ.1, ს.ფ. 14), რის თაობაზეც იგი არაერთხელ იქნა გაფრთხილებული (ტ. 1, ს.ფ. 14, 15, 16, 17). აღნიშნული ქმედებით მან შპს „კ-ს” 8 238 ლარის ოდენობით ზიანი მიაყენა (ტ. 1, ს.ფ. 30-31). ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ცხოველით მიყენებული ზიანის დადასტურების მიზნით, მოსარჩელემ მის მტკიცების საგანში შემავალი ყველა ფაქტობრივი გარემოება დაადასტურა, ხოლო მოპასუხემ ვერ უზრუნველყო ვერც ბრალის გამომრიცხველი გარემოებების დადასტურება და ვერც ზიანის ოდენობის გამაქარწყლებელი მტკიცებულების წარმოდგენა. მიუხედავად აღნიშნულისა, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოპასუხის ჩვენებაზე დაყრდნობით აუდიტის დასკვნით დაანგარიშებული ზიანის ოდენობა შეამცირა. აპელანტმა კი, სააპელაციო სასამართლოს სარწმუნოდ ვერ დაუდასტურა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ზიანის ოდენობის უსწორობა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით მისი კიდევ უფრო შემცირების შესაძლებლობა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეთა შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით, იმის გამო, რომ აპელანტმა ვერ უზრუნველყო მასზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთის რეალიზება, სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლო იყო და დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 21 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ბ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები. ექსპერტიზის დანიშვნის გარეშე, თავისი შეხედულებით განსაზღვრა ზარალის ოდენობა.

კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ შპს „კ.ს“ კუთვნილ ორ ნაკვეთში აპელანტის საქონელი სისტემურად შედიოდა, ძოვდა და ანადგურებდა მათ. რამდენჯერმე შესვლა არ ნიშნავს სისტემური ხასიათის ქონას. აპელანტის საქონელი სულ შესულია ორჯერ და ისიც მაქსიმუმ ორი საათით და ამ დროში 42 ჰექტარ მიწას მთლიანად ვერ გააფუჭებდა. ამასთან, სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა პოლიციაში მიცემული ჩვენება, ვინაიდან მისთვის არ უთარგმნიათ, რომ ოქმში, რომელსაც ხელს აწერდა, მითითებული იყო, რომ საქონელი სისტემატურად შედიოდა მოწინააღმდეგე მხარის კუთვნილ მიწის ნაკვეთში. ეს რომ სცდონოდა, იგი ოქმს ხელს არ მოაწერდა.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა ვ. ე-ის ჩვენებას, რომელიც დაინტერესებული პირია. მან აღიარა, რომ ამ მიწის ნაკვეთის დარაჯი იყო და მოსარჩელემ პასუხი რომ არ მოსთხოვოს, ცდილობს პასუხისმგებლობისგან თავის არიდებას. სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ერთ ჰექტარზე შეიძლება 75-150 პრესი იქნეს მიღებული არასწორია. ცდომილება შეიძლება იყოს 5-10 პრესამდე და არა 75 პრესით. ასევე არასწორია სასამართლოს მოსაზრება, რომ მოსარჩელემ ერთ ჰექტარზე 100 ლარის ზიანი მიიღო.

კასატორი ასევე სადავოდ ხდის თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 27 ოქტომბრის საოქმო განჩინებას, რომლითაც უარი ეთქვა დამატებითი მტკიცებულების სახით ინდ. მეწარმე დამოუკიდებელი ექსპერტის „დ. რ-ის“ საექსპერტო №... დასკვნის დართვის თაობაზე და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ არ მიიღო მის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა. კასატორის განმარტებით, იგი აღნიშნულ დასკვნას პირველი ინსტანციის სასამართლოში ვერ წარადგენდა ვინაიდან სარჩელის აღძვრისას ბალახი უკვე მოთიბული იყო და, შესაბამისად, შეუძლებელი იქნებოდა ექსპერტიზის ჩატარება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015წლის 18 თებერვლის განჩინებით მ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. კერძოდ, კასატორი სადავოდ ხდის თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 27 ოქტომბრის საოქმო განჩინებას, რომლითაც უარი ეთქვა დამატებითი მტკიცებულების სახით ინდ. მეწარმე დამოუკიდებელი ექსპერტის „დ. რ-ის“ №... საექსპერტო დასკვნის დართვის თაობაზე და განმარტავს, რომ აღნიშნულ დასკვნას პირველი ინსტანციის სასამართლოში ვერ წარადგენდა, ვინაიდან სარჩელის აღძვრისას ბალახი უკვე მოთიბული იყო და შეუძლებელი იქნებოდა ექსპერტიზის ჩატარება, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ დაუკმაყოფილა შუამდგომლობა, რასაც საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველი ინსტანციის სასამართლოში მხარეები შეზღუდული არიან ახსნა-განმარტების მოსმენისას წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები ან მიუთითონ ახალ გარემოებებზე, რომელთა შესახებაც არ ყოფილა მითითებული სარჩელსა თუ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათ შესახებ თავის დროზე საპატიო მიზეზით არ იყო განცხადებული.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოში შესაძლებელია ახალი ფაქტების მოყვანა და ახალი მტკიცებულებების წარდგენა, თუმცა სასამართლო არ მიიღებს ახალ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მხარეს შეეძლო წარედგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, მაგრამ არასაპატიო მიზეზით არ წარადგინა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 382-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო მიიღებს ახლად წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, თუ მათ მნიშვნელობა აქვთ საქმისთვის, 380-ე მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა შუამდგომლობები და განცხადებები ახალ მტკიცებულებათა წარმოდგენის ან გამოთხოვის შესახებ სასამართლომ შეიძლება განიხილოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე მხარეს არ შეეძლო მათი წარმოდგენა, აგრეთვე, თუ მათ შესახებ მისთვის ობიექტური მიზეზებით ვერ იქნებოდა ცნობილი და მათი წარმოდგენის საფუძველი წარმოიშვა მთავარ სხდომაზე ან, თუ მხარემ საპატიო მიზეზით ვერ უზრუნველყო შესაბამისი შუამდგომლობებისა და განცხადებების წარმოდგენა საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე.

ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, ამ კანონის მიზნებისთვის, საპატიო მიზეზად ჩაითვლება მხარის მიერ შუამდგომლობისა და განცხადების წარდგენის შეუძლებლობა, რაც გამოწვეულია ავადმყოფობით, ახლო ნათესავის გარდაცვალებით ან სხვა განსაკუთრებული ობიექტური გარემოებით, რომელიც მისგან დამოუკიდებელი მიზეზით შეუძლებელს ხდის სასამართლო პროცესზე გამოცხდებას ანდა შუამდგომლობისა და განცხადების წარდგენას.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სარჩელის მიმართ მოპასუხის პასუხში (შესაგებელში) სრულყოფილად და თანამიმდევრობით უნდა იყოს ასახული მოპასუხის მოსაზრებები სარჩელში მითითებულ თითოეულ ფაქტობრივ გარემოებასა და მტკიცებულებასთან დაკავშირებით. თუ მოპასუხე არ ეთანხმება სარჩელში მოყვანილ რომელიმე გარემოებას, იგი ვალდებულია, მიუთითოს ამის მიზეზი და დაასაბუთოს შესაბამისი არგუმენტაციით. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას ერთმევა უფლება, შეასრულოს ასეთი მოქმედება საქმის არსებითად განხილვის დროს.

ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, მოპასუხე ვალდებულია პასუხს დაუსრთოს მასში მითითებული ყველა მტკიცებულება. თუ მოპასუხეს საპატიო მიზეზით არ შეუძლია პასუხთან ერთად მტკიცებულებათა წარდგენა, იგი ვალდებულია ამის შესახებ მიუთითოს პასუხში. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოპასუხეს ერთმევა უფლება, შემდგომში წარადგინოს მტკიცებულებები.

განსახილველ შემთხვევაში, კასატორის მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილი შესაგებლის საფუძველზე დგინდება, რომ მან მართალია მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი აუდიტის დასკვნა სადავოდ გახადა, თუმცა შესაგებელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები არ წარუდგენია და არც რაიმე შუამდგომლობა მათი შემდგომში წარდგენის თაობაზე არ დაუყენებია. ამასთან, არც მათი მოპოვების შეუძლებლობაზე მიუთითებია, რაც სავალდებულო პირობას წარმოადგენდა იმისთვის, რომ დაგვიანებით წარდგენილი მტკიცებულება ზემოაღნიშნული მუხლების საფუძველზე, საპატიოდ და დასაშვებ მტკიცებულებად მიჩნეულიყო.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად განახორციელა ის საპროცესო მოქმედებები, რომლებიც, მხარეთა თანასწორუფლებიანობის პირობებში, საჭირო იყო საქმის გარემოებთა დადგენისა და, მხარეთათვის დაკისრებული მტკიცების ტვირთის შესაბამისად, მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასებისათვის, რაც ცხადყოფს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 27 ოქტომბრის საოქმო განჩინება დამატებითი მტკიცებულების სახით ინდ. მეწარმე დამოუკიდებელი ექსპერტის „დ. რ-ის“ №... საექსპერტო დასკვნის დართვის თაობაზე უარის თქმის შესახებ მართებულია, არ გამოვლენილა ისეთი საპროცესო დარღვევა, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე და, შესაბამისად, არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ: №ას-181-882-03, ას-447-423-2013, ას-65-63-2014).

შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% – 210 ლარი.

რაც შეეხება საკასაციო საჩივარზე თანდართულ მტკიცებულებას, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ იგი უნდა დაუბრუნდეს კასატორს, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულება ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული, მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე თანდართული მტკიცებულებები (ინდ. მეწარმე დამოუკიდებელი ექსპერტი „დ. რ-ის“ მიერ 2014 წლის 21 ივნისს გაცემული ექსპერტიზის დასკვნა #... დ.რ თანდართული ფოტომასალით), მთლიანობაში „4“ ფურცლად (ტომი 2, ს.ფ. 120-123).

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. მ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ მ. ბ-ს (პ№ ...) დაუბრუნდეს მის მიერ 2015 წლის 17 თებერვალს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. კასატორ მ. ბ-ს დაუბრუნდეს საკასაციო სასამართლოში მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები (ინდ. მეწარმე დამოუკიდებელი ექსპერტი „დ. რ-ის“ მიერ 2014 წლის 21 ივნისს გაცემული ექსპერტიზის დასკვნა #... დ.რ თანდართული ფოტომასალით), მთლიანობაში „4“ ფურცლად (ტომი 2, ს.ფ. 120-123);

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე