საქმე N:ას-78-72-2015

საქმე №ას-78-72-2015 1 აპრილი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. ნ. მ-ე (მოსარჩელე)

2. მ. ე-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება, ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. მ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. ე-ის, თ. და ა. ჭ-ის მიმართ და მოითხოვა, მ. ე-ისათვის ნ. მ-ის სასარგებლოდ 27042 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება, ასევე 2011 წლის 12 აპრილს მ. ე-ეს, ა. და თ. ჭ-ბს შორის ქ.ოზურგეთში, გ-ს ქუჩაზე მდებარე №...... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავ ქონებაზე გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, მ. ე-ისათვის დაკისრებული თანხის ამოღების მიზნით ზემოაღნიშნული ქონების საჯარო აუქციონზე რეალიზაცია.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ რ. ჩ-ემ ოზურგეთის ნოტარიუს მ. ე-ის დახმარებით, ყალბი მინდობილობის გაფორმების გზით, გააფორმა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება მოსარჩელე ნ. მ-ესთან. რ. ჩ-ემ მოსარჩელეს სესხის თანხა არ დაუბრუნა.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ.ჩ-ე გამოცხადდა ქმედუუნაროდ და 2010 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი გ.ჩ-ის მიერ 2008 წლის 28 იანვრის მინდობილობა, ასევე გაუქმდა იპოთეკის ნაწილში მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის შპს „შ. ქ-ე და კომპანიის“ 2008 წლის 25 დეკემბრის №…… გადაწყვეტილება.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 31 იანვრის განაჩენით რ. ჩ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მესამე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ხოლო მ. ე-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ სისხლის სამართლის კოდექსის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში.

მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ მ. ე-ისა და რ. ჩ-ის დანაშაულებრივი ქმედებით მოსარჩელე ნ. მ-ეს მიადგა 27042 აშშ დოლარის ზიანი. 2011 წლის 12 აპრილს მოპასუხე მ. ე-ემ სადავო ქონება აჩუქა შვილებს – ა. და თ. ჭ-ბს იმ მიზნით, რომ არ მომხდარიყო მის საკუთრებაში არსებული ქონებით ზიანის ანაზღაურება.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ რ. ჩ-ის მიერ მოსარჩელის თანხის – 15400 აშშ დოლარის მითვისებაში მ. ე-ეს მონაწილეობა არ მიუღია. გ. ჩ-ეს ნ. მ-ის სასარგებლოდ დაკისრებული აქვს 27042 აშშ დოლარის, 887 ლარისა და 0,3% პირგასამტეხლოს გადახდა. მოვალეს გააჩნია უძრავი ქონება, რაც დასტურდება ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან. მოსარჩელის სასარგებლოდ გ. ჩ-ისათვის აღნიშნული თანხის დაკისრება იმავე თანხის მ. ე-ისათვის დაკისრებას გამორიცხავს.

მოპასუხეებმა მიიჩნიეს, რომ ჩუქების ხელშეკრულების დადების დრო მინდობილობის გაცემასა და მის ბათილობასთან კავშირში არ არის. ამასთან, დასაჩუქრებულები ქონებას ფაქტობრივად ფლობენ და აღნიშნული გარემოების საწინააღმდეგო მტკიცებულება არც მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 16 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ნ. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა,

სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებით, უპირველესად კი, კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დაადგინა, რომ 2008 წლის 28 იანვარს რ. ჩ-ემ ნოტარიუს მ. ე-ის დახმარებით შეადგინა მინდობილობა, რომლის მიხედვითაც რ. ჩ-ეს უფლება მიეცა, იპოთეკით დაეტვირთა გ. ჩ-ის პირად საკუთრებაში არსებული ქ.ოზურგეთში, ა-ის ქ.№142-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი მიწის ნაკვეთით. ნოტარიუსმა არ შეამოწმა გ. ჩ-ის ქმედუუნარობა და მისი ფსიქიკური მდგომარეობა. ამავე მინდობილობით რ. ჩ-ეს მიეცა უფლება, გ. ჩ-ის სახელით ეწარმოებინა მოლაპარაკებები ნებისმიერ ფიზიკურ და იურიდიულ პირთან და მის ნაცვლად ხელი მოეწერა აღებული სესხის უზრუნველსაყოფად საკრედიტო ხელშეკრულებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2008 წლის 1 თებერვალს დასახელებული მინდობილობის საფუძველზე ქ.თბილისში, ნოტარიუს ნ. შ-ის მეშვეობით ნ. მ-ესა და რ. ჩ-ეს შორის გაფორმდა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც, რ. ჩ-ემ იკისრა ორი თვის ვადაში ნ. მ-ის წინაშე სესხის – 15 400 აშშ დოლარის გასტუმრების ვალდებულება თვეში 3%-ის დარიცხვით. დასახელებული სასესხო ვალდებულება რ. ჩ-ემ ნ. მ-ის წინაშე შეასრულა.

სააპელაციო პალატის მითითებით, ნ. მ-ის საარბიტრაჟო სარჩელის საფუძველზე, შპს შ. ქ-ე და კომპანია მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის 2008 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოპასუხე გ. ჩ-ეს პრეტენდენტ ნ. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 27042 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა.

2008 წლის 25 დეკემბერს შპს შ. ქ-ე და კომპანია მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის 2008 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებაზე გაიცა სააღსრულებო ფურცელი.

სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი გ. ჩ-ის მიერ რ. ჩ-ის სახელზე 2008 წლის 28 იანვარს ნოტარიუს მ. ე-ის მიერ გაცემული მინდობილობა და გაუქმდა საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის შპს შ. ქ-ე და კომპანიის 2008 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება ნ. მ-ის საარბიტრაჟო პრეტენზიის გამო გ. ჩ-ის მიმართ. საქმეში განთავსებული ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 31 იანვრის განაჩენით სისხლის სამართლის საქმეზე მ. ე-ისა და რ. ჩ-ის ბრალდების გამო დადგენილია, რომ რ. ჩ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მესამე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის, ხოლო მ. ე-ე – ამავე კოდექსის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, რაც გულისხმობს ყალბი ოფიციალური დოკუმენტის დამზადებას გასაღების მიზნით და გასაღებას.

საქმეში განთავსებული განაჩენით დადგენილია, რომ მ. ე-ე დანაშაულებრივად დათანხმდა რ. ჩ-ეს ყალბი მინდობილობის დამზადებაზე.

2008 წლის 28 იანვარს მ. ე-ემ გ. ჩ-ის სანოტარო ბიუროში მისვლის გარეშე, ისე, რომ არ შეამოწმა ამ უკანასკნელის ქმედუნარიანობა და მისი ფსიქიკური მდგომარეობა, შეადგინა ყალბი მინდობილობა, რომლის საფუძველზეც რ. ჩ-ეს მიეცა უფლება, იპოთეკით დაეტვირთა მამის – გ. ჩ-ის პირად საკუთრებაში არსებული ქ.ოზურგეთში, ა-ის ქ. №142-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი მიწის ნაკვეთით, ამასთან, ამავე მინდობილობით რ. ჩ-ეს მიეცა უფლება, გ. ჩ-ის სახელით ეწარმოებინა მოლაპარაკებები ნებისმიერ ფიზიკურ და იურიდიულ პირთან და მის მაგივრად მოეწერა ხელი აღებული სესხის უზრუნველსაყოფად საკრედიტო ხელშეკრულებაზე. მ. ე-ის მიერ შედგენილ მინდობილობაზე გ. ჩ-ის სახელით ხელი მოაწერა რ. ჩ-ემ, რის შემდეგაც მ. ე-ემ მინდობილობა გაატარა სანოტარო აქტების რეგისტრაციის ჟურნალში და მინდობილობის ერთი ეგზემპლარი გადასცა რ. ჩ-ეს, რომელმაც აღნიშნული მინდობილობით ნ. მ-ისაგან თაღლითური გზით მიისაკუთრა 15400 აშშ დოლარი, შესაბამისი კურსით – 24 332 ლარი.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ რ. ჩ-ემ თაღლითურად, მოტყუებით მიისაკუთრა ნ. მ-ის კუთვნილი 15400 აშშ დოლარი. ამავე განაჩენის თანახმად, აღნიშნული თანხიდან 7000 აშშ დოლარი რ. ჩ-ემ ნ. მ-ისაგან მიიღო მინდობილობის გაფორმებამდე – 2007 წლის ბოლოს.

სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელემ ზიანის ოდენობა განსაზღვრა საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებით გ. ჩ-ისათვის დაკისრებული თანხით, რაც შეადგენს 27 042 აშშ დოლარს, რომლის აღსრულებაც ვერ განხორციელდა რ. ჩ-ისა და მ. ე-ის ქმედებით.

საქმის მასალებით სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დაადგინა, რომ მ. ე-ემ, როგორც ნოტარიუსმა, ყალბი მინდობილობა დაამზადა და გასცა 2008 წლის 28 იანვარს.

საქმის მასალებისა და სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული განაჩენის თანახმად დადგენილია, რომ ნ. მ-ემ რ. ჩ-ეს ხელშეკრულებაში აღნიშნული თანხიდან გადასცა 15400 აშშ დოლარი, ხოლო ხელშეკრულების გაფორმებამდე, 2007 წლის ბოლოს – 7000 აშშ დოლარი. შესაბამისად, მ.ე-ის მიერ გაყალბებული მინდობილობის დამოწმებამდე რ.ჩ-ემ ნ. მ-ისაგან მიიღო 7000 აშშ დოლარი. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 15 400 აშშ დოლარიდან 7000 აშშ დოლარის ნაწილში ნ. მ-ისათვის მიყენებულ ზიანთან მ. ე-ის კავშირი არ დადასტურებულა (პალატამ კიდევ ერთხელ მიუთითა, რომ აღნიშნული თანხა რ. ჩ-ეს ნ. მ-ის მეშვეობით გადაეცა ყალბი მინდობილობის გაფორმებამდე და მის გამოყენებამდე). რაც შეეხება მ. ე-ის მიერ დამზადებული ყალბი დოკუმენტის გამოყენების შედეგად დამდგარ ზიანს, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ აღნიშნული ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებულ პირს წარმოადგენს მ. ე-ე. თუმცა ზიანის ოდენობა შეადგენს 8400 აშშ დოლარს (15400 აშშ დოლარს-7000 აშშ დოლარი = 8400 აშშ დოლარს) და არა 27 042 აშშ დოლარს.

რაც შეეხება მოსარჩელე მხარის მოთხოვნას ჩუქების ხელშეკრულების, როგორც მოჩვენებითი გარიგების ბათილად ცნობის შესახებ, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ სარჩელი ამ ნაწილში უსაფუძვლოა, რადგან საქმის მასალებით სრულიად დაუდასტურებელია სადავო ხელშეკრულების მოჩვენებითი ხასიათი.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ქ.ოზურგეთში, გ-ს ქუჩაზე მდებარე უძრავი ქონება №........ საკადასტრო კოდით 2011 წლის 10 აპრილის მდგომარეობით აღრიცხული იყო მ. ე-ის სახელზე. 2011 წლის 12 აპრილს მ. ე-ეს, ა. და თ. ჭ-ბს შორის ზემოაღნიშნულ ქონებაზე გაფორმდა ჩუქების ხელშეკრულება.

საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგენილია, რომ სადავო უძრავი ქონება აღრიცხულია თ. ჭ-ას და ა. ჭ-ას სახელზე.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის წარმოშობილი ვალდებულებითი ურთიერთობა დელიქტური ვალდებულებითი ურთიერთობისათვის გათვალისწინებული წესებით უნდა მოწესრიგდეს.

სააპელაციო სასამართლოს მოსზრებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის შინაარსის გარკვევას დიდი მნიშვნელობა გააჩნია დავის გადაწყვეტისათვის.

განსახილველი ნორმის თანახმად, ფაქტების პრეიუდიციული მნიშვნელობის შემოწმების დროს მნიშვნელობა ენიჭება სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული საბოლოო გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების შინაარსს (რომელი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზეც იქნა მიღებული გადაწყვეტილება). აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასება ვლინდება გადაწყვეტილების არა სარეზოლუციო, არამედ სამოტივაციო ნაწილიდან, რომლითაც დგინდება სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი, კანონიერ ძალაში შესული საბოლოო შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიღებისათვის აუცილებელი ფაქტები და წარმოადგენენ სამოქალაქო სამართლებრივი განხილვის საგანს.

მ. ე-ისა და რ. ჩ-ის ბრალდების სისხლის სამართლის საქმეზე საქმეში განთავსებული ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 31 იანვრის განაჩენით დადგენილია, რომ რ. ჩ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მესამე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით, ხოლო მ. ე-ე – საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც გულისხმობს ყალბი ოფიციალური დოკუმენტის დამზადებას გასაღების მიზნით და გასაღებას. ამავე განაჩენით დადგენილია, რომ მსჯავრდებულთა ქმედებით ნ. მ-ემ განიცადა 15400 აშშ დოლარის ზიანი. აღნიშნული თანხიდან 7000 აშშ დოლარი რ. ჩ-ემ ნ. მ-ისაგან მიიღო ხელშეკრულების გაფორმებამდე – 2007 წლის ბოლოს.

საქმის მასალებით უდავოდაა დადგენილია, რომ მ. ე-ემ, როგორც ნოტარიუსმა, ყალბი მინდობილობა დაამზადა და გასცა 2008 წლის 28 იანვარს, ანუ 7000 აშშ დოლარის გადაცემის შემდეგ. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დაუდასტურებლად მიიჩნია 7000 აშშ დოლარის სახით ნ. მ-ისათვის მიყენებულ ზიანთან მ. ე-ის შემხებლობა, რადგან აღნიშნული თანხა რ. ჩ-ეს ნ. მ-ის მეშვეობით გადაეცა ყალბი მინდობილობის გაფორმებამდე და მის გამოყენებამდე. რაც შეეხება მ. ე-ის მიერ დამზადებული ყალბი დოკუმენტის გამოყენების შედეგად დამდგარ ზიანს, პალატამ ჩათვალა, რომ აღნიშნული ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებულ პირს წარმოადგენს მ. ე-ე, თუმცა ოდენობა შეადგენს 8400 აშშ დოლარს და არა 27 042 აშშ დოლარს.

სააპელაციო სასამართლომ გაითვალისწინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ მ. ე-ისა და რ. ჩ-ის მიმართ სისხლის სამართლის საქმეზე დამდგარია საბოლოო შემაჯამებელი გადაწყვეტილება – გამამტყუნებელი განაჩენი, რაც შევიდა კანონიერ ძალაში, ამდენად, დადგენილია მათი დანაშაულებრივი ქმედებით ნ. მ-ისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი.

სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ზიანი არის ფიზიკური ან იურიდიული პირის უფლების ან კეთილდღეობის ხელყოფა. არასახელშეკრულებო ზიანი (დელიქტი) კი წარმოიქმნება უშუალოდ სამართალდარღვევიდან. პირს ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, თუ არსებობს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების პირობები, კერძოდ, თუ არსებობს ზიანი, იგი მიყენებულია მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი და ზიანის მიმყენებელს მიუძღვის ბრალი. ამ პირობათა ერთობლიობა სავალდებულოა ზიანის იურიდიული შემადგენლობისათვის. ანუ, დელიქტური ვალდებულების წარმოშობისათვის სავალდებულოა, არსებობდეს მატერიალური ხასიათის დანაშაული, რომელიც გულისხმობს დანაშაულით გამოწვეული შედეგის არსებობას ზიანის სახით. ამასთან, ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობისას უნდა არსებობდეს ბრალი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, იმის მიუხედავად, რომ ნ. მ-ის თანხები უშუალოდ მ. ე-ეს არ მიუთვისებია, როგორც ბრალეული პირი მ. ე-ე, დამდგარი შედეგიდან გამომდინარე, ვალდებულია, ნ. მ-ეს აუნაზღაუროს მისი ქმედებით გამოწვეული ზიანი, რაც შეადგენს 8400 აშშ დოლარს.

სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია ჩუქების ხელშეკრულების, როგორც მოჩვენებითი გარიგების ბათილად ცნობის შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნა. სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმისათვის, რომ სადავო გარიგება მოჩვენებით გარიგებად ჩაითვალოს, აუცილებელია ისეთი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა, რომლებიც მიუთითებენ ნების გამოვლენის ნაკლზე, ფიქტიური გარემოების შესახებ „ურთიერთშეთანხმებაზე“, გარიგების მონაწილე მხარეთა საერთო მიზანზე, რაც არ შეესაბამება მათ მიერ ნების გამოვლენას.

მითითებული ნორმის სამართლებრივი ანალიზი ცხადყოფს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლი გულისხმობს იმ შემთხვევას, როდესაც როგორც ნების გამომვლენი, ასევე მისი მიმღები მოქმედებენ იმ განზრახვის გარეშე, რომ ამ გარიგებას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. მოჩვენებით გარიგებას ახასიათებს მხარეთა „ურთიერთშეთანხმება“ გარიგების მოჩვენებითი ნების გამოვლენის შესახებ. ასეთ შემთხვევაში ორივე მხარეს გაცნობიერებული აქვს, რომ მათ მიერ ნების გამოვლენას არ მოყვება იურიდიული შედეგი. ანუ ნების ნაკლი წარმოადგენს იმ არსებითი ხასიათის ნაკლს, რაც გამორიცხავს სამართლებრივი შედეგის დადგომას. ის ფაქტი, რომელიც მიუთითებს სადავო გარიგების მონაწილე მხარეთა ნების გამოვლენის არანამდვილობაზე, უნდა დაამტკიცოს იმან, ვისაც მიაჩნია, რომ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით შეილახა მისი უფლებები.

კონკრეტულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების მონაწილე მხარეთა „უკანონო ურთიერთშეთანხმების“ დასადასტურებლად სრულიად არასაკმარისია ნ. მ-ის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები სადავო ჩუქების ხელშეკრულების მოჩვენებითობასთან დაკავშირებით (ის, რომ მან, როგორც იურისტმა ივარაუდა მისი მოქმედების შედეგები, სურდა გაქცეოდა კრედიტორის დაკმაყოფილებას, რისთვისაც გააფორმა თავის შვილთან ჩუქების ხელშეკრულება), რომელიც სააპელაციო სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენენ.

სააპელაციო პალატის მითითებით, დადასტურებულად რომც ჩაითვალოს (თუმცა ეს გარემოება მხოლოდ მოსარჩელის ლოგიკურ ვარაუდს ემყარება), რომ მ.ე-ე კრედიტორის დაკმაყოფილებას გაექცა და ამიტომ გააჩუქა თავისი ქონება შვილებზე, ეს გარემოება სრულიად არასაკმარისი საფუძველია გარიგების მოჩვენებითობის დასადასტურებლად, რადგან ვერ დასტურდება მთავარი, სახელდობრ კი ის, რომ მ.ე-ეს და მის შვილებს არ სურდათ იმ სამართლებრივი შედეგის დადგომა, რაც ჩუქების ხელშეკრულებას მოჰყვა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო პროცესში სასამართლო შებოჭილია არამარტო მხარეთა სასარჩელო მოთხოვნებისა თუ შესაგებლის ფარგლებით, არამედ მხარეთა მითითებებით, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საქმეში არ არის წარმოდგენილი უტყუარ მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომლითაც დადასტურდებოდა ჩუქების ხელშეკრულების მოჩვენებითი ხასიათი.

ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია ნ. მ-ის სარჩელი, მ. ე-ისათვის დაკისრებული თანხის ამოღების მიზნით, სადავო უძრავი ქონების იძულებით აუქციონზე რეალიზაციის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში ნ. მ-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო პალატამ არასწორად მიიჩნია, რომ ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს მიერ რ.ჩ-ის მიმართ 2012 წლის 31 იანვრის განაჩენის თანახმად, 7000 აშშ დოლარი რ.ჩ-ემ ნ.მ-გან ისესხა ყალბი მინდობილობის დამზადებამდე, რაც შეცდომაა. სისხლის სამართლის საქმის მასალებში არსებულ რ.ჩ-ის აღიარებით ჩვენებაში მითითებულია, რომ მან 7000 აშშ დოლარი ისესხა ნ.მ-გან სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ. აღნიშნული თანხის მ.ე-ისათვის დაკისრებაზე კასატორმა მხარემ უარი განაცხადა.

მიუხედავად განაჩენში მითითებული გარემოებისა, სააპელაციო სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა 2008 წლის 1 თებერვალს გაფორმებული სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულებაში მითითებული გარემოებით, რომ გ. ჩ-ემ (მინდობილობით – რ. ჩ-ემ) ნ.მ-გან ისესხა 15400 აშშ დოლარი, იგივე გარემოება ასახულია 2008 წლის 25 დეკემბრის საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებაშიც.

კასატორმა განმარტა, რომ მიმართა ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს რ.ჩ-ის მიმართ დადგენილ 2012 წლის 31 იანვრის განაჩენში დაშვებული შეცდომის გასწორების მიზნით, რასაც მოცემულ ეტაპზე რეაგირება არ მოჰყოლია.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების თანახმად, ჩუქების ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის ნაწილში სარჩელი დაუსაბუთებელია. მხარემ მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა მოთხოვნის დაუსაბუთებლობის შესახებ უკანონოა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ მ.ე-ემ, როგორც გამოცდილმა ნოტარიუსმა, დანაშაულის ჩადენის მომენტიდან, 2008 წლის 28 იანვრიდან იცოდა, რომ დანაშაულებრივი ქმედების გამჟღავნების შემთხვევაში აუცილებლად დადგებოდა მისი სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საკითხი. ფორმალურად, მ.ე-ე მზად იყო გაესხვისებინა საკუთარი უძრავი ქონება დანაშაულის ჩადენის მომენტიდანვე. ქონების გასხვისების მიზანს წარმოადგენდა მატერიალური პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდება. სხვა ქონება მ.ე-ეს არ გააჩნია, არის პენსიონერი.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით 2010 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი მ.ე-ის მიერ გაცემული მინდობილობა. აღნიშნული გარემოება სავარაუდოდ ცნობილი გახდა მ.ე-ისათვის დანაშაულში თანამონაწილე რ.ჩ-ისაგან და სანოტარო პალატიდან, სადაც წადგენილ იქნა სასამართლოს განჩინება. საქმეზე გამოძიება დაიწყო 2010 წელს და 2011 წლის 12 აპრილს მ. ე-ე დაკითხული იყო მოწმის სახით.

კასატორი ასევე არ დაეთანხმა სასამართლოს მიერ სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენებაზე უარის თქმას.

მხარემ მიიჩნია, რომ ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 31 იანვრის განაჩენში დაშვებულია შეცდომა, კერძოდ, განაჩენში მითითებულია, რომ რ. ჩ-ემ 7000 აშშ დოლარი ისესხა ნ. მ-ისაგან 2008 წლის 28 იანვრამდე, ანუ 7000 აშშ დოლარის სესხის სახით მიღებისათვის რ.ჩ-ეს მ. ე-ესთან ერთად დამზადებული ყალბი მინდობილობა არ გამოუყენებია.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა მ.ე-ის მიერ ჩადენილი დანაშაულის შინაარსი და ხასიათი, ის გარემოება, რომ მ.ე-ისათვის დანაშაულის ჩადენის მომენტიდანვე ცნობილი იყო დანაშაულის შედეგები და სამართლებრივი პასუხისმგებლობის შესახებ დანაშაულის გამჟღავნების შემთხვევაში.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა მ. ე-ემაც, მოითხოვა მისი გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნაზე უარის თქმა შემდეგი მოტივებით:

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის დარღვევით არ გაითვალისწინა, რომ მოსარჩელეს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის გადაწყვეტილების სრულად გაუქმება არ მოუთხოვია. მოპასუხის პოზიცია იმაში მდგომარეობდა, რომ გ. ჩ-ეს ნ. მ-ის სასარგებლოდ უკვე დაეკისრა სესხისა და სარგებლის გადახდა. იგივე თანხის დაკისრება მოპასუხისთვის არასწორია. აღნიშნული კი გამორიცხავდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას.

სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ საქმში წარმოდგენილ განაჩენს, რომელშიც მითითებულია, რომ არბიტრაჟის გადაწყვეტილება სასამართლოს გადაწყვეტილებით იყო გაუქმებული. პალატამ არ გამოიკვლია უშუალოდ ეს გადაწყვეტილება, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების მოთხოვნები.

კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი, რადგანაც აღნიშნული ნორმა განსაზღვრავს იმ ფაქტების პრეიდიციულობას, განახორციელა თუ არა მოქმედება და ჩაიდინა თუ არა ეს მოქმედება ამ პირმა, რაც დადგენილია სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი განაჩენით. ამდენად, გამოყენებული ნორმა სააპელაციო პალატას უფლებას არ აძლევდა, დადგენილად მიეჩნია ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება მინდობილობისა და საარბიტრაჟო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე მხოლოდ განაჩენზე დაყრდნობით ისე, რომ უშუალოდ არ გამოეკვლია თვითონ აღნიშნული გადაწყვეტილება.

სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის გამოყენების პირობაა ზიანის არსებობა. ამ შემთხვევაში დასადგენია, თუ რა სახის ზიანი მიადგა მოსარჩელეს მაშინ, როცა მის მიერ გაცემული სესხისა და სარგებლის თანხის გადახდა უკვე დაკისრებული აქვს გ. ჩ-ეს, რომელსაც გააჩნია შესაბამისი სესხის უზრუნველყოფის საშუალებად გამოყენებული ქონება. ამასთან, მოსარჩელემ ვერ მიუთითა, თუ რა ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოება უშლის ხელს მას საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების აღსრულებაში. მოსარჩელე სარჩელში უთითებს, რომ საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება გაუქმებულია მხოლოდ იპოთეკის ნაწილში, რაც მას, როგორც კრედიტორს არ ზღუდავს, განახორციელოს მოვალის მიმართ შესაბამისი მოქმედებები, რადგანაც იპოთეკა აქცესორული უფლებაა და მისი გაუქმება არ იწვევს ძირითადი ვალდებულების გაუქმებას.

გადაწყვეტილება არასწორია ასევე სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 588 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილში, რადგანაც სარჩელი დაკმაყოფილდა 8400 აშშ დოლარის ნაწილში და სააპელაციო სასამართლოს ამ თანხიდან უნდა გამოეანგარიშებინა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 38-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით დადგენილი წესით, რაც შეადგენს 336 აშშ დოლარს.

მხარის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით გაუქმდა საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის შპს „შ. ქ-ე და კომპანიის“ 2008 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება, ნ. მ-ის საარბიტრაჟო პრეტენზიის გამო, გ. ჩ-ის მიმართ.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ ზემოთაღნიშნული გარემოება დაადგინა ისე, რომ არ გამოუკვლევია ხსენებული სასამართლოს გადაწყვეტილება და იგნორირება გაუკეთა მხარეების, მათ შორის მოსარჩელის პოზიციას აღნიშნულ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით. მხარეები სადავოდ არ ხდიდნენ იმ გარემოებას, რომ არბიტრაჟის გადაწყვეტილება მხოლოდ ნაწილობრივ იყო გაუქმებული და ის გ. ჩ-ისათვის თანხის დაკისრების ნაწილში დღემდე ძალაშია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 20 თებერვლის განჩინებით – ნ. მ-ის, ხოლო 2015 წლის 19 თებერვლის განჩინებით მ. ე-ის საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. მ-ისა და მ. ე-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ ისინი დაუშვებლად უნდა იქნენ მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2008 წლის 28 იანვარს რ. ჩ-ემ ნოტარიუს მ. ე-ის დახმარებით შეადგინა მინდობილობა, რომლის მიხედვითაც რ. ჩ-ეს უფლება მიეცა, იპოთეკით დაეტვირთა გ. ჩ-ის პირად საკუთრებაში არსებული ქ.ოზურგეთში, ა-ის ქ.№142-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი მიწის ნაკვეთით. ნოტარიუსმა არ შეამოწმა გ. ჩ-ის ქმედუუნარობა და მისი ფსიქიკური მდგომარეობა. ამავე მინდობილობით რ. ჩ-ეს მიეცა უფლება, გ. ჩ-ის სახელით ეწარმოებინა მოლაპარაკებები ნებისმიერ ფიზიკურ და იურიდიულ პირთან და მის ნაცვლად ხელი მოეწერა აღებული სესხის უზრუნველსაყოფად საკრედიტო ხელშეკრულებაზე.

სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი გ. ჩ-ის მიერ რ. ჩ-ის სახელზე 2008 წლის 28 იანვარს ნოტარიუს მ. ე-ის მიერ გაცემული მინდობილობა და გაუქმდა საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის შპს შ. ქ-ე და კომპანიის 2008 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება ნ. მ-ის საარბიტრაჟო პრეტენზიის გამო გ. ჩ-ის მიმართ. საქმეში განთავსებული ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 31 იანვრის განაჩენით სისხლის სამართლის საქმეზე მ. ე-ისა და რ. ჩ-ის ბრალდების გამო დადგენილია, რომ რ. ჩ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მესამე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის, ხოლო მ. ე-ე – ამავე კოდექსის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში, რაც გულისხმობს ყალბი ოფიციალური დოკუმენტის დამზადებას გასაღების მიზნით და გასაღებას.

საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგენილია, რომ სადავო უძრავი ქონება ამჟამად აღრიცხულია თ. ჭ-ას და ა. ჭ-ას სახელზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის მიერ დაშვებულ საპროცესო დარღვევად ვერ ჩაითვლება კასატორ ნ. მ-ის მიერ სადავო ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით საკასაციო საჩივარში მითითებული იმ გარემოების გაუთვალისწინებლობა, რომ მ.ე-ემ, როგორც გამოცდილმა ნოტარიუსმა, დანაშაულის ჩადენის მომენტიდან, 2008 წლის 28 იანვრიდან იცოდა, რომ დანაშაულებრივი ქმედების გამჟღავნების შემთხვევაში აუცილებლად დადგებოდა მისი სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საკითხი და, აღნიშნულიდან გამომდინარე, გააფორმა ბათილი გარიგება, რაც, კასატორის მოსაზრებით, დასტურდება იმ ფაქტით, რომ საქმეზე გამოძიება დაიწყო 2010 წელს, 2011 წლის 12 აპრილს კი მ. ე-ე დაკითხული იყო მოწმის სახით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მ. ე-ის მოწმის სახით დაკითხვის ფაქტთან დაკავშირებით ნ. მ-ე აპელირებს მხოლოდ წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარში. აღნიშნულზე მას არც პირველი ინსტანციის და არც სააპელაციო სასამართლოში მსჯელობა არ ჰქონია, შესაბამისად, მხარის მითითებული არგუმენტი ვერც სააპელაციო პალატის მსჯელობის საგანი ვერ გახდებოდა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 992-ე მუხლის განმარტებასთან დაკავშირებით არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა (სუს 2012 წლის 13 დეკემბრის №ას-937-880-2012 განჩინება, სუს 2014 წლის 17 თებერვლის №ას-1159-1105-2013 განჩინება).

საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება).

მოჩვენებითი გარიგების დროს მოსაჩვენებლად იქცევა ამ გარიგების მონაწილე ნების გამოვლენის ყველა სუბიექტი. ამდენად, მოჩვენებითად ჩაითვლება გარიგება, თუკი ნების გამომვლენი და ნების მიმღები თანხმდებიან იმაზე, რომ მათ მიერ გამოვლენილ ნებას არ მიეცეს მსვლელობა, ე.ი. გარიგების მონაწილე მხარეები უნდა აცნობიერებდნენ, რომ მათ შორის დადებულ გარიგებას სამართლებრივი შედეგები არ მოჰყვება და იგი დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად. ამასთან, იგი როგორც წესი კანონსაწინააღმდეგო მიზნების მისაღწევად ან დასაფარად გამოიყენება. მოჩვენებითი გარიგების შემთხვევაში შეიძლება დაისვას მესამე პირთა ინტერესების დაცვის საკითხი. ამდენად, მოჩვენებითი გარიგების შემთხვევაში ადგილი აქვს გარიგების მონაწილე მხარეთა განზრახ ქმედებას, რა დროსაც მათ არ სურთ სამართლებრივი შედეგის დადგომა და მისი დადების მიზანს შესაძლოა წარმოადგენდეს მესამე პირის შეცდომაში შეყვანა. იმისათვის, რომ სასამართლომ სადავო გარიგება მიიჩნიოს მოჩვენებით გარიგებად, აუცილებელია ისეთი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა, რომლებიც მიუთითებენ ნების გამოვლენის ნაკლზე, ფიქტიური გარიგების შესახებ „ურთიერთშეთანხმებაზე“, საერთო მიზანზე, რაც არ შეესაბამება მათ მიერ გარეგანი ნების გამოვლენას.

მოჩვენებითი გარიგება, როგორც წესი, ფორმალურად შეესაბამება კანონის მოთხოვნებს, მაგრამ ნების ნაკლი, მისი არანამდვილობის გამო, წარმოადგენს იმ არსებითი ხასიათის ნაკლს, რაც გამორიცხავს სამართლებრივი შედეგის დადგომას. შესაბამისად, ის ფაქტი, რომელიც მიუთითებს სადავო გარიგების მხარეთა ნების გამოვლენის არანამდვილობაზე, უნდა დაამტკიცოს მან, ვისაც მიაჩნია, რომ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით შეილახა მისი უფლება.

სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის განმარტებასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მითითებული ნორმის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი.

სამოქალაქო კოდექსის ზემოთ მოხმობილი ნორმა განსაზღვრავს იმ აუცილებელ წინაპირობებს, რომლებიც უნდა არსებობდეს დელიქტური ურთიერთობის წარმოშობისათვის, კერძოდ, უნდა დადგინდეს ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის ანუ მოვალის ქმედება უნდა იყოს არა მარტო ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო, არამედ ზიანი უნდა იყოს ამ ქმედებით გამოწვეული უშუალო შედეგი.

ამდენად, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები უნდა შეესაბამებოდეს აღნიშნულ ნორმაში მითითებულ კონსტრუქციას. თუნდაც ერთ-ერთი ელემენტის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას.

ამავდროულად, საკასაციო სასამართლო დამატებით აღნიშნავს, რომ სტაბილური სასამართლო პრაქტიკა არსებობს ასევე იმ საკითხთან დაკავშირებითაც, რომელიც ეხება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის განმარტებას, კერძოდ, მითითებული ნორმის მიხედვით, სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებულ განაჩენს სამოქალაქო საქმის განხილვისას პრეიუდიციული ძალა არ გააჩნია (სუს 2014 წლის 17 თებერვლის №ას-1159-1105-2013 განჩინება).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მათ უარი უნდა ეთქვათ განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ მ. ე-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით კ. ხ-ს მიერ 2015 წლის 9 თებერვალს №2 საგადახდო დავალებით გადახდილი 900 ლარის 70% – 630 ლარი, ხოლო კასატორ ნ. მ-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მ. კ-ის მიერ 2015 წლის 9 თებერვალს №2 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. მ-ისა და მ. ე-ის საკასაციო საჩივრები დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ნ. მ-ეს (პირადი №……..) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მ. კ-ის მიერ 2015 წლის 9 თებერვალს №2 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

3. კასატორ მ. ე-ეს (პირადი №……..) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით კ. ხ-ს მიერ 2015 წლის 9 თებერვალს №2 საგადახდო დავალებით გადახდილი 900 ლარის 70% – 630 ლარი.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

პ. ქათამაძე