№ ას-835-799-2014 16 აპრილი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნ. ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ს-ა“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. გ- (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 23 ივნისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – თანხის დაკისრება, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. გ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ს-ას“ წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის, მის სასარგებლოდ, 65000 აშშ დოალრის ეკვივალენტი – 118 845.5 ლარის გადახდისა და მიუღებელი შემოსავლის - 22 369.1 ლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით: სარჩელის თანახმად, ნ. გ-მ შპს „სიამპათიას“ სასარგებლოდ შეასრულა გარკვეული სამუშაო, რის გამოც მოპასუხეს მოსარჩელის მიმართ წარმოეშვა 65 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დავალიანება. აღნიშნული თანხის სანაცვლოდ, შპს „ს-ის“ დირექტორ ა. შ-ეს მისთვის უნდა გადაეცა საცხოვრებელი ფართი და ავტოფარეხი ქ. თბილისში, მ-ის ქუჩის №...-ში, მ.გ-ის №8-... მდებარე შენობა-ნაგებობის მეორე ბლოკის მეოთხე სართულზე, რისთვისაც გაფორმდა უძრავი ქონების წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულება, თუმცა მოპასუხემ ამ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება არ შეასრულა, კერძოდ, არ აფრომებს ძირითად ხელშეკრულებას და არ ახორციელებს წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული უძრავი ქონების რეგისტრაციას საჯარო რეესტრში მოსარჩელის სახელზე. შპს „ს-ის“ დირექტორმა ა. შ-ემ აღიარა ნ. გ-ს მიმართ არსებული ვალი 65000 აშშ დოლარის ოდენობით. 26.01.2010 წლისთვის ეროვნული ბანკის კურსის გათვალისწინებით, მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეს მის სასარგებლოდ დაეკისროს – 11 845.5 ლარი, ასევე მიუღებელი შემოსავლის სახით ზიანის ანაზღაურება იმ საფუძვლით, რომ 2010 წლის იანვარში მოპასუხეს მოსარჩელისათვის თანხა რომ გადაეცა, იგი სს „ს.ბ-ში“ გახსნიდა ანაბარს და ექნებოდა შემოსავალი. ბანკში ერთწლიანი ანაბრისთვის განსაზღვრულია 10% სარგებელი, შესაბამისად, ვინაიდან 2010 წლის იანვრიდან გასულია სამი წელი, მიუღებელი შემოსავლის სახით მას მიადგა 33 553.65 ლარის ზიანი.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობის გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილებით ნ. გ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს ,,ს-ას” ნ. გ-ს სასარგებლოდ დაეკისრა 65 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა; სარჩელი მიუღებელი შემოსავლის - 22 369.10 ლარის დაკისრების მოთხოვნის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ს-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 23 ივნისის განჩინებით შპს „ს-ას“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2010 წლის 26 იანვარს მხარეებს შორის დაიდო ნარდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, შპს ,,ს-ამ” იკისრა ვალდებულება, არაუგვიანეს 2010 წლის 31 დეკემბრისა, ნ. გ-სათვის გადაეცა უძრავი ქონება მდებარე: ქ. თბილისში, მ-ის ქუჩა №... მ.გ-ის №...-ში მშენებარე კორპუსის მეორე ბლოკში, მეოთხე სართულზე, საცხოვრებელი ფართი 98.23 კვ.მ. და ერთი ავტოფარეხი.

მხარეებს შორის არსებული ხელშეკრულების 5.2. პუნქტით დადასტურდა, რომ ნ. გ-სათვის გადასაცემი უძრავი ნივთის ღირებულება - 65 000 აშშ დოლარი ეკვივლანეტი ლარში მოსარჩელემ სრულად გადაიხადა, რაც 2010 წლის 26 იანვარის ხელშეკრულების მე-2 მუხლის ,,ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, გამოიხატებოდა მყიდველის მიერ ნასყიდობის საგნის ღირებულების სამუშაოს შესრულებაში;

აპელანტმა სადავოდ გახადა ის გარემოება, რომ სინამდვილეში მოსარჩელე ნ. გ-ს, სადავო ხელშეკრულებაში და შემდგომ სარჩელში მითითებული არანაირი სახის სამუშაოები არ შეუსრულებია, თუმცა, ვინაიდან მოპასუხე მას ენდობოდა, წინასწარ გააფორმა ხელშეკრულება მოსარჩელესთან. აღნიშნული კი, აპელანტის მითითებით, გამორიცხავდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გადასაცემი უძრავი ნივთის ღირებულების - 65 000 აშშ დოლარის მოპასუხისათვის დაკისრების შესაძლებლობას;

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა სახელშეკრულებო ვალდებულებიდან გამომდინარე სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრებასთან დაკავშირებით მხარეთა მტკიცების ტვირთზე და განმარტა, რომ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოების დაუდასტურებლობის შემთხვევაში, სასამართლომ უნდა განსაზღვროს, თუ რომელ მხარეს ეკისრება ამ ფაქტის მტკიცების ტვირთი და ფაქტის დაუმტკიცებლობის არახელსაყრელი შედეგები უნდა დააკისროს იმ მხარეს, რომელსაც ამ ფაქტის დამტკიცება ევალებოდა.

პალატის განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე, იმ გარემოების შესახებ მტკიცების ტვირთი, რომ ნ. გ-მ ხელშეკრულებით გათვალისიწინებული სამუშაოები არ შეასრულა, ეკისრებოდა მოპასუხე მხარეს, რომელიც ამ გარემოების დასადასტურებლად შემოიფარგლა მხოლოდ სიტყვიერი განმარტებებით, რაც სადავო გარემოებაზე სათანადო მტკიცებულებად ვერ იქნება მიჩნეული. სხვა შესაბამისი რაიმე სახის დამაჯერებელი მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ მოსარჩელის მიერ არ იქნა შესრულებული მხარეთა შეთანხმებით, კერძოდ, 2010 წლის 26 იანვრის ხელშეკრულებით გათვალისიწინებული ვალდებულება, საქმეში წარმოდგენილი არ არის.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 316.1-ე და 317.1-ე მუხლებზე და განსახილველ შემთხვევაში დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეებს შორის არსებობდა ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა, კერძოდ, ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობა.

სამოქალაქო კოდექსის 629.1-ე მუხლზე მითითებით სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „ს-ამ“ დაარღვია 2010 წლის 26 იანვრის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება, კერძოდ, მოპასუხეს უძრავი ქონება, მდებარე - თბილისი, მ-ის ქუჩა №... მ.გ-ის №...-ში მშენებარე კორპუსის მეორე ბლოკში, მეოთხე სართულზე, საცხოვრებელი ფართი 98.23 კვ.მ. და ერთი ავტოფარეხი, მოსარჩელე ნ. გ-სათვის არ გადაუცია, რაც უნდა განეხორციელებინა არაუგვიანეს 2010 წლის 31 დეკემბრისათვის.

სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 361.2-ე, 405.1-ე, 352.1-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ საქალაქო სასამართლომ, დავის არსიდან გამომდინარე, სამართლებრივად სწორად შეაფასა მხარეთა უფლება-მოვალეობები, რის გამოც, სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლო იყო და დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 23 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასჩივრა შპს „ს-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლო განჩინებას ძირითადად აფუძნებს მტკიცების ტვირთზე, რომელიც ეკისრებოდა მოპასუხეს და, რომელმაც სათანადო მტკიცებულებებით ვერ უზრუნველყო მისი დადასტურება. მიუხედავად იმისა, რომ ნასყიდობის წინარე ხელშეკრულებაში ფიქსირდება მოპასუხის უფლებამოსილი პირის ხელმოწერა, რომლითაც იგი ადასტურებს მოსარჩელის ვალდებულების შესრულებას, აღნიშნული არ უნდა გამხდარიყო ჯერ პირველი ინსტანციის, ხოლო შემდგომში სააპელაციო სასამართლოსათვის სარჩელის დაკმაყოფილების აბსოლუტური საფუძველი. სასამართლოს საქმის განხილვისას უნდა შეეფასებინა და შეეჯერებინა საქმეში არსებული ყველა მასალა და ისე გამოეტანა გადაწყვეტილება, რაც სასამართლოს არ განუხორციელებია.

კასატორის აზრით, სასამართლომ არ შეაფასა ის გარემოება, რომ მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა მის მიერ შესრულებული სამუშაოების დამადასტურებელი დოკუმენტები; მან წარმოადგინა მხოლოდ საპროექტო ნახაზები, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ პროექტი შესრულებულია იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც შპს „ს-ას“ არ ეკუთვნოდა და, შესაბამისად, ცხადია, რომ სხვისი მიწის ნაკვეთზე საპროექტო სამუშაოების შესრულების თაობაზე კასატორი მოსარჩელეს ვერ შეუთანხმდებოდა. ამდენად, მტკიცების ტვირთი, ფაქტობრივად შესრულებული სამუშაოს დადასტურების ნაწილში, გადავიდა მოსარჩელის მხარეზე, რომელმაც წარმოდგენილი დოკუმენტებით ვერ დაამტკიცა შპს „ს-ის“ კავშირი მოცემულ ნახაზებთან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 15 სექტემბრის განჩინებით შპს „ს-ის“ საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „ს-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ: № ას-184-177-2013, ას-1334-1372-2014).

შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს „ს-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (5614.05 ლარის) 70% – 3929.84 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „ს-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს გ. შ-ის (პირადი №...) მიერ 2014 წლის 11 აგვისტოს №... საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - (5614.05 ლარის) 70% – – 3929.84 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე