საქმე №ას-214-199-2014 8 აპრილი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ა.კ. (შეგებებული სარჩელის ავტორი)

მოწინააღმდეგე მხარე – ა.ი. (მოსარჩელე), ა.ჭ., თ.და ნ.ი. (მოპასუხეები შეგებებულ სარჩელში)

ძირითად სარჩელში მოპასუხე - დ.ტ.

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 12 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ძირითად სარჩელში - კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა, შეგებებულ სარჩელში - კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტა, საცხოვრებელი სადგომის ნაწილის მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა.ი.მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა.კ.სა და დ.ტ.ის მიმართ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 10%-ის - 6 300 ლარის გადახდის სანაცვლოდ ქ.თბილისში, მდებარე სახლიდან მოსარჩელის მიერ დაკავებული 87 კვ.მ საერთო ფართის მესაკუთრედ ა.ი.ის ცნობის მოთხოვნით. მოსარჩელემ მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

ა.ი. 1976 წლიდან ცხოვრობს და ჩაწერილია ქ.თბილისში, მდებარე საცხოვრებელ სადგომში, ამ დროიდან მოყოლებული (1976, 1986 და 1989 წლებში) სადგომის ძველი მეპატრონისგან, რომლის უფლებამონაცვლეებსაც მოპასუხეები წარმოადგენენ შეიძინა საცხოვრებელი ოთახები და ოჯახთან ერთად სარგებლობს უძრავი ნივთით, იხდის კომუნალურ გადასახადებს.

მოპასუხე დ.ტ.ის სასამართლოში დაბარება ვერ მოხერხდა, საქმის განხილვის თაობაზე მას ეცნობა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 78-ე მუხლის შესაბამისად, საჯარო შეტყობინების გავრცელების გზით. ა.კ.მ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა, ამასთან, შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს ა.ი.ის, ა.ჭ.ის, თ.და ნ.ი.ის მიმართ, მოპასუხეების მიერ დაკავებული 87 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის ნაწილის - 30,54 კვ. მეტრის საბაზრო ღირებულების 90%-ის - 12 434 აშშ დოლარის გადახდის სანაცვლოდ ამ ფართზე მოპასუხეთა სარგებლობის უფლების შეწყვეტის, ასევე ქ.თბილისში, მდებარე, მოპასუხეების მიერ დაკავებული სადგომის დარჩენილი ნაწილის - 56,46 კვ. მეტრის მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის მოთხოვნით.

მოპასუხეებმა შეგებებული სარჩელი არ ცნეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებით ა.ი.ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ა.ი.ს ა.კ.ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2 100 ლარის, ხოლო მოპასუხე დ.ტ.ის სასარგებლოდ - 4 200 ლარის გადახდა და ამ ვალდებულების დაკისრების სანაცვლოდ, ა.ი. ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, მდებარე სახლში ა.ი.ის მიერ დაკავებული და 87 კვ.მ საერთო ფართის საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ, ა.კ.ს უარი ეთქვა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა.კ.მ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით ა.კ.ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე აპელანტი დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებს და მოითხოვა ა.ი.ის მიერ დაკავებულ 87 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომზე ამ უკანასკნელის მფლობელობის შეწყვეტა დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 90%-ის გადახდის სანაცვლოდ, შესაბამისად, პალატამ უდავოდ დადგენილად მიაჩნია, რომ ა.ი. წარმოადგენს ქ.თბილისში, მდებარე საცხოვრებელ სახლში დაკავებული 87 კვ.მ საერთო ფართის საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე.

ა.ი.ის მიერ დაკავებული ფართის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 63 000 ლარს.

ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან დადგენილია, რომ ქ.თბილისში, მდებარე 417 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობები ა.კ.სა და დ.ტ.ის თანასაკუთრებაა, საიდანაც ა.კ.ს ეკუთვნის 1/3, ხოლო დ.ტ.ს - 2/3 ნაწილი.

საჯარო შეტყობინების შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 12 სექტემბრის განჩინებითა და საქმეში წარმოდგენილი საგაზეთო პუბლიკაციის ამონაწერით, რომლითაც ირკვევა, რომ დ.ტ.ს 2013 წლის 3 ოქტომბერს საჯარო შეტყობინებით ეცნობა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შესახებ, სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაშია შესული მოპასუხე დ.ტ.ის მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში.

არ იქნა გაზიარებული აპელანტის მტკიცება, რომ დ.ტ.ს სათანადო წესით არ ჩაბარებია სასამართლო გზავნილი, რადგანაც საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დასტურდებოდა, რომ დ.ტ.ის რეგისტრაციის ადგილი იყო რუსეთის ფედერაცია, ქ.მოსკოვის ოლქი. საქალაქო სასამართლომ დ.ტ.ს რამდენჯერმე გაუგზავნა შეტყობინება რეგისტრაციის მისამართზე, თუმცა ვერ ჩაბარდა იმ მიზეზით, რომ ეს უკანასკნელი იქ არ ცხოვრობს.

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 78-ე მუხლით და აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შესახებ საჯარო შეტყობინება 2013 წლის 3 ოქტომბერს გამოქვეყნდა რუსეთის ფედერაციაში მოსკოვის ოლქში, გავრცელებულ გაზეთში, შესაბამისად, გზავნილი დ.ტ.ს ჩაბარდა 2013 წლის 10 ოქტომბერს, მოპასუხეს კი, გადაწყვეტილება დადგენილ ვადაში არ გაუსაჩივრებია, რის გამოც სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში მის მიმართ გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში იყო შესული.

სასამართლოს მოსაზრებით, ა.კ.ის მოთხოვნით ა.ი.ის მიერ დაკავებული 87 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 90%-ის გადახდის სანაცვლოდ, სადგომზე მოსარგებლის მფლობელობა არ უნდა შეწყვეტილიყო. ამ კუთხით სასამართლომ აღნიშნა შემდეგი:

ა.ი.ს მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეებს იდეალურ წილში წარმოადგენენ ა.კ. (1/3 ნაწილი) და დ.ტ. (2/3 ნაწილი).

პალატამ მიუთითა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილზე და აღნიშნა, რომ ეს გადაწყვეტილება დ.ტ.ის მიმართ კანონიერ ძალაშია შესული, შესაბამისად, ა.ი.ს საკუთრებაში გადაეცა მის მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის 2/3 ნაწილი დ.ტ.თვის 4 200 ლარის გადახდის სანაცვლოდ.

პალატამ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების, სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მიიჩნია, რომ დ.ტ.ის, როგორც ერთ-ერთი თანამესაკუთრის მიერ მესაკუთრის უფლების რეალიზებაზე მზაობის ან/და თანხმობის არარსებობის პირობებში, გამოირიცხებოდა დანარჩენი თანამესაკუთრეების მიერ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტიდან გამომდინარე მესაკუთრის უფლების რეალიზების შესაძლებლობა. ამ თვალსაზრისით სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 956-ე მუხლით და აღნიშნა, რომ ამ ნორმისა და 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის ერთობლივი განმარტების საფუძველზე, ირკვეოდა შემდეგი: თუკი ერთ-ერთ თანამესაკუთრეს არ აქვს აღძრული სარჩელი (ან შეგებებული სარჩელი) მოსარგებლის წინააღმდეგ, თუნდაც დანარჩენი თანამესაკუთრეები დავობდნენ თავიანთი უფლების თაობაზე, მხოლოდ მათი მზაობა კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდის შესახებ არ შეიძლებოდა, გამხდარიყო მოსარგებლის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი, რადგან აღნიშნული შემთხვევა ნაკლიანად აქცევდა მესაკუთრის, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ ნებას, „გაესტუმრებინა“ მოსარგებლე. სასამართლოს მოსაზრებით, ამგვარი შემთხვევა უნდა განიმარტოს მესაკუთრის (თანამესაკუთრეები ერთობლივად) უარად „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული უფლებით უპირატეს სარგებლობაზე, რაც, თავის მხრივ, გამოიწვევს ამავე კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტით მოსარგებლისათვის მინიჭებული უფლების რეალიზაციის შესაძლებლობას. ვინაიდან დ.ტ. არ ახორციელებდა მესაკუთრის უფლების რეალიზაციას, ამიტომ არ არსებობდა არც ა.კ.ის უპირატესი ინტერესის გათვალისწინებით შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

სასამართლოს განმარტებით, როდესაც სახეზეა თანასაკუთრება იდეალურ წილში, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით მესაკუთრისთვის მინიჭებული უფლება თანამესაკუთრეებს შეუძლიათ, გამოიყენონ მხოლოდ ერთობლივად. იმ შემთხვევაში, როდესაც ერთი თანამესაკუთრე ითხოვს კონპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე სარგებლობის შეწყვეტას, ხოლო სხვა თანამესაკუთრე ასეთ მოთხოვნას არ აყენებს, წარმოადგენს არასრულფასოვან მოთხოვნას და მიჩნეულ უნდა იქნეს მესაკუთრეთა მხრიდან უარის თქმად თავიანთი უპირატესი უფლების გამოყენებაზე, შესაბამისად, დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა მოსარგებლის მოთხოვნა, კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ, საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემის შესახებ, ასეთის არსებობის პირობებში.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა.კ.მ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლომ საქმე განიხილა მოპასუხე დ.ტ.ის დაუსწრებლად და საგაზეთო პუბლიკაციაზე დაყრდნობით დადგენილად მიიჩნია, რომ დ.ტ.ის მიმართ გადაწყვეტილება შესული იყო კანონიერ ძალაში. აღნიშნულით დარღვეულია მინსკის 1993 წლის 22 იანვრის საერთაშორისო კონვენცია, ასევე, „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლი. სასამართლო ვალდებული იყო, ემოქმედა იმავე კანონის 62-ე მუხლით გათვალისწინებული პროცედურებით. გარდა აღნიშნულისა, დ.ტრეტიაკოვისათვის მაინც ვერ ჩაითვლებოდა ჩაბარებულად ვერც სარჩელი და ვერც სხვა ინფორმაცია სასამართლოს რომც ჰქონოდა საერთაშორისო კომპეტენცია, რადგან ამ მისამართზე მოპასუხე არ ცხოვრობს რასაც თვითონ სასამართლოც მიუთითებს. საყურადღებოა, რომ სწორედ იმ მიზეზით, რომ მოპასუხის მისამართი იყო არასწორი, სასამართლომ განუხილველად დატოვა ა.ი.ის სარჩელი.

გარდა აღნიშნულისა, სასამართლოს გადაწყვეტილება იმდენად დაუსაბუთებელია, რომ გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება შეუძლებელია.

სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო კოდექსით, საქართველოს კონსტიტუციითა და „ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით“ განმტკიცებული და აღიარებული საკუთრების უფლება, რასაც კასატორი საქმის განხილვის ყველა ეტაპზე სადავოდ ხდიდა. არასწორია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ ა.კ.მ მოსარჩელისათვის თანხის გადახდის სურვილის გამოთქმით აღიარა მოწინააღმდეგე მხარის უფლება მის მიერ დაკავებულ 87 კვ.მ სადგომზე.

მსგავს საქმეზე პირველი ინსტანციის იმავე სასამართლოს მიღებული აქვს გადაწყვეტილება საზიარო უფლების პირობებში ერთ-ერთი მესაკუთრის მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესახებ, რომელიც აცხადებდა მოთხოვნას მის ნაწილში, წინამდებარე დავაზე კი, ანალოგიური საკითხი მესაკუთრის საწინააღმდეგოდ გადაწყდა.

სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტი, რადგანაც კასატორი ყოველთვის გამოხატავდა მზაობას, გადაეხადა კომპენსაცია მოსარგებლისათვის. გარდა აღნიშნულისა, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილით.

შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლი და მესაკუთრის უფლება ხარვეზიანად მიჩნია.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ასევე ეწინააღმდეგება დადგენილ სასამართლო პრაქტიკას და არასწორად განიმარტა სამოქალაქო კოდექსის 959-ე მუხლი, რომელიც ეხება წილის განსაზღვრის წესს.

სასამართლომ არასწორად შეფასა 1989 წლის 9 მაისის გარიგება სანოტარო ფორმის გარეშე დადებულ წერილობით ხელშეკრულებად, რითაც დაარღვია მტკიცებულების გამოკვლევის და შეფასების კანონით დადგენილი წესი. შეიძლება ხელშეკრულება არ იყოს დადებული კანონით გათვალისწინებული ფორმით, მაგრამ მასში უნდა აღინიშნოს მხარეები, რომელთა შორისაც ფორმდება ხელშეკრულება. სასამართლოს მიერ სანოტარო ფორმის დაუცველ გარიგებად მიჩნეული ხელწერილი არ პასუხობს სამოქალაქო კოდექსის 327-ე და 477-ე მუხლებით დადგენილ მინიმალურ მოთხოვნებს. ამ მტკიცებულების საწინააღმდეგოდ, შეიძლება მიეთითოს საქმეში არსებულ 1976 წლის 20 ოქტომბრის ხელშეკრულებაზე, რომელიც დაწერილია იმ ფორმით, რასაც ითვალისწინებს კანონი და არა ხელწერილის ფორმით, საქმეში არსებობს სხვა მტკიცებულება, რომელიც გამორიცხავს სასამართლოს მიერ არასწორად დადგენილ გარემოებას. ხელწერილის შეფასებისას სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლები, გარდა იმისა, რომ ხელწერილი, რომელიც დაუდო სასამართლომ მოსარჩელეთა მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად, წარმოდგენილია ასლის სახით, რის გამოც სასამართლოს მისთვის მტკიცებულებითი ძალა არ უნდა მიენიჭებინა.

საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად დასადგენად საკმარისი არ იყო სასამართლოს მიერ იმის აღმოჩენა, რომ ა.ი. იყო მოსარგებლე, ეს გარემოება სასამართლომ დაადგინა მხოლოდ კასატორის პოზიციის გაჟღერებით ისე, რომ საქმეში სათანადო მტკიცებულება არ ყოფილა წარმოდგენილი. „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, მოსარგებლე შეიძლება იყოს პირი ორ შემთხვევაში, როდესაც მას სარგებლობის უფლება მოპოვებული აქვს გარიგების საფუძველზე და, მეორე მხრივ, მესაკუთრესთან დადებული აქვს სანოტარო წესის გარეშე ხელშეკრულება, შესაბამისად, განსხვავებულია საკითხის სამართლებრივი რეგულაციაც თითოეული შემთხვევის მიმართ. სარგებლობის ფაქტის სწორად დადგენა კი, მოცემულ შემთხვევაში, გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა.

სასამართლომ არ შეაფასა 1976 წლის 20 ოქტომბრის ხელშეკრულება, რომლის გამოკვლევასაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგანაც კანონი მე-11 მუხლით საცხოვრებელ სადგომად მიიჩნევს ის ფართს, რომელზედაც თავდაპირველად არსებობდა გარიგება მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის.

სასამართლომ 1989 წლის 9 მაისის ხელწერილის არასწორი შეფასებით საცხოვრებელ ფართად არასწორად მიიჩნია 22.05 კვ.მ ფართი და 8.49 კვ.მ სამზარეულო. ამავე ფართში სასამართლომ შეიყვანა გალერეაც.

სასამართლო გადაწყვეტილება შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში არის დაუსაბუთებელი. კასატორის განმარტებით, მას, როგორც მესაკუთრეს, აქვს თანხის შეთავაზების უპირატესობა, რაც შეეხება სადავო ფართის 2/3-ს მისი განკარგვის უფლება ა.კ.ს არ გააჩნია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ საკასაციო საჩივრის ფარგლებში შეისწავლა საქმის მასალები, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთება და მიიჩნევს, რომ ა.კ.ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

უპირველესად, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს წინამდებარე საქმის განსახილველად დაშვების სამართლებრივ საფუძვლებზე: საქმეში წარმოდგენილი საკასაციო სასამართლოს 2015 წლის 30 მარტის განჩინებით ა.კ.ის საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების საფუძვლად მიჩნეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტები, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს შემოწმების საგანი იქნება როგორც საპროცესო დარღვევა, ისე გასაჩივრებული განჩინების შესაბამისობა საკასაციო პალატის მიერ დამკვიდრებულ სტაბილურ პრაქტიკასთან.

წინამდებარე დავის საგანს საცხოვრებელ სადგომზე „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მოსარგებლისა და მესაკუთრის უფლებრივი მდგომარეობა წარმოადგენს.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქ.თბილისში, მდებარე 417 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობები წარმოადგენს საზიარო უფლების ობიექტს, ქონების თანამესაკუთრეები არიან ა.კ. და დ.ტ. საზიარო უფლება გაუქმებული არ არის და იდეალურ წილში კასატორის საკუთრება ქონების 1/3 ნაწილია, ხოლო დ.ტრეტიაკოვის - 2/3.

წინამდებარე დავაზე ძირითად მოსარჩელეს წარმოადგენს მოსარგებლე, რომელიც მოპასუხეებისათვის კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ, მოითხოვს სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემას, თავის მხრივ, შეგებებული სარჩელით თანამესაკუთრე ა.კ., მოსარგებლისათვის შესაბამისი თანხის გადახდის სანაცვლოდ, მოითხოვს მოსარგებლის მფლობელობის უფლების შეწყვეტას, ასევე უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვას.

ამ გარემოების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 86-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლითაც განსაზღვრულია საპროცესო თანამონაწილეობის საფუძვლები და ნორმის „ა“ ქვეპუნქტით დადგენილია, რომ სარჩელი შეიძლება წარდგენილ იქნეს ერთად რამდენიმე მოსარჩელის მიერ ან რამდენიმე მოპასუხის წინააღმდეგ, თუ სარჩელის საგანს წარმოადგენს საერთო უფლება, მე-2 ნაწილით კი, დადგენილია, რომ თითოეული მოსარჩელე ან მოპასუხე მეორე მხარის მიმართ პროცესში გამოდის დამოუკიდებლად.

საკასაციო სასამართლო მხედველობაში იღებს საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით გარანტირებულ საკუთრების უფლების დაცვის კონსტიტუციურ პრინციპს და საპროცესო კოდექსის ზემოაღნიშნულ ნორმასთან, ასევე სპეციალური კანონის - „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ რეგულაციის მიზნებიდან გამომდინარე, იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ სასამართლომ საქმე განიხილა ერთ-ერთი მხარის დაუსწრებლად. ამ თვალსაზრისით პალატა ყურადღებას გაამახვილებს შემდეგზე:

საქმეში წარმოდგენილია სანოტარო წესით დამოწმებული 2007 წლის 30 აგვისტოს ჩუქების ხელშეკრულება, სადაც ნოტარიუსმა შეამოწმა დ.ტ.ის პასპორტი, გაცემული მოსკოვის ოლქის ..... რაიონის შინაგან საქმეთა განყოფილების მიერ.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ დ.ტ.ის რეგისტრაციის მისამართია რუსეთის ფედერაცია, ქ.მოსკოვის ოლქი.

აპელანტი სადავოდ ხდიდა იმ გარემოებას, რომ მოპასუხე დ.ტ. დადგენილი წესით არ იყო მოწვეული საქმის განხილვაზე, რაც ქვემდგომმა სასამართლომ არ გაიზიარა და ჩათვალა, რომ დ.ტ.ის მიმართ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში იყო შესული, კერძოდ, პალატამ საქმის მასალებზე დაყრდნობით დაადგინა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ გზავნილი დ.ტ.ს რამდენჯერმე გაეგზავნა რეგისტრაციის მისამართზე, თუმცა ვერ ჩაბარდა იმ მიზეზით, რომ ეს უკანასკნელი იქ არ ცხოვრობდა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 78-ე მუხლის შესაბამისად კი, რუსეთის ფედერაციაში მოსკოვის ოლქში, ტალდომსკის რაიონში გავრცელებულ გაზეთ „...“ 2013 წლის 3 ოქტომბერს გამოქვეყნებული საქალაქო სასამართლოს საჯარო შეტყობინება ამავე წლის 10 ოქტომბერს ადრესატისათვის ჩაბარებულად მიიჩნია.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს გასაჩივრებული განჩინების ამ დასკვნებს და მიუთითებს „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონით განმტკიცებულ იერარქიის პრინციპზე. მითითებული კანონის მე-7 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, საქართველოს კონსტიტუციითა და „საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნების დაცვით ძალაში შესულ საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებასა და შეთანხმებას, თუ ისინი არ ეწინააღმდეგებიან საქართველოს კონსტიტუციას და კონსტიტუციურ კანონს, აგრეთვე საქართველოს კონსტიტუციურ შეთანხმებას აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ.

პალატა მიუთითებს „სამოქალაქო, საოჯახო და სისხლის სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი დახმარებისა და სამართლებრივ ურთიერთობათა შესახებ“ 1993 წლის 22 იანვრის მინსკის კონვენციაზე, რომლის ხელშემკვრელ მხარესაც წარმოადგენს როგორც საქართველო, ისე რუსეთის ფედერაცია. მითითებული კონვენციის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად თითოეული ხელშემკვრელი მხარის მოქალაქენი, აგრეთვე მათ ტერიტორიაზე მცხოვრები პირნი, სარგებლობენ ყველა სხვა ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე თავის პირად და ქონებრივ უფლებებთან დაკავშირებით ისეთი სამართლებრივი დაცვით, როგორც ხელშემკვრელი მხარის საკუთარი მოქალაქენი. კონვენციის ფარგლებში ხელშემკვრელ მხარეებს ნაკისრი აქვთ ვალდებულება, პირისათვის დოკუმენტის გადაცემის, ასევე მისამართისა და სხვა მონაცემთა დადგენის თაობაზე, კერძოდ, კონვენციის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის პირველი წინადადების თანახმად, იუსტიციის დაწესებულება, რომელსაც მოთხოვნა წაუყენეს, დოკუმენტს გადასცემს ამ სახელმწიფოში მოქმედი წესის შესაბამისად, ხოლო მე-2 პუნქტით განსაზღვრულია შემდეგი: თუ დოკუმენტის გადაცემა დავალებაში მითითებული მისამართით შეუძლებელია, იუსტიციის დაწესებულება, რომელსაც მოთხოვნა წაუყენეს, თავის ინიციატივით იღებს აუცილებელ ზომებს მისამართის დასადგენად. საყურადღებოა ასევე კონვენციის მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის დათქმა, იმის შესახებ, რომ ხელშემკვრელი მხარეები თავიანთ კანონმდებლობათა შესაბამისად, თხოვნის საფუძველზე ეხმარებიან ერთმანეთს იმ პირთა მისამართების დადგენაში, რომლებიც ცხოვრობენ მათ ტერიტორიაზე, თუ ეს საჭიროა მათი მოქალაქეების უფლებათა განხორციელებისათვის, ამასთან, მომთხოვნი ხელშემკვრელი მხარე ატყობინებს მეორე მხარეს მის ხელთ არსებულ მონაცემებს თხოვნაში მითითებული პირის მისამართის დასადგენად.

კონვენციით განსაზღვრული ზემოაღნიშნული დებულებების შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ დავის განხილვაში რუსეთის ფედერაციის მოქალაქე მოპასუხის მოწვევისათვის, რომელსაც ქონება საქართველოს ტერიტორიაზე აქვს და ედავებიან უფლებაში, გამოყენებული უნდა ყოფილიყო არა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის VIII თავის დებულებანი, კონკრეტულად კი, საჯარო შეტყობინების მომწესრიგებელი ნორმა, არამედ, ადრესატისათვის ფოსტით შეტყობინების გადაცემის შეუძლებლობის გამო, მისი მოწვევა უნდა განხორციელებულიყო საერთაშორისო ხელშეკრულებით განსაზღვრული მხარის დაბარების ყველაზე ოპტიმალური საშუალების გამოყენებით, შესაბამისად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 78-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად განხორციელებული საჯარო შეტყობინება, საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, დ.ტ.ის მიმართ სამართლებრივი შედეგის მომტანად ვერ იქნება მიჩნეული.

უცხო ქვეყნის მოქალაქის მიმართ სასამართლო შეტყობინების განხორციელების თაობაზე, თავის ერთ-ერთ განჩინებაში საკასაციო პალატამ არ ჩათვალა მხარე ინფორმირებულად, როდესაც მას ერთი ქვეყნიდან ეგზავნებოდა სასამართლო შეტყობინება გამომგზავნისათვის ცნობილ მისამართზე გზავნილში დასახელებულ მისამართზე ადრესატის არყოფნის გამო. საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ასეთ შემთხვევაში, როდესაც ვერ ხერხდება ადრესატისათვის კორესპონდენციის უშუალოდ ჩაბარება, საქმის განმხილველ სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა სახელმწიფოთა შორის სამოქალაქო სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი დახმარების შესახებ გაფორმებული ორმხრივი საერთაშორისო ხელშეკრულებით. ამ წესის დარღვევის გამო, საკასაციო პალატამ ჩათვალა, რომ არ მომხდარა პროცესის თაობაზე მხარის დადგენილი წესით ინფორმირება (იხ. სუსგ Nა-2257-შ-73-09, 2 მარტი, 2010 წელი).

თავის მხრივ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლით განსაზღვრულია გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველთა ნუსხა და ნორმის „ბ“ ქვეპუნქტით დადგენილია შემდეგი: გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ სასამართლომ საქმე განიხილა ერთ-ერთი მხარის დაუსწრებლად, რომელსაც არ მიუღია შეტყობინება კანონით დადგენილი წესით ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის გარეშე, თუ ასეთი წარმომადგენლობა კანონით იყო გათვალისწინებული, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ასეთი კანონიერი წარმომადგენელი ცნობს სასამართლო პროცესის წარმართვის მართლზომიერებას.

იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ დადგენილი წესით არ ყოფილა მოწვეული დ.ტ. საქმის განხილვაზე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება უპირობოდ უნდა გაუქმდეს.

განსახილველ შემთხვევაში, ა.კ. სადავოდ ხდის მოცემულ დავასთან მიმართებაში საქართველოს სასამართლოს საერთაშორისო კომპეტენციასაც, ამ გარემოებას მხარე დ.ტ.ის საცხოვრებლის საქართველოში არარსებობას უკავშირებს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, ექვემდებარება თუ არა საქმე სასამართლოს უწყებრივად და აქვს თუ არა მას მოცემულ კონკრეტულ საქმეზე საერთაშორისო კომპეტენცია. საერთაშორისო კომპეტენციის საკითხი რეგულირებულია „საერთასორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 თავით. კანონის მე-8 მუხლი წარმოადგენს ზოგად დანაწესს, რომელიც კომპეტენტურად მიიჩნევს საქართველოს სასამართლოებს, თუ მოპასუხეს აქვს საცხოვრებელი საქართველოში, თუმცა ამავე კანონის მე-10 მუხლით დადგენილია განსაკუთრებული საერთაშორისო კომპეტენციის შემთხვევები და „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულია, რომ საქართველოს სასამართლოებს განსაკუთრებული საერთაშორისო კომპეტენცია აქვთ მხოლოდ იმ სარჩელებზე, რომლებიც ეხება უძრავ ქონებას, თუ ეს ქონება საქართველოშია. ამდენად, საკასაციო სასამართლო კასატორის პრეტენზიას საერთაშორისო კომპეტენციის არარსებობის თაობაზე უსაფუძვლოდ მიიჩნევს.

მოცემულ შემთხვევაში, სადავოს წარმოადგენს ასევე გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივი დასაბუთება იმ ნაწილში, რომელიც შეეხება მოსარგებლის მიერ დაკავებული ფართის ოდენობას და სარგებლობის სამართლებრივ საფუძვლებს, კერძოდ, შეგებებული სარჩელის მოპასუხეები წარმოადგენენ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილ ურთიერთობათა შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ მოსარგებლეებს, რომლებსაც, სასამართლოს დასკვნით, სარგებლობის უფლება ფორმის დაუცველად დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე წარმოეშვათ. კასატორი მიიჩნევს, რომ სადგომის ნაწილს - ე.წ. „გალერეასა“ და ერთ ოთახს მოსარგებლეები სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობენ და სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის საფუძველზე მოითხოვს ნივთის ამ ნაწილის მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვას. მართალია, ამ ნაწილში სააპელაციო პალატამ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები, თუმცა საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, შეამოწმოს მათი მართებულობა, ვიდრე საქმეში ქონების თანამესაკუთრე არ იქნება მოწვეული სათანადო წესით.

კასატორი ასევე არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, ამასთან, გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანხმად, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი, ამავე ნორმის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით კი, სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი.

შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარი სააპელაციო პალატამ ძირითადად იმით დაასაბუთა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 956-ე მუხლისა და 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის ერთობლივი განმარტებიდან გამომდინარე, თუკი ერთ-ერთ თანამესაკუთრეს არა აქვს აღძრული სარჩელი (ან შეგებებული სარჩელი) მოსარგებლის წინააღმდეგ, თუნდაც დანარჩენი თანამესაკუთრეები დავობდნენ თავიანთი უფლების თაობაზე, მხოლოდ მათი მზაობა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდის შესახებ არ შეიძლება გახდეს მოსარგებლის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი, რადგან, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, თანამესაკუთრეთა ერთობლივი პოზიციის არარსებობა ნაკლიანად აქცევს მესაკუთრის ნებას, „გაისტუმროს“ მოსარგებლე.

სააპელაციო სასამართლოს ამ დასკვნის წინააღმდეგ, საკასაციო სასამართლო მოიხმობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ პრაქტიკას. ერთ-ერთ საქმეზე, სადაც სადავოს წარმოადგენდა თანამესაკუთრისა და მოსარგებლის უფლებათა კონკურენცია „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ სადგომზე საკუთრების უფლების თაობაზე, საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გარკვეულწილად შეზღუდულია მოსარგებლის მატერიალურ-სამართლებრივი უფლება, რაც გამოიხატება იმაში, რომ მოსარგებლეს უფლება აქვს მესაკუთრეს მოსთხოვოს შესაბამისი ანაზღაურების სანაცვლოდ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მესაკუთრე უარს აცხადებს მოსარგებლისათვის განსახილველი კანონით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდაზე.

სამოქალაქო კოდექსის 955-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თითოეულ მოწილეს უფლება აქვს ისარგებლოს საზიარო საგნით ისე, რომ ზიანი არ მიადგეს დანარჩენ მოწილეთა სარგებლობას. საერთო საკუთრებასთან დაკავშირებული მესაკუთრის უფლებები ასევე მოცემულია სამოქალაქო კოდექსის სანივთო სამართლის წიგნში, კერძოდ, 173-ე მუხლით მოწესრიგებულია ისეთი საკითხები, როგორიცაა საერთო საკუთრების დაცვა, საერთო საკუთრების უფლებრივი დატვირთვა, საერთო საკუთრების მოვლა და შენახვა, საერთო საკუთრების წილის უპირატესი შესყიდვა.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საერთო საკუთრების რეჟიმზე ვრცელდება მესაკუთრის ისეთივე გარანტიები, როგორიც ეს დამახასიათებელია ინდივიდუალური საკუთრებისათვის, კერძოდ, ნივთის თავისუფლად ფლობის, სარგებლობისა და განკარგვის უფლება, მესამე პირთა მხრიდან დაუშვებელი ხელყოფის აღკვეთის მოთხოვნის უფლება და ა.შ. ძირითადი განსხვავება ინდივიდუალურ საკუთრებასა და საერთო საკუთრებას შორის არის ის, რომ საერთო საკუთრების შემთხვევაში, მესაკუთრე უფრო მეტად არის შეზღუდული კანონით, ვიდრე ინდივიდუალური საკუთრების შემთხვევაში. ამის ნათელი მაგალითია სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესი, რომლის თანახმადაც, ყოველ თანამესაკუთრეს აქვს ნივთის გამოთხოვის უფლება მხოლოდ ყველა თანამესაკუთრის სასარგებლოდ. ასევე 959-ე მუხლის დებულება, რომლის მიხედვითაც, თითოეულ მოწილეს შეუძლია განკარგოს თავისი წილი, ხოლო საზიარო საგნის განკარგვა ხდება მხოლოდ ერთობლივად.

ისმის კითხვა: „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მესაკუთრის უფლების რეალიზაციის შემთხვევაში, აუცილებელია თუ არა ყველა მესაკუთრის მიერ სარჩელის აღძვრა, როდესაც სახეზეა საერთო საკუთრების რეჟიმი? თუკი ეს აუცილებელია, რომელი ნორმის ანალიზიდან გამომდინარეობს ამგვარი დასკვნა?

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ დასმულ კითხვაზე დადებითი პასუხის გასაცემად ვერ გამოდგება სამოქალაქო კოდექსის 956-ე მუხლი, როგორც ეს სააპელაციო სასამართლომ განმარტა. აღნიშნული მუხლი ეხება საზიარო საგნის მართვას, რაც თავისი არსით ემსახურება საზიარო საგნის შენარჩუნებას სარგებლობისათვის ვარგის მდგომარეობაში. რაც შეეხება 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის დათქმას, მითითებული ნორმა ითვალისწინებს მესამე პირებისათვის ქონების გამო მოთხოვნების არა მხოლოდ კოლექტიური წესით (ყველა თანამესაკუთრის თანხმობით) წარდგენის შესაძლებლობას, არამედ დამოუკიდებლადაც. 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის მეორე წინადადების თანახმად, თითოეულ თანამესაკუთრეს შეუძლია მოთხოვნები წარუდგინოს მესამე პირებს საერთო საკუთრებაში არსებული ქონების გამო. აღნიშნული მუხლის მესამე წინადადების რეგულაცია – „ყოველ თანამესაკუთრეს აქვს ნივთის გამოთხოვის უფლება მხოლოდ ყველა თანამესაკუთრის სასარგებლოდ“, არ შეიძლება დამაბრკოლებელი აღმოჩნდეს მოცემული დავისათვის, ვინაიდან ერთ-ერთი თანამესაკუთრის სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში, სადავო სადგომზე კვლავ გავრცელდება ყველა თანამესაკუთრის უფლება. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ ერთობლივი პოზიციის არარსებობა ნაკლიანად აქცევს მესაკუთრის ნებას „გაისტუმროს“ მოსარგებლე, არ გამომდინარეობს ნორმათა სწორი განმარტებიდან (იხ. სუსგ Nას-1085-1016-2012, 5 მაისი, 2014 წელი).

აღნიშნული მსჯელობის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, თუმცა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა.

განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან სახეზეა საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების კანონით განსაზღვრული წინაპირობა, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, თავად გადაწყვიტოს დავა, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას კანონით დადგენილი წესით უნდა უზრუნველყოს წინამდებარე დავის სუბიექტთა მოწვევა, მათი პოზიციების შეჯერებით განიხილოს დავა და ამ გზით დადგენილი ფაქტების სწორი სამართლებრივი შეფასების გაზით გადაწყვიტოს იგი.

რაც შეეხება ა.კ.ის მიერ საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, პალატა მათ ვერ გაიზიარებს და განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის შემოღებით კანონმდებელმა იმპერატიულად განსაზღვრა საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის ფარგლები და დაადგინა, რომ საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები.

საკასაციო სამართალწარმოების თავისებურების გათვალისწინებით, ამ ინსტანციის სასამართლოში ახალი ფაქტების მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა დაუშვებელია იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მხარეს არ ჰქონდა საქმის ქვემდგომი წესით განხილვისას მათი წარდგენის ობიექტური შესაძლებლობა, რაც მტკიცებულებების მიღებაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არა აქვთ. ამ ნორმისა და ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, პალატა მიიჩნევს რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა.კ.ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 12 დეკემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. ა.კ.ს დაუბრუნდეს 2014 წლის 2 აპრილის Nა-48-14 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 14 (თოთხმეტი) ფურცლად, ასევე 2014 წლის 25 აპრილის Nა-1370-14 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 3 (სამი) ფურცლად.

4. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

5. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე