№ას-648-615-2014 27 აპრილი, 2015 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ნ. ჯ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ს. გ-ი, ნ. გ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2013 წლის 16 ოქტომბერს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართეს ს. გ-მა და ნ. გ-მა მოპასუხე ნ. ჯ-ის მიმართ და მოითხოვეს მოპასუხე ნ. ჯ-ისათვის ზიანის სახით 50000 ლარის დაკისრება.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ს. გ-ისა და ნ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით:

1. ს. გ-ისა და ნ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

2. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება;

3. ს. და ნ. გ-ების სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

4. ნ. ჯ-ს ს. და ნ. გ-ების სასარგებლოდ დაეკისრა 48000 ლარის გადახდა;

5. ნ. ჯ-ს მოსარჩელეთა სასარგებლოდ დაეკისრა 3410 ლარის ანაზღაურება მოსარჩელეთა მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა: ბათილად იქნა ცნობილი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2007 წლის 21 დეკემბრის №10 საოქმო გადაწყვეტილება და მის საფუძველზე გაცემული 2007 წლის 21 დეკემბრის №2610 საკუთრების უფლების მოწმობა ნ. ჯ-ისათვის 978 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის ნაწილში;

ხსენებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ და კანონიერ ძალაში შევიდა 2010 წლის 21 ოქტომბერს;

აღნიშნული გადაწყვეტილების გამოტანა განაპირობა სასამართლოს დასკვნამ, რომლის თანახმადაც, სადავო მიწის ნაკვეთი არ იყო ნ. ჯ-ის მფლობელობაში, შესაბამისად, მასზე ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის საფუძველზე, ნ. ჯ-ის საკუთრების უფლების აღიარება დაუშვებელი იყო. გარდა ამისა, სასამართლომ მიუთითა, რომ ამავე კანონის საფუძველზე, ს. და ნ. გ-ებს, როგორც სადავო მიწის ნაკვეთის ყოფილ მოიჯარეებს და იმჟამინდელ მფლობელებს, უფლება ჰქონდათ – მოეთხოვათ და მიეღოთ საკუთრებაში სადავო მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობდა მათი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ;

ნ. ჯ-მა, 2010 წლის 28 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, რ. ჭ-ეს საკუთრებაში გადასცა 2030 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, 100000 ლარის გადახდის სანაცვლოდ. მხარეები არ დავობდნენ, რომ ეს ნაკვეთი მოიცავდა ზემოთ დასახელებულ, სადავო 978 კვ.მ მიწის ნაკვეთს;

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. გ-ის სარჩელი 2010 წლის 28 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა; ეს გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა საკასაციო სასამართლოს მიერ და კანონიერ ძალაში შევიდა 2012 წლის 24 თებერვალს.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელეებმა სარჩელი დააფუძნეს იმ გარემოებებზე, რომ მოპასუხის უკანონო, მიზანმიმართული ქმედებების შედეგად, ვერ მოიპოვეს საკუთრების უფლება 978 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, რომელსაც ფლობდნენ და, კანონის საფუძველზე, გააჩნდათ უფლება – სახელმწიფოსაგან მოეთხოვათ და მიეღოთ აღნიშნული მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში. მოპასუხემ, უკანონოდ და ადმინისტრაციული ორგანოს შეცდომაში შეყვანის გზით, თავად მოიპოვა ამ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება, ხოლო შემდგომ იგი გაასხვისა, რის გამოც შეუძლებელი გახდა მოსარჩელეებისათვის სადავო ნივთის ნატურით დაბრუნება და ისინი იძულებული გახდნენ – მოეთხოვათ ზიანის ფულადი ანაზღაურება.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 982-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, რომლის თანახმად, პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოხმობილი ნორმა განსაზღვრავს სხვისი სამართლებრივი სიკეთის ხელყოფის შედეგად ხელმყოფის უსაფუძვლო გამდიდრების სამართლებრივ შედეგებს. ამავე კოდექსის 317-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, უსაფუძვლო გამდიდრება წარმოშობს იმ პირის კანონისმიერ ვალდებულებას, რომელმაც მიიღო სარგებელი, იმ პირის სასარგებლოდ, რომლის უფლებაც შეილახა. მითითებული კოდექსის 326-ე მუხლის თანახმად, წესები სახელშეკრულებო ვალდებულების შესახებ გამოიყენება ასევე სხვა არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა მიმართ, თუკი ვალდებულების ხასიათიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს. შესაბამისად, ყურადღება უნდა მიექცეს სამოქალაქო კოდექსის იმ ნორმებს, რომლებიც განსაზღვრავს სახელშეკრულებო ვალდებულებების დარღვევის სამართლებრივ შედეგებს, კერძოდ, აღნიშნული კოდექსის 408.1-ე, 409-ე, 411-ე და 412-ე მუხლებს.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ს. და ნ. გ-ების სარჩელი მხოლოდ მაშინ დაკმაყოფილდებოდა, თუ ისინი დაამტკიცებდნენ, რომ:

ა. მათ გააჩნდათ სამართლებრივი სიკეთე, რომელმაც განიცადა ფაქტობრივი დანაკლისი, ანუ – ზიანი;

ბ. ზიანი გამოიწვია ნ. ჯ-ის მოქმედებამ და ამ უკანასკნელისთვის წინასწარ იყო სავარაუდო მოსარჩელეებისათვის ზიანის მიყენების შესაძლებლობა;

გ. პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა შეუძლებელი იყო, რის გამოც ზიანი უნდა ანაზღაურებულიყო ფულადი სახით.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დამტკიცდა, რომ აპელანტებს (მოსარჩელეებს) გააჩნდათ სამართლებრივი სიკეთე: ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის საფუძველზე, სადავო 978 კვ.მ მიწის ნაკვეთს ისინი მიიღებდნენ საკუთრებაში. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლო, ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით, მათ სარჩელს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 32-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებად არ მიიჩნევდა და არც დააკმაყოფილებდა. ამდენად, მათ მოესპოთ შესაძლებლობა – მიეღოთ საკუთრებაში 978 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რაც წარმოადგენდა ფაქტობრივ ქონებრივ დანაკლისს (ზიანს). ამავდროულად, დამტკიცდა, რომ ზემომითითებული ზიანი გამოიწვია ნ. ჯ-ის მოქმედებამ და ამ უკანასკნელისთვის წინასწარ იყო სავარაუდო მოსარჩელეთათვის ზიანის მიყენების შესაძლებლობა: სადავო მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით ნ. ჯ-მა, მიუხედავად იმისა, რომ მიწის ნაკვეთს ფლობდა არა თვითონ, არამედ – აპელანტები, მიმართა ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, რომლის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე საკუთრებაში დაირეგისტრირა სადავო ქონება საჯარო რეესტრში და შემდგომ, ამ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებასთან დაკავშირებული სამართალწარმოების მიმდინარეობისას, აღნიშნული ქონება გაასხვისა რ. ჭ-ეზე. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, გასხვისებით ნ. ჯ-ს უდავოდ უნდა ევარაუდა, რომ ამით აპელანტებს საბოლოოდ ესპობოდათ შესაძლებლობა – საკუთრებაში მიეღოთ სადავო მიწის ნაკვეთი.

საქმეზე დამტკიცდა ისიც, რომ სადავო 978 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნატურით დაბრუნება აპელანტებისათვის შეუძლებელი იყო: ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით 2010 წლის 28 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულება მიჩნეულ იქნა ნამდვილ გარიგებად; ამდენად, სადავო ქონება დარჩა რ. ჭ-ის საკუთრებაში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არსებობდა კანონით გათვალისწინებული ყველა საფუძველი, იმისათვის, რომ ნ. ჯ-ს დაკისრებოდა ზიანის ფულადი ანაზღაურება აპელანტების (მოსარჩელეების) სასარგებლოდ.

ზიანის ოდენობა სააპელაციო სასამართლომ შემდეგი წესით გამოითვალა: როგორც დადგინდა, ნ. ჯ-მა 2030 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელშიც შედიოდა სადავო 978 კვ.მ მიწის ნაკვეთიც, გაასხვისა 100000 ლარად. ამდენად, 1კვ.მ მიწის ნაკვეთის ღირებულება შეადგენდა 49 ლარს. ამ მონაცემების გათვალისწინებით, 978 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ღირებულება იქნებოდა 48000 ლარი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად არასაკმარისად იყო დასაბუთებული, რის გამოც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე, 386-ე მუხლებისა და 394-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის საფუძველზე, იგი უნდა შეცვლილიყო ახალი გადაწყვეტილებით, რომლითაც ს. და ნ. გ-ების სარჩელი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილებულიყო – ნ. ჯ-ს მოსარჩელეების სასარგებლოდ უნდა დაკისრებოდა 48000 ლარის გადახდა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის 1-ლი ნაწილიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მითითებული კოდექსის 39-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,ა” და ,,ბ” ქვეპუნქტების საფუძველზე, 48000 ლარის (მიკუთვნებული თანხის) 7% (სარჩელსა და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის შესაბამისი ნაწილი) – 3360 ლარი, აგრეთვე – სარჩელის უზრუნველყოფისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი –50 ლარი, უნდა ანაზღაურებოდათ აპელანტებს ნ. ჯ-ის ხარჯზე.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199¹ მუხლზე, რომლის თანახმად, სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში საქმეზე გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება რჩება უცვლელად. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა საქმეზე ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით გამოყენებული ღონისძიების გაუქმების საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ჯ-მა.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილ ფაქტად მიიჩნია ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 25 მარტის განჩინებაში მითითებული გარემოებები, კერძოდ, ის გარემოება, რომ თითქოს გ-ები წარმოადგენდნენ სადავო მიწის მოიჯარეებს და მფლობელებს, რომლებსაც უფლება ჰქონდათ მოეთხოვათ და მიეღოთ საკუთრებაში სადავო მიწის ნაკვეთი. ეს გარემოება სასამართლომ მიიჩნია პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონედ, თუმცა ასეთი დასკვნა არ გამომდინარეობს საქმის მასალებიდან. სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია სადავო ნაკვეთის გ-ებზე შესაძლო კუთვნილების შესახებ და აღნიშნულს ვერც დაადგენდა, რამდენადაც გ-ებს ასეთი მოთხოვნით სარჩელი არ წარუდგენიათ ხელვაჩაურის რაიონულ სასამართლოში. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ განჩინების აღწერილობით ნაწილში მხოლოდ ის აღნიშნა, რომ ნ. გ-ს წარდგენილი ჰქონდა ს. გ-ის სახელზე არსებული იჯარის ხელშეკრულება, მაგრამ ამ ხელშეკრულების სრულფასოვნებასა და ნამდვილობაზე ადმინისტრაციული საქმის განმხილველ სასამართლოს არ უმსჯელია. იჯარის ხელშეკრულების წარდგენის ფაქტი სრულიად არ ნიშნავს იმას, რომ სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად ცნო სადავო ნაკვეთის გ-ებისადმი კუთვნილება;

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილება და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 25 მარტის განჩინება გამოტანილია არა სამოქალაქო, არამედ ადმინისტრაციულ საქმეზე, მაშინ როდესაც, განსახილველი სარჩელი ზიანის ანაზღაურების შესახებ განხილულია სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით, შესაბამისად, დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნა იმის თაობაზე, რომ მტკიცებას არ საჭიროებენ ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ;

სააპელაციო სასამართლოს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 982-ე მუხლის პირველი ნაწილის შინაარსიდან გამომდინარე არ დაუზუსტებია, ნ. ჯ-მა რომელი კონკრეტული მოქმედებით ხელყო მოწინააღმდეგე მხარის სამართლებრივი სიკეთე – განკარგვით, დახარჯვით, სარგებლობით, შერევით, გადამუშავებით თუ სხვა საშუალებით. დასახელებულ მუხლში იგულისხმება პირის კუთვნილი არა სავარაუდო, არამედ რეალურად არსებული სამართლებრივი სიკეთე და მისთვის მიყენებული პირდაპირი ზიანი, რაც სადავო მიწაზე საკუთრების სახით მოსარჩელეებს არ გააჩნდათ.

ნაკვეთის მიღებასთან დაკავშირებით ნ. ჯ-მა არსებითად მხოლოდ ორი მოქმედება შეასრულა, პირველი – მისი მიღების მოთხოვნით განცხადებით მიმართა კომისიას და მეორე – რ. ჭ-ეს მიყიდა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული თავისი კუთვნილი ნაკვეთი. კასატორის არც ერთი დასახელებული მოქმედება არ წარმოადგენს არამართლზომიერ მოქმედებას;

სააპელაციო სასამართლოს მხედველობის მიღმა დარჩა ის გარემოება, რომ გადაწყვეტილება მიწის ნაკვეთის ნ. ჯ-ზე მიკუთვნების შესახებ მიიღო არა ამ უკანასკნელმა, არამედ საამისოდ უფლებამოსილმა სახელმწიფო ორგანომ – ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების აღიარების კომისიამ. ნ. ჯ-ს კომისიის გადაწყვეტილების შეცვლის ან გაუქმების არც სურვილი და არც შესაძლებლობა არ გააჩნდა. სასამართლომ ბათილად ცნო არა ნ. ჯ-ის, არამედ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. ამდენად, ნ. ჯ-ი ს. და ნ. გ-ებს ზიანს ვერ მიაყენებდა და მისი მოქმედება დამდგარ შედეგთან უშუალო მიზეზობრივ კავშირში არ არის;

მოსარჩელეებს, ადმინისტრაციული სარჩელით, კომისიის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნასთან ერთად იმავე სარჩელით შეეძლოთ მოეთხოვათ აღმჭურველი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა მათზე სადავო მიწის ნაკვეთის გადაცემის თაობაზე, რაც არ განუხორციელებიათ და თავად გაუშვეს ხელიდან, მათზე ნაკვეთის მიკუთვნების შესაძლებლობა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

საკასაციო პალატის მოსაზრებით, არასწორია კასატორის პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს მიერ სამოქალაქო საპოროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის დარღვევის თაობაზე. უპირველესად უნდა აღინიშნოს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ადმინისტრაციულ საქმეზე მიღებული კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება მიიჩნია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით გათვალისწინებულ ერთ-ერთ მტკიცებულებად, რომლის გაქარწყლების მტკიცების ტვირთი კასატორს ეკისრებოდა. გარდა ამისა, აღსანიშნავია, რომ დამკვიდრებული სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, ადმინისტრაციულ საქმეზე მიღებული კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს აქვთ პრეიუდიციული მნიშვნელობა, თუ სამოქალაქო საქმის განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ და - პირიქით. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ პრეტენზიას იმის თაობაზე, თუ რატომ არ უნდა იქნეს გაზიარებული ზემოხსენებული კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელეების მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით (მათ შორის, კანონიერ ძალაში შესული გადწყვეტილებით) დგინდება, რომ მათ ზიანი მიადგათ სწორედ მოპასუხის (კასატორის) ბრალეული ქმედებით, რის გამოც ამ უკანასკნელს ეკისრება მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება.

დაუსაბუთებელია ასევე კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეებს, ადმინისტრაციული სარჩელით, კომისიის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნასთან ერთად, შეეძლოთ მოეთხოვათ აღმჭურველი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა სადავო მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე, რაც არ განუხორციელებიათ და თავად გაუშვეს ხელიდან მათთვის ნაკვეთის მიკუთვნების შესაძლებლობა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მსგავსი კატეგორიის ადმინისტრაციულ დავებზე დამკვიდრებული სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, სადავო მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით სასამართლოსადმი მიმართვის უფლება მოსარჩელეებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში ექნებოდათ, თუ საკუთრების უფლების აღიარების კომისია არ დააკმაყოფილებდა მათ განცხადებას მათ მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე. ამასთან, განსახილველ შემთხვევაში, საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის განცხადებით მიმართვის შესაძლებლობა მოსარჩელეებს მიეცემოდათ მას შემდეგ, რაც სასამართლო გააუქმებდა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის გადაწყვეტილებას მოპასუხისათვის სადავო მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის გადაწყვეტილების გაუქმებისთანავე, კასატორმა (მოპასუხემ), არ დაელოდა რა საქმეზე დავის დასრულებას, მესამე პირზე გაასხვისა სადავო მიწის ნაკვეთი, რითაც მოსარჩელეებს წაართვა შესაძლებლობა ესარგებლათ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონით მინიჭებული უფლებით. აქედან გამომდინარე, ვინაიდან მოსარჩელეებს მოპასუხის ბრალეული ქმედებით წაერთვათ შესაძლებლობა ზემოხსენებული კანონის საფუძველზე მოეპოვებინათ საკუთრების უფლება სადავო მიწის ნაკვეთზე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ასეთ შემთხვევაში უნდა დავუშვათ პრეზუმფზია იმის შესახებ, რომ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის განცხადებით მიმართვის შემთხვევაში მოსარჩელეები მოიპოვებდნენ საკუთრების უფლებას სადავო მიწის ნაკვეთზე „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე. აღნიშნული პრეზუმფციის გაქარწყლების მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს ეკისრებოდა. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხის (კასატორის) მიერ წარმოდგენილი პრეტენზიები ზემოხენებულ პრეზუმფციას ვერ აქარწყლებენ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ამ ნორმის გამოყენების წინაპირობა არ არსებობს, ვინაიდან კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის „მ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე