№ას-1097-1046-2014 25 მაისი, 2015 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ.დ.-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ.ფ.-ა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ნ.დ.-ემ მოპასუხე ნ.ფ.-ას მიმართ და მოითხოვა ჯანმრთელობის გაუარესების გამო გაღებული მკურნალობის ხარჯების – 7338 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 9 იანვრის გადაწყვეტილებით ნ.დ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 ივლისის განჩინებით:

1. ნ.დ.-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;

2. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ საქმეზე სადავო იყო ის გარემოება, იმყოფებოდა თუ არა მოსარჩელე მოპასუხესთან შრომით ურთიერთობაში.

სააპელაციო საჩივრის ძირითადი დასაბუთება ემყარებოდა ისეთ მტკიცებულებებს, როგორიც იყო ნ.დ.-ის მიერ ტრავმის მიღების შემდეგ საცხობში გაკეთებული ჩანაწერის დასკვნით ნაწილში ასახული საუბარი, აგრეთვე, მოწმის, მ. დ.-ძის არათანამიმდევრული ჩვენება.

სააპელაციო საჩივარში აღნიშნული იყო, რომ ჩანაწერის გაკეთება აპელანტს ესაჭიროებოდა „საცხობის ბატონ-პატრონის“ გარკვევის მიზნით. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ ჩანაწერით აპელანტი ცდილობდა დაესაბუთებინა ნ.ფ.-ასთან შრომით ურთიერთობებში მისი ყოფნის ფაქტი.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საგულისხმო იყო, რომ შრომითი ურთიერთობის დამადასტურებელი რაიმე წერილობითი მტკიცებულება (თუნდაც უწყისი) საქმეზე წარდგენილი არ ყოფილა. საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებებით ირკვეოდა, რომ შპს „ც.-ას“ (რომლის დირექტორი და 80%-იანი წილის მქონე დამფუძნებელი იყო ნ.ფ.-ა) 80კვ.მ ფართი გაქირავებული ჰქონდა ინდმეწარმე მ. დ.-ეზე. გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ საგულისხმოდ მიიჩნია აპელანტის განმარტება, რომლის თანახმადაც, იგი ხელფასს იღებდა ნ.ფ.-ას მიერ მოლარის მიმართ გაცემული ზეპირი განკარგულებით და სწორედ მოლარე გადასცემდა ხოლმე მას კუთვნილ თანხას. მითითებული ფაქტი სხვა რაიმე მტკიცებულებით არ დადასტურებულა. ზემოაღნიშნული ჩანაწერის დასკვნით ნაწილში მიმდინარეობდა საუბარი, სავარაუდოდ, აპელანტსა და მოწინააღმდეგე მხარეს შორის და თუ ეს მათ საუბრად მიიჩნეოდა, მაშინ იკვეთებოდა, რომ ნ.ფ.-ას სურდა აპელანტის ფართიდან გაძევება და ამ მიზნით პატრულის გამოძახება. ეს გარემოება სააპელაციო სასამართლომ არ მიიჩნია მხარეთა შორის არსებულ შრომითი ურთიერთობების დამადასტურებელ მტკიცებულებად, ვინაიდან, მხოლოდ საუბრის ჩანაწერიდან შრომითი ურთიერთობების დადგენა რთული იყო. გამორიცხული არ იყო, მხარეთა შორის ურთიერთობები სხვა მიზეზებითაც ყოფილიყო დაძაბული და ამ საუბრის შრომითი ურთიერთობების დამადასტურებელ მტკიცებულებად, განხილვა მოცემულ შემთხვევაში არასწორი იქნებოდა.

რაც შეეხებოდა მ. დ.-ძის ჩვენებას, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მას მართლაც ბუნდოვანი ჩვენება ჰქონდა მიცემული. 2013 წლის 17 ოქტომბერს დაკითხვისას თავდაპირველად მან განმარტა, რომ აპელანტს შრომით დავალებებს იგი აძლევდა, ხელფასსაც, როგორც შეეძლო, ისე უხდიდა. მხარის წარმომადგენლის კითხვაზე, – თვითონ თუ უხდიდა ხელფასს, მოწმემ პასუხი ვერ გასცა, ხოლო შემდეგ განმარტა, რომ იგი ყველას ხელფასს არ უხდიდა. ასევე, ბუნდოვანი იყო მისი პასუხი ნ.დ.-ის სამუშაოზე აყვანასთან დაკავშირებით. მოწმემ განმარტა, რომ ნ.დ.-ე მას ძალით შეეჭრა სამუშაოდ, თუმცა, ეს ჩვენებაც პირდაპირ არ ადასტურებდა იმას, რომ ნ.დ.-ე სწორედ ნ.ფ.-ასთან იმყოფებოდა შრომით ურთიერთობაში. ამ მტკიცებულებების ერთობლივი ანალიზიც არ იძლეოდა იმის საფუძველს, რომ სასამართლოს ერთმნიშვნელოვნად დაესკვნა ნ.დ.-ის ნ.ფ.-ასთან შრომითსამართლებრივ ურთიერთობაში ყოფნის ფაქტი.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა შრომის კოდექსის 44-ე მუხლსა და სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ დელიქტურ პასუხისმგებლობას ახასიათებს მისთვის დამახასიათებელი მტკიცების ტვირთის განაწილება დაზარალებულსა და ზიანის მიმყენებელს შორის. დაზარალებული, რომელიც მიმართავს სასამართლოს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, ვალდებულია, დაამტკიცოს ზიანის არსებობის ფაქტი, ასევე, ზიანის მიმყენებლის ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის მიზეზობრივი კავშირი.

მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით, კერძოდ, სხვადასხვა სამედიცინო ცნობებით დადგინდა, რომ ნ.დ.-ემ საცხობში ყოფნის დროს ტრავმა მიიღო, ე.ი. დადგინდა ზიანის არსებობის ფაქტი, რომლის მტკიცებაც ნ.დ.-ეს ეკისრებოდა.

რაც შეეხებოდა მიზეზობრივ კავშირს, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამ მხრივ, საქმეზე წარდგენილი არ იყო რაიმე კონკრეტული მტკიცებულება, რომ ზიანის დადგომაში ბრალი (განზრახვა ან გაუფრთხილებლობა) ნ.ფ.-ას მიუძღვოდა, კერძოდ, აპელანტი ხსენებული შემთხვევის დადგომის ძირითად მიზეზად საცხობში დახუთულობაზე, პატარა ფართში ერთდროულად რამდენიმე საცხობის მუშაობაზე, ღამის საათებში გასანიავებელი სისტემების გამორთვის ფაქტზე მიუთითებდა, რის გამოც დღისით თანამშრომლებს უჰაერო გარემო ხვდებოდათ და ა.შ.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ზოგადად, საცხობში რომ გაცილებით ცხელა, ვიდრე სხვა სახის საწარმოში, ეს გარემოება სადავო არ უნდა ყოფილიყო. მიუხედავად ამისა, აპელანტმა ვერ შეძლო კონკრეტული მტკიცებულებებით დაედასტურებინა სასამართლოსთვის, თუ რას წარმოადგენდა ასეთი საწარმოს მოწყობის ნორმები და იყო თუ არა რაიმე სტანდარტი დადგენილი განიავების სისტემის მოსაწყობად, როგორი იყო შრომის პირობები უშუალოდ იმ დროს, როდესაც მან ტრავმა მიიღო და ა.შ. აპელანტი შემოიფარგლა მხოლოდ ამ გარემოებაზე მითითებით, მაშინ როცა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი მას ვალდებულებას აკისრებდა ემტკიცებინა ხსენებული ფაქტები. ამ მხრივ რაიმე მტკიცებულება აპელანტს არ წარმოუდგენია, დელიქტური პასუხისმგებლობის ერთ-ერთი ელემენტის დაუდასტურებლობა კი გამორიცხავდა ასეთ პასუხისმგებლობას.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.დ.-ემ.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

პირველი ინსტანციის სასამართლომ თავის გადაწყვეტილებაში მხოლოდ ჩამოთვალა საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები, ისე, რომ ისინი არ შეუფასებია. ამისგან განსხვავებით, სააპელაციო სასამართლომ თავისი განჩინება ძირითადად ორ ფაქტობრივ გარემოებაზე დააფუძნა, კერძოდ, რომ ნ.დ.-ე შრომით ურთიერთობაში არ იმყოფებოდა ნ.ფ.-ასთან და თუნდაც ყოფილიყო შრომით სამართლებრივი ურთიერთობა მხარეებს შორის, არ შეიძლებოდა კომპენსაციის დაკისრება, ვინაიდან, არ დგინდებოდა ნ.ფ.-ას ბრალი. სააპელაციო სასამართლოს მოცემული მსჯელობა დაუსაბუთებელი და არასამართლიანია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ.დ.-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არ აქვს წარმატების პერსპექტივა.

კასატორს წარმოდგენილი აქვს მხოლოდ ზოგადი ხასიათის საკასაციო საჩივარი, კერძოდ, კასატორი არ უთითებს, თუ კონკრეტულად რომელი მტკიცებულებები არ შეაფასა სასამართლომ და, რომ მათი შეფასების შემთხვევაში მოცემულ საქმეზე მისთვის ხელსაყრელი შედეგი დადგებოდა. აქედან გამომდინარე, კასატორს არა აქვს წარმოდგენილი დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ.დ.-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ამ ნორმის გამოყენების წინაპირობა არ არსებობს, ვინაიდან, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2014 წლის 24 ოქტომბრის განჩინებით კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ.დ.-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე