№ას-1277-1217-2014 27 მაისი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – კ. ჭ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ო-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

თ. ო-მა კ. ჭ-ის მიმართ სიღნაღის რაიონული სასამართლოს საგარეჯოს მაგისტრატ მოსამართლესთან წარადგინა სარჩელი, რომლითაც მოითხოვა მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ზიანის - 1600 ლარისა და აუდიტორული დასკვნის მომზადებისათვის გაწეული ხარჯის - 130 ლარის დაკისრება. სარჩელი ეფუძნება შემდეგ გარემოებებს: თ. ო-ის საკუთრებაშია საგარეჯოს რაიონის სოფელ გ-ში, ე.წ „კ. გ-ზე“ მდებარე 5949,51 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომლის 3600 კვ.მ ფართობზე გაშენებულია ვენახი, ხოლო დარჩენილი 2349 კვ.მ გამოიყენება სათიბად. 2013 წლის ოქტომბერში თ. ო-ის კუთვნილი ვენახი და სათიბი დააზიანა თანასოფლელი კ. ჭ-ის კუთვნილმა საქონელმა. დასახელებული ფაქტის თვითმხილველია იმავე სოფელში მცხოვრები ვ. რ-ი, რომლის ჩვენებაც დაადასტურებს შესაბამის გარემოებას. შს საგარეჯოს სამმართველოს მიერ წარმოებული დოკუმენტაციის შესაბამისად, კ.(კ.) ჭ-მა აღიარა კუთვნილი პირუტყვის მიერ მოსარჩელის ვენახისა და სათიბი ტერიტორიის დაზიანება-განადგურების ფაქტი. 2013 წლის 13 ნოემბრის აუდიტორული დასკვნის თანახმად, ვენახი დაზიანებულია 35-40%-ით და, შესაბამისად, ზარალი შეფასებულია1600 ლარით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით: კ. ჭ-ის კუთვნილ საქონელს თ. ო-ის ვენახი და სათიბი არ დაუზიანებია. მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არ წარუდგენია უტყუარი მტკიცებულებები, რომლებიც დაადასტურებდა სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად მითითებულ გარემოებებს. სარჩელზე დართული აუდიტის დასკვნა არ შეიძლება, შეფასებულ იქნას, როგორც მტკიცებულება, რადგან აუდიტი არ წარმოადგენს სპეციალური ცოდნით აღჭურვილ პირს, რომელიც დაადგენდა დაზიანებას, მის ხარისხს და შემდგომ - მიუღებელი შემოსავლის ოდენობას. მოსარჩელე უთითებს ზიანის მიყენების სავარაუდო თარიღს, კერძოდ, ოქტომბრის თვეს, ხოლო აუდიტის მიერ ობიექტი შემოწმებულია 2013 წლის 13 ნოემბერს, შესაბამისად, მოსარჩელე ვერ ადასტურებს, რომ ოქტომბერსა და ნოემბერში ვენახი და სათიბი განადგურებულია მოპასუხის და არა სხვის მიერ.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებით თ. ო-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა და კ. ჭ-ს თ. ო-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 1600 ლარის გადახდა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. ჭ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 ოქტომბრის განჩინებით კ. ჭ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები იმის შესახებ, რომ კ. ჭ-ის კუთვნილმა ცხვარმა და მსხვილფეხა შინაურმა საქონელმა 2013 წლის ოქტომბერში დააზიანა თ. ო-ის ვენახი და სათიბი, ზიანის ოდენობამ კი, 1600 ლარი შეადგინა. პალატამ მიიჩნია, რომ მითითებული გარემოებები პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად დააფუძნა თვით მოსარჩელის ახსნა–განმარტებაზე, მოწმე ვ. რ-ის ჩვენებაზე, საქმეში არსებულ ფოტოსურათებზე, საგარეჯოს შს რაიონული სამმართველოს წინასაგამოძიებო მასალებსა და ინდივიდუალური აუდიტის - ი. მ-ის მიერ 2013 წლის 13 ნოემბერს შედგენილ აუდიტორულ დასკვნაზე. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზირა აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა მისი პირუტყვის მიერ მოსარჩელის ვენახისა და სათიბის დაზიანების ფაქტი.

სააპელაციო პალატამ, ასევე, არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება მოწმე ვ. რ-ის ჩვენებასთან დაკავშირებით. სასამართლოს მითითებით, აღნიშნული ჩვენებით დგინდება, რომ სწორედ კ. ჭ-ის კუთვნილი საქონელი (ცხვარი, ძროხა) იყო შესული თ. ო-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთში (ტ.1, ს.ფ. 84,86). ამასთან, სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოწმეს წარედგინა საქმეში მოთავსებული ფოტოსურათები, რა დროსაც მან დაადასტურა, რომ ფოტოებზე აღბეჭდილი იყო თ. ო-ის კუთვნილი ვენახი.

სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია სააპელაციო საჩივრის ავტორის პრეტენზია ს-ოს შს რაიონული სამმართველოს უბნის ინსპექტორების განყოფილების უბნის ინსპექტორ-გამომძიებლის - ლ. ჭ-ის მიერ 2013 წლის 6 ნოემბერს შედგენილ კ. (იგივე გ.) ჭ-ის გამოკითხვის ოქმთან დაკავშირებითაც. მითითებულ ოქმში კ. ჭ-მა, რომელიც მოხსენიებულია ,,გ-ად’’, განმარტა, რომ მისდევს სოფლის მეურნეობას და ჰყავს მსხვილფეხა საქონელი და ცხვარი, რომლებსაც საძოვრად უშვებს სოფ. გიორგიწმინდის მინდორში, რომელიც წარმოადგენს სოფლის მოსახლეობის და არა მის საკუთრებას. კითხვაზე – უძოვებია თუ არა მას თ. ო-ის კუთვნილ ნაკვეთებში საქონელი, კ. ჭ-მა განმარტა, რომ საძოვარი წარმოადგენს სოფლის მოსახლეობის საკუთრებას და თ. ო-ის კუთვნილი ნაკვეთიც ამ ტერიტორიაზეა, სადაც მისი საქონელი ხვდება. გამოკითხვის ოქმში კ. ჭ-მა პირობა დადო, რომ ასეთი რამ აღარ მოხდებოდა.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია აუდიტორული დასკვნის მიმართ და აღნიშნა, რომ ინდივიდუალური აუდიტის - ,,ი. მ-ის’’ მიერ 2013 წლის 13 ნოემბერს შედგენილი აუდიტორული დასკვნის თანახმად, აუდიტორმა თ. ო-ის კუთვნილი, დაზიანებული ნაკვეთი შეაფასა. სასამართლოს მითითებით, შემოწმების დროს აღმოჩნდა, რომ ნაკვეთი მდებარეობს სოფელ გ-ში, ე.წ კ. გ-თან, მისი ფართობი შეადგენს 5949,51 კვ.მ-ს, საიდანაც 3600 კვ.მ უკავია მსხმოიარე ვენახს (15 რიგი 100-მეტრიანი), ხოლო, დარჩენილი 2349 კვ.მ გამოყენებულია სათიბად. სასამართლოს მითითებით, დასკვნის შესაბამისად, ვაზი იყო დაზიანებული (სამამულე რქები) 35-40%-ით, რაც მომავალ წელს იმოქმედებდა მოსავლის რაოდენობაზე. დასკვნის მიხედვით, იმის გათვალისწინებით, რომ ვენახში წინა 3 წელს საშუალოდ მიღებულ იქნა 3100კგ ყურძენი, ხოლო მოსავალი 35-40 %-ით შემცირდებოდა, მოსავალი იქნებოდა 1240 კილოგრამით ნაკლები, რაც წლევანდელი (13.11.2013 წ) ფასების მიხედვით, განაპირობებდა 1240 ლარის ზარალს. რაც შეეხება იმ ცარიელ მიწის ნაკვეთს, რომელიც გამოიყენებოდა სათიბად, აუდიტის მითითებით, აღმოჩნდა გაძოვილი, რის გამოც თ. ო-მა ვერ მოთიბა 3 500 კგ ბალახი, რის გამოც, საბაზრო ფასების გათვალისწინებით, იზარალა 360 ლარი.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე და 1003-ე მუხლებზე დაყრდნობით სააპელაციო სასამართლომ განმარტა: იმისთვის, რომ წარმოიშვას ზიანის ანაზღაურების მოვალეობა, უნდა არსებობდეს შესაბამისი პირობები, კერძოდ, პირს ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, თუ სახეზეა ზიანი, ზიანი მიყენებულია მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი და ზიანის მიმყენებელს მიუძღვის ბრალი. ამასთან, დადგენილი უნდა იყოს მიყენებული ზიანის ოდენობა. ამ პირობების ერთობლიობა წარმოადგენს იურიდიულ შემადგენლობას და თუნდაც ერთ-ერთი მათგანის არარსებობა, მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, პალატამ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე ვალდებულია, დაამტკიცოს ზიანის არსებობა და მისი მოცულობა, ასევე, მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხის ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, ხოლო, მოპასუხემ უნდა დაამტკიცოს მის ქმედებაში მართლწინააღმდეგობისა და ბრალის არარსებობა. სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ შეძლო მისი მტკიცების საგანში შემავალი იმ გარემოებების დადასტურება, რომ 2013 წლის ოქტომბერში მოპასუხე კ. ჭ-ის პირუტყვმა დააზიანა მის საკუთრებაში არსებული ვენახი და სათიბი, მიყენებულმა ზიანმა კი, 1600 ლარი შეადგინა. საწინააღმდეგო მტკიცება სასამართლომ არ გაიზიარა იმაზე მითითებით, რომ მოპასუხის მტკიცება შემოიფარგლა მხოლოდ აუდიტორული დასკვნის, როგორც მტკიცებულების სარწმუნოობის უარყოფით. პალატის განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით დადგენილი დანაწესი (საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება, დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით) ითვალისწინებს ისეთ შემთხვევას, როცა ამა თუ იმ გარემოების დასამტკიცებლად კანონით გათვალისწინებულია მტკიცების კონკრეტული სტანდარტი. მოცემულ შემთხვევაში, სადავო სამართალურთიერთობის მომწესრიგებელი მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმით მიყენებული ზიანის ოდენობის დასადასტურებლად სპეციალური მტკიცებულება გათვალისწინებული არ არის. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ზიანის ოდენობა მართებულად დააფუძნა აუდიტის დასკვნაზე.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ სიღნაღის რაიონული სასამართლოს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს 2014 წლის 28 იანვრის საოქმო განჩინება გამოტანილია საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევით, იგი არ არის დასაბუთებელი, საერთოდ არ შეიცავს სამოტივაციო ნაწილს და, ამდენად, დარღვეულია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 285-ე მუხლის მოთხოვნები, თუმცა, სასამართლოს მოსაზრებით, ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა არ მომხდარა. სასამართლოს მითითებით, აპელანტის (მოპასუხის) წარმომადგენელი მოწმეთა დაკითხვას ითხოვდა იმ გარემოების დასადასტურებლად, რომ მისი მარწმუნებლის პირუტყვი არ შესულა მოსარჩელის ნაკვეთში. პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხის მოწმეთა მიერ მსგავსი შინაარსის ჩვენებების მიცემის შემთხვევაშიც, ეს გარემოება დადგენილად ვერ იქნებოდა მიჩნეული, რადგან იგი უარყოფილია საქმეში არსებული არაერთი უტყუარი მტკიცებულებით (მათ შორის აპელანტ კ. ჭ-ის გამოკითხვის ოქმით), რომლებიც პალატამ განჩინებაში უკვე შეაფასა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე კ. ჭ-მა შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსგავსად მოსარჩელის ახსნა-განმარტებისა და მოწმე ვ. რ-ის ჩვენების საფუძველზე დაადგინა, რომ კ. ჭ-ის პირუტყვმა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ვენახი და სათიბი დააზიანა, რაც არასწორია. მოსარჩელის მითითებით, მოწმე ვ. რ-მა ტელეფონით შეატყობინა, თითქოს მის ნაკვეთში შესული იყო კ. ჭ-ის პირუტყვი. მოსარჩელემ ახსნა-განმარტებაში ასევე აღნიშნა, რომ შემდგომში მან თავის ნაკვეთში ნახა პირუტყვი, რომელიც კ. ჭ-ის უნდა ყოფილიყო, მაგრამ თავად ეს უკანასკნელი იქ არ უნახავს. მოწმე ვ. რ-ის ჩვენება სასამართლოს არ უნდა გაეზიარებინა, რადგან მისი ჩვენებით ვერ დასტურდება, რომ ქონება კასატორის პირუტყვმა გაანადგურა. მოწმეს პირუტყვთან ერთად კ. ჭ-ი არ დაუნახავს და, შესაბამისად, შეუძლებელი იყო იმის დადგენა, თუ ვისი იყო თ. ო-ის ნაკვეთში მყოფი პირუტყვი. მოწმემ აღნიშნა, რომ ო-ის ნაკვეთს ღობე არ ჰქონდა შემოვლებული და მის ახლოს ხშირად დადიოდა სოფლის პირუტყვი, ამდენად შეუძლებელი იყო იმის დადგენა, რომ ო-ის ნაკვეთი ჭ-ის და არა სხვისმა პირუტყვმა დააზიანა. სასამართლომ ო-ის ვენახის იდენტიფიცირება ფოტოსურათების მეშვეობით, ასევე, მოწმე ვ. რ-ის ჩვენებაზე დაყრდნობით შეძლო, რაც არასწორია, ვინაიდან იმავე მოწმემ ვერ ამოიცნო სათიბი მიწის ნაკვეთი. სასამართლოს ფოტოსურათები მტკიცებულებებად არ უნდა მიეჩნია, ასევე იმიტომ, რომ მათზე არ არის აღნიშნული მათი გადაღების თარიღი.

სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია შეჯიბრებითობის პრინციპი, როდესაც დაადასტურა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხის მოწმეთა დაკითხვაზე უარის თქმის თაობაზე დაუსაბუთებელი იყო, თუმცა მათი დაკითხვა არ გამოავლენდა საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებებს, ვინაიდან თავად კ. ჭ-მა აღიარა მისი მხრიდან თ. ო-ისადმი ზიანის მიყენების ფაქტი შსს საგარეჯოს რაიონული სამმართველოს უბნის ინსპექტორთა განყოფილების უბნის ინსპექტორ-გამომძიებელ ლ. ჭ-ის მიერ 2013 წლის 6 ნოემბერს შედგენილ გამოკითხვის ოქმში. კ. ჭ-ის მხრიდან მსგავს აღიარებას ადგილი არ ჰქონია. 2013 წლის 6 ნოემბრის ოქმში დაფიქსირებულია ვინმე კაგა ჭიაბერაშვილის და არა კ. ჭ-ის ახსნა-განმარტება.

სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გაეზიარებინა თ. ო-ის მიერ წარმოდგენილი აუდიტის დასკვნა, როგორც მტკიცებულება, ვინაიდან აუდიტი არ წარმოადგენს კომპეტენტურ პირს, რომელსაც შეუძლია, დაადგინოს ზიანის მიყენების ფაქტი და მისი ხარისხი. ამასთან, ო-ის მიერ მითითებულია ზიანის დადგომის მიახლოებითი თარიღი, კერძოდ ოქტომბერი, ხოლო აუდიტის მიერ ობიექტი შემოწმებულია 2013 წლის 13 ნოემბერს, შესაბამისად, ვერ დასტურდება, რომ ოქტომბერსა და ნოემბერში ვენახი და სათიბი კასატორის და არა სხვისმა პირუტყვმა დააზიანა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 13 იანვრის განჩინებით კ. ჭ-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ კ. ჭ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. კასატორის პრეტენზიის ძირითადი საფუძველია მტკიცებულებათა მიღებაზე უარის თქმის შესახებ პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2014 წლის 28 იანვრის საოქმო განჩინების სააპელაციო სასამართლოს მიერ ძალაში დატოვება, ასევე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა არასწორი შეფასება და, შესაბამისად, გარემოებათა არასწორად დადგენა.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მითითებას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დატოვა ძალაში პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2014 წლის 28 იანვრის საოქმო განჩინება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასმართლომ მართალია დაადგინა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს საოქმო განჩინება გამოტანილი იყო საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევით, მაგრამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება არ გამოტანილა. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული დასკვნა დააფუძნა იმ გარემოებას, რომ სხდომაზე არდაკითხული მოწმეების მიერ მოპასუხის სასარგებლოდ ჩვენების მიცემის შემთხვევაშიც კი, ის გარემოებები, რომელთა უარყოფაც მოწმეებს უნდა მოეხდინათ, დასტურდებოდა სხვა უტყუარი მტკიცებულებებით (მათ შორის, მოპასუხე კ. ჭ-ის გამოკითხვის ოქმით). საქმის მასალებით დგინდება, რომ სიღნაღის რაიონულ სასამართლოში საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე, 2014 წლის 13 იანვრის განცხადებით მოპასუხე მხარემ იშუამდგომლა, სასამართლოს მოწმედ დაეკითხა საგარეჯოს რაიონის სოფელ გიორგიწმინდაში მცხოვრები თ. მ-ი და თ. ჭ-ი, რომლებიც დაადასტურებდნენ იმ ფაქტს, რომ კ. ჭ-ის კუთვნილი პირუტყვი და ცხვარი თ. ო-ის ნაკვეთში არ შესულა და, შესაბამისად, არ გაუნადგურებიათ იქ არსებული ბალახი და ვაზი. იგივე გარემოების დადებითად დამტკიცების მიზნით მოსარჩელე მხარემ წარმოადგინა მოწმე ვ. რ-ი და საგარეჯოს შს რაიონული სამმართველოს უბნის ინსპექტორ-გამომძიებელ ლ. ჭ-ის მიერ 2012 წლის 6 ნოემბერს შედგენილი ოქმი, რომლის შესაბამისად, „გ.“ ჭ-მა განმარტა, რომ მისი საქონელი ხვდება თ. ო-ის ნაკვეთშიც, ვინაიდან იგი სოფლის საძოვრის ტერიტორიაზეა, ამასთან, მანვე აღნიშნა, რომ ასეთ ფაქტს მომავალში ადგილი აღარ ექნებოდა (ტომი 1, ს.ფ. 27).

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს.

მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ წარადგინა რა მისი კუთვნილი ქონების მოპასუხის საქონლის მიერ განადგურების ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, მოპასუხეს უნდა განეხორციელებინდა ამ მტკიცებულებათა უარყოფა და წარედგინა მტკიცებულებები, რომლებიც გამორიცხავდა თითოეული მათგანის სარწმუნოობას. ამ თვალსაზრისით, მის მიერ მითითებულ მოწმეებს უნდა მიეცათ ჩვენებები, რომლებიც სხვაგვარად ასახავდა მოსარჩელის მოწმის ჩვენებიდან გამომდინარე გარემოებას. ამდენად, მოპასუხის მიერ დასახელებული მოწმეთა ჩვენებები შესაძლოა, მნიშვნელოვნად ყოფილიყო მიჩნეული მოსარჩელის მოწმის ჩვენების უარსაყოფად, თუმცა ვერ გამოდგებოდა ინსპექტორ-გამომძიბელ ლ.ჭ-ის მიერ 2012 წლის 6 ნოემბერს შედგენილ ოქმში დაფიქსირებული ინფორმაციის უარსაყოფად. აღნიშნულ ოქმში არსებული ინფორმაციის სარწმუნოობის გამომრიცხველი დასაბუთებული მტკიცება მოპასუხე (კასატორის) მხარეს არ განუხორციელებია, კერძოდ, სადავოდ არ გაუხდია ოქმში ასახული ჩვენების მის მიერ მიცემის ფაქტი. კ. ჭ-მა სარჩელის საწინააღმდეგოდ წარდგენილი შესაგებლით, ასევე, პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს განმარტებით დაადასტურა მის მიერ გამომძიებლისათვის ჩვენების მიცემის ფაქტი, თუმცა მოსარჩელისაგან საპირისპირიროდ განახორციელა ჩვენების შინაარსის ინტერპრეტაცია (იხ. ტომი 1, ს.ფ. 38-46 - შესაგებელი, ს.ფ. 65 – 2014 წლის 28 იანვრის სხდომის ოქმი). კ. ჭ-ს არ მიუთითებია ჩვენების მიცემისას რაიმე სახის ზემოქმედებასა თუ სხვა გარემოებაზე, რაც შეიძლებოდა, განხილულიყო ინფორმაციის არასწორად დაფიქსირების მიზეზად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მოპასუხის მიერ მითითებულ მოწმეთა არდაკითხვით ადგილი არ ჰქონდა ისეთი საპროცესო დარღვევის ჩადენას, რომლის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს, ასევე, კასატორის მითითებას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა კ. ჭ-ის დაკითხვის ოქმს და აუდიტორის დასკვნას. როგორც უკვე აღინიშნა, დაკითხვის ოქმში მითითებული ინფორმაციის სარწმუნოობის გამომრიცხველი დასაბუთებული მტკიცება კასატორს არ განუხორციელებია, ხოლო მის მიერ ჩვენების შინაარსის სასამართლოსაგან განსხვავებული ინტერპრეტაცია არ წარმოადგენს სასამართლოს მხრიდან მტკიცებულების არასწორად შეფასების დამადასტურებელ საკმარის საფუძველს. რაც შეეხება აუდიტორის დასკვნას, კასატორს არც მისი სარწმუნოობის უარსაყოფად განუხორციელებია დასაბუთებული მტკიცება. დასახელებული დასკვნით აუდიტორი ადგენს, თუ მოსარჩელის კუთვნილი ნაკვეთის რა ნაწილია დაზიანებული და შესაბამისად, აფასებს დამდგარი ზიანის ოდენობას. არსებული დასკვნის საწინააღმდეგოდ მოპასუხეს არ წარუდგენია მასში მითითებული მონაცემების (ვენახის მოსავლიანობა, მოსათიბი ბალახის შესაძლო ოდენობა, ბაზარზე არსებული ფასები) სხვაგვარად ამსახველი მტკიცებულებები. მას ახსნა-განმარტებითაც არ დაუსაბუთებია, თუ, კონკრეტულად, რა მცდარ მონაცემს შეიცავს დასკვნა. მხოლოდ ზოგადი მითითება ავტორის კვალიფიკაციასა და კომპეტენციასთან დაკავშირებით არ წარმოადგენს აუდიტორის დასკვნის უარყოფისათვის საკმარის საფუძველს.

დაუსაბუთებელია, ასევე, კასატორის პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოწმე ვ. რ-ის ჩვენების გაზიარებასთან დაკავშირებით. დასახელებული მოწმის განმარტებების საწმუნოობის საწინააღმდეგოდ არ ყოფილა წარდგენილი მოტივირებული არგუმენტაცია.

საკასაციო პალატა იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომლის შესაბამისად მოსარჩელის მიერ მტკიცებულების სახით წარდგენილი ფოტოსურათები, ცალკე აღებული, არ გამოდგება სადავო გარემოების დადასტურებისათვის საკმარის საფუძვლად, მაგრამ მათი შეფასება მისაღებია სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების დადგენისათვის.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო, უსაფუძვლობის გამო, ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად განახორციელა ის საპროცესო მოქმედებები, რომლებიც, მხარეთა თანასწორუფლებიანობის პირობებში, საჭირო იყო საქმის გარემოებათა დადგენისა და, მხარეთათვის დაკისრებული მტკიცების ტვირთის შესაბამისად, მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასებისათვის, რაც ცხადყოფს, რომ გასაჩივრებული განჩინება მართებულია, არ გამოვლენილა ისეთი საპროცესო დარღვევა, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე და, შესაბამისად, არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. ას-181-882-03, ას-447-423-2013, ას-65-63-2014, ას-125-117-2015), ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას კ. ჭ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო საჩივრისათვის 2015 წლის 5 იანვარს N1 საგადახდო დავალებით ალექსანდრე ხუციშვილის მიერ გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი 150 ლარის ოდენობით. ამდენად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის გამო, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. კ. ჭ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორ კ. ჭ-ს (პ/ნ .....) დაუბრუნდეს ა. ხ-ის (პ/ნ .....) მიერ 2015 წლის 5 იანვრის №.. საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე