№ ას-1329-1267-2014 29 მაისი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ. ჩ-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ხ-ი, თ., დ. და გ. ჩ-ები (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 ოქტომბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, თანამესაკუთრედ აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

მ. ჩ-ემ სარჩელი აღძრა მ. ხ-ის, თ.,დ. და გ. ჩ-ს წინააღმდეგ სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობისა და თანამესაკუთრედ აღიარების თაობაზე და მოითხოვა კ. ჩ-ის დანაშთ სამკვიდრო ქონებაზე მდებარე თბილისი, მ-ის ქ. №.., ბინა №.. (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი № .....) 2002 წლის 29 ოქტომბერს მ. ხ-ის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის №.... ბათილად ცნობა; მ. ჩ-ის საკუთრების (თანასაკუთრების) უფლების აღიარება მ. ხ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ქონების მდებარე თბილისი, მ-ის ქ. №., ბინა №... ( უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი № ......) 3/4 ნაწილის 1/16 წილზე.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი წარმოადგენს 2007 წლის 30 დეკემბერს გარდაცვლილი მ. ჩ-ის მემკვიდრესა და უფლებამონაცვლეს. 2002 წელს გარდაიცვალა მოსარჩელის ძმა კ. ჩ-ე, რომლის ქონებაზეც 2002 წლის 29 ოქტომბერს გაცემულია კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა №.... საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით, კერძოდ მემკვიდრე მ. ხ-მა განაცხადით სანოტარო ორგანოს მიმართა და სამკვიდრო მოწმობა გაიცა მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის გასვლის შემდეგ. მოსარჩელეს ეკუთვნის სადავო უძრავი ქონებიდან წილი, რომელიც ეკუთვნოდა მ. ჩ-ეს.

მ. ხ-მა, თ., დ. და გ. ჩ-მა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

მ. ხ-ი წარმოადგენს თ.,დ. და გ. ჩ-ს დედას, ხოლო გარდაცვლილი კ. ჩ-ე - მამას. მოპასუხეთა განმარტებით, კ. ჩ-ის გარდაცვალების შემდეგ, მ. ხ-ის მიერ სამკვიდრო ქონების 3/4 წილის მიღება მოხდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით და, შესაბამისად, არასწორია მოსარჩელის მოსაზრება, რომ აღნიშნული გარემოებით ირღვევა დანარჩენი მოპასუხეების კანონიერი უფლებები. ამდენად, მოპასუხეთა აზრით, მ. ჩ-ე მოცემულ საქმეზე წარმოადგენს არასათანადო მოსარჩელეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 25 მარტის გადაწყვეტილებით მ. ჩ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჩ-ემ და მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით მ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 25 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2002 წლის 22 თებერვალს გარდაიცვალა კ. ჩ-ე. სამკვიდრო ქონებას წარმოადგენდა უძრავი ქონება, მდებარე, ქ. თბილისი, მ-ის ქ. #..., ბ. #... (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი #.......).

კ. ჩ-ეს დარჩა პირველი რიგის ხუთი მემკვიდრე: დედა - მ. ჩ-ე, მეუღლე - მ. ხ-ი, შვილები - 1987 წელს დაბადებული თ. ჩ-ე, 1989 წელს დაბადებული დ. ჩ-ე და 1998 წელს დაბადებული გ. ჩ-ე.

კ. ჩ-ის გარდაცვალების შემდეგ, ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #...-ში მდებარე ბინა #...-ში ცხოვრობდნენ გარდაცვლილის დედა - მ. ჩ-ე, მეუღლე - მ. ხ-ი, შვილები - 1987 წელს დაბადებული თ. ჩ-ე, 1989 წელს დაბადებული დ. ჩ-ე და 1998 წელს დაბადებული გ. ჩ-ე.

2002 წლის 29 ოქტომბერს კ. ჩ-ის მეუღლემ, მ. ხ-მა სამკვიდრო მოწმობის გაცემის მოთხოვნით განცხადებით მიმართა ნოტარიუს ც. ბ-ეს. 2002 წლის 29 ოქტომბერს ნოტარიუსმა გასცა სამკვიდრო მოწმობა უძრავ ქონებაზე ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #...-ში მდებარე ბ. #...-ზე.

სანოტარო აქტში მითითებულია, რომ 2002 წლის 22 თებერვალს გარდაცვლილი კ. ჩ-ის დანაშთ ქონებაზე მემკვიდრედ ცნობილია პირველი რიგის მემკვიდრე, მეუღლე - მ. ხ-ი, დაბადებული 1958 წლის 28 თებერვალს, მცხოვრები ქ. თბილისში, დ. მ., მე-.. კვარტალი, მე-... კორპუსი, ბ. #....-ში.

მამკვიდრებლის დედამ, მ. ჩ-ემ ფაქტობრივი ფლობით მიიღო კ. ჩ-ის სამკვიდრო და 2002 წლის 24 ოქტომბერს უარი განაცხადა თავის წილ სამკვიდროზე მ. ხ-ის სასარგებლოდ (სანოტარო აქტი #...).

2002 წლის 29 ოქტომბრის სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე საჯარო რეესტრში სადავო ქონება რეგისტრირებული იქნა მ. ხ-ის სახელზე.

მ. ჩ-ის გარდაცვალების შემდეგ, მ. ჩ-ის უფლებამონაცვლემ მ. ჩ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - მ. ხ-ის, ე. დ-ის, ნოტარიუს ც. ბ-ის მიმართ და მოითხოვა მ. ჩ-ის მიერ შვილის, კ. ჩ-ის სამკვიდრო ქონებაზე, რძლის, მ. ხ-ის სასარგებლოდ უარის თქმის შესახებ ნოტარიუს ც. ბ-ის მიერ შედგენილი 2002 წლის 24 ოქტომბრის #... სანოტარო აქტის ბათილად ცნობა. ნოტარიუს ც. ბ-ის მიერ 2002 წლის 29 ოქტომბერს (რეესტრის #....) კ. ჩ-ის სამკვიდრო ქონებაზე მ. ხ-ის სახელზე გაფორმებული კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა; უძრავი ქონების (მდებარე, ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #..-ში ბ. #....-ში) ½ ნაწილიდან, მ. ჩ-ის კუთვნილ 1/5 წილზე მესაკუთრედ ცნობა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. ჩ-ის უფლებამონაცვლის მ. ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მ. ჩ-ე ცნობილ იქნა საჯარო რეესტრში მ. ხ-ის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონების მდებარე, ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #.., ბ. #..., ¼ წილის მესაკუთრედ და ამ ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი მ. ხ-ის სახელზე გაცემული 2002 წლის 29 ოქტომბრის კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა. მ. ჩ-ის სარჩელი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა. პალატამ მიიჩნია, რომ მ. ჩ-ის საკუთრების უფლების აღიარებას საფუძვლად დაედო მ. ჩ-ის მონაწილეობა საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციის პროცესში.

ამასთან, აღნიშნული გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა მ. ჩ-ის სარჩელი მ. ჩ-ის მიერ სამკვიდროზე უარის თქმის შესახებ 2002 წლის 24 ოქტომბრის სანოტარი აქტის - #.... ბათილად ცნობის თაობაზე. აღნიშნული მოთხოვნის ნაწილში, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო მ. ჩ-ის მიერ სანოტარო წესით გამოვლენილი ნება, აღნიშნული კი განმარტებული იქნა არა სამკვიდროს მიღებაზე უარად, არამედ მ. ჩ-ის მიერ უკვე მიღებული და საკუთრებაში გადასული ქონების განკარგვად - უნაცვალგებოდ, უსასყიდლოდ გადაცემად რძლისადმი, ვინაიდან მ. ჩ-ის მიერ გამოვლენილი ნება კ. ჩ-ის დანაშთი ქონებიდან მის მიერ მიღებული წილის განკარგვის შესახებ იყო ნამდვილი.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ უძრავი ქონება მდებარე, ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #..-ში მდებარე ბინა #...საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია მ. ჩ-ის და მ. ხ-ის სახელზე წილთა შემდეგი თანაფარდობით: მ. ხ-ი - ¾ ნაწილი და მ. ჩ-ე - ¼ ნაწილი. საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველია: 2002 წლის 29 ოქტომბრის კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა #.... და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილება #......

სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა სარჩელის საფუძვლად მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე. კერძოდ, მ. ჩ-ის განმარტებით, ის წარმოადგენს 2007 წლის 30 დეკემბერს გარდაცვლილი მ. ჩ-ის მემკვიდრეს. 2002 წელს გარდაიცვალა მ. ჩ-ის ძმა, კ. ჩ-ე, რომლის ქონებაზეც 2002 წლის 29 ოქტომბერს გაცემულია კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა #.... საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით. კერძოდ, მემკვიდრემ განცხადებით სანოტარო ორგანოს მიმართა და სამკვიდრო მოწმობა გაიცა მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის გასვლის შემდეგ. მ. ხ-ს მეუღლის სამკვიდრო ქონება არ მიუღია კანონით დადგენილი წესით, ის არ იყო რეგისტრირებული სადავო ქონებაში და, შესაბამისად, ცხოვრობდა ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. მოსარჩელის განმარტებით, მას, როგორც მ. ჩ-ის მემკვიდრეს, ეკუთვნის სადავო უძრავი ქონებიდან წილი (1/16), რომელიც ეკუთვნოდა მ. ჩ-ეს კ. ჩ-ის სამკვიდრო ქონებიდან.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე და 1424-ე მუხლებზე დაყრდნობით სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამკვიდროს მიღების ფაქტის დასადასტურებლად საჭიროა ან სამკვიდროს გახსნის დღიდან ექვსი თვის განმავლობაში სანოტარო ორგანოსთვის განცხადებით მიმართვა, ანდა სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობა და დაუფლება. ანუ აღნიშნული ნორმა იმპერატიული დანაწესის სახით ადგენს დროს, რომლის განმავლობაშიც მემკვიდრემ უნდა გამოთქვას სამკვიდროს მიღების სურვილი. სამკვიდროს მისაღებად საჭირო მოქმედებები (სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობა და მართვა, განცხადების შეტანა სანოტარო ორგანოში) შესრულებული უნდა იქნას ექვსი თვის განმავლობაში. დადგენილი ვადის გაშვების შემთხვევაში მემკვიდრე, როგორც წესი, კარგავს სამკვიდროს მიღების უფლებას. ამდენად, იმისათვის, რომ აღნიშნული ნორმით დარეგულირდეს განსახილველი ურთიერთობა, სამკვიდროს გახსნიდან ექვსი თვის განმავლობაში მემკვიდრე ფაქტობრივად უნდა დაეუფლოს ქონებას ან მართოს იგი. სამკვიდროს მიღება არის ცალმხრივი გარიგება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მემკვიდრის მოქმედებები უნდა მიუთითებდნენ მემკვიდრის ნებაზე სამკვიდროს მიღების შესახებ.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნული ნორმების ანალიზის შესაბამისად მიიჩნია, რომ უნდა არსებობდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების ნება და სამკვიდროს მიღების მიზნით განხორციელებული მოქმედებების არსებობის ფაქტი, რომლებიც თავის მხრივ, ადასტურებენ სამკვიდრო ქონების ფლობასა და მართვას. ასეთად კი მიიჩნევა მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრის ცხოვრება იმავე საცხოვრებელ სახლში და სხვა. სამკვიდრო მიღებულად ჩაითვლება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც მემკვიდრე არ ფლობს მამკვიდრებლის ნივთებს, მაგრამ მისი მოქმედებიდან დასტურდება, რომ სამკვიდროს თავისად მიიჩნევს, რაც შეიძლება გამოიხატებოდეს გადასახადების გადახდაში, დამქირავებლისათვის ქირის გადახდევინებაში, თხოვებაში და ა.შ.

მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ კ. ჩ-ის გარდაცვალებით გაიხსნა სამკვიდრო. სამკვიდრო მასა შეადგენდა უძრავი ქონების (მდებარე ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #...-ში, ბ. #...-ში) ¼ ნაწილს. ასევე დადგინდა, რომ კ. ჩ-ის გარდაცვალების შემდეგ ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #...-ში, ბ. #...-ში ცხოვრობდნენ გარდაცვლილის დედა - მ. ჩ-ე, მეუღლე - მ. ხ-ი, შვილები - 1987 წელს დაბადებული თ. ჩ-ე, 1989 წელს დაბადებული დ. ჩ-ე და 1998 წელს დაბადებული გ. ჩ-ე.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ მხარეთა, მათ შორის, მ. ჩ-ის განმარტების საფუძველზე დაადგინა, რომ მეუღლის გარდაცვალებამდე და გარდაცვალების შემდგომ პერიოდშიც, მ. ხ-ი ცხოვრობდა ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #...-ში, ბ. #...-ში მ. ჩ-ემ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება ასევე დაადასტურა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ კ. ჩ-ის გარდაცვალების შემდეგ მ. ხ-ს კანონით დადგენილ ვადაში არ მიუმართავს ნოტარიუსისათვის სამკვიდრო მოწმობის გაცემის მოთხოვნით. მიუხედავად აღნიშნულისა, მემკვიდრემ, მ. ხ-მა სამკვიდრო მიიღო სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი დაუფლების გზით. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მ. ხ-ი წარმოადგენდა მიღებული სამკვიდროს მესაკუთრეს სამოქალაქო კოდექსის 1433-ე მუხლის საფუძველზე, რომლის თანახმად, მიღებული სამკვიდრო მემკვიდრის საკუთრებად ითვლება მემკვიდრეობის გახსნის დღიდან.

მ. ჩ-ის განმარტებით, მ. ხ-ი სადავო საცხოვრებელ სახლში კანონით დადგენილი წესით არ იყო რეგისტრირებული და შესაბამისად, არც ფლობდა და დღესაც არ ფლობს მას მიუხედავად იმისა, რომ 2008 წლიდან რეგისტრირებულია ქ. თბილისში, მ-ის ქ. #...-ში, ბ. #...-ში. ამასთან, სანოტარო აქტის თანახმად, მ. ხ-ი სამკვიდროს გახსნის დროს ცხოვრობდა ქ. თბილისში, დ. მ., მე-...კვარტალში, მე-...კორპუსში მდებარე #.... ბინაში.

მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. ხ-ი მეუღლის კ. ჩ-ის გარდაცვალების დროისთვის არ იყო რეგისტრირებული სადავო საცხოვრებელ ბინაში. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ განმარტა შემდეგი:

„საქართველოს მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაციისა და პირადობის დადასტურების წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, საქართველოს მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა შესახებ მონაცემების დადგენის, აგრეთვე მოქალაქეთა უფლებების და მოვალეობების განხორციელების მიზნით დაწესებულია საქართველოს მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაცია. საქართველოს მოქალაქეთა შესახებ მონაცემების დადგენა, აგრეთვე რეგისტრაცია წარმოადგენს ერთ-ერთ საფუძველს, რათა რეგისტრირებულმა პირმა შეუზღუდავად განახორციელოს უფლებები და მოვალეობები.

პალატამ განმარტა, რომ რეგისტრაცია ან მისი არარსებობა არ წარმოადგენს მოქალაქის უფლებების და თავისუფლებების შეზღუდვის საფუძველს. სამოქალაქო კოდექსის მე-20 მუხლის მიხედვით, ფიზიკური პირის საცხოვრებელ ადგილად მიიჩნევა ადგილი, რომელსაც იგი ჩვეულებრივ საცხოვრებლად ირჩევს. ამავე კოდექსის 1157-ე მუხლის შესაბამისად, თითოეულ მეუღლეს თავისი შეხედულებისამებრ შეუძლია აირჩიოს საცხოვრებელი ადგილი, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება ოჯახის ინტერესებს. საცხოვრებელი ადგილის თავისუფლად არჩევის პრინციპი უპირველესია და იგი წინ უსწრებს ნებისმიერ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ მოწესრიგებას, რეგისტრაციით ეს უფლება არ იზღუდება. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. ხ-მა საცხოვრებლად აირჩია მეუღლის საცხოვრებელი ადგილი, ხოლო მეუღლის გარდაცვალებამდე, როგორც პირველი რიგის მემკვიდრემ, განაგრძო მასში ცხოვრება. მისამართზე რეგისტრაციის არქონა მემკვიდრეს არ ართმევს უფლებას განახორციელოს კანონით მინიჭებული უფლებები - ფლობდეს და სარგებლობდეს სამკვიდრო ქონებით.

სამოქალაქო კოდექსის 1499.1 მუხლის შესაბამისად, მემკვიდრეებად მოწვეულ პირებს შეუძლიათ სანოტარო ორგანოსგან მოითხოვონ სამკვიდრო მოწმობა. 1500-ე მუხლის შესაბამისად, სამკვიდრო მოწმობა ეძლევათ მემკვიდრეებს სამკვიდროს გახსნის დღიდან ექვსი თვის გასვლის შემდეგ ნებისმიერ დროს. ექვს თვეზე ადრე სამკვიდრო მოწმობა გაიცემა იმ შემთხვევაში, თუ სანოტარო ორგანოს მოეპოვება ცნობა, რომ მოწმობის მთხოვნელ პირთა გარდა, სხვა მემკვიდრეები არ არიან.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ მოთხოვნა 2002 წლის 29 ოქტომბერს მ. ხ-ის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის შესახებ უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ასევე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილებაზე, რომელიც შესულია კანონიერ ძალაში და რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მ. ჩ-ის სარჩელი მ. ჩ-ის მიერ სამკვიდროზე უარის თქმის შესახებ 2002 წლის 24 ოქტომბრის სანოტარო აქტის - #..... ბათილად ცნობის თაობაზე. ასევე არ დაკმაყოფილდა მ. ჩ-ის, როგორც მ. ჩ-ის უფლებამონაცვლის სარჩელი, კ. ჩ-ის სამკვიდრო ქონების ½ ნაწილიდან 1/5 წილზე მესაკუთრედ ცნობის შესახებ. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო მ. ჩ-ის მიერ სანოტარო წესით (2002 წლის 24 ოქტომბრის #..... სანოტარო აქტი) გამოვლენილი ნება. აღნიშნული კი განმარტებული იქნა არა სამკვიდროს მიღებაზე უარად, არამედ მ. ჩ-ის მიერ უკვე მიღებული და საკუთრებაში გადასული ქონების განკარგვად - უნაცვალგებოდ, უსასყიდლოდ გადაცემად რძლისადმი, ვინაიდან მ. ჩ-ის მიერ გამოვლენილი ნება კ. ჩ-ის დანაშთი ქონებიდან მის მიერ მიღებული წილის განკარგვის შესახებ იყო ნამდვილი.

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლზე, რომლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1328.1 მუხლის შესაბამისად, სამკვიდრო (სამკვიდრო ქონება) შეიცავს მამკვიდრებლის როგორც ქონებრივი უფლებების (სამკვიდრო აქტივი), ისე მოვალეობების (სამკვიდრო პასივი) ერთობლიობას, რომელიც მას ჰქონდა სიკვდილის მომენტისათვის.

ამდენად, მოცემულ საქმეზე დადგინდა, რომ მ. ჩ-ემ კანონით დადგენილი წესით მიიღო კ. ჩ-ის სამკვიდრო ქონება, რომელიც შემდგომში უსასყიდლოდ განკარგა მ. ხ-ზე. ამრიგად, მ. ჩ-ემ გარდაცვალებამდე განკარგა მისი კუთვნილი წილი, მიღებული კ. ჩ-ის სამკვიდროდან და შესაბამისად, მ. ჩ-ის გარდაცვალების დროისთვის სადავო ქონების 1/16 წილი სამკვიდრო აქტივის სახით არ წარმოადგენდა მ. ჩ-ის სამკვიდრო ქონებას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდნენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს. შესაბამისად, არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჩ-ემ და მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

პირველი ინსტანციაში წარდგენილ სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა მოპასუხის სახელზე 2002 წლის 29 ოქტომბერს გაცემული № .... სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა.

სამკვიდრო მოწმობის გაცემის წესი რეგლამენტირებულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით და დადგენილია მისი გაცემის წინაპირობები. კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის თანახმად, მემკვიდრის მიერ სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, როდესაც იგი სანოტარო ორგანოში შეიტანს განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ ან ფაქტობრივად შეუდგება სამკვიდროს ფლობას ან მართვას, რაც უდავოდ მოწმობს, რომ მან სამკვიდრო მიიღო. ამრიგად, კანონი განსაზღვრავს მოქმედების შინაარს, რომლის განხორციელებითაც შესაძლებელია იმ სამართლებრივი შედეგის მიღება, რაც წარმოადგენს სამკვიდროს მიღებას, ვინაიდან აღნიშნული მოქმედებისათვის დადგენილია ვადა. სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლის თანახმად, სამკვიდრო მიღებულ უნდა იქნას 6 თვის ვადაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან, სამკვიდრო კი 1319-ე მუხლის თანახმად, იხსნება მამკვიდრებლის გარდაცვალებით. მოცემულ შემთხვევაში სადავოდ არ გამხდარა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ სამკვიდრო გაიხსნა 2002 წლის 22 თებერვალს (ამ დღეს მოხდა მამკვიდრებლის გარდაცვალება). სამკვიდროს გახსნიდან 6 თვის გასვლის შემდეგ, 2002 წლის 29 ოქტომბერს მოპასუხე ხ-მა მიმართა ნოტარიუს ც. ბ-ეს და მოითხოვა სამკვიდრო მოწმობის გაცემა, სამკვიდრო მოწმობის გაცემა მოხდა ამავე დღეს ფაქტობრივი ფლობის საფუძვლით. ვინაიდან სამკვიდრო მოწმობის გაცემა მოხდა ისე, რომ არ დასტურდებოდა მ. ხ-ის მიერ ქონების ფაქტობრივად მიღება, მას ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება არ წარუდგენია ნოტარიუსისათვის, ნოტარიუსი არ იყო უფლებამოსილი გაეცა სამკვიდრო მოწმობა. სამკვიდრო მოწმობის ტექსტი არ შეიცავს იმ დოკუმენტის მითითებას, რომლის საფუძველზედაც ნოტარიუსმა დაასკვნა, რომ სახეზე იყო ქონების ფაქტობრივი დაუფლება. ფაქტობრივ დაუფლებას გამორიცხავდა მოპასუხის რეგისტრაციისა და მამკვიდრებლის რეგისტრაციის მისამართის სხვადასხვაობა, ხოლო აღნიშნულის დამადასტურებელი არავითარი მტკიცებულება არ ყოფილა წარდგენილი (სადავო სანოტარო აქტით ფაქტიურად ნოტარიუსმა შეითავსა სასამართლოს ფუნქცია და მტკიცებულების გარეშე დაადგინა იურიდიული ფაქტი).

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ განჩინებაში მიუთითა, რომ მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია ზემოაღნიშნული გარემოება, რაც არასწორია, ვინაიდან მოსარჩელის პოზიცია ქონების ფაქტობრივად დაუფლების საკითხთან დაკავშირებით ასახულია სხდომის ოქმებში და თვით სასარჩელო მოთხოვნა - სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, გულისხმობდა აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების სადავოდ გახდას.

სასამართლოს მიერ არ იქნა დადგენილი საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები. კერძოდ, სასამართლოს არ უმსჯელია იმ გარემოებაზე, რომ ნოტარიუსმა კანონით დადგენილი 6 თვიანი ვადის შემდეგ გასცა სამკვიდრო მოწმობა. შესაბამისად, მას უარი უნდა ეთქვა სანოტარო მოქმედების შესრულებაზე.

კასატორის განცხადებით, მ. ხ-ის მხრიდან სამკვიდროს მიღების ფაქტი გამორიცხულია სამკვიდროს მიღებისთვის განცხადების წარდგენის 6 თვიანი ვადის დარღვევის გამო. განცხადების წარდგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ იგი სამკვიდროს გახსნის დღეს არ იყო რეგისტრირებული სამკვიდროს გახსნის ადგილას. სამკვიდროს მიღება არის ცალმხრივი გარიგება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მემკვიდრის მოქმედებები უნდა მიუთითებდნენ მემკვიდრის ნებაზე სამკვიდროს მიღების შესახებ.

მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ბათილი გარიგება (რადგან დაირღვა კანონის დანაწესი) და ამის გამო იგი ვერ წარმოშობს სამართლებრივ შედეგს. შედეგად ქონება ფაქტობრივად მიიღო მამკვიდრებლის ხუთი პირველი რიგის მემკვიდრიდან ოთხმა. მამკვიდრებლის სამივე შვილმა და მისმა დედამ, ხოლო მის მეუღლეს კი სამკვიდრო არ მიუღია. კასატორის განმარტებით, ვინაიდან სადავო სამკვიდრო მოწმობით მოხდა მამკვიდრებლის დედის წილის სამკვიდრო ქონების გასხვისება, რომლის უფლებამონაცვლედაც იგი იქნა ცნობილი, მას გააჩნია იურიდიული ინტერესი, რომ სამკვიდრო მოწმობა ბათილად იქნას ცნობილი, ამგვარი გადაწყვეტილების მიღების შედეგად სამკვიდროს ნაწილზე აღირიცხება მესაკუთრედ.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არასწორად დადგენილი ფაქტი იმის შესახებ, რომ მოსარჩელის განმარტებით, მას, როგორც მ. ჩ-ის მემკვიდრეს, ეკუთვნის სადავო უძრავი ქონებიდან წილი (1/16), რომელიც ეკუთვნოდა მ. ჩ-ეს კ. ჩ-ის სამკვიდრო ქონებიდან.

კასატორის განმარტებით, ამ დავაში იგი არ მონაწილეობდა, როგორც დედამისის მემკვიდრე, არამედ წარმოადგენდა მ. ჩ-ეს, ანუ კ. ჩ-ის პირველი რიგის ერთ-ერთ მემკვიდრეს, რომელმაც სამკვიდრო ფაქტობრივი ფლობით მიიღო. ამის საფუძველზე აღძრა აღიარებითი სარჩელი, რომელსაც არ მიიღებდა სასამართლო, თუ არ იქნებოდა ამის იურიდიული ინტერესი.

საკასაციო საჩივრის ავტორი სადავოდ ხდის ასევე იმ გარემოებას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ შეცვალა დავის საგანი და საფუძველი. მისი განმარტებით, დავის საგანი იყო მ. ხ-ის მიერ სამკვიდრო ქონების მიღება-არმიღების საკითხი, ხოლო სასამართლომ დაადგინა, რომ დავის საგანი იყო სამკვიდრო მოწმობის მიღება.

კასატორი მიიჩნევს, რომ დაუსაბუთებელია მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი შუამდგომლობა მოსამართლე ნ. ნ-ის აცილების შესახებ, შესაბამისად, ითხოვს მის გაუქმებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 5 იანვრის განჩინებით მ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. კერძოდ, კასატორი სადავოდ ხდის თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 ოქტომბრის საოქმო განჩინებას, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მ. ჩ-ის შუამდგომლობა მოსამართლე ნ. ნ-ის საქმის განხილვისაგან აცილების შესახებ. აღნიშნულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით პალატა ყურადღებას ამახვილებს შემდეგ გარემოებებზე:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას 2014 წლის 22 ოქტომბრის სხდომაზე აპელანტმა მ. ჩ-ემ დააყენა შუამდგომლობა მოსამართლე ნ. ნ-ის საქმის განხილვისაგან აცილების თაობაზე იმ საფუძვლით, რომ საქმის წარმოების პირველ ტომში ს.ფ. 127-ზე არსებობს სხდომის აუდიო ჩანაწერის ორი დისკი. პირველი ინსტანციის სასამართლოში მას მხოლოდ ერთი დისკი გადასცეს, ხოლო მოგვიანებით, საქმის გაცნობისას აღმოაჩინა, რომ საქმეში იყო აუდიო ჩანაწერის მეორე დისკი, რომლის გადაცემა პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ უზრუნველყო. ასევე, მან არაერთი განცხადება წარადგინა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში, რომლებიც არ არის საქმეში ქრონოლოგიურად ჩაკერებული და დანომრილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ამომწურავად განსაზღვრავს გარემოებათა წრეს, როდესაც დაუშვებელია საქმის განხილვაში მოსამართლის მონაწილეობა და სამოქალაქო კოდექსის 31-ე მუხლის პირველი ნაწილით ამ გარემოებათა წრეს მიეკუთვნება შემდეგი: ა) ამ საქმეში თვითონ წარმოადგენს მხარეს, ან მას ამა თუ იმ მხარესთან საერთო უფლებები ან ვალდებულებები აკავშირებს; ბ) ამ საქმის ადრინდელ განხილვაში მონაწილეობდა მოწმედ, ექსპერტად, სპეციალისტად, თარჯიმნად, წარმომადგენლად ან სასამართლო სხდომის მდივნად; გ) მხარის ან მისი წარმომადგენლის ნათესავია; დ) პირადად, პირდაპირ ან არაპირდაპირ დაინტერესებულია საქმის შედეგით, ან თუ არის სხვა ისეთი გარემოება, რომელიც ეჭვს იწვევს მის მიუკერძოებლობაში; ე ) ამ საქმეში მონაწილეობდა მედიატორად. რაც შეეხება საქმის განხილვაში მოსამართლის განმეორებით მონაწილეობის დაუშვებლობის პრინციპს, აღნიშნული ასევე მოწესრიგებულია სამოქალაქო კოდექსის 29-ე მუხლით და დადგენილია, რომ ა) მოსამართლე, რომელიც მონაწილეობდა საქმის პირველი ინსტანციით განხილვაში, ვერ მიიღებს მონაწილეობას ამ საქმის განხილვაში სააპელაციო ინსტანციის ან/და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში; ბ) მოსამართლე, რომელიც მონაწილეობდა საქმის განხილვაში სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში, ვერ მიიღებს მონაწილეობას ამ საქმის განხილვაში პირველი ინსტანციის ან/და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში; გ) მოსამართლე, რომელიც მონაწილეობდა საქმის განხილვაში საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში, ვერ მიიღებს მონაწილეობას ამ საქმის განხილვაში სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში ან/და პირველი ინსტანციის სასამართლოში.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობდა საქმის განხილვისგან სხდომის თავმჯდომარე ნ. ნ-ის აცილების კანონისმიერი საფუძველი.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქართველოს უზენაესი კანონით - საქართველოს კონსტიტუციის 82.3 მუხლით აღიარებულია მართლმსაჯულების დამოუკიდებლობა და მისი განხორციელება მხოლოდ სასამართლოს მიერაა შესაძლებელი, ხოლო 42.2 მუხლის თანახმად, ყოველი პირი უნდა განსაჯოს მხოლოდ იმ სასამართლომ, რომლის იურისდიქციასაც ექვემდებარება მისი საქმე.

სასამართლოში საქმეთა განაწილების წესის დაცვით ამა თუ იმ მოსამართლისთვის საქმის განსახილველად გადაცემის შემდეგ საქმის განმხილველი მოსამართლის შეცვლა შეიძლება დამყარებული იყოს მხოლოდ და მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ საფუძველზე.

მოცემულ შემთხვევაში შუამდგომლობის ავტორის მითითება, რომ მას პირველი ინსტანციის სასამართლოში მხოლოდ ერთი აუდიო ჩანაწერი გადასცეს, ასევე სააპელაციო სასამართლოში მის მიერ წარდგენილი განცხადებები ქრონოლოგიურად არ არის საქმეში ჩაკერებული და დანომრილი, ვერ მიიჩნევა საქმის განხილვისაგან მოსამართლის აცილების საფუძვლად, ვინაიდან აღნიშნულით არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოში საქმის განმხილველი მოსამართლის (თავმჯდომარე ნ.ნ-ის) საქმისადმი პირადი დაინტერესების ან მიკერძოებულობის ფაქტი. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ აპელანტს მართებულად ეთქვა უარი აღნიშნული შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუს 2008 წლის 4 ნოემბრის Nას-595-822-08 განჩინება; სუს 2013 წლის 1 ივლისის Nას-1585-1488-2012 განჩინება, სუს 2014 წლის 2 ივნისის Nას-1698-1592-2012 განჩინება), სადაც განმარტებულია მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივად მიღების წესი და სამართლებრივი საფუძვლები.

2013 წლის 1 ივლისის Nას-1585-1488-2012 განჩინებაში საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ იმ შემთხვევაში, როდესაც გარდაიცვლება მეუღლე, დაშვებული უნდა იყოს პრეზუმფცია, რომ პირის გარდაცვალებით სამკვიდროს გახსნის დღიდან ექვსი თვის განმავლობაში მისი მეუღლე შეუდგა სამკვიდროს ფაქტობრივად ფლობას, რითიც მან მიიღო პირის სამკვიდრო. ივარაუდება, რომ ქორწინებაში მყოფი მეეუღლეები ეწევიან ერთიან საოჯახო მეურნეობას. მეუღლეთა კავშირი ატარებს სამისდღემშიო ხასიათს და წარმოადგენს მათი სულიერი, ფიზიოლოგიური, ყოფით-მეურნეობრივი თუ სხვა მისწრაფებების რეალიზაციის საშუალებას. ამდენად, თუ საწინააღმდეგო არ დასტურდება (მაგალითად, მეუღლეები ფაქტობრივად წლების მანძილზე არ ცხოვრობდნენ ერთად და ა.შ.) ივარაუდება, რომ მეუღლე ფაქტობრივი ფლობით მიიღებს თავისი მეუღლის ქონებას, შესაბამისად, მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმ მხარეს, რომლის ინტერესს წარმოადგენს ამ პრეზუმფციის გაქარწყლება.

რეგისტრაციის მიხედვით სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობის დადასტურებას გამორიცხავს საკასაციო სასამართლო თავის 2008 წლის 4 ნოემბრის #ას-595-822-08 განჩინებაში და განმარტავს, რომ სამკვიდროს მიღება ორი გზით - სანოტარო ორგანოში განცხადების შეტანისა და სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით შეიძლება განხორციელდეს. სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობა მემკვიდრის სხვადასხვა მოქმედებით შეიძლება დადგინდეს, თუმცა ამ მოქმედებიდან აშკარად უნდა იკვეთებოდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების სურვილი, მემკვიდრის ნება (სამკვიდროს მიღება ცალმხრივი გარიგებაა, რომლისთვისაც, ჩვეულებრივ, აუცილებელია ნების ნამდვილობა). მემკვიდრის ყველა ამგვარი მოქმედების შედეგს უნდა წარმოადგენდეს სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობა (მაგალითად: მამკვიდრებლის საცხოვრებელ სახლში ცხოვრება, მამკვიდრებლის ნივთების, როგორც საკუთარის მიღება და განკარგვაც, სამკვიდროს ფაქტობრივი მართვა, მოვლა და სხვა). აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ არ გაიზიარა კასატორის მითითება, რომ პირის საცხოვრებელ ბინაში რეგისტრაციის ფაქტი ადასტურებს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივ ფლობას. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მართალია, სათანადო ნორმატიული აქტი ავალდებულებს პირს საცხოვრებელი მისამართის მიხედვით რეგისტრაციას, მაგრამ კონკრეტულ მისამართზე პირის რეგისტრაცია თავისთავად არ გულისხმობს ამ მისამართზე პირის ცხოვრების ფაქტს. ამ დასკვნას ამყარებს სამოქალქო კოდექსის მე-20 მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის ძალითაც ფიზიკური პირის საცხოვრებელ ადგილად მიიჩნევა ის ადგილი, რომელსაც იგი ჩვეულებრივ საცხოვრებლად ირჩევს. პირს შეიძლება ჰქონდეს რამდენიმე საცხოვრებელი ადგილი. მითითებული ნორმის დანაწესიდან საკასაციო პალატამ დაასკვნა, რომ კანონმდებელი არ გამორიცხავს პირის საცხოვრებელი და რეგისტრაციის ადგილების არაიდენტურობას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება შეესაბამება უზენაესი სასამართლოს არსებულ პრაქტიკას და ზემოთ მოცემულ განმარტებებს. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით. ამიტომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. მ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე