საქმე N:ას-212-199-2015

საქმე № 330210114487460

საქმე №ას-212-199-2015 6 მაისი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. ნ.-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შ. ო.-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 26 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ნ.-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შ. ო.-ის მიმართ ზიანის – 60 000 აშშ დოლარის ანაზღაურების შესახებ.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ 1985 წლის 9 დეკემბერს მ. კ.-ა დაინიშნა ვაჭრობის სამინისტროს ქვემდებარე ტანსაცმელვაჭრობის მაღაზია №...-ის გამგედ, რომელიც მდებარეობდა ნ.-ის ბ.-ისა და მ.-ის ქუჩა №..-ის მიჯნაზე. მისამართის გარდა მაღაზია №...-ს ნ.-ის ბაზართან საერთო არ ჰქონდა.

1990 წელს მოპასუხემ, როგორც ნ.-ის ბ.-ის დირექტორმა იმ მიზნით, რომ გაეზარდა ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემი ქონების რაოდენობა და ბ.-ის ტერიტორია, ნ.-ის ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემად ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტში შეიტანა მაღაზია №..., შემდგომ, კი, აღნიშნული აქტის საფუძველზე განხორციელდა ქონების პრივატიზება.

2004 წლის 23 დეკემბერს საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ სისხლის სამართლის №... საქმეზე შედგენილი საბრალდებო დასკვნით, ასევე, თბილისის საოლქო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის 2005 წლის 4 მარტის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებით, დადგინდა შ. ო.-ის მიერ ზემოაღნიშნული აქტის გაყალბების ფაქტი.

მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნული მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით მ. კ.-ას, როგორც №... მაღაზიის გამგეს, მიადგა მატერიალური ზიანი, კერძოდ, მას წაერთვა შესაძლებლობა, ესარგებლა სახელმწიფო მეთაურის 1994 წლის 29 მაისის №178 ბრძანებით აღიარებული უფლებით და პირდაპირი მიყიდვის წესით შეეძინა ვაჭრობის საპრივატიზაციო ობიექტი მაღაზია №.. მ. კ.-ასთვის მხოლოდ 2011 წლის 14 დეკემბერს სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინებით გახდა ცნობილი, რომ მისი უფლებების დარღვევა განხორციელდა სადავო ქონების შ. ო.-ის მიერ გაყალბებული პრივატიზაციისათვის აუცილებელი ერთ-ერთი ძირითადი აქტის გამოყენებით.

მხარემ განმარტა, რომ მაღაზია №.. ფლობდა სათავსებთან ერთად 140 კვ.მ ფართს. 40 კვ.მ ჩააბარა შპს „ნ.-ს“, ხოლო დარჩენილ 100 კვ.მ-ს მ. კ.-ას 2003 წლიდან ვერ ფლობს და ვერ იყენებს, შესაბამისად, ვერ იღებს შემოსავალს შ. ო.-ის ქმედების გამო.

მოსარჩელის მითითებით, 2004 წლის 16 აპრილს დადებული გარიგების საფუძველზე მ. კ.-ამ შ. ო.-ის მიერ მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა დაუთმო მ. ნ.-ეს.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ არ არსებობს მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. გაურკვეველია, რის საფუძველზე ითხოვს ფიზიკური პირი შ. ო.-ისაგან თანხის გადახდას, როდესაც ეს უკანასკნელი მოქმედებდა იურიდიული პირის სახელით. ამავდროულად, სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. ნ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 26 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 1990 წლის 1 ივლისს ქ.თბილისის საქალაქო მ.-ა საზოგადოების გამგეობასა და ქ.თბილისის ... რაიონის ნ.-ის ს.-ო ბ.-ს შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის შრომით კოლექტივს იჯარით, გამოსყიდვის უფლებით უნდა მიეღო მის ბალანსზე რიცხული ქონება.

საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ 1995 წლის 12 ივნისს გაცემული №212 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის თანახმად, შპს „ნ.-ს“ საკუთრებაში გადაეცა ნ.-ის ს.-ო ბაზარზე რიცხული ქონება ქ.თბილისში, ი.-ის რაიონის მ.-ის ქუჩა №...-ში. 1990 წელს მოპასუხე შ. ო.-ემ შეადგინა ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემი ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტი, რომელშიც ძირითადი ქონებების ჩამონათვალში შეტანილ იქნა მაღაზია №...

საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ 2004 წლის 23 დეკემბერს სისხლის სამართლის №... საქმეზე შედგენილი საბრალდებო დასკვნით, ასევე, თბილისის საოლქო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის 2005 წლის 4 მარტის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებით დადგინდა შ. ო.-ის მიერ ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემი ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტის გაყალბების ფაქტი.

2004 წლის 16 აპრილის გარიგებით სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად ჩათვალა, რომ მ. კ.-ამ შ. ო.-ის მიერ მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა დაუთმო მოსარჩელე მ. ნ.-ეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. კ.-ას სარჩელი 1995 წლის 12 ივნისის №212 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება ძალაში დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 14 დეკემბერის განჩინებით, ეს უკანასკნელი კი უცვლელად იქნა დატოვებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 28 მარტის განჩინებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრება, რადგან მოპასუხემ ნ.-ის ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემად ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტში შეიტანა მაღაზია №..., შემდგომ კი, აღნიშნული აქტის საფუძველზე განახორციელა ქონების პრივატიზება.

სააპელაციო პალატამ უდავოდ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ შ. ო.-ის მიერ ნამდვილად განხორციელდა ზემოთ მითითებული ნ.-ის ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემად ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტის გაყალბების ფაქტი, რასაც, როგორც აღინიშნა, ადასტურებს საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ 2004 წლის 23 დეკემბერს სისხლის სამართლის №... საქმეზე შედგენილი საბრალდებო დასკვნა და თბილისის საოლქო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის 2005 წლის 4 მარტის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილება.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ზიანის ანაზღაურების შესახებ სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობების ერთობლიობა, კერძოდ: 1. ზიანი; 2. მართლსაწინააღმდეგო ქმედება 3. მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის; 4. პირის ბრალეულობა. ამასთან მნიშვნელოვანია, რომ ჩამოთვლილ წინაპირობათაგან ერთ-ერთის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების შესახებ პასუხისმგებლობის საფუძველს. სააპელაციო სასამართლომ აქვე განმარტა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე, ზიანის, მიზეზობრივი კავშირისა და მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შესახებ გარემოებათა მტკიცების ტვირთი აკისრია მოსარჩელეს.

აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სამოქალაქო პროცესი აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხარეებს უფლებებთან ერთად ეკისრებათ ფაქტების მითითებისა და შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენის ვალდებულება, რომელთა შეუსრულებლობა მხარეებისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. ეს დანაწესი განმტკიცებულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლში. 102-ე მუხლი კი, განსაზღვრავს იმ მტკიცებულებათა ნუსხას, რომლებიც მხარეებს შეუძლიათ, თავიანთი მოთხოვნების დასადასტურებლად გამოიყენონ. ჩამოთვლილ მტკიცებულებათაგან არც ერთს არ აქვს უპირატესი იურიდიული მნიშვნელობა, თუმცა რიგ შემთხვევებში მტკიცებულების არჩევის აუცილებლობას თვით მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმა ითვალისწინებს.

2004 წლის 23 დეკემბერს საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ სისხლის სამართლის №... საქმეზე შედგენილი საბრალდებო დასკვნის თანახმად, „ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის დირექტორმა შ. ო.-ემ შეადგინა ყალბი ოფიციალური დოკუმენტი, „ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის კოლექტივზე იჯარით გადასაცემი ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტი“, რომლის შინაარსიდანაც ირკვეოდა, რომ ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის კოლექტივზე იჯარით გადასაცემი ძირითადი ქონების ჩამონათვალის შედგენა-შეფასებაში, ნ.-ის ბ.-ის წარმომადგენლების გარდა, თითქოსდა მონაწილეობას იღებდნენ თბილისის მ.-თა საზოგადოების თავმჯდომარე, საიჯარო ხელშეკრულების ავტორი და მთავარი ბუღალტერი, რაც არ შეეფერებოდა სინამდვილეს, ვინაიდან ერთი მათგანი საერთოდ არ ადასტურებდა ოქმის სისწორეს ხელმოწერითა და ბეჭდით, ხოლო მეორის ხელმოწერა გაყალბებული იყო“.

როგორც მითითებული საბრალდებო დასკვნის შინაარსი ცხადყოფს, მოპასუხის მიერ ჩადენილი დანაშაული გამოიხატა კონკრეტული პირების ხელმოწერების გაყალბებაში, კერძოდ, როგორც ზემოთ აღინიშნა, მოპასუხემ ხელმოწერა გააყალბა, ასევე აქტის შედგენაში მონაწილე პირად მითითებული იყო პიროვნება, რომელიც საერთოდ არ ადასტურებდა ოქმის სისწორეს. შესაბამისად, სააპელაციო პალატის შეფასებით, საბრალდებო დასკვნაში მითითებული აღნიშნული ქმედება, არ წარმოადგენს იმ სახის დარღვევას, რომელსაც შესაძლოა, გავლენა მოეხდინა ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის კოლექტივზე იჯარით გადასაცემი ძირითადი ქონების ჩამონათვალის სისწორეზე. არც მითითებული საბრალდებო დასკვნის საფუძველზე და არც თბილისის საოლქო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის 2005 წლის 4 მარტის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებით არ დასტურდება ის გარემოება, რომ მოპასუხემ ნ.-ის ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემად ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტში არასწორად შეიტანა მაღაზია №... მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა, რომ სადავო საპრივატიზაციო ნუსხის შედგენისას, რა დროსაც ხელმოწერები გაყალბდა, არსებობდა მოსარჩელის უფლება სადავო №... მაღაზიასთან მიმართებით და ეს უფლება დაირღვა მოპასუხის მიერ ჩადენილი მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, რაც უშუალოდ გამოწვეული იყო დოკუმენტის გაყალბებით.

სააპელაციო პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ, მართალია, მოპასუხემ შეადგინა ყალბი ოფიციალური დოკუმენტი, თუმცა აღნიშნული ქმედება („ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის კოლექტივზე იჯარით გადასაცემი ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტის“ შედგენისას ხელმოწერების გაყალბება) ვერ განაპირობებდა იმ ფაქტს, რომელიც დაკავშირებულია მითითებულ აქტში №... მაღაზიის შეტანასთან. ამასთან, 2004 წლის 23 დეკემბერს საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ სისხლის სამართლის №... საქმეზე შედგენილ საბრალდებო დასკვნაში მითითებული დანაშაულებრივი ქმედებით არ დასტურდება მოპასუხის მიერ განხორციელებული ის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რომელიც დაკავშირებულია საპრივატიზაციო ნუსხაში (აქტი) სადავო №... მაღაზიის კანონდარღვევით შეტანასთან. შესაბამისად, არ დასტურდება მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია სარჩელის მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხთან დაკავშირებით, კერძოდ, იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეს მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 14 დეკემბრის გადაწყვეტილების საფუძველზე, ვინაიდან სწორედ მითითებული გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ 1998 წლის პრივატიზაციის ხელშეკრულების დადების შედეგად, ხელყოფილ იქნა მისი უფლება.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ პირველ რიგში აღნიშნა, რომ მოსარჩელე ზიანის მიყენების ფაქტს უკავშირებს მოპასუხე შ. ო.-ის მიერ ჩადენილ დანაშაულებრივ ქმედებას, რაც გამოიხატა დოკუმენტის გაყალბებაში, აღნიშნული ქმედების ჩადენის შესახებ კი, მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ სისხლის სამართლის №... საქმეზე 2004 წლის 23 დეკემბერს შედგენილი საბრალდებო დასკვნიდან.

ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოებები ადასტურებენ, რომ მოსარჩელისათვის მისი უფლებების დარღვევის შესახებ ცნობილი იყო ჯერ კიდევ 1997-1998 წლებში. რაც შეეხება აპელანტის მიერ მითითებულ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 დეკემბრის განჩინებას, მასში საუბარია სწორედ მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხთან დაკავშირებით, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ გაზიარებულია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება ხანდაზმულობის ვადის ათვლასთან დაკავშირებით, რომელიც იმ მომენტიდან უნდა დაიწყოს, როდესაც მოსარჩელეებისათვის ცნობილი გახდა მათი უფლებების დარღვევის შესახებ, ხოლო ასეთი ფაქტის შესახებ, სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელეებისათვის (მათ შორის მ. კ.-ასათვის) ცნობილი გახდა ჯერ კიდევ 1998 წლიდან.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ დავის გადაწყვეტისას გამოყენებულ უნდა იქნეს სამოქალაქო კოდექსის 1964 წლის რედაქციის შესაბამისი ნორმები იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის მიერ სარჩელი აღძრულია 1990 წელს ჩადენილი ქმედების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით.

1964 წლის 26 დეკემბერს დამტკიცებული საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 457-ე მუხლის თანახმად, მოქალაქის პიროვნების ან ქონებისათვის მიყენებული ზიანი, აგრეთვე, ორგანიზაციისათვის მიყენებული ზიანი მთლიანად უნდა აანაზღაუროს ზიანის მიმყენებელმა. ზიანის მიმყენებელი თავისუფლდება ანაზღაურებისაგან თუ დაამტკიცებს, რომ ზიანის მიყენებაში მას ბრალი არ მიუძღვის.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა შ. ო.-ის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით მისთვის ზიანის მიყენების შესახებ ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, მოსარჩელეს მართებდა იმ გარემოების დადასტურება, რომ მას უფლება გააჩნდა მაღაზია №...-ის მიმართ და მისი უფლების დარღვევის გზით შ. ო.-ემ მაღაზია №... (როგორც სხვის (მოსარჩელის) მფლობელობაში არსებული ქონება) კანონდარღვევით შეიტანა საპრივატიზაციო ნუსხაში. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ შ. ო.-ის მხრიდან დანაშაულებრივი ქმედება გამოიხატა არა იმ დარღვევაში, რომ მან არასწორად მოახდინა საპრივატიზაციო ნუსხაში მაღაზია №...–ის შეტანა, არამედ ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემი ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტის გაყალბებაში. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ეს ქმედება არ შეიძლება განხილულ იქნეს მოსარჩელისათვის ზიანის (60 000 აშშ დოლარის ოდენობით ზიანის) გამომწვევ მოქმედებად, მით უმეტეს, რომ მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მაღაზია №...-ის მიმართ მისი უფლების არსებობის შესახებ გარემოება.

სადავო პერიოდში მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსი 75-ე მუხლის მიხედვით, უფლების დაცვის საერთო ვადა იმ პირის სარჩელით, რომლის უფლებაც დარღვეულია (სასარჩელო ხანდაზმულობა) განისაზღვრება სამი წლით, ხოლო მე-80 მუხლის შესაბამისად, სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა იწყება სარჩელის უფლების წარმოშობის დღიდან. სარჩელის უფლება წარმოიშობა იმ დღეს, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო თავისი უფლებების დარღვევა. ამავე კოდექსის 84-ე მუხლის თანახმად კი, სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის გასვლა სარჩელის წარდგენამდე არის სარჩელზე უარის თქმის საფუძველი.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება მოპასუხე შ. ო.-ის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით მ. ნ.-ისათვის (მ. კ.-ასთვის) ზიანის მიყენების ფაქტი, შესაბამისად, გამოირიცხება ზიანის ანაზღაურების შესახებ სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრების შესაძლებლობა. გარდა აღნიშნულისა, სარჩელი ხანდაზმულობის გამო, ასევე უსაფუძვლოა. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორი გადაწყვეტილება მიიღო სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმასთან დაკავშირებით.

საბოლოოდ, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ აპელანტმა ვერ უზრუნველყო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების საპირისპიროდ, შესაბამისი მტკიცებულებებით გამყარებული დასაბუთებული პრეტენზიის წარმოდგენა, რის გამოც არ არსებობს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მ. ნ.-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარს ერთვის ყველა მტკიცებულება, რომლითაც დასტურდება, რომ მ. ნ.-ისათვის მოთხოვნის უფლების დამთმობმა მ. კ.-ამ შ. ო.-ის მხრიდან მისი უფლებების დარღვევის შესახებ შეიტყო 2011 წლის 14 დეკემბრის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ, რადგან მანამდე არ არსებობდა რაიმე გადაწყვეტილება, რომელიც დაადასტურებდა შ. ო.-ის მიერ 1998 წელს განხორციელებული პრივატიზაციის შედეგად ზიანის მიყენების ფაქტს, ხოლო 2011 წლის 14 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურდა ასეთი ფაქტი, ამიტომ სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადაც ამ დღიდან აითვლება და სარჩელიც ამ ვადების გათვალისწინებით იქნა შეტანილი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 27 თებერვლის განჩინებით მ. ნ.-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით დადგინდა, რომ კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ. ნ.-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 1990 წლის 1 ივლისს ქ.თბილისის საქალაქო მ.-თა საზოგადოების გამგეობასა და ქ. თბილისის ისნის რაიონის ნ.-ის ს.-ო ბაზარს შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის შრომით კოლექტივს იჯარით, გამოსყიდვის უფლებით უნდა მიეღო მის ბალანსზე რიცხული ქონება.

საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ 1995 წლის 12 ივნისს გაცემული №212 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის თანახმად, შპს „ნ.-ს“ საკუთრებაში გადაეცა ნ.-ის ს.-ო ბაზარზე რიცხული ქონება ქ.თბილისში, ისნის რაიონის მ.-ის ქუჩა №3-ში. 1990 წელს მოპასუხე შ. ო.-ემ შეადგინა ნ.-ის ს.-ო ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემი ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტი, რომელშიც ძირითადი ქონების ჩამონათვალში შეტანილ იქნა მაღაზია №...

სააპელაციო პალატამ უდავოდ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ შ. ო.-ის მიერ ნამდვილად განხორციელდა ზემოთ მითითებული ნ.-ის ბ.-ის კოლექტივისათვის იჯარით გადასაცემად ძირითადი ქონების ჩამონათვალისა და შეფასების აქტის გაყალბების ფაქტი, მითითებულს, როგორც აღინიშნა, ადასტურებს საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ 2004 წლის 23 დეკემბერს სისხლის სამართლის №... საქმეზე შედგენილი საბრალდებო დასკვნა და თბილისის საოლქო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის 2005 წლის 4 მარტის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა (სუსგ 2005 წლის 28 ივლისი, საქმე №ას-150-482-05).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ნ.-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური