საქმე №ას-243-230-2015 22 მაისი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ.თ. (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „დ.ს.ე.“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 23 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ.თ.მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „დ.ს.ე.ს“ მიმართ შრომითი ურთიერთობის დარღვევით გამოწვეული მიუღებელის შემოსავლის, ერთი წლის ხელფასის _ 25 200 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობის გამო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით გ.თ.ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ დადგენილად ცნო, რომ გ.თ.სა და შპს „დ.ს.ე.ს“ შორის, ასევე მოპასუხესა და „ბ.ე.კ.ზ.ს.ს“ შორის გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება და მოსარჩელე დასაქმდა „BP-ის“ ტექნიკოსის პოზიციაზე;

მისი შრომის ანაზღაურება შეადგენდა 1 100 ლარს. შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2012 წლის 11 ივნისიდან 2012 წლის 11 დეკემბრის ჩათვლით;

2013 წლის 29 მარტს გ.თ.ს 2013 წლის 30 ივნისამდე გაუგრძელდა შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადა იმავე პირობებით. შპს „დ.ს.ე.მა“ 2013 წლის 7 მაისს მოსარჩელეს შეატყობინა, რომ შრომითი ხელშეკრულება 2013 წლის 30 ივნისიდან აღარ გაგრძელდებოდა და 2013 წლის მაისიდან აღარ იყო ვალდებული შეესრულებინა სამუშაო მოვალეობა.

არ იქნა გაზიარებული აპელანტის მოსაზრება, რომ „C-სთან“ შრომითი ურთიერთობა მისთვის სასურველი პირობით ვერ შედგა იმ მიზეზით, რომ მოპასუხემ გაუმჟღავნა „C.-ს“ გ.თ.ის ხელფასის ოდენობა. ამ გარემოების დასტურად აპელანტი მიუთითებდა წარმოდგენილ მიმოწერაზე, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ გ.თ.მ მიიღო შეტყობინება „C.-დან“, სადაც ეს უკანასკნელი ითხოვდა მასთან დასაქმების დაინტერესების შემთხვევაში მიეთითებინა მისი ძირითადი საქმიანობის, მოვალეობებისა და პასუხისმგებლობების შესახებ, ასევე, მიმდინარე სახელშეკრულებო პაკეტისა და მოსალოდნელი სახელშეკრულებო პაკეტის შესახებ. გ.თ.მ გაუგზავნა ინფორმაცია, რომელშიც, სხვა მონაცემებთან ერთად, სავარაუდო ხელფასის ოდენობად მიუთითა 2 800 ლარი. სადავო არ იყო ის, რომ „H.-ში“ მისი ხელფასი იყო 1 200 ლარი. „H.-მა“ მიაწოდა ინფორმაცია „C.-ს“ მისი ხელფასის თაობაზე.

გ.თ.თან ერთად შემოთავაზება მიიღეს სხვა თანამშრომლებმაც, თუმცა მათ და „C.-ს“ შორის შრომითი ურთიერთობა შედგა და გაფორმდა კონტრაქტი.

ზიანის სახით მოსარჩელე მოითხოვდა მიუღებელ შემოსავალს _ 25 200 ლარს (12*2100) ერთი წლის განმავლობაში მოპასუხის ბრალეული ქმედებით „C.-თან“ ხელშეკრულების გაუფორმებლობის გამო.

პალატის შეფასებით, მოსარჩელის პოზიცია, რომ მოპასუხის ქმედების არარსებობის შემთხვევაში, იგი გააფორმებდა კონტრაქტს „C.-თან“ 2 100 ლარის ოდენობით ყოველთვიური ხელფასის ანაზღაურების პირობით, არ იყო დასაბუთებული.

საქმის მასალებში წარმოდგენილი იყო მხოლოდ შეკითხვა „C.-დან“ და მასზე გაცემული პასუხი. ამასთან, „C.“ ითხოვდა მასთან დასაქმების სურვილის შემთხვევაში, გ.თ.ს გაეცა ინფორმაცია მიმდინარე და მოსალოდნელი სახელშეკრულებო პაკეტის შესახებ, თუმცა წარმოდგენილი პასუხით გ.თ.მ შესთავაზა დამსაქმებელს 2 800 ლარის მისთვის გადახდის პირობა (ოფერტი).

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 329-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლითაც განსაზღვრულია ოფერტის შეთავაზების წესი, ასევე, მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ „C.-ის“ მიმოწერაზე მოპასუხესთან, რომლის მიხედვით „C.-ის“ წარმომადგენელი უარყოფდა გ.თ.თან რაიმე ფინანსური მოლაპარაკების წარმოებას და იმას, რომ არსებობდა მისი მხრიდან მზაობა გ.თ.თვის 2 100 ლარის გადახდისა დასაქმების შემთხვევაში. სასამართლოს შეფასებით, ვითარებას ვერ შეცვლიდა აპელანტის მიერ იმ უსწორობაზე მითითება, რომ სხვა პირები კომპანია „C.-ში“ დასაქმდნენ არა 1 200 ლარის, არამედ 2 100 ლარის ანაზღაურების პირობით (მოწმე ლ.ჩ.ის ჩვენება). საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა და არც მოსარჩელე უთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ მხარეებს შორის არსებობდა წინასახელშეკრულებო მოლაპარაკებები ანაზღაურების ან ხელშეკრულების ვადის თაობაზე. პალატის მოსაზრებით, თუკი მოპასუხე ორგანიზაციის ბრალეული ქმედებით ხელი შეეშალა ამ ხელშეკრულების დადებას, უნდა დასტურდებოდეს ფაქტი იმის შესახებ, რომ შრომითი ხელშეკრულების გაუფორმებლობის მიზეზს სწორედ ხელფასზე შეუთანხმებლობა წარმოადგენდა. კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ „C.“ თანახმა იყო, დაესაქმებინა გ.თ. თუნდაც იმავე ოდენობის ხელფასის ანაზღაურების პირობით (1 200 ლარი), რომლის ოდენობაც მოპასუხის მიერ იქნა მისთვის გამჟღავნებული.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 333-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ გ.თ.ს „C.-გან“ ახალი ოფერტი 1 200 ლარის ანაზღაურების შესახებ არ მიუღია და მათ შორის სხვა კომუნიკაციას ადგილი არ ჰქონია.

სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად პალატამ განმარტა, რომ სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობა _ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება, პირს დაეკისრება ერთდროულად შემდეგი პირობების არსებობის შემთხვევაში: 1) უნდა არსებობდეს მართლსაწინააღმდეგო მოქმედება, 2) სახეზე უნდა იყოს ზიანი, 3) უნდა არსებობდეს მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ შედეგსა (ზიანს) და მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებას შორის, 4) ზიანის მიმყენებელს უნდა მიუძღოდეს ბრალი.

გ.თ. ითხოვს რა დაკარგული ხელფასის სახით ქონებრივი ზიანისა და მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებას, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, იგი ვერ უთითებდა მტკიცებულებებზე, რითაც დადასტურდება მოპასუხე შპს „დ.ს.ე.ს“ ბრალეული ქმედებით გამოწვეული ზიანი, ვინაიდან, საქმეში წარმოდგენილი ელექტრონული მიმოწერებიდან არ იკითხებოდა ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოპასუხე კომპანიამ არ მიიღო მოსარჩელე სამსახურში იმის გამო, რომ იგი ითხოვდა 1 200 ლარზე მეტ ხელფასს. ასევე არ დგინდებოდა, რომ მოსარჩელე თანახმა იყო „C.-გან“ მიეღო ხელფასის სახით 2 100 ლარი. სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების პირობები არ არსებობდა, რადგან საქმის მასალებით არ დგინდებოდა მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხე შპს „დ.ს.ე.ს“ ქმედებას _ ხელფასის შესახებ ინფორმაციის გაცემასა და აპელანტის კომპანია „C.-ში“ არმიღებას შორის.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ.თ.მ, რომელმაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლო ხელმძღვანელობს სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლით, რომლის შემადგენელი ოთხივე პირობა ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დაკისრებისათვის სახეზე გვაქვს, ამდენად, სასამართლოს უნდა დაეკმაყოფილებინა გ.თ.ის სარჩელი, თუმცა განჩინების დასაბუთება შემოიფარგლა მხოლოდ ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებული მსჯელობით.

სასამართლომ უგულებელყო „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები, სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილით განსაზღვრული კეთილსინდისიერების პრინციპი, რომელიც მნიშვნელოვანია სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეებისათვის, მით უმეტეს ისეთ ურთიერთობებში, როდესაც დამსაქმებელი და დასაქმებული შრომითი ურთიერთობებით არიან დაკავშირებულები, ერთი მხრივ, დამსაქმებელს წარმოეშობა ნდობა დასაქმებულის მიმართ, რომ იგი თავის სამუშაოს შეასრულებს კეთილსინდისიერად, ხოლო, მეორე მხრივ, დასაქმებულს უჩნდება მოლოდინი, რომ დამსაქმებელი კეთილსინდისიერად მოეკიდება მის შრომას, ხელფასის გადახდის ვალდებულებას და დაიცავს მის უფლებებს. ამ პრინციპის დარღვევა თავისთავად გულისხმობს ვალდებულების დარღვევას და თუ კი მას მოჰყვა ზიანი, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე და 409-ე მუხლების თანახმად, ეს ზიანი უნდა ანაზღაურდეს. შრომის კოდექსის 44-ე მუხლის და სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის საფუძველზე, შპს „დ.ს.ე.მა“ დაარღვია ვალდებულება, მოსარჩელის თანხმობის გარეშე არ გაეცა ინფორმაცია გ.თ.ის ხელფასის ოდენობის შესახებ. „ბიპის ღია საუბრების“ განყოფილების ელექტრონული წერილით; პერონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის წერილით; „ბი პის“ გამოძიების მასალებით დასტურდება, რომ შპს „დ.ს.ე.ს“ ბრალით გ.თ.მ ვერ დაითანხმა „C.“ უფრო მაღალ ანაზღაურებაზე და, შესაბამისად, პოტენციურ დამსაქმებელთან წინასახელშეკრულებო მოლაპარაკებები წარუმატებლად დამთავრდა. ყოველივე ამის გამო მოსარჩელეს მიადგა ქონებრივი ზიანი, როგორც ფაქტობრივად დაკარგული ხელფასის სახით, ასევე, მიუღებელი შემოსავლის ოდენობით. შპს „დ.ს.ე.თვის“ წინასწარ იყო სავარაუდო და ცნობილი, რა ზიანი მიადგებოდა გ.თ.ს. შპს „დ.ს.ე.ს“ მიერ ვალდებულების დარღვევამ გამოიწვია ის, რომ გ.თ. უმუშევარია. რომ არა მოპასუხის მხრიდან, პირადი სარგებლის მიღების მიზნით, გ.თ.ის სახელფასო განაკვეთის გათქმა, მოსარჩელე მიიღებდა უფრო მეტ ანაზღაურებას ახალ დამსაქმებელთან და წინასახლშეკრულებო მოლაპარაკებები არ დამთავრდებოდა წარუმატებლად. გ.თ.ის იმჟამინდელი ხელფასი შეადგენდა 1 100 ლარს, წინასახლშეკრულებო მოლაპარაკებების დროს კი, მისი მხრიდან „C.-ისათვის“ მოთხოვნილი სასურველი ხელფასი 2 800 ლარი იყო.

გ.თ.ის იმჟამინდელი ხელფასი, 1 100 ლარი, წარმოადგენს რეალურ დანაკარგს ხოლო 2 100 ლარი _ იმ მოსალოდნელ ანაზღაურებას, რასაც იგი მიიღებდა „C.-თან“ წინასახელშეკრულებო მოლაპარაკების წარმატებით დასრულების შემდეგ. სასამართლო არასწორად მსჯელობს, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი გახდა მისი მოქმედების ვადის გასვლა. შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, შპს „დ.ს.ე.მა“ ფაქტობრივად შეუწყვიტა კასატორს ხელშეკრულება 7 მაისიდან და გადაუხადა მას 2 თვის კომპენსაცია.

შრომითი ხელშეკრულების მიხედვით, შპს „დ.ს.ე.“ მოქმედებდა „ბ.ე.კ.ზ.ს.თან“ გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად და „B-ს“ მიერ ამ ხელშეკრულების ფარგლებში შექმნილი შინაგანაწესის (Staff Handbook) მე-7 პუნქტით, შპს „დ.ს.ე.ს“ მიერ აყვანილ თანამშრომლებს ევალებოდათ, ემოქმედათ „ბ. პ. ე.კ.ზ.ს.ს“ ქცევის კოდექსის მიხედვით. შინაგანაწესის 6.5 პუნქტის თანახმად, შპს „დ.ს.ე.“ ვალდებული იყო, დაეცვა თანამშრომლების შესახებ ინფორმაციის კონფიდენციალურობა. გარდა ამისა, შრომის კოდექსის მე-5 მუხლით განსაზღვრული კანდიდატის შესახებ ინფორმაციის საიდუმლოება ეხება არა მარტო წინასახელშეკრულებო ურთიერთობებს დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის, არამედ, ეს ვალდებულება არსებობს შრომითი ხელშეკრულების დადების შემდგომაც, რასაც ასევე განამყარებს სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი.

„პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, შპს „დ.ს.ე.თვის“ დასაქმებული იდენტიფიცირებული იყო, შესაბამისად, ინფორმაცია, რომელიც ეხება მის სახელფასო ანაზღაურებას, წარმოადგენს პირთან დაკავშირებულ, ანუ მის შესახებ ინფორმაციას და ერთიანდება პერსონალური მონაცემის კატეგორიაში. მონაცემთა მიმართ განხორციელებული ნებისმიერი ქმედება მოიაზრებს მათ დამუშავებასაც, ხოლო მონაცემთა დამუშავებისთვის დადგენილია შესაბამისი პრინციპები და საფუძვლები. მონაცემთა დამუშავების პრინციპები სავალდებულოა მონაცემთა დამუშავების ნებისმიერი პროცესისთვის, ხოლო კანონის მე-4 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პერსონალური მონაცემები უნდა დამუშავდეს მკაფიოდ განსაზღვრული კანონიერი მიზნისთვის.

შპს „დ.ს.ე.ს“ მხრიდან ასევე დარღვეულია „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონის მე-16 მუხლის მოთხოვნები. ამ შემთხვევაში, მოპასუხე წარმოგვიდგება, როგორც უფლებამოსილი პირი, რამდენადაც იგი მოქმედებდა „B-ის“ მიერ მინიჭებული მონაცემთა დამუშავების სახლშეკრულებო ფარგლებში, რასაც ითვალისწინებდა „B–სა“ და შპს „დ.ს.ე.ს“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულება. ასევე კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მოპასუხეს ევალებოდა, დაეცვა „B-სთან“ გაფორმებული ხელშეკრულების პირობები, რის საფუძველზეც ერთ-ერთ პირობად გათვალისწინებული იყო „B-სა“ და შპს „დ.ს.ე.ს“ შორის ინფორმაციის კონფიდენციალურობა. შპს „დ.ს.ე.ს“ უნდა ემოქმედა კონკრეტული სახელშეკრულებო ვალდებულებების გათვალისწინებით და დამმუშავებლის მიერ მინიჭებულ ფარგლებს გარეთ მონაცემთა დამუშავების შემთხვევაში, წინასწარ უნდა მოეპოვებინა თანხმობა „B-სგან“, რამდენადაც ეს სცილდება „B-ს“ მიერ მინიჭებულ დამუშავების მანდატს, ანუ გ.თ.ის პერსონალური მონაცემების გამჟღავნებისთვის მოპასუხეს წინასწარი წერილობითი თანხმობა უნდა მოეპოვებინა როგორც „B–სგან“, ასევე მონაცემთა სუბიექტისგან (მოსარჩელისგან).

სასამართლო არასწორად ასკვნის, რომ გ.თ.სთან ერთად შემოთავაზება მიიღეს სხვა თანამშრომლებმა, თუმცა მათ და „C.“ შორის ურთიერთობა შედგა და გაფორმდა კონტრაქტი. სხვა თანამშრომლებსა და „C.“ შორის კონტრაქტი არ გაფორმებულა, კონტრაქტი გაფორმდა „H.-სა“ და თანამშრომლებს შორის რომლებიც დასაქმდნენ „C.-ის“ პროექტზე, როგორც ისინი ადრე მუშაობდნენ „H.-ში“ „B.-ის“ პროექტზე.

სასამართლო მტკიცებულებად იყენებს საქმეში არსებულ „C.S-ის“ მიმოწერას მოპასუხესთან, სადაც უარყოფილია გ.თ.სთან ფინანსური მოლაპარაკების წარმოება. მას შემდეგ, რაც კასატორმა წერილობით გაუგზავნა მოსალოდნელი ხელფასის ოდენობა „C.-ს“, მას და გ.თ.ს შორის კომუნიკაცია შედგა მოგვიანებით, თებერვალში, სადაც გასაუბრებაზე „C.-მა“ განუცხადა გ.თ.ს, რომ ის არ გადაიხდიდა 1 200 ლარზე მეტ ხელფასს, ვინაიდან, იცოდა მისი სახელფასო ანაზღაურების იმჟამინდელი ოდენობა „H.-საგან“. სწორედ ამის შემდგომ მიმართა გ.თ.მ „B-ის“ ღია საუბრების განყოფილებას და მოითხოვა აღნიშნული დარღვევის გამოკვლევა. მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ, სწორედ ხელფასზე მოლაპარაკებებისას, „H.-ს“ მხრიდან პერსონალური მონაცემების გამჟღავნების შედეგად ჩაიშალა წინასახელშეკრულებო მოლაპარაკება.

მოპასუხე არ უარყოფს, რომ იგი სთავაზობდა გ.თ.ს 1 200 ლარს „C-ის“ პროექტზე დასაქმებისათვის, 1 200 ლარის შეთავაზებისას „H.“ ხელფასის განსაზღვრაში მონაწილეობას არ იღებდა და რომ ამას ის „C.-ისგან“ მითითებით ახორციელებდა. ბუნებრივია, როდესაც „C.-მა“ შეიტყო გ.თ.ის ხელფასის ოდენობა, მას შემდეგ სახელფასო ანაზღაურებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკება ჩიხში შევიდა, „C.-ი“ აღარ დათანხმდებოდა 2 100 ლარის ოდენობით ხელფასს. „C.-მა“ „H.-ს“ მეშვეობით შესთავაზა მას 1 200 ლარი ხელფასი, რაზედაც ვერ შედგა შეთანხმება.

სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გაეთვალისწინებინა „CS-ის“ მიმოწერა მოპასუხესთან, ვინაიდან აღნიშნული მიმოწერა წარმოადგენს მესამე პირის, ამ შემთხვევაში „C.-ის“ წარმომადგენლის ახსნა–განმარტებას. მიმოწერა წარმოდგენილია დაკითხვის ოქმის სახით. ამ მტკიცებულების გათვალისწინება ეწინააღმდეგება მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპს სამოქალაქო პროცესში, ვინაიდან კასატორს არ ჰქონდა საშუალება, დაესვა კითხვები ამ წარმომადგენლისთვის, მის მიერ მოყვანილი ფაქტები არ შეესაბამება სიმართლეს. კანონით გათვალისწინებული ბერკეტი იმისა, რომ პირმა არ მიაწოდოს სასამართლოს ცრუ ინფორმაცია, ვერ იქნა უზრუნველყოფილი. პირის ახსნა-განმარტება, რომელიც არ მონაწილეობს სასამართლო პროცესში, არ შეიძლება გამხდარიყო კონკრეტული მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება. ამ წარმომადგენლის სასამართლოს მეშვეობით დაბარება და დაკითხვა მოსარჩელემ მოითხოვა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსვლელობისას, მაგრამ, შუამდგომლობის დაკმაყოფილების მიუხედავად, სასამართლომ ვერ უზრუნველყო მოწმის გამოძახება.

სასამართლო დაუსაბუთებლად ასკვნის, რომ მოსარჩელე ვერ უთითებს მტკიცებულებებზე, რითაც დადასტურდება მოპასუხის ბრალეული ქმედებით გამოწვეული ზიანი, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი ელექტრონული მიმოწერიდან არ იკითხება ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ მოპასუხე კომპანიამ არ მიიღო მოსარჩელე სამსახურში იმის გამო, რომ იგი ითხოვდა 1 200 ლარზე მეტ ხელფასს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ.თ.ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს:

გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად ეფუძნება იმ დასკვნას, რომ გ.თ.მ, სხვა პირებთან ერთად, „C-გან“ მიიღო წინადადება დასაქმების სურვილის შემთხვევაში, გაეცა ინფორმაცია მიმდინარე და მოსალოდნელი სახელშეკრულებო პაკეტის შესახებ. გ.თ.მ შესთავაზა დამსაქმებელს 2 800 ლარის მისთვის გადახდის პირობა, რაც წარმოადგენდა მოსარჩელის ოფერტს, მზაობას ამ პირობით დაედო დამსაქმებელთან შრომითი ხელშეკრულება, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 329-ე მუხლის პირველი ნაწილისა. საქმის მასალებით, კერძოდ, შპს „დ.ს.ე.თან“ „C-ის“ მიმოწერის შესაბამისად, „C-ის“ წარმომადგენელი უარყოფდა გ.თ.თან რაიმე ფინანსური მოლაპარაკების წარმოებას, ასევე იმას, რომ არსებობდა მისი მხრიდან მზაობა გ.თ.ისათვის 2 100 ლარის გადახდისა, მისი დასაქმების შემთხვევაში. ამდენად, სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ გ.თ.ის შეთავაზებას დამსაქმებლის მხრიდან არ მოჰყოლია აქცეპტი, რაც ხელშეკრულების დადების საფუძველი გახდებოდა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებაში არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

რაც შეეხება კასატორის მტკიცებას, შპს „დ.ს.ე.ს“ მიერ პერსონალური მონაცემების გამჟღავნების გამო, წინასახელშეკრულებო ურთიერთობის შეწყვეტისა და ამ გზით მიუღებელი შემოსავლის სახით ზიანის მიყენების თაობაზე, როგორც ზემოთ აღინიშნა, ეს გარემოება საქმის განხილვისას არ დადასტურებულა. საკასაციო პალატა დამატებით მიუთითებს მიუღებელის შემოსავლის სახით ზიანის ანაზღაურების თაობაზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკაზე: „სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. ამდენად, კანონმდებელი დაზარალებულს (კრედიტორს) უფლებას აძლევს ზიანის ანაზღაურება მოითხოვოს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის, არამედ იმ ანაცდენი სარგებლისათვის, რომელსაც დაზარალებული მიიღებდა სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალური განვითარების შედეგად. მთავარი წინაპირობა მოცემული მუხლის გამოყენებისათვის არის სამართლებრივი სიკეთის ხელყოფა, რასაც შედეგად მოჰყვა ზიანის დადგომა.

ზოგადი პრინციპის თანახმად, განსახილველი კატეგორიის დავაში, მოსარჩელეს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი დამტკიცების ტვირთი. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეს უნდა მიეთითებინა და დაემტკიცებინა, რომ მოპასუხის ქმედება იყო არამართლზომიერი, ამ ქმედებამ გამოიწვია ზიანი, მოპასუხის ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი, ასევე ის, თუ რას შეადგენს ზიანის ოდენობა. ამასთან, ვინაიდან მოსარჩელე ითხოვს ზიანის ანაზღაურებას მიუღებელი შემოსავლის სახით, მოსარჩელეს იმგვარი მტკიცებულებები უნდა წარედგინა, რომელიც შექმნიდა ობიექტურ სურათს ასეთი შემოსავლების მიღებასთან დაკავშირებით“ (იხ. სუსგ №ას-848-806-2013, 24 ოქტომბერი, 2014 წელი).

გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, რის გამოც საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ.თ-ის საკასაციო საჩივარი.

სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ.თ.ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე