საქმე №ას-402-379-2014 25 მაისი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ქ. გ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - პ. ა-ი (მოსარჩელე)

თავდაპირველი მოპასუხე - ნოტარიუსი ქ. ხ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, საჯარო რეესტრში განხორციელებული რეგისტრაციის ბათილად ცნობა, საკუთრების უფლების აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

პ. ა-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ქ. გ-ისა და ნოტარიუს ქ. ხ-ის მიმართ ქ.თბილისის ნოტარიუს ქ.ხ-ის მიერ 2012 წლის 17 თებერვალს გაცემული N... სამკვიდრო მოწმობისა და მის საფუძველზე საჯარო რეესტრში განხორციელებული რეგისტრაციის (საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 06.03.2012 წ. გადაწყვეტილებისა და ამ გადაწყვეტილების საფუძველზე შესრულებული ჩანაწერის) ბათილად ცნობის, ასევე, ქ.თბილისში, იპ.ხ-ს ქN...-ში მდებარე N... ბინაზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 3 ივლისის გადაწყვეტილებით პ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილებით პ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 3 ივლისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც პ. ა-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ქ. ხ-ის მიერ 17.02.2012წ. ქ. გ-ის სახელზე გაცემული №... სამკვიდრო მოწმობა და მის საფუძველზე საჯარო რეესტრში განხორციელებული ჩანაწერი, ქ.თბილისში, იპ.ხ-იას ქ№...-ში მდებარე №... ბინაზე აღიარებული იქნა პ. ა-ის საკუთრების უფლება შემდეგი საფუძვლებით:

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მამკვიდრებელი თ.კ-ი (დაბ., 11.10.1928წ.) გარდაიცვალა 2008 წლის 7 ნოემბერს;

თ.კ-ის გარდაცვალების მომენტისთვის მის სახელზე ირიცხებოდა ქ.თბილისში, იპ.ხ-იას ქ№...-ში მდებარე №... ბინა;

ი. გ--ა-ი იყო თ.კ-ის ბიძაშვილი (დედის ძმისშვილი), ანუ მეხუთე რიგის მემკვიდრე, რომელიც გარდაიცვალა 2011 წლის 26 მაისს;

2011 წლის 9 დეკემბრის №... სამკვიდრო მოწმობის თანახმად, მ. გ--ა-ის გარდაცვალებით გაიხსნა სამკვიდრო. სამკვიდრო ქონება მიიღო პ. ა-იმ (მოსარჩელე), რომელიც არის მამკვიდრებლის კანონისმიერი მემკვიდრე _ მეუღლე I რიგის მემკვიდრეთა წრიდან;

სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 30 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით გამოთხოვილი სისხლის სამართლის საქმის მასალებით დადგენილი იყო, რომ თ.კ-ის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის ვადაში, 2009 წლის 9 მარტს ი. გ-ის წარმომადგენელმა ო. კ-მა განცხადებით მიმართა ნოტარიუს ქ. ხ-ს და მოითხოვა გარდაცვლილის ქონებაზე სამემკვიდრეო მოწმობის გაცემა ი. გ-ის, როგორც თ.კ-ის ერთადერთ კანონისმიერ მემკვიდრეზე;

ნოტარიუს ქ. ხ-ის 2009 წლის 13 მარტის წერილით განმცხადებელს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, რადგან თ.კ-ის სამკვიდროს მისაღებად განცხადება შეტანილი ჰქონდა პირველი რიგის მემკვიდრეს;

არ იქნა გაზიარებული ქ. გ-ის განმარტება, რომ მოცემულ სამართალურთიერთობაში ო. კ-ი მოქმედებდა თავისი სახელით და არა როგორც ი. გ-ის წარმომადგენელი. სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 5 თებერვლის საოქმო განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, მართალ., არ დაკმაყოფილდა აპელანტის წარმომადგენლის შუამდგომლობა და სამოქალაქო საქმეზე მტკიცებულების სახით მიღებულ არ იქნა ი. გ-ის მიერ ო. კ-ის სახელზე საფრანგეთში გაცემული მინდობილობა სადავო სამკვიდროს მიღებასთან დაკავშირებით, მაგრამ თვით ო. კ-ს, ზემოთ მითითებულ სისხლის სამართლის საქმეზე მოწმის სახით დაკითხვისას, პირდაპირ ჰქონდა მითითებული, რომ ი. გ-ი იყო თ.კ-ის ერთადერთი მემკვიდრე, რომელიც ამ უკანასკნელის დაკრძალვიდან რამდენიმე დღეში გაემგზავრა პარიზში, ხოლო გარდაცვლილის ბინის გასაღები დაუტოვა მას. ამასთან, რადგან, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო, ი. გ-ი ვერ ახერხებდა თბილისში ჩამოსვლას სამკვიდროს გასაფორმებლად, პარიზიდან გამოუგზავნა მინდობილობა და ყველა საჭირო საბუთი. სწორედ ამ მინდობილობის საფუძველზე მიმართა მან ნოტარიუს ქ. ხ-ს 2009 წლის 9 მარტს. ის ფაქტი, რომ ო. კ-ი მოქმედებდა სწორედ ი. გ-ის მინდობილობითა და მისი სახელით, დასტურდებოდა ო. კ-ის 2009 წლის 13 აგვისტოს განცხადებითაც, რომლის ადრესატი საქართველოს მთავარი პროკურორი იყო.

იმ გარემოებას, რომ მოცემულ სამართალურთიერთობებში ო. კ-ი მოქმედებდა, როგორც ი. გ-ის წარმომადგენელი, პალატის შეფასებით, ადასტურებდა აწ გარდაცვლილი წარმოდგენილი პირის უფლებამონაცვლე, მისი მეუღლე, მოსარჩელე პ. ა-იც.

2012 წლის 17 თებერვლის №... სამკვიდრო მოწმობის თანახმად, თ.კ-ის გარდაცვალებით გაიხსნა სამკვიდრო. სამკვიდრო ქონება მიიღო ქ. გ-ემ, როგორც მამკვიდრებლის კანონისმიერმა მემკვიდრემ _ მეუღლემ I რიგის მემკვიდრეთა წრიდან. სამკვიდრო მოწმობის გაცემის საფუძველი გახდა 2005 წლის 10 ნოემბერს, ოჩამჩირის რაიონის სარ განყოფილების მიერ გაცემული №მნ ... ქორწინების მოწმობა. სისხლის სამართლის საქმეში არსებული №მნ ... სააქტო ჩანაწერით დასტურდებოდა, რომ ქ. გ-ე (დაბ. 29.09.1963წ.) და თ.კ-ი (დაბ. 11.10.1928წ.) რეგისტრირებულ ქორწინებაში გატარდნენ 2005 წლის 10 ნოემბერს, ოჩამჩირის რაიონის სარ განყოფილებაში;

ქ.თბილისში, იპ.ხ-იას ქ№...-ში მდებარე უძრავი ქონება ამჟამად აღრიცხული იყო ქ. გ-ის სახელზე.

პ. ა-ი სასარჩელო განცხადებით მოითხოვდა ქ.თბილისის ნოტარიუსის ქ. ხ-ის 2012 წლის 17 თებერვლის №... სამკვიდრო მოწმობის და მის საფუძველზე საჯარო რეესტრში განხორციელებული რეგისტრაციის ბათილად ცნობას და სადავო უძრავ ქონებაზე მისი საკუთრების უფლების აღიარებას.

პალატის შეფასებით, სარჩელის ეს მოთხოვნა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლით განსაზღვრულ აღიარებით მოთხოვნას წარმოადგენდა, რომლის იურიდიული ინტერესი (სარჩელის მიხედვით) მდგომარეობდა პ. ა-ის სანივთო უფლების (საკუთრების უფლება) მოპოვებაში სადავო უძრავ ქონებაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლის თანახმად, პალატამ აღნიშნა, რომ აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს მოსარჩელის იურიდიული ინტერესის არსებობა და რაც ყველაზე მთავარია, აღიარებითი სარჩელის გადაწყვეტა დავის გადაწყვეტის საუკეთესო საშუალება უნდა იყოს, ანუ ამ გადაწყვეტილებას სრულ.დ გარკვეული სარგებელი უნდა მოჰქონდეს მოსარჩელისათვის. აღიარებითი მოთხოვნის არსებითი დამახასიათებელი ნიშანია ნამდვილი იურიდიული ინტერესი, ანუ სამართლებრივი შედეგი, რომლის მიღწევაც სურს დაინტერესებულ პირს. იმ შემთხვევაში, თუ აღიარებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შედეგად მისგან გამომდინარე სამართლებრივი შედეგი ვერ დადგება, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილება (მოცემულ შემთხვევაში სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა) გაუმართლებელ.. იმისათვის, რომ დადასტურდეს პ. ა-ის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი განსახილველი აღიარებითი სარჩელის მიმართ, გარდა იმისა, რომ მოსარჩელემ უნდა დაადასტუროს სამკვიდრო მოწმობის ბათილობის საფუძვლები (სსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლები), საქმეზე უწინარესად დადგენილი უნდა იქნას შემდეგი:

1. ამჟამად გარდაცვლილი ი. გ--ა-ის (პ. ა-ის გარდაცვლილი მეუღლის) და გარდაცვლილი თ.კ-ის ნათესაური კავშირის ფაქტი;

2. აწ გარდაცვლილი ი. გ--ა-ის მიერ, კანონით დადგენილი წესით, თ.კ-ის სამკვიდროს მიღების ფაქტი.

საქმის მასალებით დასტურდებოდა და პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილი შესაგებლით არც მოპასუხე მხარეს გაუხდია სადავოდ ის ფაქტი, რომ ი. გ--ა-ი იყო თ.კ-ის ბიძაშვილი (დედის ძმისშვილი), ანუ მეხუთე რიგის მემკვიდრე. რაც შეეხება ი. გ-ი-ა-ის მიერ, კანონით დადგენილი წესით, თ.კ-ის სამკვიდროს მიღების ფაქტს, როგორც აღინიშნა, თ.კ-ის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის ვადაში ი. გ--ა-ის წარმომადგენელ ო. კ-ს მიმართული ჰქონდა ნოტარიუსისთვის სამკვიდროს მიღების მოთხოვნით. საქმის მასალებით დასტურდებოდა ასევე სამკვიდროს მიღება ფაქტობრივი ფლობისა და მართვის გზითაც.

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 1424-ე მუხლზე და განმარტა შემდეგი: სამკვიდროს მიღება არის ცალმხრივი გარიგება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მემკვიდრის მოქმედებები უნდა მიუთითებდნენ მის ნებაზე სამკვიდროს მიღების შესახებ. უნდა არსებობდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების ნება და სამკვიდროს მიღების მიზნით განხორციელებული მოქმედებები, რომლებიც, თავის მხრივ, ადასტურებენ სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას. ასეთად კი მიიჩნევა მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრის ცხოვრება იმავე საცხოვრებელ სახლში, მამკვიდრებლის კუთვნილი მოძრავი ნივთებით სარგებლობა და სხვა. სამკვიდრო მიღებულად ჩაითვლება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც მემკვიდრე არ ფლობს მამკვიდრებლის ნივთებს, მაგრამ მისი მოქმედებიდან დასტურდება, რომ სამკვიდროს თავისად მიიჩნევს, რაც შეიძლება გამოიხატებოდეს გადასახადების გადახდაში, დამქირავებლისათვის ქირის გადახდევინებაში, თხოვებაში და ა.შ.

სამოქალაქო კოდექსის 1320-ე და 1424-ე მუხლების მიხედვით, სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტმა (მოსარჩელემ) უნდა დაადასტუროს მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან (სამკვიდროს გახსნის დრო) _ 2008 წლის 7 ნოემბრიდან ექვსი თვის განმავლობაში _ 2009 წლის 7 მაისამდე ქონების დაუფლების ან მისი მართვის ან/და ამ ვადაში სანოტარო ორგანოსათვის სამკვიდროს მიღების შესახებ განცხადებით მიმართვის ფაქტი. მოცემულ შემთხვევაში დასტურდებოდა ი. გ-ის მიერ სადავო სამკვიდროს მიღება, როგორც სანოტარო ორგანოში განცხადების შეტანით, ისე ფაქტობრივი ფლობითა და მართვით.

სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით ან მართვით მიღების ფაქტთან დაკავშირებით პალატამ აღნიშნა შემდეგი: საქმის მასალებით ასევე დასტურდებოდა აწ გარდაცვლილი ი. მ. გ-ის მიერ მამკვიდრებელ თ.კ-ის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში, მისი დანაშთი სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობით დაუფლება. სისხლის სამართლის საქმის მასალებში არსებული მოწმე ო. კ-ის ჩვენებით დგინდებოდა, რომ ი. გ-ი, რომლის ხარჯებითაც მოხდა, ძირითადად, თ.კ-ის დაკრძალვა, დაკრძალვიდან რამდენიმე დღეში გაემგზავრა პარიზში, ხოლო გარდაცვლილის ბინის გასაღები დაუტოვა მას. იმავეს ადასტურებენ სისხლის სამართლის საქმეზე მოწმედ დაკითხული თ.კ-ის მეგობრები და მეზობლები. ამასთან, საქმის მასალებში წარმოდგენილი 2012 წლის 1 ივნისის N377 ბრძანებით ისიც დასტურდებოდა, რომ 2012 წლის 12 აპრილს ქ. გ-ემ განცხადებით მიმართა თბილისის ვაკე-საბურთალოს სამმართველოს მე-5 განყოფილებას და მოითხოვა მისი საკუთრების უფლების ხელშეშლის აღკვეთა სადავო ბინაზე და ხელმყოფი პირების გამოსახლება. საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ხელყოფის ან სხვაგვარად ხელშეშლის აღკვეთის 2012 წლის 19 ოქტომბრის N471732 ოქმის თანახმად, საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ხელყოფის ან სხვაგვარად ხელშეშლის აღკვეთის ღონისძიება აღსრულდა. შესაგებელში ქ.გ-ე უთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ ბინას დაეუფლა პოლიციის მეშვეობით, მხოლოდ პ. ა-ის გამოსახლების შემდეგ 2012 წლის მაისი-ივნისში. ქ.გ-ის განცხადების საფუძველზე დაწყებულ ადმინისტრაციულ წარმოებაში სწორედ პ. ა-ი იქნა მიჩნეული დაინტერესებულ პირად.

პალატამ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლების თანახმად, საქმეში არსებული მტკიცებულებების შინაგანი რწმენის საფუძველზე შეფასების შედეგად, დადგენილად მიიჩნია თ.კ-ის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში მისი სამკვიდროს ი. გ-ის მიერ მიღების ფაქტი. ამ უკანასკნელის სამკვიდრო კი, როგორც ზემოთაც აღინიშნა, მიღებული ჰქონდა მოსარჩელე პ. ა-ის, რის გამოც, პალატამ ჩათვალა, რომ სადავო სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის აღიარებითი მოთხოვნის მიმართ მოსარჩელის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი არსებობდა. ამ მოთხოვნის ფაქტობრივ საფუძვლად მოსარჩელე მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ თ.კ-ი და ქ. გ-ე არ ყოფილან დაქორწინებული და სამკვიდრო მოწმობის საფუძვლად მითითებული ქორწინების მოწმობა არ იყო ნამდვილი. ამ გარემოების დასადასტურებლად, მოსარჩელე შუამდგომლობდა საქართველოს შსს ქ.თბილისის მთავარი სამმართველოს ვაკე-საბურთალოს სამმართველოს მე-7 განყოფილებიდან იმ სისხლის სამართლის საქმის მასალების გამოთხოვაზე, რომელიც დაწყებული იყო ქ. გ-ის მიერ, თ.კ-ის ქონების დაუფლების მიზნით, ყალბი ქორწინების მოწმობის წარდგენის ფაქტზე. სისხლის სამართლის საქმის მასალები გამოთხოვილ იქნა სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 30 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით, რომლითაც გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 8 მაისის საოქმო განჩინება და მითითებულ სისხლის სამართლის საქმეში არსებული მტკიცებულებების შინაგანი რწმენის საფუძველზე შეფასების შედეგად, პალატამ მიიჩნია, რომ თ.კ-ი და ქ. გ-ე არ ყოფილან ქორწინებაში, რის გამოც ეს უკანასკნელი არ შეიძლებოდა, ჩათვლილიყო თ.კ-ის პირველი რიგის მემკვიდრედ. ამ კუთხით პალატამ მიუთითა საქართველოს შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს 2009 წლის 9 ივლისის ექსპერტიზის, ასევე, ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 27 დეკემბრის N027165-2... დასკვნაზე და აღნიშნა, რომ პირველი დასკვნა კატეგორიული იყო იმ საკითხში, რომ თ.კ-ის სახელით არსებული გამოსაკვლევი ხელმოწერა შესრულებული იყო არა თ.კ-ის, არამედ, სხვა პირის მიერ, ხოლო, მეორე დასკვნა იძლეოდა სავარაუდო პასუხს, რომ ხელმოწერა შესრულებული იყო არა თ.კ-ის, არამედ სხვა პირის მიერ. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, განსახილველი შემთხვევა შეესაბამებოდა ისეთ ორმხრივ გარიგებას, რომელზეც არ დასტურდება ერთ-ერთი კონტრაჰენტის ხელმოწერა. ასეთი გარიგება ვერ ჩაითვლებოდა სახელშეკრულებო უფლება-მოვალეობების წარმომშობად, რადგან იგი, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის შესაბამისად, უცილოდ ბათილი გარიგებას წარმოადგენდა.

სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 1151-ე მუხლის (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია) თანახმად, აღნიშნა შემდეგი: იმისათვის, რომ ქორწინება მიჩნეულ იქნეს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრულ მეუღლეთა უფლება-მოვალეობების წარმომშობ აქტად, იგი რეგისტრირებულ უნდა იქნეს სააგენტოს ტერიტორიულ სამსახურში; ასეთი რეგისტრაციის აუცილებელი პირობაა დასაქორწინებელ პირთა ნების გამოვლენა – თანხმობა ქორწინებაზე, რომელიც გამოხატული უნდა იყოს მათი ხელმოწერებით. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობდა კანონით განსაზღვრული მტკიცებულება _ თ.კ-ის მიერ ხელმოწერილი ქორწინების სააქტო ჩანაწერი, რაც უდავოდ დაადასტურებდა მის ნებას ქ. გ-ესთან ქორწინების შესახებ. ამასთან, საქმეში არსებული არცერთი სხვა მტკიცებულება არ იძლეოდა აღნიშნულის საწინააღმდეგო დასკვნის საშუალებას. სისხლის სამართლის საქმეზე დაკითხული მოწმეები (ლ. შ-ე (თ.კ-ის მეზობელი); ნ. ა-ი (ბავშვობის მეგობარი); ბ. ი-ე (ბავშვობის მეგობარი); ც. ო-ე (ნათესავი);ე. ხ-ი (ნათესავი); ც. ჯ-ი (მეზობელი); თ. კ-ი (ნათესავი); ო. კ-ი (ნათესავი)) ერთხმად ადასტურებდნენ იმ გარემოებას, რომ აწ გარდაცვლილი თ.კ-ი ქორწინებაში არ ყოფილა და იგი სიცოცხლის ბოლომდე სადავო მისამართზე ცხოვრობდა მარტო. ამასთან, მოწმე ლ. შ-ის ჩვენებით, ირკვეოდა, რომ მან თ-ის გარდაცვალებამდე დაახლოებით სამი წლით ადრე გაიცნო ახალგაზრდა ქალბატონი სახელად ქ., რომელიც თ-თან ცხოვრობდა დაახლოებით ორი კვირა, თავის ქალიშვილთან ერთად. ორი კვირის შემდეგ, გაბრაზებულმა თ.კ-მა მათი ნივთები გაიტანა ბინიდან. თ.კ-ის ბავშვობის მეგობრის, ნ. ა-ის ჩვენებით პალატამ დაადგინა, რომ გარდაცვლილს ხშირად მიჰყავდა ქალები სახლში და, მიუხედავად მოხუცებულობისა, მათთან „ერთობოდა“. საქმეში არსებული, ო. კ-ის მიერ გამოძიებისთვის წარდგენილი, კალენდრის ფურცლებზე თვით თ.კ-ის მიერ გაკეთებული ჩანაწერები სრულ შესაბამისობაში იყო ამ მოწმეთა ჩვენებებთან და ადასტურებდა თ.კ-ისა და ქ.გ-ის ურთიერთობის დროებით ხასიათს.

სისხლის სამართლის საქმეზე მოწმის სახით დაკითხული ი. ნ-იას ჩვენების თანახმად, რომელიც, ქორწინების სადავო სააქტო ჩანაწერის მიხედვით, წარმოადგენდა ქორწინების მოწმეს, დგინდებოდა, რომ იგი მეგობართან _ მ. ა-ასთან ერთად, 2005 წლის ნოემბერში იმყოფებოდა თბილისში, გ-ის მეტროს მიმდებარე ტერიტორიაზე, აფხაზეთის საპასპორტოში, რა დროსაც მ. ა-ასთან მოვიდა ორი პირი _ ქალბატონი და ბატონი. ქალბატონი იქნებოდა დაახლოებით 40 წლის ასაკამდე, ხოლო, მამაკაცი _ 70 წლის ასაკამდე. ქალბატონმა მ. ა-ას სთხოვა, რომ გაჰყოლოდნენ და ყოფილიყვნენ მათი ქორწინების მოწმეები. როგორც შემდგომში გაარკვიეს, ეს ქალბატონი და ბატონი აწერდნენ ხელს და სურდათ მოწმეების ხელმოწერები, რომლებიც დაადასტურებდნენ ქორწინების ფაქტს. ის და მ. დაეთანხმნენ ქორწინების რეგისტრაციას და მოაწერეს ხელი, როგორც მოწმეებმა. მას შემდეგ მათ შორის არანაირი ურთიერთობა არ ყოფილა.

პალატის მტკიცებით, მითითებულ მოწმეთა ჩვენებებთან სრულ შეუსაბამობაში იყო ქ. გ-ის დის, ნ. გ-ის გამოკითხვის ოქმში მითითებული ფაქტები მისი დისა და თ.კ-ის საქორწინო თანაცხოვრებისა და საერთო მეურნეობის წარმოების შესახებ, ასევე, იმის შესახებ, რომ ქორწინების რეგისტრაციას მასთან ერთად ესწრებოდნენ, როგორც მისი დის, ასევე, თ.კ-ის ახლობლები. პალატის მოსაზრებით, ასეთ პირობებში გაუგებარია, რატომ მოიწვიეს მოწმეებად უცხო პირები. ამავე საფუძვლით არ იქნა გაზიარებული სისხლის სამართლის საქმეზე მოწმედ დაკითხული ქ. გ-ის ახლობლის _ ლ. ჭ-ის ჩვენება.

საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა თ.კ-ისა და ქ. გ-ის ქორწინება, ერთმანეთზე ზრუნვა, საერთო მეურნეობის წარმოება, მათ შორის ისეთი ნებაყოფლობითი კავშირი, რომლის მიზანი ოჯახის შექმნაა. 2006 წლის 30 ნოემბერს ქ. გ-ემ გადაკვეთა საქართველოს სახელმწიფო საზღვარი და 2011 წლის 10 ოქტომბრის მდგომარეობით უკან არც ერთხელ არ დაბრუნებულა, არ დასწრებია თ.კ-ის დაკრძალვას, არ მიუღია რაიმე მონაწილეობა მისი მკურნალობისა და დაკრძალვის ხარჯებში, საქმის მასალებით არ დგინდებოდა მხარეთა ოჯახური თანაცხოვრების დამადასტურებელი რაიმე დეტალიც კი, შესაბამისად, არ არსებობდა არც ქორწინების უმთავრესი კრიტერიუმის _ ერთად ცხოვრებისა და საერთო მეურნეობის წარმოების ფაქტი. ამ კუთხით სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1106-ე და 1107-ე მუხლების დისპოზიციაზე და აღნიშნა, რომ ქ. გ-ე ვერ ჩაითვლებოდა თ.კ-ის პირველი რიგის მემკვიდრედ, ხოლო სადავო სამკვიდრო მოწმობა იყო ბათილი.

სამოქალაქო კოდექსის 1319-ე, 1320-ე მუხლების, 1328-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 1306-ე, 1336-ე მუხლების თანახმად, აწ გარდაცვლილ თ.კ-ს პირველი ოთხი რიგის მემკვიდრეები არ ჰყავდა, აწ გარდაცვლილი ი. გ--ა-ი კი, იყო თ.კ-ის V რიგის მემკვიდრე, რომელიც სამოქალაქო კოდექსის 1433-ე მუხლის, 1421-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 1424-ე მუხლის თანახმად, მამკვიდრებლის მემკვიდრეს წარმოადგენდა აწ გარდაცვლილ ი. გ--ა-ი, რომელმაც მიიღო სამკვიდრო, ხოლო მოსარჩელე პ. ა-ი აწ გარდაცვლილი ი. გ--ა-ის მეუღლესა და მისი პირველი რიგის მემკვიდრეს წარმოადგენდა, რომელსაც ასევე, კანონით დადგენილი წესით, მიღებული ჰქონდა ამ უკანასკნელის დანაშთი ქონება.

სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, სამოქალაქო კოდექსის 1499-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვინაიდან სამკვიდრო მოწმობა გაიცა იმ პირზე, რომელსაც არ გააჩნდა მემკვიდრის სტატუსი, ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი ნოტარიუს ქ. ხ-ის მიერ 17.02.2012 წ. ქ. გ-ის სახელზე გაცემული N... სამკვიდრო მოწმობა და მის საფუძველზე საჯარო რეესტრში განხორციელებული ჩანაწერი და ქ.თბილისში, იპ.ხ-იას ქN...-ში მდებარე N... ბინაზე აღიარებული უნდა ყოფილიყო პ. ა-ის საკუთრების უფლება.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. გ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ შეესაბამება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნებს, ასევე, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნებს. გადაწყვეტილების გამოტანისას პალატამ დაარღვია საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმები, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების დარღვევით პალატამ დადგენილად მიიჩნია აწ გარდაცვლილი ი. გ-ისა და თ.კ-ის ნათესაობის, ასევე, ი.გ-ის მიერ თ.კ-ის სამკვიდროს მიღების ფაქტი. სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე, 1424-ე, 1320-ე და 1423-ე მუხლები, სამკვიდროს გახსნის დროს მოქმედი „სანოტარო მოქმედებათა შესრულების შესახებ ინსტრუქციის“ 85-ე მუხლი, ასევე, სამოქალაქო კოდექსის 107-ე მუხლით განსაზღვრული წარმომადგენლობის უფლებამოსილება. საპროცესო კოდექსის 127-ე მუხლის დარღვევით შეფასება არ მისცა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სხდომაზე ნოტარიუსის მიერ მიცემულ ახსნა-განმარტებას, რომ მისთვის არც ი. გ-სა და არც სხვა პირს ამ უკანასკნელის სახელით არ მიუმართავს, ეს გარემოება დაადასტურა მოსარჩელის წარმომადგენელმაც. საგულისხმოა, რომ მოსარჩელეს ამ გარემოების დადასტურების მიზნით არც პირველი ინსტანციის და არც სააპელაციო სასამართლოში არ წარმოუდგენია მინდობილობა, რაც წარმომადგენლის მეშვეობით სამკვიდროს მიღების ფაქტს დაამტკიცებდა.

პალატამ არასწორად განმარტა, რომ ი. გ-ის რწმუნებულმა ო. კ-მა მიმართა ნოტარიუსს სამკვიდროს მიღების შესახებ, ო. კ-მა კი, აღმოაჩინა, რომ იმავე ნოტარიუსთან განცხადება ჰქონდა შეტანილი გარდაცვლილი თ.კ-ის მეუღლეს. მოსარჩელემ სარჩელს დაურთო ნოტარიუს ქ.ხ-ის 2011 წლის 2 მარტის №1/... პასუხი, 2011 წლის 24 თებერვლის განცხადებაზე, რომლის ადრესატია ო. კ-ი და არა ი. გ-ი, ხოლო სააპელაციო პალატა გადაწყვეტილებაში უთითებს, თითქოს 2009 წლის 9 მარტს ი. გ-ის წარმომადგენელმა ო. კ-მა განცხადებით მიმართა ნოტარიუს ქ. ხ-ს და მოითხოვა გარდაცვლილის ქონებაზე სამემკვიდრეო მოწმობის გაცემა ი. გ-ის, როგორც თ.კ-ის ერთადერთ კანონისმიერ მემკვიდრეზე. ამგვარი მტკიცებულება არც სარჩელზე და არც სააპელაციო საჩივარზე დართული არ არის, ამასთან არც სისხლის სამართლის საქმის მასალებში არ მოიპოვება განცხადება, რომლითაც დადასტურდებოდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება. სისხლის სამართლის საქმეშია მხოლოდ ნოტარიუს ქ. ხ-ის 2009 წლის 12 მარტის პასუხი განცხადებაზე, რომლის ადრესატია მოქალაქე ო. კ-ი და არა ი. გ-ი.

აპელანტმა სააპელაციო საჩივარში განმარტა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაარღვია სამართლის ნორმები. აპელანტის მტკიცებით, პირველი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილებაში სამოქალაქო კოდექსის მითითებულ ნორმებს საქმესთან არავითარი კავშირი არ აქვს. დავის საგანს არ წარმოადგენს სამკვიდროს მიღების ვადები და პროცედურები, არამედ სადავო იყო თვით სამკვიდროს მიღების ფაქტი, როგორც კანონდარღვევით მიღებული.

მოსარჩელეს წარმოდგენილი სარჩელითა და თანდართული დოკუმენტებით არ დაუდასტურებია ი. გ-ის მიერ სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლით გათვალისწინებული სამკვიდროს მიღების ფაქტი. არც შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოდგენის შეუძლებლობაზე მიუთითებია, უფრო მეტიც, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები არ დაუდასტურებია შესაბამისი მტკიცებულებებით, სადავოდ არ გაუხდია ნოტარიუსის ახსნა-განმარტება, სადაც მოპასუხემ განმარტა, რომ ი. გ-ს არ მიუმართავს მისთვის არც პირადად და არც წარმომადგენლის მეშვეობით, ამასთან არც ი. გ-ის მიერ გაცემული მინდობილობა ყოფილა წარდგენილი.

სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არაობიექტურად დაადგინა დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები ისე, რომ არ შეისწავლა პირველ ინსტანციაში დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, როგორიცაა: ნოტარიუსის ახსნა-განმარტება; მოსარჩელის წარმომადგენლის მიერ იმ ფაქტის დადასტურება, რომ ი.გ-ს თ.კ-ის სამკვიდრო არ მიუღია; მოსარჩელის აღიარება, რომ ქ. გ-ე და თ.კ-ი იცნობდნენ ერთმანეთს, ქ. გ-ე ხშირად მიდიოდა მასთან, პირადი ურთიერთობა ჰქონდა და საოჯახო საყოფაცხოვრებო საქმეებში ეხმარებოდა; მართალია, მოსარჩელემ დაამახინჯა ფაქტები, მაგრამ გვერდი ვერ აუარა იმ გარემოებას, რომ სადავო ბინაში ქ. გ-ეს მიტანილი ჰქონდა ტანსაცმელი, მზითევი, საოჯახო ნივთები, რომლებიც გ. ხ-ის გამოსახლების დროს დაიბრუნა ქ. გ-ემ; თავად მოსარჩელემ დაადასტურა ქ. გ-ისა და თ.კ-ის თანაცხოვრება და მათი ერთობლივი საოჯახო მეურნეობის გაძღოლა, ასევე, მათთან ერთად ქ. გ-ის შვილის ცხოვრების ფაქტი.

პალატამ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 54–ე მუხლი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ამასთან, არ განმარტა და არ დაასაბუთა, თუ რატომ იყენებდა აღნიშნულ ნორმას, მხოლოდ და მხოლოდ განსახილველი შემთხვევა შეადარა ორმხრივ გარიგებას და თავისი მოსაზრების დასტურად მოიყვანა ექსპერტის დასკვნები, რომელთაგან პირველი ჩატარებული იყო 2009 წლის ივლისში შსს საექსპერტო კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს მიერ. ექსპერტს კვლევისათვის წარედგინა მოქალაქე ოლ. კ-ის მიერ გამოძიებაში წარდგენილი დოკუმენტები, რომლის ნამდვილობა და თ.კ-ისათვის კუთვნილება არავის დაუდგენია. ამიტომ, გამოძიების ინიციატივითა და შესაბამისი დადგენილებით, ჩატარდა განმეორებით ექსპერტიზა ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში და უკვე ოფიციალური ორგანოებიდან გამოთხოვილი თ.კ-ის მიერ შესრულებული ხელნაწერი დოკუმენტები შედარდა ქორწინების სააქტო ჩანაწერთან. ექსპერტის მიერ ვერ იქნა გაცემული კატეგორიული დასკვნა ხელმოწერის ნიმუშების სიმცირის გამო. თავად ექსპერტი უთითებდა, რომ წარმოდგენილი ექსპერტის დასკვნები არ იყო საკმარისი იმისათვის, რომ დოკუმენტი ყალბად მიჩნეულიყო, ხოლო საწინააღმდეგო მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა ქორწინების სააქტო ჩანაწერის სიყალბეს, წარმოდგენილი არ ყოფილა. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 1151-ე მუხლით და თავადვე გამორიცხა გადაწყვეტილებაში განვითარებული მოსაზრება. ქ. გ-ე და თ.კ-ი კანონიერ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ, კანონით დადგენილი წესით დარეგისტრირდნენ და კანონით დადგენილი წესითვე მიიღო ქ. გ-ემ მემკვიდრეობა. სააპელაციო სასამართლომ გვერდი აუარა იმ გარემოებას რომ ქ. გ-ის მიერ იქნა გასტუმრებული მამკვიდრებლის კრედიტორები, რაც, პირველ ინსტანციაში მოსარჩელეს სადაოდ არ გაუხდია. სისხლის სამართლის საქმეში არსებული მასალებითაც ირკვევა, რომ უძრავი ქონება დაყადაღებული იყო მამკვიდრებლის კრედიტორების სასარგებლოდ და, სამოქალაქო კოდექსის 1484-ე მუხლის თანახმად, ქ. გ-ემ შეასრულა ფულადი ვალდებულება კრედიტორების წინაშე. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დასტურდება კასატორისა და აწ გარდაცვლილი მამკვიდრებლის სამოქალაქო კოდექსის 1151-ე მუხლით გათვალისწინებული ოჯახის შექმნის ნება, რაც, ამავე კოდექსის 1107-ე მუხლის თანახმად, ასევე დამტკიცდა იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო აქტების რეგისტრატორ გ. პ-აის ჩვენებით, რომელმაც დაადასტურა 2005 წლის 10 ნოემბრის ქორწინების სააქტო ჩანაწერის ნამდვილობა.

სააპელაციო პალატამ, მართალია, გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 1106-ე და 1107-ე მუხლები, თუმცა არასწორი შეფასება მისცა ქორწინებისას გამოვლენილ ნებას, რომელიც დადასტურებულია ქორწინების სააქტო ჩანაწერით, ეს ჩანაწერი კი, დამოწმდა და რეგისტრაციაში გატარდა იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო აქტების რეგისტრატორ გ. პ-აიას მიერ. ქორწინების ნამდვილობა დაადასტურეს ასევე მოწმეებმა: ი. ნ-იამ და მ. ა-ამ ქორწინების აქტზე ხელმოწერით. გამოძიების შეწყვეტის შესახებ დადგენილებით კი, შეწყდა გამოძიება სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებული ქმედების არარსებობის გამო. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დარღვეულია ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-12 მუხლი, საქართველოს კონსტიტუციის 36-ე და 21-ე მუხლების მოთხოვნები.

სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 1499-ე მუხლის პირველი ნაწილი, ვინაიდან აღიარებითი სარჩელის აღძვრის შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მითითებული იურიდიული ინტერესი უნდა ყოფილიყო ნამდვილი და მიღწევადი. კონკრეტულ საქმეზე პ. ა-ის იურიდიული ინტერესი არ დადგენილა, საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ ი. გ-მა რაიმე ფორმით გამოხატა სამემკვიდრეო უფლების რეალიზების ინტერესი, რაც მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა. ნოტარიუსმა განმარტა, რომ ი. გ-ს ნოტარიუსისათვის არც პირადად და არც წარმომადგენლის მეშვეობით არ მიუმართავს, ამასთანავე, საქმეში არ მოიპოვება არც ფაქტობრივი მფლობელობის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება.

სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105–ე მუხლი და არასწორი შეფასება მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, კერძოდ, პალატამ გადაწყვეტილება დაამყარა იმგვარ მტკიცებულებებზე, რომლებიც საქმეში არაა წარმოდგენილი და სასამართლოს არ გამოუკვლევია. სააპელაციო პალატის დასკვნა, რომ ო. კ-ი მოქმედებდა ი. გ-ის მინდობილობითა და მისი სახელით, არ ემყარება საქმეში არსებულ დოკუმენტს. აღნიშნულით პალატამ ასევე დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილები.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ 2014 წლის 5 თებერვლის საოქმო განჩინებით მართებულად არ მიიღო აპელანტის მიერ წარდგენილი ახალი მტკიცებულებები, თუმცა განჩინებაში არასწორად აღნიშნა: „ქ. ხ-ის სახელზე შედგენილი ო. კ-ის განცხადება, მინდობილობა და ნოტარიუსის პასუხი, დათარიღებული 2009 წლის 12 მარტით“. პალატას არ ჰქონდა უფლება ემსჯელა ამ დოკუმენტების დასახელებაზე, რადგანაც მას თავად მტკიცებულებები არ შეუფასებია. შესაბამისად, კასატორმა მოითხოვა განჩინებაში ციტირებული ზემოაღნიშნული ფრაზის შეცვლა, ამასთანავე, საკასაციო საჩივარს დაურთო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს წერილობითი პასუხი და იშუამდგომლა მისი, როგორც საპატიო მიზეზით მოგვიანებით წარმოდგენილი მტკიცებულების საქმისათვის დართვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ ამ მტკიცებულების შეფასების თაობაზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება და თვლის, რომ ქ. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლზე, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ: ა) არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა; ბ) გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა; გ) არასწორად განმარტა კანონი. საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა, მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლო გასცდა სარჩელსა და სააპელაციო საჩივარში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამასთანავე, არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები და არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ აწ გარდაცვლილ ი. გ-ს მიღებული ჰქონდა თ.კ-ის სამკვიდრო, რაც საფუძვლიანს ხდიდა აღიარებითი სარჩელის იურიდიულ ინტერესს. გარდა აღნიშნულისა, ქ.გ-ე სადავოდ ხდის სააპელაციო პალატის დასკვნას ქორწინების სააქტო ჩანაწერზე თ.კ-ის ხელმოწერასთან დაკავშირებით.

კასატორის პრეტენზიების დასაბუთებულობის შემოწმების მიზნით, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს რამდენიმე საკითხზე:

მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს ქ.თბილისის ნოტარიუს ქ.ხ-ის მიერ 2012 წლის 17 თებერვალს გაცემული სამკვიდრო მოწმობისა და მის შესაბამისად საჯარო რეესტრში განხორციელებული ჩანაწერის ბათილად ცნობა; ქ.თბილისში, იპ.ხ-იას ქN...-ში მდებარე N... ბინაზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების აღიარება;

საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმებისათვის მართებულად გააკეთა აქცენტი პირველ რიგში იმ საკითხზე, დგინდებოდა თუ არა მოსარჩელის მეუღლის (ი. გ-ი) მიერ თ.კ-ის სამკვიდროს მიღების ფაქტი. ამ კუთხით სარჩელის ფაქტობრივ დასაბუთებაში აღნიშნულია, რომ პ. ა-ი წარმოადგენს აწ გარდაცვლილი ი. გ-ის უფლებამონაცვლეს. ი. გ-ი გარდაცვლილი თ.კ-ის მე-5 რიგის მემკვიდრეა. სხვა წინა რიგის მემკვიდრე თ.კ-ს არ ჰყოლია. მოსარჩელეს სამკვიდრო მოწმობის მიღებაზე უარი ნოტარიუსმა იმ საფუძვლით განუცხადა, რომ ნოტარიუსისათვის ასევე მიმართული ჰქონდა მამკვიდრებლის პირველი რიგის მემკვიდრეს, მეუღლე _ ქ. გ-ეს, რაც გამორიცხავდა შემდეგი რიგის მემკვიდრის სასარგებლოდ სამკვიდრო მოწმობის გაცემას. მოსარჩელის მტკიცებით, მამკვიდრებელი ქორწინებაში არ ყოფილა ქ.გ-ესთან და სამკვიდრო მოწმობის მიღებისათვის მოპასუხე ქ.გ-ის მიერ წარდგენილი ქორწინების სააქტო ჩანაწერი ყალბია;

საკასაციო პალატისათვის საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ მოსარჩელეს არც სარჩელში და არც საქმის განსახილველად მომზადების ეტაპზე არ მიუთითებია იმ გარემოების შესახებ, რომ ი. გ-მა თ.კ-ის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში განახორციელა იმგვარი იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედებები, რაც სამკვიდროს მიღებად განიხილება, უფრო მეტიც, 2013 წლის 14 ივნისის სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენლმა განმარტა, რომ სასარჩელო მოთხოვნის გადაწყვეტისათვის სადავო არ იყო დროულად მიმართა თუ არა ნოტარიუსს ი. გ-მა, ამ მიზნით არ წარმოადგინა შესაბამისი დოკუმენტები, სარჩელის საგანს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ მოპასუხე ქ.გ-ის დანაშაულებრივი ქმედებით (ნოტარიუსისათვის ყალბი დოკუმენტის წარდგენით) შეილახა მოსარჩელის კონსტიტუციით გარანტირებული საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლებები (იხ. 14.06.2013 წ. სხდომის ოქმი, 13:24:23 სთ.). ამავე სხდომაზე მოსარჩელემ განმარტა, რომ ი. გ-ის სახელით ო. კ-ის მიმართვის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არაა, ეს დოკუმენტი გვიან მოიპოვა მხარემ და საქმეს არ დაურთო, რადგანაც დროულად მიიღო თუ არა ი. გ-მა სამკვიდრო, საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვს (იხ. 14.06.2013 წ. სხდომის ოქმი, 13:07:12 სთ). გარდა ამისა, საკასაციო პალატა მხედველობაში იღებს ასევე პ. ა-ის სააპელაციო საჩივარს, სადაც აპელანტი არ ეთანხმება საქალაქო სასამართლოს შეფასებას სამკვიდროს მიღების თაობაზე და განმარტავს, რომ სასამართლო არასწორად მსჯელობს სამკვიდროს მიღების პროცედურებსა და ვადებზე, რაც დავის საგანს არ წარმოადგენს, ვინაიდან მოსარჩელე სამკვიდროს მიღების ვადებს, პროცედურებს კი არ ხდის სადავოდ, არამედ, სადავოა სამკვიდროს მიღების ფაქტი, რაც კანონდარღვევით, ყალბი დოკუმენტის წარდგენით განხორციელდა.

მოსარჩელე არც ნოტარიუსის იმ განმარტებას შედავებია, სადაც ეს უკანასკნელი აღნიშნავდა, რომ გარდაცვლილი თ.კ-ის სამკვიდროს მისაღებად მას მიმართა ო. კ-მა საკუთარი სახელით და არა როგორც ი. გ-ის წარმომადგენელმა (იხ. 29.05.2013 წ. სხდომის ოქმი 17:39:23; 17:41:35 სთ) .

რაც შეეხება ქ.გ-ის პოზიციას, ი.გ-ის მიერ სამკვიდროს მოღებასთან დაკავშირებით, შესაგებლით მან სადავო გახადა მოსარჩელის მტკიცება ნოტარიუსისათვის მიმართვის თაობაზე და აღნიშნა, რომ ი. გ-ს სამკვიდრო ფაქტობრივი ფლობით არ მიუღია, ხოლო წარმომადგენლის მეშვეობით ნოტარიუსისათვის მიმართვა არ დასტურდება, რადგანაც მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებით ირკვევა, რომ ო. კ-მა ნოტარიუსს არა, როგორც ი. გ-ის წარმომადგენელმა, არამედ საკუთარი სახელით მიმართა.

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია და მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ ის გარემოება, რომ მამკვიდრებელი თ.კ-ი გარდაიცვალა 2008 წლის 7 ნოემბერს და სამოქალაქო კოდექსის 1319-ე და 1320-ე მუხლების შესაბამისად, სწორედ ამ დროს გაიხსნა სამკვიდრო.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, არ დასტურდება პ. ა-ის მოთხოვნის უფლება სადავო სამკვიდროზე. საქმის მასალებით დადასტურებულია და მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ ის გარემოება, რომ თ.კ-ის მშობლები იყვნენ ე. გ-ი და ს.კ-ი. ე. გ-ი კი, ი. გ-ის მამის _ ა. გ-ის დაა. სამოქალაქო კოდექსის 1336-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონოთ მემკვიდრეობისას მე-5 რიგის მემკვიდრედ მიიჩნევიან გარდაცვლილი პირის ბიძაშვილები, დეიდაშვილები და მამიდაშვილები, ხოლო თუ ეს უკანასკნელნი არ არიან, მაშინ მათი შვილები. ამდენად, ი. გ-ი წარმოადგენდა თ.კ-ის მე-5 რიგის მემკვიდრეს.

საქმეში წარმოდგენილი ქორწინების მოწმობით ასევე დადასტურებულ., რომ 1959 წლის 17 ივლისიდან პ. ა-ი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა აწ გარდაცვლილ ი. გ-თან. ი. გ-ი გარდაიცვალა 2011 წლის 26 მაისს და მისი სამკვიდრო მიიღო მეუღლემ _ პ. ა-მა (იხ. სამკვიდრო მოწმობა, ასევე მ., ე. ა-ი კომის წერილობითი უარი მამის სასარგებლოდ დედის სამკვიდროს მიღებაზე, დამოწმებული საფრანგეთში საქართველოს საელჩოს საკონსულო სამსახურის მიერ, ტ.I, ს.ფ.177-184), რაც მოწმობს თ.კ-ის მეხუთე რიგის მემკვიდრის, ბიძაშვილ ი. გ-ის უფლებამონაცვლედ მოსარჩელის მიჩნევის კანონიერებას.

საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 1306-ე მუხლზე, რომლის პირველი ნაწილის თანახმადაც გარდაცვლილი პირის (მამკვიდრებლის) ქონების გადასვლა სხვა პირებზე (მემკვიდრეებზე) ხორციელდება კანონით ან ანდერძით, ანდა ორივე საფუძვლით. ამავე კოდექსის 1421-ე მუხლით განსაზღვრულ. ის იურიდიული მოქმედებები, რაც, სამართლებრივად სამკვიდროს მიღებად განიხილება, კერძოდ, სამკვიდროს იღებს მემკვიდრე, იქნება იგი კანონით თუ ანდერძით მემკვიდრე. მემკვიდრის მიერ სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, როდესაც იგი სანოტარო ორგანოში შეიტანს განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ ან ფაქტობრივად შეუდგება სამკვიდროს ფლობას ან მართვას, რაც უდავოდ მოწმობს, რომ მან სამკვიდრო მიიღო. ამასთანავე, იმისათვის, რათა მემკვიდრემ გარდაცვლილი პირის ქონებაზე საკუთრება მოიპოვოს, დაცული უნდა იყოს ამავე კოდექსის 1424-ე მუხლის წინაპირობა _ სამკვიდრო მიღებულ უნდა იქნეს ექვსი თვის განმავლობაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან. ასეთ შემთხვევაში, პირი, რომელმაც ზემოაღნიშნული ნორმების მოთხოვნათა დაცვით განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება, სამკვიდრო ქონების მესაკუთრედ მიიჩნევა სამკვიდროს გახსნის დღიდან (სკ 1433-ე მუხლი).

როგორც უკვე აღინიშნა, სადავოს არ წარმოადგენს ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს მისი მეუღლის მიერ თ.კ-ის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში სამკვიდროს მიღების ფაქტზე არ მიუთითებია, იგი თვლიდა, რომ ამ ფაქტს მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის იურიდიული მნიშვნელობა არ ჰქონდა. მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა და დადგენილად ცნო აწ გარდაცვლილი ი. გ-ის მიერ თ.კ-ის სამკვიდროს მიღების ფაქტი. აქედან გამომდინარე, საფუძვლიანია კასატორის პრეტენზია, რომ სასამართლო გასცდა მოსარჩელის მიერ მითითებულ ფაქტებს და მტკიცების საგანში შეიყვანა ის ფაქტები, რომლებზეც მოსარჩელე არ უთითებდა, რითაც დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 377-ე და 380-ე მუხლების მოთხოვნები.

საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ასევე კასატორის პრეტენზიას სააპელაციო სასამართლოს მიერ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევის თაობაზე, კერძოდ, 105.2 მუხლი თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მტკიცებულებათა გამოკვლევის ამ საპროცესო სტანდარტის მიხედვით, სასამართლო ვალდებულია, საქმეში არსებული მასალები შეაფასოს ინდივიდუალურად და ერთობლიობაში და ამ გზით დაადგინოს მტკიცების საგანში შემავალი იმ სადავო ფაქტების ნამდვილობა, რომლებზეც მხარეები მიუთითებენ.

სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 30 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით გამოთხოვილი სისხლის სამართლის საქმის მასალებით დადგენილად იქნა ცნობილი, რომ თ.კ-ის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის ვადაში, 2009 წლის 9 მარტს, ი. გ-ის წარმომადგენელმა ო. კ-მა განცხადებით მიმართა ნოტარიუს ქ. ხ-ს და მოითხოვა გარდაცვლილის ქონებაზე სამემკვიდრეო მოწმობის გაცემა ი. გ-ის, როგორც თ.კ-ის ერთადერთი კანონისმიერი მემკვიდრის სახელზე. ნოტარიუს ქ. ხ-ის 2009 წლის 13 მარტის წერილით განმცხადებელს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, რადგან თ.კ-ის სამკვიდროს მისაღებად განცხადება შეტანილი ჰქონდა პირველი რიგის მემკვიდრეს.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი, ასევე სისხლის სამართლის საქმის მასალებში არსებული ქ.ხ-ის წერილობითი პასუხის თანახმად, რომელიც 2011 წლის 2 მარტითაა დათარიღებული, ნოტარიუსი მიმართავს ფიზიკურ პირ ო. კ-ს მისი 2011 წლის 24 თებერვლის N01/... განცხადების პასუხად იმგვარად, რომ ნოტარიუსი არც მოთხოვნის ადრესატად და არც სხვა რაიმე უფლების მქონედ ი. მ. გ-ს არ მოიხსენიებს, ამასთანავე, სისხლის სამართლის საქმის მასალებში მოიპოვება ო. კ-ის განცხადება, ასევე გამოკითხვის ოქმი, სადაც ო.კ-ი ადასტურებს, რომ მან თავად, როგორც თ.კ-ის ნათესავმა, მიმართა ნოტარიუსს, სამკვიდროს მისაღებად (იხ. სისხლის სამართლის საქმის მასალები ს.ფ. 3-4; 10-12), ამდენად, საკასაციო სასამართლო ვერ გიზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას იმის შესახებ, რომ დაუსაბუთებელი იყო ქ.გ-ის მოსაზრება ო.კ-ის მიერ საკუთარი და არა ი. გ-ის სახელით ნოტარიუსისათვის მიმართვის თაობაზე. ამ თვალსაზრისით სააპელაციო პალატამ 2014 წლის 5 თებერვლის საოქმო განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, არ დააკმაყოფილა აპელანტის შუამდგომლობა და საქმეზე მტკიცებულების სახით არ იქნა მიღებული ი. გ-ის მიერ ო. კ-ის სახელზე საფრანგეთში გაცემული მინდობილობა სადავო სამკვიდროს მიღებასთან დაკავშირებით, თუმცა პალატა დაეყრდნო ამავე სისხლის სამართლის საქმეზე თვით ო. კ-ს მოწმის სახით დაკითხვისას მიცემულ ჩვენებას, რაც არასწორია, რადგანაც ო.კ-ი რწმუნებულის სტატუსით ნოტარიუსისათვის მიმართვის თაობაზე აღნიშნავს საქართველოს მთავარი პროკურორისადმი მიმართვაში, თუმცა, საქმის მასალებით იგივე ო.კ-ი ამ მტკიცებულების საწინააღმდეგოდ, უარყოფს თ.კ-ის სხვა ნათესავის (ი. მ. გ-ის) არსებობას (იხ. სისხლის სამართლის მასალები, ს.ფ. 102).

რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას ო. კ-ის ჩვენების იმ ნაწილთან დაკავშირებით, რომლის თანახმადაც ი. გ-ი იყო თ.კ-ის ერთადერთი მემკვიდრე, რომელიც ამ უკანასკნელის დაკრძალვიდან რამდენიმე დღეში გაემგზავრა პარიზში, ხოლო გარდაცვლილის ბინის გასაღები დაუტოვა მას; დაკრძალვის ხარჯები ძირითადად ი. გ-ის გაღებულია; ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო, ი. გ-ი ვერ ახერხებდა თბილისში ჩამოსვლას სამკვიდროს გასაფორმებლად და პარიზიდან გამოუგზავნა მას მინდობილობა და ყველა საჭირო საბუთი, რის საფუძველზეც მიმართა ო.კ-მა ნოტარიუს ქ. ხ-ს 2009 წლის 9 მარტს, ეს გარემოებები მოსარჩელეს არც სარჩელში და არც სააპელაციო საჩივარში არ მიუთითებია. ამასთან, როგორც მოსარჩელე საქალაქო სასამართლოში განმარტავდა, სახლის გასაღები თ.კ-ს გადაცემული ჰქონდა როგორც ო. კ-ის, ისე გ. ხ-ისა და სხვა პირებისათვის (იხ. 29.05.2013 წლის სხდომის ოქმი 17:50:33 სთ).

ზემოაღნიშნული მსჯელობა იძლევა იმ ცალსახა დასკვნის გაკეთების საფუძველს, რომ ი.გ-ის მიერ თ.კ-ის სამკვიდროს მიღების ფაქტთან დაკავშირებით კასატორმა წარმოადგინა დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), უფრო მეტიც, მოსარჩელე არ მიიჩნევდა, რომ ამ ფაქტის მითითება-დადგენას არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა დავის გადაწყვეტისათვის, რაც იურიდიულ ინტერესს აცლის სხვა მოთხოვნების საფუძვლიანობის შემოწმებას. ასეც რომ არ იყოს, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის ვადაში, 2008 წლის 10 დეკემბერს, ქ. გ-ემ წარმომადგენლის მეშვეობით მიმართა ნოტარიუსს სამკვიდროს მიღების მოთხოვნით, რაც უდავოდ მოწმობს, რომ მან სამკვიდრო მიიღო სამკვიდროს გახსნის დღიდან; სამკვიდრო მოწმობის გაცემის საფუძველი გახდა ქორწინების სააქტო ჩანაწერი, რომლის თანახმადაც ქ. გ-ე და თ.კ-ი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 2005 წლის 10 ნოემბრიდან. ქორწინება რეგისტრირებულ. ოჩამჩირის რაიონის სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოში.

სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის სამოქალაქო კოდექსის 1106-ე მუხლის თანახმად, ქორწინება ოჯახის შექმნის მიზნით ქალისა და მამაკაცის ნებაყოფლობითი კავშირია, რომელიც რეგისტრირებულია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სამოქალაქო რეესტრის სააგენტოს ტერიტორიულ სამსახურში (შემდგომში – სააგენტოს ტერიტორიული სამსახური). 1107-ე მუხლი კი, ქორწინების ნამდვილობას უკავშირებს დასაქორწინებელ პირთა ასაკსა და მათ თანხმობას, ანუ გამოვლენილი ნების ნამდვილობას.

მოსარჩელე ქ.გ-ისა და თ.კ-ის ქორწინებას მიიჩნევს უცილოდ ბათილად იმ საფუძვლით, რომ გარდაცვლილ თ.კ-ს მეუღლე არ ჰყოლია და გამოთქვამს ვარაუდს, რომ ქორწინების სააქტო ჩანაწერზე არსებული ხელმოწერა არ შეიძლება მამკვიდრებელს ეკუთვნოდეს, ამასთანავე, უთითებს, რომ ქორწინების ნამდვილობას ეჭვქვეშ აყენებს ოჩამჩირის სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოში მისი რეგისტრაციის ფაქტი.

სააპელაციო პალატამ ქორწინების არარსებობის ფაქტი დაამყარა სისხლის სამართლის საქმეში არსებული ექსპერტიზის დასკვნებსა და სისხლის სამართლის საქმეზე მოწმედ დაკითხული პირების ჩვენებებზე, ასევე იმ გარემოებაზე, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა პირთა თანაცხოვრებისა და საერთო მეურნეობის წარმოების ფაქტი.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 69-ე მუხლის მე-3 ნაწილი წერილობით გამოვლენილი ნების ნამდვილობას უკავშირებს დოკუმენტზე ხელმოწერის არსებობის ფაქტს, რაც მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა. ამდენად, ჰიპოთეტური მტკიცება იმისა, რომ ხელმოწერა არ ეკუთვნის ხელმომწერ პირს ნების სადავოობაზე მეტყველებს და არა მის უცილოდ ბათილობაზე. ამ თვალსაზრისით საყურადღებოა ის გარემოებაც, რომ ქორწინების მოწმობის ბათილად ცნობა სასარჩელო მოთხოვნას არ წარმოადგენს, ამასთან, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სისხლის სამართლის საქმეზე ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნებს არასწორი შეფასება მისცა, რადგანაც დასკვნებიდან (განსაკუთრებით 27.12.2011წ. დასკვნა) ერთმნიშვნელოვნად არ დგინდება თ.კ-ის ხელმოწერის არარსებობა, სხვა შემთხვევაში, სისხლის სამართლის საქმის წარმოება არ შეწყდებოდა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლის თანახმად, ექსპერტის დასკვნა სასამართლოსათვის სავალდებულო არ არის და მისი შეფასება ხდება 105-ე მუხლით დადგენილი წესით (ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად), რაც, მოცემულ შემთხვევაში, დარღვეულია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები.

განსახილველ შემთხვევაში, რადგანაც არ დასტურდება საქმის ქვემდგომი სასამართლოსათვის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების საფუძველი, პალატა მიიჩნევს, რომ უფლებამოსილია თავად გადაწყვიტოს დავა.

სამოქალაქო კოდექსის 1336-ე მუხლის თანახმად, კანონით მემკვიდრეობის დროს თანასწორი უფლებით მემკვიდრეებად ითვლებიან პირველ რიგში – გარდაცვლილის შვილები, გარდაცვლილის შვილი, რომელიც მისი სიკვდილის შემდეგ დაიბადა, მეუღლე, მშობლები (მშვილებლები).

ქორწინების მოწმობის ძალაში ყოფნის პირობებში ქ. გ-ე განიხილება მამკვიდრებელ თ.კ-ის პირველი რიგის მემკვიდრედ, რომელმაც უდავოა, რომ მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან 6 თვეში ნოტარიუსისათვის მიმართვის გზით მიიღო სამკვიდრო. მოსარჩელე პ. ა-ი, წარმოადგენს თ.კ-ის მე-5 რიგის მემკვიდრის უფლებამონაცვლეს, რაც გამორიცხავს სამკვიდრო ქონებაზე მისი საკუთრების უფლების წარმოშობას, რადგანაც სამოქალაქო კოდექსის 1337-ე მუხლის თანახმად, წინა რიგის თუნდაც ერთ-ერთი მემკვიდრის არსებობა გამორიცხავს შემდგომი რიგის მემკვიდრეობას, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულება უნდა დაუბრუნდეს მის წარმომდგენს, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის შემოღებით კანონმდებელმა იმპერატიულად განსაზღვრა საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის ფარგლები და დაადგინა, რომ საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები.

საკასაციო სამართალწარმოების თავისებურების გათვალისწინებით, ამ ინსტანციის სასამართლოში ახალი ფაქტების მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა დაუშვებელია იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მხარეს არ ჰქონდა საქმის ქვემდგომი წესით განხილვისას მათი წარდგენის ობიექტური შესაძლებლობა, რაც მტკიცებულებების მიღებაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არა აქვთ.

რაც შეეხება სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხს, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ საკასაციო საჩივრის გამო ქ.გ-ემ გადაიხადა სახელმწიფო ბაჟი _ 2 720 ლარი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც. დასახელებული ნორმიდან გამომდინარე, ვინაიდან საკასაციო სასამართლოს წინამდებარე გადაწყვეტილებით სრულად დაკმაყოფილდა ქ.გ-ის საკასაციო საჩივარი, ხოლო მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, პალატა მიიჩნევს, რომ პ. ა-ს კასატორის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს 2 720 ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. ქ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება.

3. პ. ა-ის სარჩელი ქ. გ-ისა და ნოტარიუს ქ. ხ-ის მიმართ ნოტარიუს ქ.ხ-ის მიერ 2012 წლის 17 თებერვალს გაცემული N... სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის, სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე საჯარო რეესტრში განხორციელებული რეგისტრაციის ბათილად ცნობისა და ქ.თბილისში, იპ.ხ-იას ქN...-ში მდებარე N... ბინაზე პ. ა-ის საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს.

4. ქ. გ-ეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულება _ საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს წერილი 1 (ერთი) ფურცლად (ტ. III, ს.ფ.151).

5. პ. ა-ს (პ/N...) ქ. გ-ის (პ/N...) სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 2 720 ლარის ანაზღაურება.

6. საკასაციო პალატის გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე