საქმე N:ას-364-346-2015

საქმე №100210014546770

საქმე №ას-364-346-2015 3 ივნისი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შპს „ჯ. მ.-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ხ.-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 13 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საწარმოო ტრავმით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ხ.-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ჯ. მ.-ის“ მიმართ საწარმოო ტრავმით მიყენებული ზიანის, სარჩოს სახით 115 000 ლარის ანაზღაურების შესახებ.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ წლების განმავლობაში იგი მუშაობდა შპს „ჯ. მ.-ში“ სხვადასხვა პოზიციაზე. 2007 წლიდან მან მუშაობა დაიწყო გვირაბგამყვანის პოზიციაზე. 2010 წლის 11 თებერვალს ჭ.-ის გ.-ი კომბინატის რგანის №.. მაღაროში მოხდა უბედური შემთხვევა. განაწესის მიხედვით, ღამის ცვლაში მას უნდა ემუშავა გ. ა.-ესთან ერთად №5 სანგრევის გაყვანა-გამაგრებაზე. დაახლოებით 2.00 საათზე მათ გაავსეს 2 ვაგონი და ჯალამბრის საშუალებით დაიწყეს მისი მანევრირება საელმავლო საზიდამდე. საისრე გადამყვანსა და ჯვართავაზე გადასვლის დროს წინა ვაგონი გადავიდა ნორმალურად, ხოლო მეორე ვაგონი ჩავარდა ორივე თავით. ვაგონის ამოსაღებად მათ დახმარება სთხოვეს სხვა გვირაბგამყვანებს და დაიწყეს ვაგონის ამოღება. იმ მომენტში, როცა ისინი ცდილობდნენ ვაგონის ამოღებას, გაითიშა ელექტროენერგია. მათ აწევას თავი დაანებეს. ვაგონი დარჩა აწეულ მდგომარეობაში. სიბნელეში ვაგონი თანდათან გადაიწია და გადაბრუნდა იმ მხარეს, სადაც მოსარჩელე იდგა.

მოსარჩელის მითითებით, მას ვაგონი დაეცა მარცხენა ფეხზე. სხვა მუშების დახმარებით მოხერხდა ვაგონის აწევა და იგი სასწრაფო დახმარების მანქანით გადაიყვანეს საავადმყოფოში, სადაც ჩატარდა პირველადი სამედიცინო მომსახურება. უბედური შემთხვევის შედეგად დადგინდა მარცხენა ფეხის როკის ძვლების მოტეხილობა.

ნ. ხ.-ეს ფეხზე ჩაუტარდა ოპერაცია, რისი საფასური აანაზღაურა საწარმომ.

მხარის მოსაზრებით, უბედური შემთხვევის მიზეზი იყო ელექტროენერგიის გამორთვა და ვაგონის გაუმართაობა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2010 წლის 11 თებერვალს ჭ.-ის გ.-ი კომბინატის რგანის №..მაღაროში მომხდარი უბედური შემთხვევის დროს ნ. ხ.-ემ მიიღო დაზიანება. აღნიშნული დაზიანება გამოწვეულია არა საწარმოს, არამედ თავად მუშაკის ბრალით, რაც გამოიხატა მის მიერ უსაფრთხოების წესების დარღვევაში. უშუალოდ მოსარჩელის გაუფრთხილებელი ქმედებით.

საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 25 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „ჯ. მ.-ს“ ნ. ხ.-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 14543.28 ლარის გადახდა 2011 წლის 14 ივლისიდან 2014 წლის 14 ივლისამდე მიუღებელი სარჩოს ოდენობა, იმ დროისათვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება მხარეებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 13 თებერვლის განჩინებით შპს „ჯ. მ.-ისა“ და ნ. ხ.-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2007 წლის 5 ოქტომბრიდან ნ. ხ.-ე მუშაობდა შპს „ჯ. მ.-ის“ რგანის მაღაროს №001 მიწისქვეშა უბნის გვირაბგამყვანის თანამდებობაზე. მისი დარიცხული საშუალო ხელფასი 2010 წლის იანვრიდან 2010 წლის ივნისამდე შეადგენდა 673.3 ლარს, ხოლო აღებული საშუალო ხელფასი – 531.13 ლარს.

2010 წლის 11 თებერვალს ნ. ხ.-ე და გ. ა.-ე მუშაობდნენ №5 სანგრევზე. ვაგონებით მანევრირებისას ერთ-ერთი ვაგონი საისრე გადამყვანსა და ჯვართავაზე გადასვლის დროს ჩავარდა ორივე თავით. მუშებმა მოუხმეს დასახმარებლად შაკა ბუხრაშვილს და დავით სამხარაძეს. ერთობლივად რელსის ნაჭრითა და შპალის გამოყენებით (რადგან ჯალამბარი და ე.წ. „ლიაგუშკა“ ვერ იქნებოდა გამოყენებული) ასწიეს ვაგონი ერთი თავიდან, შემდეგ დაიწყეს მეორე მხრიდან ვაგონის აწევა რელსზე დასადგომად, თუმცა ვაგონი არ დაემორჩილა. ნ. ხ.-ე ვაგონს გვერდით დაუდგა, რათა შეეხედა და გაერკვია მიზეზი. აღმოჩნდა, რომ ვაგონს ერთ მხარეზე ჩამოვარდნილი ჰქონდა ღერძი ბორბლით და არ იყო გამაგრებული სამაგრით. დარჩენილი მომუშავეები განაგრძობდნენ ვაგონის აწევას. ამ დროს გაითიშა ელექტროენერგია, რის გამოც ვაგონის აწევა შეწყვიტეს, რადგან სიბნელე ჩამოწვა. ვაგონი დარჩა აწეულ მდგომარეობაში, თანდათანობით გადაიწია და გადაბრუნდა იმ მხარეს, სადაც ნ. ხ.-ე იმყოფებოდა და დაეცა მას. შედეგად მოსარჩელეს დაუდგინდა მარცხენა ფეხის როკის ძვლების მოტეხილობა. მისი გათავისუფლება მოხერხდა მხოლოდ ელექტროენერგიის საერთო ჩართვის შემდეგ და გადაყვანილ იქნა სასწრაფო დახმარების მანქანით საავადმყოფოში.

უბედური შემთხვევის მიზეზების შესასწავლად შეიქმნა კომისია, რომელმა დაასკვნა, რომ ტრავმული შემთხვევის მიზეზებია: ა) ჩავარდნილი ვაგონის ამოღების მცდელობა არასწორი ილეთებით (ვაგონი ამოღებული უნდა ყოფილიყო სპეციალური ამომღებით, ე.წ. „ლიაგუშკებით“, ხოლო ვაგონის გაწევა უნდა მომხდარიყო ჯალამბარით ან ელმავლით; ბ) ელექტროენერგიის (ძაბვის) საერთო ამორთვა; გ) ვაგონის გაუმართაობა.

კომისიის დასკვნით, შრომის კანონმდებლობა დაარღვია ყველა იმ მომუშავემ, რომლებიც ვაგონის ამოღებას შეეცადნენ არასწორი ილეთებით. ასევე, შრომის კანონმდებლობა დაარღვია ცვლის უფროსმა, რადგან მან არ გააჩერა სამუშაოები დენის საერთო ამორთვის დროს და არ გააფრთხილა მომუშავეები; ტრანსპორტის უბნის ხელმძღვანელობამ, რადგან ვაგონების მდგომარეობა არ იქნა შემოწმებული ექსპლუატაციაში გაშვებამდე; უბნის უფროსმა იორდანე თაბაგარმა, რადგან ტრავმული შემთხვევა არ შეატყობინა თავის დროზე გაერთიანების ხელმძღვანელობას. კომისიის ეს დასკვნა დაამტკიცა შპს „ჯ. მ.-ის“ დირექტორმა.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ნ. ხ.-ეს 2011 წლის აგვისტოში ჩაუტარდა ქირურგიული ოპერაცია, კერძოდ, მუხლის სახსრის ენდოპროტეზირება, რომლის საერთო ღირებულება – 6200 ლარი მთლიანად ანაზღაურდა შპს „ჯ. მ.-ის“ მიერ.

ნ. ხ.-ეს, ზემოთ მითითებული უბედური შემთხვევის გამო, პროფესიული შრომის უნარი შეუმცირდა 60%-ით, უვადოდ, რის გამოც მიენიჭა ზომიერი შესაძლებლობის შეზღუდვა (მესამე ჯგუფი). გადამზადების შემთხვევაში ნ. ხ.-ეს შეუძლია, შეასრულოს სხვა სახის სამუშაო, რაც დაკავშირებული არ იქნება მარცხენა ქვედა კიდურის დატვირთვასთან.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით და მიიჩნია, რომ საქმის განხილვის შედეგად დამტკიცდა ნ. ხ.-ის ჯანმრთელობის შპს „ჯ. მ.-ში“ შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დაზიანების ფაქტი. ზიანი კი დადგა იმის გამო, რომ დამსაქმებელმა ექსპლუატაციაში გაუშვა გაუმართავი ვაგონი, რის გამოც მოხდა ავარია. მოწმეთა ჩვენებებით დადგინდა, რომ ჩავარდნილი ვაგონის ამოღება ე.წ. „ლიაგუშკით“ იყო შეუძლებელი, ამიტომ მუშები ცდილობდნენ მის ამოღებას ბერკეტების გამოყენებით, რა დროსაც გაითიშა ელექტროენერგია, არ იქნა ჩართული ავტონომიური კვების წყარო და, ჩამოწოლილი სიბნელის გამო, მუშებმა შეწყვიტეს სანახევროდ ამოწეული ვაგონის ამოღება, რომელიც გადაბრუნდა და დააზიანა ნ. ხ.-ე.

შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნა, რომ ვაგონის გადაბრუნებამდე დაფიქსირებულია ისეთი დარღვევები, რომელსაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა შემდგომი პროცესის სწორად წარმართვისათვის, კერძოდ, ვაგონი გაუმართავი იყო და არ შეიძლებოდა მისი ექსპლუატაციაში გაშვება; აღნიშნული საკითხისათვის შესაბამისი რეგულაცია უნდა გაეწია ტრანსპორტის სამსახურს. ელექტროენერგიის არარსებობა საწარმოს პასუხისმგებლობაა; იგი გაითიშა მაშინ, როცა ვაგონი აწეულ მდგომარეობაში იყო და მომუშავეები უძლური იყვნენ, გაეგრძელებიათ ვაგონის ამოღება. ამ შემთხვევაში, ან საერთო ამორთვის სრული რეგულაცია უნდა ხდებოდეს, ან საწარმოს უნდა გააჩნდეს ავტონომიური წყარო. ცვლის უფროსი ფაქტობრივად არ იყო ჩართული პროცესის მართვაში. ამ გარემოებებიდან გამომდინარე, მართლაც დარღვეულია საქართველოს შრომის კოდექსის 35-ე მუხლით განსაზღვრული დამსაქმებლის ვალდებულებები, უზრუნველეყო დასაქმებულის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის მაქსიმალურად უსაფრთხო სამუშაო გარემოს შექმნა.

სააპელაციო სასამართლომ დამტკიცებულად ჩათვალა, რომ შპს „ჯ. მ.-ს“ გააჩნდა ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება, რაიონულმა სასამართლომ იმსჯელა სარჩელის ხანდაზმულობაზე და სწორად დაასკვნა, რომ 2011 წლის აგვისტოში, როდესაც დამსაქმებელმა მთლიანად აანაზღაურა უბედური შემთხვევით გამოწვეული ქირურგიული ოპერაციის ხარჯები, ამით მან აღიარა ვალდებულების არსებობა, რაც, სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის თანახმად, 2010 წლის 11 თებერვალს დაწყებული ხანდაზმულობის დენის შეწყვეტისა და 2011 წლის აგვისტოდან ხელახლა დაწყების საფუძველი იყო. ამავე კოდექსის 1008-ე მუხლის შესაბამისად, დელიქტით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლების ხანდაზმულობის ვადა არის სამი წელი იმ მომენტიდან, როცა დაზარალებულმა შეიტყო ზიანის ან ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებული პირის შესახებ, ამდენად, 2014 წლის 14 ივლისს აღძრული სარჩელი ხანდაზმული არ არის.

სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის თანახმად, მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ნ. ხ.-ემ მოითხოვა სარჩოს არა ყოველთვიურად, არამედ ერთიანი კომპენსაციის მიღება იმ მოტივით, რომ 2011 წლის აგვისტოში განხორციელებული მუხლის სახსრის ენდოპროტეზირება, როგორც ამას ექიმები უხსნიან, სამუდამოდ ვერ უზრუნველყოფს კიდურის გამოყენებას და ნებისმიერ მომენტში შესაძლებელია, აუცილებელი გახდეს ხელახალი ოპერაციის ჩატარება, რადგან, დროთა განმავლობაში, ჩადგმული პროთეზი განიცდის ცვეთას. მას არ გააჩნია იმგვარი ეკონომიკური მდგომარეობა, რომ უზრუნველყოს ასეთი ოპერაციის დაფინანსება, რისთვისაც სჭირდება ერთიანი თანხის მიღება, რომელსაც შეინახავს. ასეთივე განმარტებას აკეთებდა ნ. ხ.-ე პირველი ინსტანციის სასამართლოშიც (მას შემდეგ, რაც მოპასუხემ ამ გარემოებაზე პრეტენზია გამოთქვა 2014 წლის 1 აგვისტოს წარდგენილ შესაგებელში) და სააპელაციო სასამართლოშიც. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს დასაბუთებას აღნიშნულ საკითხზე, თუმცა არსებითად სწორია დასკვნა, რომ ფაქტობრივად არსებობდა ერთიანი კომპენსაციის გაცემისათვის მნიშვნელოვანი საფუძველი.

სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ, თუ სხეულის დაზიანებით ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად დაზარალებულს წაერთვა ან შეუმცირდა შრომის უნარი, ან/და იზრდება მისი მოთხოვნილებები, დაზარალებულს უნდა აუნაზღაურდეს ზიანი, იმ ოდენობით, რა ოდენობითაც მოსარჩელე მიიღებდა ხელფასს, ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება რომ არ დამდგარიყო.

ნ. ხ.-ემ მიიღო სხეულის დაზიანება საწარმოო ტრავმის შედეგად და მას წაერთვა პროფესიული შრომის უნარი 60%-ით, ამდენად, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ სწორად განსაზღვრა, რომ კომპენსაციის გამოსაანგარიშებლად გამოყენებულ უნდა იქნეს სარჩოს ყოველთვიური განაკვეთი, რაც შეადგენს ნ. ხ.-ის საშუალო ხელფასის – 673.3 ლარის 60%-ს – 403.98 ლარს.

სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე ითხოვდა ზიანის ანაზღაურებას სარჩოს სახით მთლიანობაში 115000 ლარის ოდენობით. იგი არ ითხოვდა ყოველთვიური სარჩოს დანიშვნას, თუმცა ეყრდნობოდა ყოველთვიური სარჩოს გაანგარიშებას საპენსიო ასაკის მიღწევამდე. რაიონულმა სასამართლომ სწორად ჩათვალა, რომ მოპასუხეს უნდა დაეკისროს დამდგარი ზიანი მიუღებელი შემოსავლის (სარჩოს) ფარგლებში, სარჩელის აღძვრამდე წინა სამი წლის (2011 წლის 14 ივლისიდან 2014 წლის 14 ივლისამდე) მიუღებელი სარჩოს ერთიანი თანხის სახით.

ყოველი აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერია და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს, რის გამოც სააპელაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს „ჯ. მ.-მა“ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორმა მიიჩნია, რომ სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი და არასწორად გამოიყენა ამავე კოდექსის 137-ე, 145-ე მუხლები.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ნ. ხ.-ისათვის შრომისუნარიანობის შეზღუდვის შესახებ ცნობილი გახდა 2012 წლის 17 ივნისის სამედიცინო სოციალური ექსპერტიზით.

სააპელაციო სასამართლოს განემარტა, რომ სასარჩელო მოთხოვნას არ წარმოადგენს მკურნალობის ხარჯების ანაზღაურება, არამედ, მიღებული საწარმოო ტრავმის გამო, შპს „ჯ. მ.-ისათვის“ ერთჯერადად კომპენსაციის სახით თანხის დაკისრება.

კასატორმა მიუთითა, რომ შპს „ჯ. მ.-მა“ ნ. ხ.-ეს აუნაზღაურა მხოლოდ და მხოლოდ ოპერაციისათვის საჭირო თანხა. საწარმო არასოდეს დაპირებია ნ. ხ.-ეს, რომ გადაუხდიდა სარჩოს ან კომპენსაციას. შესაბამისად, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 137-ე მუხლი, როდესაც განმარტა, რომ შპს „ჯ. მ.-მა“ ნ. ხ.-ისათვის მკურნალობის ხარჯების ანაზღაურებით აღიარა ხ.-ის მიმართ არსებული ვალდებულება.

მხარის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნა და გასცდა კანონით მინიჭებულ უფლებამოსილების ფარგლებს, როდესაც დააკორექტირა სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლები, გააერთიანა ორი სხვადასხვა მოთხოვნა – მიუღებელი შემოსავლით გამოწვეული ზიანი და მკურნალობის ხარჯების ანაზღაურება მაშინ, როცა ეს უკანასკნელი არ წარმოადგენს სასარჩელო მოთხოვნას.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ შესაძლოა მომავალში ნ.ხ.-ეს დასჭირდეს ოპერაცია, რისი მატერიალური საშუალებაც მას არ გააჩნია და აღნიშნული გარემოება არის სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლით გათვალისწინებული მნიშვნელოვანი საფუძველი, თუმცა აღნიშნული ფაქტი მოსარჩელემ მხოლოდ სააპელაციო ინსტანციაში დააფიქსირა და ამასთან დაკავშირებით რაიონულ სასამართლოში არ განუმარტავს. მითითებული ფაქტის დასადასტურებლად, მოსარჩელის მიერ არავითარი მტკიცებულება არ წარმოდგენილა. შესაბამისად, სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ მხარის ზეპირ განმარტებას სააპელაციო ინსტანციის წესით საქმის განხილვის ეტაპზე.

კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლიც.

მხარის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ 2010 წლის 11 თებერვალს მომხდარ უბედურ შემთხვევაში ბრალი მიუძღვის შპს „ჯ. მ.-ს“. სასამართლომ უბედური შემთხვევის გამომწვევ მიზეზებად დაასახელა ვაგონის გაუმართაობა, ელექტროენერგიის გათიშვა, სხვა მომუშავეთა (ცვლის უფროსის) არასწორი ქმედება და ელექტროენერგიის ავტონომიური წყაროს არ არსებობა. ჩამოთვლილი გარემოებები არ შეესაბამება სიმართლეს და არ გამომდინარეობს საქმეში არსებული მტკიცებულებებიდან.

კასატორმა ჩათვალა, რომ 2010 წლის 11 თებერვლის შემდეგ ნ. ხ.-ე შპს „ჯ. მ.-ში“ აღარ მუშაობდა შესაბამისად, მან მიღებულ ტრავმასთან ერთად შემოსავლის წყარო დაკარგა ჯერ კიდევ 2010 წლის 11 თებერვალს, შესაბამისად, მან ამის შესახებ კარგად იცოდა. 2012 წლის 17 ივნისის ექსპერტიზის დასკვნა კი, 2010 წლის 11 თებერვალს მომხდარი უბედური შემთხვევის დროს ფეხის დაზიანების ფაქტის მხოლოდ დოკუმენტური ასახვაა.

ამასთან, პირის მიერ უფლების დარღვევის შეტყობის მომენტთან დაკავშირებით, არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი პრაქტიკა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 აპრილის განჩინებით შპს „ჯ. მ.-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს „ჯ. მ.-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2007 წლის 5 ოქტომბრიდან ნ. ხ.-ე მუშაობდა შპს „ჯ. მ.-ის“ რგანის მაღაროს №001 მიწისქვეშა უბნის გვირაბგამყვანის თანამდებობაზე. მისი დარიცხული საშუალო ხელფასი 2010 წლის იანვრიდან 2010 წლის ივნისამდე შეადგენდა 673.3 ლარს, ხოლო აღებული საშუალო ხელფასი – 531.13 ლარს.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნა, რომ ვაგონის გადაბრუნებამდე დაფიქსირებულია ისეთი დარღვევები, რომელსაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა შემდგომი პროცესის სწორად წარმართვისათვის, კერძოდ, ვაგონი გაუმართავი იყო და არ შეიძლებოდა მისი ექსპლუატაციაში გაშვება; აღნიშნული საკითხისათვის შესაბამისი რეგულაცია უნდა გაეწია ტრანსპორტის სამსახურს. ელექტროენერგიის არარსებობა საწარმოს პასუხისმგებლობაა; იგი გაითიშა მაშინ, როცა ვაგონი აწეულ მდგომარეობაში იყო და მომუშავეები უძლური იყვნენ, გაეგრძელებიათ ვაგონის ამოღება. ამ შემთხვევაში, ან საერთო ამორთვის სრული რეგულაცია უნდა ხდებოდეს, ან საწარმოს უნდა გააჩნდეს ავტონომიური წყარო.

წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით კასატორი არ დაეთანხმა საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დაკისრების მართლზომიერებას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა (სუსგ 2014 წლის 19 მაისი, საქმე №ას-998-956-2013).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს „ჯ. მ.-ს“ უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2015 წლის 25 მარტის №140 საგადახდო დავალებით გადახდილი 728 ლარის 70% – 509,6 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „ჯ. მ.-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ შპს „ჯ. მ.-ს“ (საიდენტიფიკაციო კოდი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2015 წლის 25 მარტის №140 საგადახდო დავალებით გადახდილი 728 ლარის 70% – 509,6 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური