საქმე №ას-377-358-2015 25 ივნისი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ.მ. (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ე.კ. (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 10 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ.მ–მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ე.კ–ის მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, ..... მდებარე #1 შენობის მე-2 სართულზე მდებარე 11,89 კვ.მ #6 ოთახსა და 3,86 კვ.მ შესასვლელზე, ასევე, პირველ სართულზე მდებარე 10.58 კვ.მ ოთახზე მოპასუხის საკუთრების უფლების გაუქმება და ამ ფართის მ.მ–ის საკუთრებად აღიარება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით მ.მ–ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 10 თებერვლის განჩინებით აპელანტს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ ე.კ–მ აუქციონის შედეგად შეიძინა მ.მ–ის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ქონება იდეალურ წილში, კერძოდ, ე.კ. აღმასრულებლის განკარგულების საფუძველზე გახდა ქ.თბილისში, ..... მდებარე #1 შენობის 5/10-ის მესაკუთრე.

ე.კ–სა და მ.მ–ს შორის დადებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების მიხედვით, მ.მ–ის სახელზე გაცემული სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მსესხებლის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული ზემოაღნიშნული უძრავი ქონების 5/10 ნაწილი, ამავე ხელშეკრულების შესაბამისად, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ იპოთეკა ვრცელდებოდა იპოთეკის საგნის სხვა ნივთთან გაერთიანების შედეგად მიღებულ ახალ ნივთზე, იპოთეკის საგანთან არსებით შემადგენელ ნაწილად შეერთებულ ნივთზე, იპოთეკის საგნისათვის დამატებულ (მიშენებულ, დაშენებულ, აზომვების შედეგად მიერთებულ) ნივთზე.

მ.მ–ის მიერ ვალდებულების შესრულების შეუძლებლობის საფუძვლით ქონება სარეალიზაციოდ გავიდა აუქციონზე. ე.კ–მ კი, სწორედ, ის ქონება შეიძინა აუქციონზე, რომელიც მის სასარგებლოდ იპოთეკით იყო დატვირთული.

არ იქნა გაზიარებული აპელანტის მტკიცება, რომ სარეალიზაციოდ გავიდა მხოლოდ 115 კვ.მ ქონება, შესაბამისად, ე.კ. იმაზე მეტი ქონების მესაკუთრედ აღირიცხა, ვიდრე მან იგი აუქციონის წესით შეიძინა. სასამართლოს განმარტებით, იპოთეკის საგანი იმთავითვე იდეალურ წილში იყო ასახული, შესაბამისად, სარეალიზაციოდ ქონება იდეალურ წილში გავიდა. იდეალური წილის რეალური შესაბამისობა კი, იდეალური წილებში მესაკუთრეთა ერთობლივად გადასაწყვეტი საკითხია. ე.კ–მ თავისი იდეალური წილის შესაბამისი რეალური წილი დანარჩენი მესაკუთრეების თანხმობით დაადგინა და დაირეგისტრირა. ამ მიმართებით სასამართლომ ჩათვალა, რომ 1984 წლის გადაწყვეტილებას ვერ დაეყრდნობოდა, ვინაიდან მითითებული გადაწყვეტილება იმთავითვე საჯარო რეესტრში უფლებათა რეგისტრაციის საფუძვლად იყო მითითებული, ხოლო საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებები იდეალურ წილებში იყო ასახული. სადავო ფართები ცალკე უფლების ობიექტად დარეგისტრირებული არ ყოფილა.

აღმასრულებლის განკარგულებისა და საჯარო რეესტრის ჩანაწერის საპირისპიროდ, მოსარჩელის არგუმენტის სარწმუნოობის დასადასტურებლად არ იქნა მიჩნეული აღმასრულებლის შეფასების აქტი, რომლის მიხედვითაც, აუქციონის წესით სარეალიზაციოდ გასატანი ქონების ფართი 115 კვ.მ-ია. სასამართლომ აღნიშნა, რომ შეფასების აქტი უფლების წარმომშობი დოკუმენტი არ არის. ამავე აქტში არც ფართობის თაობაზე იყო მითითებული დაზუსტებული ინფორმაცია. გარდა ამისა, ამავე აქტში ქონების მახასიათებლებში აღნიშნული იყო, რომ აუქციონზე ქონების არა რეალური ნაწილი, არამედ იდეალური წილი, კერძოდ, #1 შენობის 5/10 გადიოდა. ამდენად, პალატმ მიიჩნია, რომ მ.მ–ის სარჩელი, ფაქტობრივი თვალსაზრისით, დაუსაბუთებელი იყო.

სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, ე.კ–ის უფლება მისი, როგორც იპოთეკარის, ასევე, აუქციონის წესით უძრავი ქონების შემძენის უფლებრივი მდგომარეობის კონტექსტში უნდა განხილულიყო, შესაბამისად, პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 301-ე მუხლის პირველი ნაწილით და აღნიშნა, რომ 2011 წლის 24 მარტის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით იპოთეკის ფარგლები ნათლად და არაორაზროვნად იყო დადგენილი. მესაკუთრის საკუთრების უფლება უძრავ ქონებაზე იდეალურ წილში იყო ასახული, შესაბამისად, იპოთეკის საგანიც მ.მ–ის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ქონების იდეალური წილი გახდა, რომელიც ამავე ფორმით გასხვისდა აუქციონზე და საკუთრებაც ამავე სახით გადავიდა შემძენზე. ამდენად, უძრავი ქონების რეალური წილი, როგორც მ.მ–ის საკუთრება, ცალკე უფლების ობიექტი ვერ იქნებოდა. სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის შესაბამისად, რეალური წილი, არსებობის შემთხვევაში, უნდა ყოფილიყო დარეგისტრირებული ან ამგვარი ჩანაწერი, სულ მცირე, ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში უნდა ყოფილიყო დაცული. სამოქალაქო კოდექსის 955-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ე.კ–ს იდეალური წილის შესაბამისი რეალური ფართის იდენტიფიცირება მხოლოდ დანარჩენი მესაკუთრეების თანხმობით შეეძლო. თუ იდეალური წილის მესაკუთრემ რეალუარი წილის სახით იმაზე მეტი ფართი მიიღო, ვიდრე ეს მის იდეალურ წილს შეესაბამებოდა, მითითებული გარემოება უფლებრივ ზეგავლენას მხოლოდ დანარჩენ მესაკუთრეებზე მოახდენდა, სწორედ აღნიშნული გარემოებით იყო განპირობებული ის ფაქტი, რომ ე.კ–მ სადავო ფართების დაზუსტება და მათზე საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია მხოლოდ დანარჩენი მესაკუთრეების თანხმობის პირობებში შეძლო.

მ.მ–ის სასარჩელო მოთხოვნა იმ მოტივაციით, რომ იპოთეკა სადავო ფართზე არ ვრცელდებოდა და, შესაბამისად, იგი აუქციონზე სარეალიზაციოდ არ გასულა, დასაბუთებული იქნებოდა იმ შემთხვევაში, თუ მითითებული ფართები, საჯარო რეესტრის ჩანაწერის შესაბამისად, მ.მ–ის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული ცალკე უფლების ობიექტი იქნებოდა. არსებული ჩანაწერის პირობებში კი, მთელი შენობა-ნაგებობა, მიუხედავად ფართისა, თანაბარწილად ეკუთვნოდა იოსებ ყურაშვილსა და მ.მ–ს. საჯარო რეესტრის ჩანაწერთან წინააღმდეგობის გამო არ იქნა გაზიარებული მ.მ–ის მსჯელობა მასზედ, რომ მას, რეალურად, უფრო მეტი ფართი ეკუთვნოდა, ვიდრე მთელი უძრავი ქონების ნახევრის ეკვივალენტი იყო. ამ პოზიციის დადასტურებისათვის კი, აპელანტს არ წარუდგენია სასამართლოსათვის: ა) კანონით გათვალისწინებული სათანადო მტკიცებულება საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უსწორობის თაობაზე; ბ) მითითებული სადავო ფართები ცალკე უფლების ობიექტი იყო და უძრავ ქონებათა რეესტრში ამგვარი ჩანაწერი არსებობდა. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, მ.მ–მა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე სწორედ საკუთარი 5/10 ნაწილი დატვირთა იპოთეკით.

იმ შემთხვევაში, თუ სასამართლო გაიზიარებდა მ.მ–ის მტკიცებას ფართის იდეალურ წილზე მეტი ოდენობით კუთვნილების შესახებ, აღნიშნული ვერ გახდებოდა 5/10 იდეალური წილის შემადგენელი ნაწილი და ხსენებული ჩანაწერი სარჩელის დაკმაყოფილებას მაინც უპირობოდ გამორიცხავდა, რადგან, მხარეები სახელშეკრულებო თავისუფლების ფარგლებში შეთანხმდნენ მასზე, რომ იპოთეკის საგანს წარმოადგენდა არა მხოლოდ რეგისტრირებული საკუთრების ობიექტი, არამედ მისი ყველა დაურეგისტრირებელი ნაწილი.

პალატამ მიუთითა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 75-ე მუხლის მე-3, მე-5, მე-6 პუნქტებზე და განმარტა, რომ საქმეში წარმოდგენილი აღმასრულებლის განკარგულების შესაბამისად, ე.კ. გახდა მ.მ–ის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონების 5/10-ის მესაკუთრე, რაც სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას გამორიცხავდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ.მ–მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად დაუსაბუთებელია, რამდენადაც სასამართლო ცდილობს დაადასტუროს, რომ იპოთეკის არეალში მოქცეული ქონება რეალურ წილად გამოყოფილი არ იყო, მაშინ, როდესაც არსებობს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება რეალური წილის გამოყოფის შესახებ, რის საფუძველზეც საჯარო რეესტრში განხორციელებულია ჩანაწერი საკუთრების უფლებაზე. სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნები, რადგანაც გადაწყვეტილების სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმებისას არ იხელმძღვანელა ამავე კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლების მოთხოვნებით.

აუქციონზე გასაყიდი ქონება შედგებოდა შესასვლელისა და ჯამში 7 ოთახისაგან. აზომვით ნახაზზე ნათლად არის მითითებული, რომ მეორე სართულზე, გარდა შესასვლელისა, მდებარეობს 8 ოთახი. სწორედ აღნიშნული მე-8 ოთახი წარმოადგენს მ.მ–ის საკუთრებას. ამასთან, მე-8 ოთახის მოცულობა 11.89 კვ. მეტრია და ნახაზიდან გამომდინარე აშკარაა, რომ იგი იზოლირებულია დამოუკიდებელი შესასვლელით, რაც ასევე უტყუარად დგინდება კანონიერ ძალაში შესული 1984 წლის 15 თებერვლის თბილისის კალინინის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, აბსურდულია იმის მტკიცება, თითქოსდა სადავოდ გამხდარი ორი ოთახი წარმოადგენს ე.კ–ის მიერ აუქციონზე შეძენილი უძრავი ქონების არსებით შემადგენილ ნაწილს. განსაკუთრებით აბსურდულია პირველ სართულზე მდებარე ოთახების მეორე სართულზე მდებარე საცხოვრებელი ფართის არსებით შემადგენილ ნაწილად მიჩნევა. ხელშეკრულებაში არ ყოფილა მითითებული, რომ იპოთეკა გავრცელდებოდა მითითებულ მისამართზე, მ–ის მფლობელობაში არსებულ სხვა ფართზე, არამედ, საუბარია უძრავი ქონების იმ ნაწილებზე, რომლებიც წარმოიქმნებოდა იპოთეკის რეგისტრაციის შემდეგ.

სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც საზიარო უფლება გაუქმებულია, ხოლო იპოთეკის ხელშეკრულების ნებისმიერი დათქმა ხელშეკრულების შაბლონურ ნაწილებად უნდა იქნას მიჩნეული. საქმეში წარმოდგენილია ძირითადი გეგმა-ნახაზი, რომელიც ზუსტად ემთხვევა გამიჯვნის შედეგად წარმოშობილ ინდივიდუალური საკუთრების ფართებს, ხოლო სადავო ორი ოთახი არ შედის აღნიშნულ რეალობაში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ.მ–ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს:

გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად ეფუძნება იმ დასკვნებს, რომ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით მხარეებმა განსაზღვრეს სესხის უზრუნველყოფის სანივთო საშუალების ფარგლები და იპოთეკის უფლება ვრცელდებოდა, როგორც საზიარო უფლებაში მოსარჩელის კუთვნილ იდეალურ წილზე, ისე იპოთეკის საგნის სხვა ნივთთან გაერთიანების შედეგად მიღებულ ახალ ნივთზე, იპოთეკის საგანთან არსებით შემადგენელ ნაწილად შეერთებულ ნივთზე, იპოთეკის საგნისათვის დამატებულ (მიშენებულ, დაშენებულ, აზომვების შედეგად მიერთებულ) ნივთზე, ამასთანავე, პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელის მტკიცება საზიარო უფლების გაუქმებისა და ამ უფლების მქონე სუბიექტებს შორის იდეალური წილის რეალურად გამოყოფის თაობაზე, რადგანაც ეს გარემოება არც საჯარო რეესტრის და არც ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში ყოფილა ასახული, ხოლო უძრავი ნივთის აუქციონზე შეძენის გამო, მოპასუხემ სრულად ჩაანაცვლა მ.მ–ის სანივთო უფლებები უძრავ ქონებაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებაში არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

საკასაციო საჩივრის შესწავლით ირკვევა, რომ კასატორი სადავოდ ხდის გასაჩივრებული განჩინების დასკვნებს მტკიცებულებათა არასრული გამოკვლევის მოტოვით და მიიჩნევს, რომ მხარეთა შორის საზიარო უფლების გაუქმება დასტურდება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, ასევე უძრავი ნივთის გეგმა-ნახაზით, რის გამოც მოპასუხეს სადავო ორ ოთახზე საკუთრების უფლება არ წარმოშობია, ხოლო იპოთეკის ხელშეკრულების დათქმები ბლანკეტური შინაარსისაა.

სადავო გარემოებების თაობაზე საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ უძრავ ნივთთან დაკავშირებული სანივთო უფლებები, მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, რეგისტრაციაუნარიანი უფლებებია და მათი იურიდიული ძალა სწორედ რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან წარმოიშობა. სამოქალაქო კოდექსის 311-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საჯარო რეესტრი არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის, ასევე უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების წარმოშობის და მასში ცვლილების შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა. ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი, დადგენილია, რომ რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

კანონის დასახელებული დანაწესები სტაბილური სამოქალაქო ბრუნვის ფუნდამენტია და იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სახეზეა უფლების ხარვეზი, კანონმდებელი კეთილსინდისიერი კონტრაჰენტის ინტერესების დაცვის მაღალი სტანდარტს ადგენს.

მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე ინდივიდუალური საკუთრების ობიექტის არსებობის მტკიცებას საფუძვლად უდებს იმგვარ მტკიცებულებებს, როგორიცაა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, გამიჯვნის ხელშეკრულება და სხვა, თუმცა ეს მტკიცებულებები სააპელაციო პალატამ მართებულად არ გაიზიარა, რადგანაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

ისეთ ვითარებაში, როდესაც მატერიალური სამართლის ნორმით დადგენილია სადავო გარემოების გარკვეული, კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული მტკიცებულებით დადასტურების აუცილებლობა, სხვა არაპირდაპირ მტკიცებულებაზე დაყრდნობით სადავო გარემოების დადგენილად მიჩნევა სამართლებრივად გაუმართლებელია.

ამდენად, კასატორის მიერ მითითებული მტკიცებულებები ვერ ჩაანაცვლებს საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას დაქვემდებარებულ უფლებას, ამასთან, უდავოდ გასათვალისწინებელია, რომ კასატორს საზიარო საგნიდან რეალური წილის მიკუთვნება არა თუ საჯარო რეესტრში, ტექ.ბიუროშიც არ დაურეგისტრირებია.

სამოქალაქო კოდექსის 286-ე მუხლის აღწერილობითი ნაწილიდან გამომდინარეობს დასკვნა, რომ მოთხოვნის უზრუნველყოფის სანივთო საშუალების (იპოთეკის) ძირითადი არსი სწორედ კრედიტორის ინტერესის იმგვარი დაცვაა, რომ მან, ვალდებულების დარღვევისას, იპოთეკის საგნის რეალიზაციის გზით დაიკმაყოფილოს მოთხოვნები.

მხარეთა შორის დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ მოსარჩელის მიერ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება არ არის შესრულებული, რის გამოც იპოთეკის საგანი აუქციონზე შეიძინა მოპასუხემ.

თავის მხრივ, დადგენილია, რომ უზრუნველყოფის საშუალებას წარმოადგენდა საზიარო საგნიდან მოსარჩელის კუთვნილი იდეალური წილი, ასევე იპოთეკის საგნის სხვა ნივთთან გაერთიანების შედეგად მიღებული ახალი ნივთი, იპოთეკის საგანთან არსებით შემადგენელ ნაწილად შეერთებული ნივთი და იპოთეკის საგნისათვის დამატებული ნივთი. მხარეთა ამგვარი ნება, სრულად შეესაბამება სახელშეკრულებო თავისუფლების პრინციპს, ამასთანავე, სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებაში უზრუნველყოფის საშუალების გამოყენებისას მის ფარგლებზე შეთანხმება ხელშეკრულების არსებით პირობას წარმოადგენს (სკ 327.1 მუხლი).

სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლის შესაბამისად, ნების გამოვლენის განმარტებისას ნება უნდა დადგინდეს გონივრული განსჯის შედეგად, და არა მარტოოდენ გამოთქმის სიტყვასიტყვითი აზრიდან. მითითებული ნორმის, ასევე სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების მიმართ მხარეთა ინტერესების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა დაუსაბუთებლად მიიჩნევს მ.მ–ის პოზიციას ხელშეკრულების დებულებების ბლანკეტურად მიჩნევის თაობაზე.

რაც შეეხება ე.კ–ის საკუთრების უფლების წარმოშობას აუქციონის შედეგად შეძენილ ქონებაზე, საკასაციო პალატა მოიხმობს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 75-ე მუხლის მე-6 პუნქტს, რომლითაც განსაზღვრულია, რომ ქონების ახალ მესაკუთრეზე გადასვლის მომენტიდან ძველი მესაკუთრე კარგავს ყოველგვარ უფლებას ამ ქონებაზე. კანონის აღნიშნული დანაწესისა და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ უზრუნველყოფის საგანს სრულად წარმოადგენდა მ.მ–ის წილი საზიარო საგნიდან, პალატა მიიჩნევს, რომ მოპასუხემ, ქონების აუქციონის წესით შეძენის გამო, მოსარჩელე სანივთო უფლებებში სრულად ჩაანაცვლა.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მ.მ–ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის „მ¹“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ.მ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური