საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-465-443-2015 29 ივნისი, 2015 წელი, ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – რ. მ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. მ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 11 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. 2006 წლის 10 ივლისს, ი. ე-ესა და ი. მ-ს (სახელის შეცვლის შემდეგ იმავე მ. მ-ს) შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით ი. მ-მა იყიდა საცხოვრებელი ბინა მდებარე ქ. რ-ი მ-ის გამზირ 10-18-ში. ნასყიდობის საგანი შეფასებულ იქნა 4 000 (ოთხი ათას) ლარად. საჯარო რეესტრში უძრავი ქონება აღრიცხულია მ. მ-ის სახელზე.

2. 2008 წლის 13 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, შპს „ქ-მა“ შეიძინა ქ. რ-ში მე-7 მიკრორაიონის N...-ში მდებარე უძრავი ქონება (საცხოვრებელი ბინა). ნასყიდობის საგანი შეფასებულ იქნა 41 250 (ორმოცდაერთი ათას ორას ორმოცდაათ) ლარად.

3. 2011 წლის 25 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, შპს „ქ-ისგან“ მ. მ-მა შეიძინა ქ. რ-ში, მე-7 მკ/რ-ის ...-ში მდებარე უძრავი ქონება. ნასყიდობის საგანი გაიყიდა 46 050 (ორმოცდაექვსი ათას ორმოცდაათ) ლარად. უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში აღრიცხულია მ. მ-ის სახელზე.

4. იმავე დღეს შპს „ქ-მა“ გაასხვისა კიდევ ერთი საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ. რ-ში, მ-ის გამზირ N18-41-ში. შემძენს ამ შემთხვევაში წარმოადგენდა რ. მ-ის მეუღლე თ. მ-ი.

5. 2011 წლის 26 იანვარს რ. მ-მა შპს ,,ქ-ის“ სასარგებლოდ გადარიცხა 70 550 (სამოცდაათი ათას ხუთას ორმოცდაათი) ლარი, როგორც შესყიდული ფართის ღირებულება.

6. მოსარჩელე რ. მ-ი შპს „ქ-ის“ დირექტორია. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებებში შპს ,,ქ- ს“ წარმოადგენდა რ. მ-ი, ხელშეკრულებებიც ხელმოწერილია მის მიერ.

7. მოპასუხე მ. მ-ი რეგისტრირებულია, როგორც ინდივიდუალური მეწარმე. რ. მ-ი და მ. მ-ი არიან მამა-შვილი.

8. მ. მ-სა და სს „თ-ს“ შორის 2008 წლის 10 დეკემბერს დაიდო ანაბრის ხელშეკრულება და საანაბრე ანგარიშზე მ. მ-ის სახელზე განთავსდა 10 000.00 (ათი ათასი) აშშ დოლარი. საანაბრე ხელშეკრულებები გაგრძელდა, სარჩელის აღძვრის დროისათვის ანგარიში გახსნილია ეროვნული ვალუტით - ლარით და მისი ოდენობაა 24 686.19 (ოცდაოთხი ათას ექვსას ოთხმოცდაექვსი ლარი და ცხრამეტი თეთრი) ლარი.

9. 2011 წლის 10 ნოემბერს მ. მ-სა და სს „ვ-ს’’ რუსთავის ფილიალს შორის დაიდო ელიტური ანაბრის ხელშეკრულება (სოციალური ანაბარი იავნანა), რომლის მიხედვით, დეპოზიტის თანხა შეადგენდა 100 000 (ასი ათას) ლარს. დეპოზიტის ვადა განისაზღვრა 365 (სამას სამოცდახუთი) დღით. სარგებელი შეადგენდა წლიურ 12,5 (თორმეტ-ნახევარ) პროცენტს.

10. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა რ. მ-მა და მოპასუხე მ. მ-ისაგან მოითხოვა: გადაცემული უძრავი ქონების, საცხოვრებელი ბინების ღირებულების - 46 050 (ორმოცდაექვსი ათას ორმოცდაათი) ლარისა და 4000 (ოთხი ათასი) ლარის ანაზღაურება.

11. საბანკო ანგარიშებზე განთავსებული 100 000 (ასი ათასი) ლარისა და 24 686 (ოცდაოთხი ათას ექვსას ოთხმოცდაექვსი) ლარის ანაზღაურება (სულ თანხა 174 736 - ას სამოცდათოთხმეტი ათას შვიდას ოცდათექვსმეტი ლარი).

12. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით რ. მ-ის სასარჩელო მოთხოვნა თანხის დაკისრების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

13. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

სს ,,ვ- ის“ მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის მიხედვით (მიმართვა 24.06.2014) 2011 წლის 10 ნოემბერს თავად მ. მ-მა მიმდინარე ანგარიშზე ნაღდი ანგარიშსწორების მეშვეობით 100 000 (ასი ათასი) ლარი განათავსა. შეტანილი თანხა იმავე დღეს უნაღდო ანგარიშსწორებით მ. მ-ის სადეპოზიტო ანგარიშზე ჩაირიცხა.

14. სს ,,ვ- ის“ 2014 წლის 29 ივლისის ცნობით დასტურდება, რომ რ. მ-ს გახსნილი აქვს მიმდინარე ანგარიში ეროვნული ვალუტით, რომლიდანაც მან 2011 წლის 10 ნოემბერს 100 000 (ასი ათასი) ლარი გაიტანა.

15. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ორივე უძრავი ქონების შეძენის დროს გარიგებაში მონაწილეობდა თავად მოპასუხე მ. მ-ი და მოსარჩელის მიერ ამ ბინების ნასყიდობის ფასის გადახდა ვერ იქნა დადგენილი, ანუ ვერ დადგინდა რ. მ-ის მიერ სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე, მ. მ-ისთვის ქონების გადაცემის ფაქტი.

16. რაც შეეხება ფულის გადაცემას, რუსთავის საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შეიძლება, არსებობდეს ეჭვი ამ თანხის (განსაკუთრებით 100 000 ლართან მიმართებით) გადაცემასთან დაკავშირებით, თუმცა ეს ურთიერთობა, თავისი შინაარსიდან და სამართლებრივი შეფასებიდან გამომდინარე, უფრო მეტად ჰგავს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებულ ისეთ გარიგებას, როგორიცაა - ჩუქების ხელშეკრულება, ხოლო წინამდებარე სარჩელი ჩუქების ხელშეკრულებიდან გასვლას დასაჩუქრებულის უმადურობის გამო, მაგრამ მოსარჩელე კატეგორიულად მიუთითებს, რომ მას და მოპასუხეს შორის ეს თანხა არ გადაცემულა ჩუქების მიზნით; მოსარჩელე რ. მ-ი ვერ აკონკრეტებს, რა მიზნით გადაეცა ეს თანხა, ვერ ასახელებს გარიგების შინაარსსა და სახეს, ანუ ეს ქონება რ. მ-მა რომელი ვალდებულების შესრულების მიზნით გადასცა, ,,ვითომ-კრედიტორს’’ - მ. მ-ს.

17. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა ქონების უსაფუძვლოდ გადაცემა.

18. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა რ. მ-მა.

19. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 11 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

20. სააპელაციო პალატა სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მათ სამართლებრივ შეფასებებს.

21. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მხარეთა შორის სადავო გარემოებებს წარმოადგენს მ. მ-ის საკუთრებაში არსებული ორი უძრავი ქონება შეიძინა თუ არა რ. მ-მა და ამ უკანასკნელმა მ. მ-ს გადასცა თუ არა 10 000 (ათი ათასი) აშშ დოლარი და 100 000 (ასი ათასი) ლარი პირად ანგარიშზე შესატანად.

22. კონკრეტულ შემთხვევაში, იმ ფაქტობრივი გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მ. მ-ს სადავო ბინები შეუძინა მოსარჩელე რ. მ-მა, ამ უკანასკნელის მხარეზეა. მოსარჩელესვე ეკისრება მოპასუხისათვის თანხების გადაცემის მტკიცების ტვირთიც. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ, კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მტკიცების ტვირთის სათანადოდ რეალიზება და, შესაბამის მტკიცებულებებზე მითითებით, ვერ დაამტკიცა სარჩელში აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები.

23. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უტყუარად დასტურდება რ. მ-ის მიერ მ. მ-ისთვის უძრავი ქონების, კერძოდ, ქ. რ-ში, მე-7 მკ/რ-ის, №.. კორპუსში მდებარე, №.. ბინის შეძენის ფაქტი.

24. საქმეში წარმოდგენილი 2011 წლის 25 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, შპს „ქ-მა“ მ. მ-ს 46 050 ლარად მიჰყიდა ქ. რ-ში, მე-7 მკ/რ-ის, №.. კორპუსში მდებარე №.. ბინა. ხელშეკრულების თანახმად, მყიდველმა იკისრა ვალდებულება გამყიდველისთვის ნასყიდობის ფასი გადაეხადა ამ ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმებისთანავე. ხელშეკრულებას შპს „ქ-ის“ სახელით ხელს აწერს დირექტორი რ. მ-ი.

25. საქმეში წარმოდგენილი 2011 წლის 26 იანვრის №1 საგადასახადო დავალებით დასტურდება, რომ რ. მ-მა შპს „ქ-ს“ გადაურიცხა 70 550 (სამოცდაათი ათას ხუთას ორმოცდაათი) ლარი - შესყიდული ფართების ღირებულება, პარტნიორის 2011 წლის 25 იანვრის გადაწყვეტილების მიხედვით (ტ. I, ს.ფ. 71).

26. შპს „ქ-ის“ დამფუძნებელ პარტნიორ რ. მ-ის 2011 წლის 25 იანვრის გადაწყვეტილებით გადაწყდა შპს „ქ-ის“ საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთების: ქ. რ-ში, მ-ის გამზირის №18 კორპუსის №41 ბინის – 24 500 ლარად და მე-7 მკ/რ-ში, №.. კორპუსის №.. ბინის - 46 050 ლარად გასხვისება (ტ. I, ს.ფ. 76).

27. რ. მ-ი არის შპს „ქ-ის“ ერთადერთი დამფუძნებელი პარტნიორი და დირექტორი.

28. იმის გათვალისწინებით, რომ მ. მ-თან სადავო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება შპს „ქ-ის“ სახელით გააფორმა კომპანიის დირექტორმა რ. მ-მა, აგრეთვე, იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ, ხელშეკრულების თანახმად, ნასყიდობის თანხა ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმებისთანავე, 2011 წლის 25 იანვარს უნდა გადახდილიყო და აღნიშნული თანხის მიღებაზე უფლებამოსილ პირს წარმოადგენდა შპს „ქ-ის“ დირექტორი რ. მ-ი.

29. სააპელაციო პალატა რ. მ-ის მიერ 2011 წლის 26 იანვარს, ანუ ხელშეკრულების გაფორმებიდან მეორე დღეს, შპს „ქ-ისთვის“ თანხის გადარიცხვას განიხილავს არა, როგორც მ. მ-ის მაგივრად ნასყიდობის ფასის გადახდას, არამედ - დირექტორის მიერ მყიდველისგან ნაღდი ანგარიშსწორებით მიღებული ნასყიდობის საფასურის შეტანას კომპანიის ანგარიშზე.

30. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ საქმეში წარმოდგენილი არ არის რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა რ. მ-ის კავშირი 2006 წლის 10 ივლისს, ი. ე-ესა და ი. მ-ს (სახელის შეცვლის შემდეგ იმავე მ. მ-ს) შორის გაფორმებული ქ. რ-ში, მ-ის გამზირის №10-18-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულებასთან და აღნიშნული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ნასყიდობის ფასის გადახდასთან.

31. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სარჩელის დაზუსტების შემდეგ, რ. მ-ის სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა მოპასუხისათვის უძრავი ქონების შესაძენად მის მიერ გადახდილი თანხის დაკისრება, რადგან ამით მ. მ-ი უსაფუძვლოდ გამდიდრდა.

32. მიუხედავად იმისა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება რ. მ-ის მიერ მ. მ-ისთვის უძრავი ნივთების შეძენა, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა შემდეგი:

33. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, პირს, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია, მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს (მიმღებს) მისი უკან დაბრუნება, თუ: ა. ვალდებულება, გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო, არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში; ბ. ვალდებულების საწინააღმდეგოდ ისეთი შესაგებელი იქნა წარდგენილი, რომ ხანგრძლივი დროის განმავლობაში გამორიცხულია მოთხოვნის წარდგენა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, უკან დაბრუნების მოთხოვნა გამორიცხულია, თუ: ა. შესრულება შეესაბამება ზნეობრივ მოვალეობებს, ან (ბ) გავიდა ხანდაზმულობის ვადა, ან (გ) მიმღებს შეეძლო ევარაუდა, რომ შემსრულებელს სურდა გადაცემა, მიუხედავად იმისა, არსებობს თუ არა ამ მუხლის პირველი ნაწილის პირობები, ანდა (დ) მოთხოვნა დაბრუნების თაობაზე ბათილი სავალო ხელშეკრულების შესრულებისას ეწინააღმდეგება ბათილობის შესახებ ნორმათა დაცვით ფუნქციას.

34. პალატის მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, რომც დადასტურებულიყო რ. მ-ის მიერ მ. მ-ისათვის ბინის შეძენის ფაქტი, მოპასუხისათვის რ. მ-ის მიერ ბინის შესაძენად გადახდილი თანხის დაბრუნების ვალდებულების დაკისრება ეწინააღმდეგება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტებს. აღნიშნული დასკვნის საფუძველს წარმოადგენს შემსრულებლის ზნეობრივ მოვალეობასთან და მიმღების სუბიექტურ კეთილსინდისიერებასთან დაკავშირებული კანონის მითითებული დანაწესის, როგორც სიტყვასიტყვითი, ასევე, ლოგიკური, სისტემური და შინაარსობრივი ანალიზი. აღნიშნული მსჯელობის ნათელყოფის მიზნებისათვის, ერთმანეთისაგან უნდა გაიმიჯნოს ზნეობრივი მოვალეობა კანონისმიერი მოვალეობისაგან. კანონისმიერი მოვალეობა ყოველთვის ზნეობრივია, ხოლო ზნეობრივი მოვალეობა შეიძლება, სცილდებოდეს კანონით დადგენილი მოვალეობის ფარგლებს.

35. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1198-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მშობლები უფლებამოსილი და ვალდებული არიან, აღზარდონ თავიანთი შვილები, იზრუნონ მათი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი და სოციალური განვითარებისათვის, აღზარდონ ისინი საზოგადოების ღირსეულ წევრებად, მათი ინტერესების უპირატესი გათვალისწინებით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, მშობლებს აქვთ ბავშვის რჩენის ვალდებულება. ამდენად, მშობლის პირდაპირი კანონისმიერი ვალდებულებაა შვილების რჩენა.

36. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მამის მიერ არასრულწლოვანი შვილისათვის ბინის შეძენის ზნეობრივ ვალდებულებად მიუჩნევლობა, არ გამომდინარეობს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტიდან, მით უმეტეს, რომ აღნიშნული მუხლის შესაბამისად, დაბრუნებას არ ექვემდებარება არა კანონისმიერი, არამედ ზნეობრივი მოვალეობის შესაბამისი შესრულება.

37. მამის ზრუნვა, შვილი ბინით უზრუნველყოს შეესაბამება მშობლის ზნეობრივ მოვალეობას - არსებული ფინანსური შესაძლებლობის ფარგლებში, არჩინოს შვილები და შეუქმნას მას სამომავლო ეკონომიკური კეთილდღეობა.

38. მამის მიერ არასრულწლოვანი შვილების ბინით უზრუნველყოფა ზნეობრივი კატეგორიაა, მიმღებს დიდი ალბათობით შესაძლოა, ევარაუდა, რომ შემსრულებელს სურდა მისი განხორციელება, შესაბამისად, შესრულება უკან დაბრუნებას არ ექვემდებარება.

39. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დადასტურებულიც რომ ყოფილიყო აპელანტის მიერ მ. მ-ისთვის ბინის შეძენის ფაქტობრივი გარემოება, პალატა მ. მ-ს ბინის შესაძენად გადახდილი თანხით უსაფუძვლოდ გამდიდრებულად მაინც ვერ მიიჩნევდა.

40. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარემ, სათანადო მტკიცებულებებზე მითითებით, ვერ დაადასტურა მ. მ-ისათვის, საბანკო დეპოზიტზე შესატანად, 100 000 (ასი ათასი) ლარის გადაცემის ფაქტი.

41. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება, რომ მოპასუხისთვის 100 000 (ასი ათასი) ლარის გადაცემის ფაქტი დასტურდება იმ გარემოებით, რომ მ. მ-ის მიერ 2011 წლის 10 ნოემბერს სს „ვ-ში“ თავის ანგარიშზე 100 000 (ასი ათასი) ლარის შეტანას, რამდენიმე წუთით წინ უსწრებდა იმავე ბანკში რ. მ-ის მიერ თავისი ანგარიშიდან 100 000 (ასი ათასი)ლარის გატანა.

42. საქმეში წარმოდგენილი შემოსავლის ორდერით დასტურდება, რომ მ. მ–მა 2011 წლის 10 ნოემბერს, 14:11:08 საათზე, თავის მიმდინარე ანგარიშზე „ვ-ს“რუსთავის ფილიალში შეიტანა 100 000 (ასი ათასი) ლარი (ტ. I, ს.ფ. 170).

43. სს „ვ-ის“ რუსთავის ფილიალის მმართველის მიერ გაცემული ცნობით კი დასტურდება, რომ რ. მ-მა ზემოაღნიშნულ ბანკში თავის მიმდინარე ანგარიშიდან 2011 წლის 10 ნოემბერს, 14:15 საათზე, გაიტანა 100 000 (ასი ათასი) ლარი (ტ. I, ს.ფ. 214-215).

44. მ. მ-ის მიერ თანხის ანგარიშზე შეტანა წინ უსწრებს რ. მ-ის მხრიდან ანგარიშიდან თანხის გატანას, რაც ცალსახად გამორიცხავს აპელანტის მსჯელობას თანხის იმავეობასთან დაკავშირებით. გარდა ამისა, როგორც მოსარჩელე განმარტავს, თანხის გამოტანისა და შეტანის ოპერაციები განხორციელდა უნაღდო ანგარიშსწორებით, მაშინ, როდესაც, სს „ვ-ის“ გენერალური დირექტორის 2014 წლის 24 ივნისის განცხადებით დგინდება, რომ მ. მ-მა 100 000 (ასი ათასი) ლარი თავის ანგარიშზე შეიტანა ნაღდი ანგარიშსწორების მეშვეობით (ტ. I, ს.ფ.169).

45. სააპელაციო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილად მიიჩნია, რომ რ. მ-ის რაიმე კავშირი მ. მ-სა და სს „თ-ს“ შორის 2008 წლის 10 დეკემბერს დადებული ანაბრის ხელშეკრულების საფუძველზე საანაბარო ანგარიშზე განთავსებულ თანხასთან არ დასტურდება.

46. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ რ. მ-ის სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმები და, შესაბამისად, ფაქტებიც სარჩელში მითითებულია მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლიდან გამომდინარე. სააპელაციო სასამართლოში აპელანტმა შეცვალა მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, განმარტა, რომ მოპასუხისგან თანხას ითხოვს სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე და ახალი ფაქტობრივი გარემოებები მიუთითა.

47. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მხარეები შეზღუდული არიან, ახსნა-განმარტების მოსმენისას, წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები ან მიუთითონ ახალ გარემოებებზე, რომელთა შესახებაც არ ყოფილა მითითებული სარჩელსა თუ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათ შესახებ თავის დროზე საპატიო მიზეზით არ იყო განცხადებული. ამავე კოდექსის 380-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო არ მიიღებს ახალ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მხარეს შეეძლო, წარედგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, მაგრამ არასაპატიო მიზეზით არ წარადგინა.

48. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს ახალი ფაქტების მიღების სამართლებრივი საფუძველი გამომდინარე იქიდან, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში მათი მიუთითებლობის საპატიო მიზეზი არ არსებობს.

49. რ. მ-მა საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს 2015 წლის 11 მარტის განჩინება, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება.

50. კასატორის მოსაზრებით, განსახილველ შემთხვევაში, საქმის ფაქტობრივი გარემოებებით და საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებებით უტყუარად დასტურდება რ. მ-ის მიერ მოპასუხისათვის თანხის გადაცემის ფაქტი. საწინააღმდეგო გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულება მოწინააღმდეგე მხარეს არ წარმოუდგენია. მ. მ-ს არასოდეს უმუშავია და არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი. მას არ წარმოუდგენია თანხის წარმომავლობის დამადასტურებელი მტკიცებულება.

51. კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა შპს "ვ-ის" მიერ გაცემული დოკუმენტები, რომლებიც მოსარჩელის მიერ თანხის გატანასა და მოპასუხის მიერ იმავე თანხის შეტანასა და ანაბარზე განთავსებას შეეხებოდა. სასამართლომ არასწორად შეაფასა, როგორც ფაქტობრივი გარემოებები, ისე - მტკიცებულებები, რომლებითაც მოსარჩელის მიერ მოპასუხის სახელზე რიცხული საცხოვრებელი ბინების შეძენის ფაქტი დასტურდებოდა.

52. კასატორის მოსაზრებით, არასწორია სასამართლოს განმარტება, თითქოს აღნიშნული ემსახურებოდა მშობლის მოვალეობის შესრულებას და მოპასუხის ბინით უზრუნველყოფას. მოსარჩელეს მ. მ-ი უზრუნველყოფილი ჰყავდა ბინით.

53. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილი, ვინაიდან აპელანტს არ მიუთითებია ახალი ფაქტები. მან მხოლოდ დააზუსტა ფაქტობრივი გარემოებები, რისი უფლებაც საპროცესო კანონმდებლობით ჰქონდა.

54. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 03 ივნისის განჩინებით რ.- მ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად, ხოლო 10 ივნისის განჩინებით განისაზღვრა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის თარიღი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

55. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

56. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

57. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

58. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან.

59. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

60. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "გ" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

61. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად და დადასტურებულად მიიჩნია, რომ აპელანტმა (შემდეგში კასატორმა), ითხოვდა რა მოწინააღმდეგე მხარისათვის თანხის დაკისრებას, ვერ დაადასტურა ამ უკანასკნელისათვის თანხის გადაცემის ან მის მაგიერ ვალდებულების შესრულების ფაქტი. შესაბამისად, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დასტურდება სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულების საფუძვლების არსებობა, კასატორს მოთხოვნის უფლება არ წარმოშობია.

62. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

63. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% – 4 200 (ოთხი ათას ორასი) ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. რ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ რ. მ-ს (პ/ნ ...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 6 000 (ექვსი ათასი) ლარის (საკრედიტო საგადახდო დავალება №1, გადახდის თარიღი 2015 წლის 01 ივნისი), 70% – 4 200 (ოთხი ათას ორასი) ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე: მზია თოდუა

მომხსენებელი: ეკატერინე გასიტაშვილი

პაატა ქათამაძე