№ ას-534-507-2014 29 ივნისი, 2015 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატის
შემადგენლობა
ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორები – ლ. კ-ა, მ. მ-ა, ე. ც-ი (მოსარჩელეები)
მოწინააღმდეგე მხარეები – თ. ბ-ე, ფ. ა-ე, (მოპასუხეები)
გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 24 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი - მოსარჩელეთა ცნობა დანაშთი ქონების მესაკუთრედ; კომლში ჩანაწერის უკანონოდ აღიარება; საარქივო ცნობის ბათილად ცნობა; უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, სახელმწიფოსათვის უსასყიდლოდ დათმობის სანაცვლოდ უსაფუძვლოდ მიღებული ქონების გამოთხოვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
ლ. კ-ამ, მ. მ-ამ და ე. ც-იმ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში თ. ბ-ისა და ფ. ა-ის მიმართ და მოითხოვეს: ა. ა-ის დანაშთი ქონების მესაკუთრედ ცნობა, ფ. ა-ის ა. ა-ის კომლში ჩაწერის უკანონოდ ცნობა, ხელვაჩაურის რაიონული არქივის 2007 წლის 02 აგვისტოს № 214ა საარქივო ცნობის ბათილად ცნობა, მოპასუხეებისგან ფ. ა-ის მიერ ა. ა-ის ქონების სახელმწიფოზე დათმობის სანაცვლოდ მიღებული უძრავი ქონებების (საკადასტრო კოდით: ..., ..., ...) გამოთხოვა და მოსაარჩელეების საჯარო რეესტრში მოცემული ქონებების თანამესაკუთრეებად აღრიცხვა, უძრავ ქონებაზე ს/კ ...-04,08,2011წ, ს/კ ... 04,08,2011წ და ს/კ ... 27,02,2009წ ჩუქების ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა.
მათი განმარტებით, მოსარჩელეთა მამის ა. ა-ის კომლს ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ კ-ში (ა-ა) საკუთრებაში გააჩნდა 1500 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული საცხოვრებელი სახლით. სახლმფლობელობა წარმოადგენდა კომლის წევრთა თანასაკუთრებას, რომლის წევრებიც იყვნენ ა. ა-ე, ვ. ა-ე, მ. ა-ე, ე. და ლ. ა-ეები. 1992 წლის ზაფხულში ა. ა-ე ოჯახის წევრებთან ერთად წავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში და მან წასვლის წინ 1992 წლის 13 აგვისტოს თავისი დის, ფ. ა-ის შვილს თ. ბ-ეს დაუტოვა მინდობილობა მისი საკუთრებით სარგებლობისა და მართვის უფლებამოსილებით.
ხელვაჩაურის რაიონული არქივიდან გაცემული დოკუმენტების საფუძველზე ცნობილი გახდა, რომ 1995 წლის 16 თებერვალს 1994 წლის 26 აგვისტოს მინდობილობის საფუძველზე, ჩუქების ხელშეკრულებით თ. ბ-ემ ა. ა-ის კომლის მთლიანი ქონება საჩუქრად გადასცა თავის დედას - ა. ა-ის დას, ფ. ა-ეს, რომელმაც 2009 წლის 16 იანვარს თავისი განცხადებით უძრავი ქონების მიტოვების შესახებ, ქონება საკუთრებაში გადასცა აჭარის ხელისუფლებას, რომელმაც, თავის მხრივ, გადაცემული ქონების სანაცვლოდ ფ. ა-ეს აჭარის ა/რ მთავრობის თავჯდომარის 2009 წლის 9 იანვრის №6 ბრძანების, საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №.... 20.01.2009 წ, ნასყიდობის ხელშეკრულების დამოწ. ნოტ. კ-ის მიერ ... 15.01.2009, აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2009 წლის 14 იანვრის №6 ბრძანების, აჭარის ა/რ მთავრობის 2008 წლის 26 დეკემბრის №98 განკარგულების და აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის 2009 წლის 14 იანვრის №6 ბრძანების საფუძველზე ფ. ა-ის მიერ დათმობილი უძრავი ქონების სანაცვლოდ 1 ლარად მიჰყიდა ქ. ბათუმში გ-ის ქ. № ...-ში მდებარე №13 ბინა, ასეთივე სიმბოლურ 1 ლარად ფ. ა-ემ სახელმწიფოსგან შეიძინა 1501 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი. 2009 წლის 27 თებერვალს ფ. ა-ემ ბათუმში გ-ის ქუჩაზე შეძენილი ბინა გააჩუქა თავის შვილზე, თ. ბ-ეზე. ამის შემდგომ, 2011 წლის აგვისტოში მან თ. ბ-ეს ასევე აჩუქა მიწის ნაკვეთი (ნაკვეთები).
მოპასუხეებმა თ. ბ-ემ და ფ. ა-ემ სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:
ფ. ა-ეზე ჩუქების ხელშეკრულება გაფორმდა 1995 წლის 16 თებერვალს; ჩუქების ხელშეკრულება რეგისტრირებული იყო, როგორც ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში, ისე კ-ის საკრებულოში. სადავო ქონება წარმოადგენდა ორ ფიცრულ ოთახს ზღვის პირას და ის იყო ა. ა-ის და ფ. ა-ის მშობლების დანატოვარი. მას 1992 წლიდან 2009 წლამდე უწყვეტად ფლობდა და სარგებლობდა ფ. ა-ე, თავი მეუღლესთან დ. ბ-ესთან ერთად; ასევე მათთან ერთად ცხოვრობდა შვილი თ. ბ-ე, მათ მოგვიანებით ააშენეს ხის ორსართულიანი სახლი.
მოპასუხეების განმარტებით, მათ ა. ა-ის მიერ დატოვებული მინდობილობები არ გამოუყენებიათ სამართლებრივად 1994 წლამდე, მთელი 18 წლის განმავლობაში სადაო ქონებაზე განკარგვის შესახებ არსებულ მინდობილობაზე და ჩუქების ხელშეკრულებაზე რამე სახის პრეტენზია მოსარჩელეებს არ გამოუხატავთ, მათ შორის არსებობდა ურთიერთობა, სანამ სახელმწიფო მხრიდან არ დადგა შესაბამისი კომპენსაციის საკითხი (2009 წლამდე).
ასევე გაურკვეველია მოპასუხეებისათვის მოსარჩელის მოთხოვნა მემკვიდრეობასა და სამკვიდროს მიღების ნაწილში, მტკიცება სამკვიდროს ფაქტობრივ ფლობასთან დაკავშირებით და ამ საფუძვლით ფოტოსურათებზე აპელირება. მოსარჩელეების მხრიდან არ იქნა წარმოდგენილი მამის დანატოვარ ქონებაზე, აქტივებსა და პასივებზე სამკვიდრო მოწმობა და თუკი ქონება შედიოდა სამკვიდრო მასაში, რატომ ვერ მოხერხდა 18 წლის განმავლობაში ასეთის სათანადო წესით გაფორმება.
მოპასუხეეები არ დაეთანხმნენ ასევე მოსარჩელის მტკიცებას, რომ სადაო ქონება შედიოდა სამკვიდრო მასაში, ვინაიდან ა. ა-ის გარდაცვალების დროისათვის უკვე ქონება გაჩუქებული იყო.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 11 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეების ლ. კ-ას, მ. მ-ასა და ე. ც-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ლ. კ-ამ, მ. მ-ამ და ე. ც-იმ, მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 24 მარტის განჩინებით ლ. კ-ას, მ. მ-ასა და ე. ც-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელი დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 11 სექტემბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
ლ. კ-ა, მ. მ-ა და ე. ც-ი არიან აწ გარდაცვლილი ა. ა-ის შვილები.
ა. ა-ეს ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ კ-ში საკუთრებაში გააჩნდა 1500 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული საცხოვრებელი სახლით;
კ-ის საკრებულოს მიერ გაცემული ცნობის თანახმად, ოჯახი წარმოადგენდა მ/მოსამსახურეთა კატეგორიას და წევრებად ირიცხებოდნენ ა. ა-ე და მეუღლე - ვ. ა-ე.
1992 წლის 13 აგვისტოს გაცემული მინდობილობით ა. ა-ემ დისშვილს თ. ბ-ეს მიანიჭა უფლებამოსილება კუთვნილი უძრავი ქონების, საცხოვრებელი სახლის (ქ. ბათუმი, კ-ის სასოფლო საბჭო, ხელვაჩაურის რაიონის სოფელი ა-ა) მართვასთან დაკავშირებით; მინდობილობის მოქმედების ვადად განისაზღვრა 1996 წლის 31 დეკემბერი.
1992 წლის 30 დეკემბერს გაცემული მინდობილობით ა. ა-ე ადასტურებს, რომ მუდმივ საცხოვრებლად გაემგზავრა აჭარიდან აშშ-ში, დატოვა სახლი და სხვა ნაგებობები ნაკვეთზე, აგრეთვე მიწის ნაკვეთი მდებარე, ა-ა, კ-ის სასოფლო საბჭო; წინამდებარე განცხადებით მთელს მის კუთვნილ სახლს, ყველა ნაგებობასა და ნაკვეთს, მდებარე ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ ა-აში გადასცემს საჩუქრად მის ღვიძლ დას, ფ. ა-ეს მუდმივი სარგებლობისათვის; ჩუქების ხელშეკრულებით უძრავი ქონების ფ. ა-ისათვის გადაფორმება კი მიანდო თავის დის შვილს თ. ბ-ეს, მას ასევე მიენიჭა უფლებამოსილება ხელი მოაწეროს ა. ა-ის მაგიერ და შეასრულოს ყველა მოქმედება, რაც დაკავშირებულია ამ დავალების შესრულებასთან.
ამავე დღეს გაცემული მინდობილობით ა. ა-ის მეუღლე ვ. ა-ე ადასტურებს იგივე ფაქტს საცხოვრებლის შეცვლასთან დაკავშირებით და თანახმაა მისმა მეუღლემ ა. ა-ემ აჩუქოს თავის ღვიძლ დას ფ. ა-ეს სახლი და ყველაფერი, რაც მდებარეობს სახლთან.
ა. ა-ის მიერ, 1994 წლის 26 აგვისტოს გაცემული მინდობილობის საფუძველზე 1995 წლის 16 თებერვალს, ა. ა-ის მინდობილ პირს თ. ბ-ეს და ფ. ა-ეს შორის დაიდო სანოტარო წესით დამოწმებული ჩუქების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კ-ში (ა-ა) მდებარე ა. ა-ის სახელზე რიცხული 1500 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული საცხოვრებელი სახლი საჩუქრად მიიღო ფ. ა-ემ.
1995 წლის 19 თებერვალს გარდაიცვალა ა. ა-ე.
ბელოზერსკის რაიონის სახელობის ბათუმის მეცხოველეობის სანაშენე სახელმწიფო მეურნეობის 1994 წლის 22 ოქტომბრის №47 ბრძანებაში მითითებულია, რომ ფ. ა-ის ძმა, ა. ა-ე მუდმივ საცხოვრებლად გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში და მის მიერ გადმოგზავნილი მინდობილობით ის ჩუქნის მის საცხოვრებელ სახლს და 0.15 ჰა. გაშენებულ მწვანე ნარგავებს მის დას ფ. ა-ეს. მეურნეობის დირექციის სახელზე შეტანილი განცხადებით ფ. ა-ე მოითხოვს ა. ა-ის სახელზე რიცხული 0.1 ჰა. საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის დაკანონებას. ბელოზერსკის რაიონის სახელობის ბათუმის მეცხოველეობის სანაშენე სახელმწიფო მეურნეობის მიერ, 1994 წლის 22 ოქტომბერს გამოცემული იქნა №47 ბრძანება ფ. ა-ისათვის ა. ა-ის სახელზე რიცხული 0.15 ჰა. საკარმიდამო ნაკვეთის გაფორმების და ზონარგაყრილ წიგნში სათანადო ცვლილებების შეტანის შესახებ.
კ-ის სასოფლო საკრებულოს გამგეობის 1995 წლის 24 მარტის №42 გადაწყვეტილებით, რეგისტრირებული იქნა ხელვაჩაურის რაიონის სახ. ნოტარიუსის 1995 წლის 16 თებერვლის ხელშეკრულება.
1995 წლის 16 თებერვალს მიღებული გადაწყვეტილებით ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ა. ა-ის სახელზე რიცხული ორსართულიანი სახლი 76 კვ.მ და 0.15 ჰა მიწის ნაკვეთი გადაუფორმდა დას, ფ. ა-ეს, სათანადო ცვლილებები შევიდა საკომლო ჩანაწერებში.
საქმის მასალებით, კერძოდ, ხელვაჩაურის რაიონული არქივში არსებული დოკუმენტების თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1996 წლის 16 თებერვალს, 1994 წლის 26 აგვისტოს მინდობილობის საფუძველზე, ჩუქების ხელშეკრულებით თ. ბ-ემ, ა. ა-ის კომლის მთლიანი ქონება საჩუქრად გადასცა თავის დედას - ა. ა-ის დას, ფ. ა-ეს, რომელმაც 2009 წლის 16 იანვრის განცხადებით უძრავი ქონების მიტოვების შესახებ, ქონება საკუთრებაში გადასცა აჭარის ხელისუფლებას, რომელმაც, თავის მხრივ, გადაცემული ქონების სანაცვლოდ ფ. ა-ეს აჭარის ა/რ მთავრობის თავმჯდომარის 2009 წლის 9 იანვრის №6 ბრძანების, საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №... 20.01.2009 წ, ნასყიდობის ხელშეკრულების დამოწ. ნოტ. კ-ის მიერ ... 15.01.2009, აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2009 წლის 14 იანვრის №6 ბრძანების, აჭარის ა/რ მთავრობის 2008 წლის 26 დეკემბრის №98 განკარგულების და აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის 2009 წლის 14 იანვრის №6 ბრძანების საფუძველზე - სანაცვლოდ 1 ლარად მიჰყიდა ქ. ბათუმში გ-ის ქ. №...-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში მდებარე №13 ბინა, ასეთივე სიმბოლურ 1 ლარად ფ. ა-ემ სახელმწიფოსგან შეიძინა 501 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი.
სააპელაციო პალატამ, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსგავსად, დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ ა. ა-ის მიერ გამოვლენილი ნება უძრავი ქონების ფ. ა-ეზე ჩუქების თაობაზე ნამდვილია, გამჩუქებლის მიერ მოხდა მისი ნამდვილი ნების გამოვლინება, რაშიც მოსარჩელეებს ეჭვი არ შეუტანიათ; მეტიც, ბოლო პერიოდამდე მოსარჩელეებს სადავოდაც არ გაუხდიათ მათი მამკვიდრებლის მიერ გაცემული მინდობილობები და საქმეში მდებარე უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით გამოვლენილი ნება-სურვილი.
იმ ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე ჩუქების ხელშეკრულება შედგა ა. ა-ის გარდაცვალებმადე, ხოლო მისი დარეგისტრირება განხორციელდა კანონით დადგენილ სამთვიან ვადაში, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო უძრავი ქონება აღარ წარმოადგენდა ა. ა-ის გარდაცვალების მომენტისათვის მის კუთვნილ ქონებას და ის სამკვიდროს მასაში არ შედიოდა.
უძრავი ქონების მესაკუთრეს წარმოადგენდა ფ. ა-ე, რომლის მიერაც 2009 წლის 16 იანვარს გაკეთდა განცხადება უძრავი ქონების მიტოვების შესახებ და ქონება საკუთრებაში გადასცა აჭარის ხელისუფლებას, რომელმაც, თავის მხრივ, გადაცემული ქონების სანაცვლოდ ფ. ა-ეს აჭარის ა/რ მთავრობის თავჯდომარის 2009 წლის 9 იანვრის №6 ბრძანების, საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №... 20.01.2009 წ, ნასყიდობის ხელშეკრულების დამოწ. ნოტ. კ-ის მიერ ... 15.01.2009, აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2009 წლის 14 იანვრის №6 ბრძანების, აჭარის ა/რ მთავრობის 2008 წლის 26 დეკემბრის №98 განკარგულების და აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის 2009 წლის 14 იანვრის №6 ბრძანების საფუძველზე ფ. ა-ეს დათმობილი უძრავი ქონების სანაცვლოდ 1 ლარად მიჰყიდა ქ. ბათუმში გ-ის ქ. №...-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში მდებარე №13 ბინა, ასეთივე სიმბოლურ ფასად, 1 ლარად ფ. ა-ემ სახელმწიფოსგან შეიძინა 1501 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი.
2009 წლის 27 თებერვალის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ფ. ა-ემ ბათუმში, გ-ის ქუჩაზე შეძენილი ბინა გააჩუქა თავის შვილზე თ. ბ-ეზე, ხოლო 2011 წელს მან თ. ბ-ეს ასევე აჩუქა მიწის ნაკვეთიც და ასევე უძრავი ქონებები საკადასტრო კოდით: ..., ..., ..., რომლებიც საჯარო რეესტრში დარეგისტრირებულია თ. ბ-ის სახელზე.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ფ. ა-ე წარმოადგენდა რა საჩუქრად მიღებული უძრავი ქონების კანონიერ მესაკუთრეს, მას სრული უფლება ჰქონდა განეკარგა თავის ქონება, ამდენად, არ არსებობდა მოპასუხეთა მიერ განხორციელებული ჩუქებისა და ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის საფუძველი.
პალატამ მიუთითა საქართველოს სსრ სამოქალაქო კოდექსის (1964 წლის რედაქციით) 268–269-ე მუხლებზე, რომლის თანახმად, ნაჩუქრობის ხელშეკრულებით ერთი მხარე უსასყიდლოდ გადასცემს ქონებას მეორე მხარეს საკუთრებად. ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან; ამავე მუხლის თანახმად, საცხოვრებელი სახლის ნაჩუქრობის ხელშეკრულება უნდა დაიდოს ამ კოდექსის 239-ე მუხლით დადგენილი წესით. 239-ე მუხლის თანახმად, სოფელში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება დადასტურებული უნდა იქნეს სანოტარო წესით და რეგისტრირებული სახალხო დეპუტატების სასოფლო საბჭოში არა უგვიანეს სამი თვისა ხელშეკრულების დადების დღიდან. ამ მუხლით დადგენილი წესების დუცველობა იწვევს ხელშეკრულების ბათილობას.
სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1995 წლის 16 თებერვალს სანოტარო წესით გაფორმდა ა. ა-ის მინდობილ პირს თ. ბ-ესა და ფ. ა-ეს შორის ჩუქების ხელშეკრულება ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ კ-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე. ჩუქების ხელშეკრულება კ-ის სასოფლო საკრებულოში დარეგისტრირდა 1995 წლის 24 მარტს, მიღებული იქნა გადაწყვეტილება ჩუქების ხელშეკრულების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით და მოხდა შესაბამისი ცვლილებების შეტანა საკუთრების დამადასტურებელ დოკუმენტებში.
შესაბამისად დადგინდა, რომ ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმება და მისი რეგისტრაცია განხორციელდა კანონით დადგენილი წესით, კანონით დადგენილ ვადებში.
პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლზე დაყრდნობით განმარტა, გარიგება არის ცალხმრივი, ორმხრივი, ან მრავალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ.
სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. ა-ემ 1992 წლის 30 დეკემბერს გაცემული მინდობილობით დაადასტურა, რომ მუდმივ საცხოვრებლად გაემგზავრა აჭარიდან აშშ-ში, დატოვა სახლი და სხვა ნაგებობები ნაკვეთზე, აგრეთვე მიწის ნაკვეთი მდებარე, ა-ა, კ-ის სასოფლო საბჭო. მან გამოხატა ნება, რომ მთელი მისი კუთვნილ სახლი, ყველა ნაგებობა და ნაკვეთი, მდებარე ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ ა-აში გადასცემოდა საჩუქრად მის ღვიძლ დას, ფ. ა-ეს მუდმივი სარგებლობისათვის. ჩუქების ხელშეკრულებით უძრავი ქონების ფ. ა-ისათვის გადაფორმება კი მან მიანდო თავის დის შვილს თ. ბ-ეს, მას ასევე მიენიჭა უფლებამოსილება ხელი მოაწეროს ა. ა-ის მაგიერ და შეასრულოს ყველა მოქმედება, რაც დაკავშირებულია ამ დავალების შესრულებასთან.
პალატამ ასევე დაადგინა, რომ ა. ა-ის მიერ, 1994 წლის 26 აგვისტოს გაცემული მინდობილობის საფუძველზე 1995 წლის 16 თებერვალს, ა. ა-ის მინდობილ პირს, თ. ბ-ეს და ფ. ა-ეს შორის დაიდო სანოტარო წესით დამოწმებული ჩუქების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კ-ში (ა-ა) მდებარე ა. ა-ის სახელზე რიცხული 1500 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული საცხოვრებელი სახლი საჩუქრად მიიღო ფ. ა-ემ. დასახელებული ჩუქების ხელშეკრულების რეგისტრაცია სარეგისტრაციო სამსახურში განხორციელდა კანონით დადგენილ სამთვიან ვადაში, კერძოდ კი 1995 წლის 23 მარტს.
სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმების შემდგომ, 1995 წლის 19 თებერვალს, ა. ა-ე გარდაიცვალა;
იმ ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე ჩუქების ხელშეკრულება შედგა ა. ა-ის გარდაცვალებმადე, ხოლო მისი დარეგისტრირება განხორციელდა კანონით დადგენილ სამთვიან ვადაში, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადაო უძრავი ქონება აღარ წარმოადგენდა ა. ა-ის გარდაცალების მომენტისათვის მის კუთვნილ ქონებას და ის სამკვიდროს მასაში არ შედიოდა.
სამოქალაქო კოდექსის 1319-ე მუხლის თანახმად, სამკვიდრო იხსნება პირის გარდაცვალების შედეგად. ამავე კოდექსის 1320-ე მუხლის შესაბამისად, სამკვიდროს გახსნის დროდ ითვლება მამკვიდრებლის გარდაცვალების დღე, ხოლო 1328-ე მუხლის პირველი ნაწილით, სამკვიდრო (სამკვიდრო ქონება) შეიცავს მამკვიდრებლის როგორც ქონებრივი უფლებების (სამკვიდრო აქტივი), ისე მოვალეობების (სამკვიდრო პასივი) ერთობლიობას, რომელიც მას ჰქონდა სიკვდილის მომენტისათვის.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში, სამკვიდრო გაიხსნა ა. ა-ის გარდაცვალების შემდეგ. სამკვიდროს გახსნის დროდ ჩაითვლება ა. ა-ის გარდაცვალების დღე - 1995 წლის 19 თებერვალი. თუმცა სამკვიდრო მასაში არ შედიოდა სადავო ქონება, რადგან ის მის სიცოცხლეში, ჩუქების ხელშეკრულების გზით გავიდა ა. ა-ის საკუთრებიდან და ახალ მესაკუთრეზე დარეგისტრირდა კანონით დაგენილ ვადაში.
რაც შეეხება აპელანტის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ა. ა-ის მემკვიდრეები, მოსარჩელე ლ. კ-ა, მ. მ-ა და ე. ც-ი ფაქტობრივად იყვნენ დაუფლებულნი მამის, ა. ა-ის სამკვიდროს, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ამ მოსაზრების უდავოობის შემთხვევაშიც კი აღნიშნული გარემოება ვერ გახდებოდა სამართლებრივი ხეირის მომტანი მოსარჩელეთათვის, რამეთუ ქონება, რომელზედაც ისინი პრეტენზიას აცხადებენ, არ წარმოადგენდა მათი მამის ა. ა-ის დანაშთ სამკვიდროს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ლ. კ-ამ, მ. მ-ამ და ე. ც-იმ, მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:
კასატორების განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა განმარტებული კანონი - ადრე მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 239-ე მუხლი, მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 523-ე, 183-ე, 59-ე მუხლები. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ სასამართლო პრაქტიკას. კერძოდ, უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 31 იანვრის №ას-1245-1265-2011 გადაწყვეტილებას.
საქმის მასალებით დადგენილია და სადავო არ არის ის გარემოება, რომ ა. ა-ე გარდაიცვალა 1995 წლის 19 თებერვალს, ხოლო ჩუქების ხელშეკრულება თ. ბ-ესა და ფ. ა-ეს შორის შედგა 1995 წლის 16 თებერვალს. სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორი სამართლებრივი შეფასება მიეცა ხელშეკრულების დადების მომენტს.
კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ ხელშეკრულების დადების მომენტად მიჩნეულია 1995 წლის 16 თებერვალი და არა მისი დადგენილი წესით რეგისტრაცის თარიღი, 1995 წლის 24 მარტი. 1995 წელს მოქმედი საქართველოს სსრ სამოქალაქო კოდექსის ( 1964 წლის რედაქციით ) 268-269-ე მუხლების თანახმად, ნაჩუქრობის ხელშეკრულებით ერთი მხარე უსასყიდლოდ გადასცემს ქონებას მეორე მხარეს საკუთრებად. ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან. ამავე მუხლის შესაბამისად, საცხოვრებელი სახლის ნაჩუქრობის ხელშეკრულება უნდა დაიდოს ამ კოდექსის 239-ე მუხლით დადგენილი წესით.
239-ე მუხლის თანახმად, სოფელში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება დადასტურებული უნდა იქნას სანოტარო წესით და რეგისტრირებული სახალხო დეპუტატების სასოფლო საბჭოში არა უგვიანეს სამი თვისა ხელშეკრულების დადების დღიდან. ამ მუხლით დადგენილი წესების დაუცველობა იწვევს ხელშეკრულების ბათილობას, ხელშეკრულება კი დადებულად ითვლება მისი რეგისტრაციის მომენტიდან. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საცხოვრებელი სახლის ჩუქების ხელშეკრულება უნდა დადებულიყო რთული წერილობითი ფორმით, რასაც უნდა მიყვეს მისი რეგისტრაცია. კასატორების აზრით, ანალოგიური დასკვნის გამოტანაა შესაძლებელი მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 523, 183-ე მუხლების და 59-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესის ურთიერთშეჯერების შედეგად.
სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის თანახმად, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსით ერთმნიშვნელოვნად და იმპერატიულად დადგენილია უძრავ ნივთებზე უფლების წარმოშობის სპეციალური სამართლებრივი რეჟიმი, რომლის მიხედვითაც, საჯარო რეესტრის მონაცემთა საჯაროობიდან გამომდინარე, პირი უფლებამოსილია შეიტყოს უძრავ ნივთზე უფლების მქონე პირის ვინაობა.
კასატორთა განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 1997 წლის 25 ნოემბრის ახალი რედაქციის ამოქმედებამდე და საჯარო რეესტრის სამსახურების ჩამოყალიბებამდე უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაცია ხორციელდებოდა ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროებში, რაც უზრუნველყოფდა უძრავ ნივთებზე ამჟამად არსებული მსგავსი სპეციალური რეჟიმის გავრცელებას. ამდენად, მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს ფ. ა-ის და თ. ბ-ის მიერ ნების გამოვლენა 1995 წლის 16 თებერვლის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, რომელიც მიმართული იყო საცხოვრებელი სახლის ჩუქების ხელშეკრულების დასადებად და მათ მიერ გამოხატული ნება სადავო არ გამხდარა, ჩუქების ხელშეკრულებას შესაბამისი სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყოლია - მხარე ფ. ა-ე ა. ა-ის გარდაცვალებამდე მესაკუთრე ვერ გახდა, რადგანაც ა. ა-ის გარდაცვალების გამო სადავო ქონება შევიდა სამკვიდრო მასში. ამდენად, თუკი ვინმე დაინტერესებული პირი მოითხოვდა ა. ა-ის საკუთრების შესახებ ცნობას 1995 წლის 23 მარტამდე, როდესაც რეგისტრირებული იქნა სოფლის საბჭოში ჩუქების ხელშეკრულება, ფაქტია, რომ ცნობა საკუთრების შესახებ გაიცემოდა ა. ა-ის სახელზე, რადგანაც 1995 წლის 23 მარტამდე არ მომხდარა ჩუქების რეგისტრაცია დადგენილი წესით. უძრავ ნივთზე საკუთრების განსაკუთრებული ხასიათიდან გამომდინარე, ფ. ა-ე ა. ა-ის გარდაცვალების მომენტისათვის არ წარმოადგენდა ა. ა-ის საკუთრებაში არსებული ქონების მესაკუთრეს, შესაბამისად სადავო ქონება შესული იქნა სამკვიდრო მასაში.
სამოქალაქო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ყოველი პირი მიიჩნევა კანონის მცოდნედ, შესაბამისად, არასწორი სამართლებრივი შეფასების რისკი მთლიანად მხარეზეა გადატანილი, რადგანაც უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებაზე მსჯელობისას ვარაუდის დაშვება შეუძლებებლია: საკუთრება პირდაპირ ვლინდება საჯარო რეესტრის თუ ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს ჩანაწერებიდან. როგორც გამსხვისებელი, ასევე შემძენი კონკრეტულ შემთხვევაში არიან არაკეთილსინდისიერები. მათგან ერთმა, როგორც დამ და მეორემ, როგორც დისშვილმა იცოდნენ ა. ა-ის გარდაცვალების შესახებ, მაგრამ მიუხედავად ამისა, მისი გარდაცვალების შემდგომ მოახდინეს ა. ა-ის საკუთრებაზე გარიგების დადება, რასაც მოჰყვა ფ. ა-ის, ხოლო შემდგომში, თ.ი ბ-ის უსაფუძვლო გამდიდრება.
სამოქალქო კოდექსის 979-ე მუხლის თანახმად, უკან დაბრუნების მოთხოვნა ვრცელდება შეძენილზე, მიღებულ სარგებელზე, ასევე სხვა ყველაფერზე, რაც მიმღებმა შეიძინა მიღებული საგნის განადგურების, დაზიანების ან ჩამორთმევის სანაცვლო ანაზღაურების სახით. დადგენილია, რომ ფ. ა-ემ უკანონოდ მიიღო ა. ა-ის სამკვიდრო მასაში შესული ქონება, რითაც უსაფუძვლოდ გამდიდრდა. უსაფუძვლოდ მიღებული ქონების სანაცვლოდ მას სახელმწიფოსგან მიეცა სადავო უძრავი ქონებები, რომლებიც მოჩვენებითად, მხოლოდ იმის გამო, რომ ა. ა-ის პირველი რიგის მემკვიდრეებს არ მიეღოთ, გასხვისებული იქნა თ. ბ-ეზე.
კასატორმა აღნიშნა, რომ სადავო გარიგების მხარეთა არაკეთილსინდისიერებაზე მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილი ფ. ა-ის წერილი ლ. კ-ასადმი, სადაც ის ცალსახად მიუთითებს, რომ, თუკი მათ აშშ-ში ცხოვრებისას, რაიმე პრობლემები შეექმნებათ, ყოველთვის აქვთ უფლება დაბრუნდნენ საკუთარ სახლში. აღნიშნული წერილის შინაარსი სადავო არ ყოფილა და დადგენილია, რომ ის ფ. ა-ის მიერ იყო გაგზავნილი ერთ-ერთი მოსარჩელისადმი. ასევე დგინდება, რომ მოსარჩელეებს გააჩნდათ ურთიერთობა მამიდასთან, რაც ასევე დაფიქსირებულია ფ. ა-ის წერილში, სადაც, სადაც ის მადლობას უხდის ძმისშვილს ფულადი დახმარებისთვის.
რაც შეეხება კასატორთა მიერ ა. ა-ის მემკვიდრეობის მიღებას, საქმეში არსებული სასამართლო ოქმით თვით თ. ბ-ის მიერ იქნა ამოცნობილი საქმეში წარმოდგენილ ფოტოზე, ა. ა-ის დაკრძალვაზე მოსარჩელეები. ის გარემოება, რომ ა. ა-ე ცხოვრობდა მოსარჩელეებთან გარდაცვალებამდე, სადავო არ გამხდარა. შესაბამისად, ის გარემოება, რომ კასატორები წარმოადგენენ ა. ა-ის თანამყოფ მემკვიდრეებს, რომლებმაც დაკრძალეს ის და ა. ა-ის მოძრავი ნივთების ფაქტიური დაუფლებით მიიღეს სამკვიდრო, საქმის მასალებით დადგენილია.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 11 ივლისის განჩინებით ლ. კ-ას, მ. მ-ასა და ე. ც-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. კ-ას, მ. მ-ასა და ე. ც-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნას დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძვლით. ამ თვალსაზრისით საკასაციო პალატა კასატორს მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2013 წლის 9 დეკემბრის #ას-1529-1443-2012 განჩინებაზე, სადაც საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ რთული წერილობითი (სანოტარო) ფორმით დადებული ჩუქების წინარე ხელშეკრულება აკმაყოფილებს ამ ტიპის გარიგებისათვის კანონით დადგენილ ფორმას. უზენაესმა სასამართლომ აღნიშნა, რომ გარიგების ძირითადი ფორმებია ზეპირი და წერილობითი ფორმა, ხოლო წერილობითი გარიგება თავის მხრივ შეიძლება იყოს მარტივი ან რთული (სანოტარო) სახის. სამოქალაქო კოდექსის 323-ე მუხლი უძრავი ქონების გადაცემისათვის ადგენს მხოლოდ წერილობით ფორმას. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის არცერთი ნორმა არ განიხილავს უძრავი ნივთის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას, როგორც გარიგების ფორმას.
ანალოგიურად უნდა განიმარტოს ძველი საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წელი) 239-ე მუხლი.
რაც შეეხება სამოქალაქო კოდექსის 525-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დათქმას, რომლის მიხედვითაც უძრავ ნივთზე ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ხელშეკრულებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან, აღნიშნულთან დაკავშირებით უზენაესმა სასამართლომ ზემოთ დასახელებულ განჩინებაში განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი ამ დანაწესით აღიარებს გადაცემით ჩუქებით ხელშეკრულებას, ანუ ჩუქების ხელშეკრულების დადებულად მიჩნევისათვის საკმარისად არ თვლის მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებას და აუცილებლად მიიჩნევს საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას.
საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს, რომ ზემოაღნიშნულ განმარტებაში იგულისხმება ჩუქების ხელშეკრულების დადებულად მიჩნევა მესამე პირთათვის. რაც შეეხება თავად ჩუქების ხელშეკრულების მხარეებს, მათ მიმართ წერილობითი ფორმით დადებული ჩუქების ხელშეკრულება ხელმოწერისთანავე წარმოშობს ურთიერთ უფლებებსა და მოვალეობებს. როგორც უკვე აღინიშნა, საჯარო რეესტრში უფლების რეგისტრაცია არ წარმოადგენს გარიგების ფორმას და შესაბამისად, იგი გავლენას არ ახდენს მხარეებს შორის სანივთო სამართლებრივი გარიგებიდან (მოცემულ შემთხვევაში, ჩუქების ხელშეკრულებიდან) გამომდინარე უფლებებისა და მოვალეობების წარმოშობაზე.
მოცემულ საქმეში სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 1995 წლის 16 თებერვალის ჩუქების ხელშეკრულების მხარეების მიერ გამოვლენილი ნება ნამდვილი იყო, გამჩუქებლის მიერ მოხდა მისი ნამდვილი ნების გამოვლენა, რასაც კასატორი სადავოდ არ ხდის. ნამდვილი ნების საფუძველზე წერილობითი ფორმით დადებული გარიგება კი საჯარო რეესტრში უფლების რეგისტრაციის კანონით გათვალისწინებული საფუძველია. ქონების გადაცემის შესახებ წერილობითი გარიგებით ქონების მიმღებს წარმოეშობა უფლება მოსთხოვოს საჯარო რეესტრს ნივთზე მისი საკუთრების რეგისტრაცია, ხოლო ქონების განმკარგავს მის საკუთრებაში რეგისტრირებული ნივთის გადაცემა.
სანივთო სამართლებრივი გარიგებიდან წარმოშობილი უფლება ექვემდებარება საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას. პირი ვერ ჩაითვლება ქონების მესაკუთრედ, თუ აღნიშნული უფლება რეგისტრირებული არ არის საჯარო რეესტრში. სანივთო სამართლებრივი უფლების მოპოვების ასახვა საჯარო რეესტრში საკანონმდებლო დანაწესია და, პირველ რიგში, მესამე პირთა უფლებების დაცვასა და სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობას ემსახურება. თუმცა აღნიშნული არ ნიშნავს იმას, რომ წერილობითი ფორმის დაცვით დადებული სანივთო სამართლებრივი გარიგება რეგისტრაციის გარეშე (რეგისტრაციამდე) არ წარმოშობს უფლება-მოვალეობებს უშუალოდ გარიგების მონაწილეებისათვის.
მოცემულ შემთხვევაში, ჩუქების ხელშეკრულების დადებით ქონების განმკარგავმა მხარემ (მჩუქებელმა) გამოხატა ნება დასაჩუქრებულისათვის ქონების საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, ხოლო ქონების მიმღებს (დასაჩუქრებულს) წარმოეშვა ამ ქონებაზე საკუთრების მოპოვების უფლება, რომლის რეალიზაციაც დამოკიდებული იყო მხოლოდ და მხოლოდ დასაჩუქრებულის მოქმედებაზე - კანონით დადგენილ ვადაში (3 თვეში) მოეხდინა შესაბამის სარეგისტრაციო ორგანოში საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, რაც დასაჩუქრებულმა განახორციელა კიდეც.
კიდევაც რომ გაზიარებულ იქნას კასატორის მსჯელობა, რომ აღნიშნული ქონება შევიდა სამკვიდრო მასაში, იგი სამკვიდრო მასაში შევიდოდა ვალდებულებასთან ერთად, რომლის ძალითაც მემკვიდრე ვალდებული იქნებოდა ჩუქების ხელშეკრულების რეგისტრაციის შემთხვევაში ქონება გადაეცა ახალი მესაკუთრისათვის (დასაჩუქრებულისთვის).
ამრიგად, გამჩუქებლის ქონებაზე სამკვიდროს გახსნის მომენტისათვის დასაჩუქრებულს სადავო ქონების მიმართ უკვე წარმოშობილი ჰქონდა საკუთრების რეგისტრაციის უფლება, რომლის რეალიზაციაც დამოკიდებული იყო მხოლოდ თავად დასაჩუქრებულის ნებაზე, ხოლო კანონით დადგენილ ვადაში მიმართვის შემთხვევაში არ არსებობდა საკუთრების რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივ შეფასებას და მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრის ავტორმა ვერ წარმოადგინა დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ლ. კ-ას, მ. მ-ასა და ე. ც-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 6000 ლარის 70% – 4200 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. ლ. კ-ას, მ. მ-ასა და ე. ც-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;
2. კასატორებს ლ. კ-ას (პასპორტის ნომერი: ...), მ. მ-ას (პასპორტის ნომერი: ...), და ე. ც-ის (პასპორტის ნომერი: ...), დაუბრუნდეთ ა. ბ-ას მიერ 2014 წლის 2 ივლისის №1 საგადასახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 6000 ლარის 70% – 4200 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე