საქმე №ას-574-545-2014 4 ივნისი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ნ.ლ. (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ.ლ., თ.ნ. (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 2 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - სანოტარო აქტისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, არაკეთილსინდისიერ შემძენად აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ.ლ–მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ვ.ლ–სა და თ.ნ–ის მიმართ 2003 წლის 26 ნოემბრის №.... სანოტარო აქტის _ „განცხადება-თანხმობის“, 2013 წლის 22 ივლისს ვ.ლ–სა და თ.ნეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და თ.ნ–ის არაკეთილსინდისიერ შემძენად ცნობის მოთხოვნით.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და უსაფუძვლობის გამო მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნ.ლ–ის სარჩელი ვ.ლ–სა და თ.ნ–ის მიმართ ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და სანოტარო აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 2 აპრილის განჩინებით ნ.ლ–ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2003 წლის 26 ნოემბერს ნოტარიუს მ.კ–მ №.... სანოტარო აქტით დაამოწმა ნ.ლ–ის და გ.ლ–ის „განცხადება-თანხმობა“, რომლის თანახმადაც, ნ.ლ–ე და გ.ლ–მ გამოხატეს თანხმობა, რომ ქ.ქობულეთში, .... მდებარე მათი წილი ქონებიდან 780 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მიეცათ ვ.ლ–თვის წილის სახით;

2003 წლის 26 ნოემბრის სანოტარო აქტის საფუძველზე ვ.ლ. საჯარო რეესტრში აღირიცხა ქ.ქობულეთში, ..... მდებარე 780 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ;

2013 წლის 22 ივლისის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ვ.ლ–მ მის საკუთრებაში რიცხული ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება 40 000 ლარად მიჰყიდა თ. ნ–ს;

თ.ნ. არარეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფება ვ.ლ–ის შვილთან _ გ. ლ–თან.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლით და აღნიშნა, რომ მოსარჩელე სადავოდ ხდიდა ნოტარიუს მ.კ–ის მიერ 2003 წლის 26 ნოემბერს დამოწმებულ სანოტარო აქტს, ასევე, ვ.ლ–სა და თ.ნ–ს შორის 2013 წლის 22 ივლისს დადებულ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებას. 2003 წლის 26 ნოემბრის სანოტარო აქტის ბათილად ცნობის საფუძვლად მოსარჩელე მიუთითებდა სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლზე, ხოლო 2013 წლის 22 ივლისის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძვლად _ სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლს. სააპელაციო პალატის შეფასებით, 2003 წლის 26 ნოემბრის №... სანოტარო აქტი არ შეიძლებოდა აუცილებელი ფორმის დაუცველად, ასევე ნებართვის გარეშე დადებულ გარიგებად ჩათვლილიყო. ამ თვალსაზრისით პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 68-ე და 69-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ 2003 წლის 26 ნოემბრის .... სანოტარო აქტი წარმოადგენდა ცალმხრივ გარიგებას, რომლითაც ნ.ლ–მ და მისმა შვილმა _ გ.ლ–მ გამოხატეს ნება მათი წილი უძრავი ქონებიდან წილის დათმობის თაობაზე, აღნიშნული ნება გამოხატეს წერილობითი ფორმით და მათივე სურვილით დაამოწმეს სანოტარო წესით, შესაბამისად, სადავო სანოტარო აქტი დაიდო კანონის სრული დაცვით და არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი.

გაზიარებულ იქნა ქვემდგომი სასამართლოს შეფასება, რომ 2013 წლის 22 ივლისს ვ.ლ–სა და თ.ნ–ს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება არ წარმოადგენდა მოჩვენებით და თვალთმაქცურ გარიგებას, ვინაიდან, სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის თანახმად, გარიგება იმ შემთხვევაში ჩაითვლება მოჩვენებით დადებულად, როცა გარიგების მხარეებს არ სურთ ამ გარიგებით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგის დადგომა. მოჩვენებითი გარიგება მოკლებულია ნამდვილობას და მხარეთა მიერ გამოიყენება კანონსაწინააღმდეგო მიზნების დასაფარად და მისაღწევად. მოჩვენებითი გარიგების დროს მოსაჩვენებლად იქცევა ამ გარიგების მონაწილე ყველა სუბიექტი და გარიგების არც ერთ მხარეს არ სურს ამ გარიგების შესრულება, ხოლო თუ მოჩვენებითი გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები (თვალთმაქცური გარიგება). აღნიშნული ნორმით სამართლებრივი ურთიერთობის კვალიფიკაციისათვის აუცილებელია გარიგების მონაწილეთა ნება, დაფარონ სხვა გარიგება. თვალთმაქცური გარიგების დადების დროს მხარეები აცნობიერებენ, რომ მათ მიერ დადებულ გარიგებას სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყვება და იგი დადებულია მხოლოდ სხვა გარიგების დასაფარავად, ამასთან, მხარეებს სურთ სხვა გარიგების შესრულება.

მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ვერ მიუთითა, თუ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას სხვა რა მიზანი ჰქონდათ მხარეებს ან სხვა რა გარიგების დადება და შესრულება სურდათ. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ თ.ნ. იმყოფება არარეგისტრირებულ ქორწინებაში ვ.ლ–ის შვილთან, სასამართლოს შეფასებით, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი არ შეიძლებოდა გამხდარიყო. ამასთან, მოსარჩელის მტკიცება, რომ თ.ნ. სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის შესაბამისად, წარმოადგენდა არაკეთილსინდისიერ შემძენს, არ იქნა გაზიარებული, ამასთან, პალატა დაეთანხმა ქვემდგომი სასამართლოს მსჯელობას, რომ სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა (მე-3 და მე-4 მუხლები) ეფუძნება დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპებს, რაც გულისხმობს მხარეთა თავისუფლებას, განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.ლ–მ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

ქვემდგომმა სასამართლოებმა სადავო მიწის ნაკვეთის ვ.ლ–ის სახელზე 2013 წლის 26 ნოემბრის სანოტარო აქტის საფუძველზე აღრიცხვა დადგენილად მიიჩნიეს და მიუთითეს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლზე, თუმცა სასამართლოსა და თ.ნ–თვის ცნობილი იყო ის ფაქტი, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში ამ გადაწყვეტილების გამოტანისას სადავოდ იყო გამხდარი ვ.ლ–ის სახელზე საკუთრების უფლებით განხორციელებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერი, ეს გარემოება სარჩელშიც იყო აღნიშნული.

სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, და არასწორად განმარტა იგი, მაშინ როდესაც წარმოდგენილი სარჩელით და თანდართული დოკუმენტაციით დგინდებოდა, რომ თ.ნ. არ შეიძლება, მიჩნეულიყო კეთილსინდისიერ შემძენად. როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, ასევე სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნიეს ის ფაქტი, რომ თ.ნ. ვ.ლ–ის ვაჟის არარეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფი მეუღლეა. მიუხედავად სარჩელში იმ გარემოების მითითებისა, რომ ისინი ერთ მისამართზე ცხოვრობენ (რაც დასტურდება სასამართლო გზავნილის ერთ მისამართზე მიღების ფაქტებითაც), სასამართლომ არ იმსჯელა თ.ნ–ის კეთილსინდისიერებაზე. სასამართლომ არ შეაფასა, თუ როგორ იყო შესაძლებელი, რომ ერთ მისამართზე, ერთ სახლში მცხოვრებ ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების მხარეებს, რომლებიც ერთი ოჯახის წევრებს წარმოადგენდნენ, არ სცოდნოდათ, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელსაც მყიდველი ყიდულობდა, იყო სადავო. თვალთმაქცური ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციით მიღწეულ იქნა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ამ სასარჩელო წარმოების დაწყებამდე, ადმინისტრაციული წარმოებისას, მესამე პირმა _ ვ.ლ–მ წარმოადგინა განცხადება, შეწყვეტილიყო ადმინისტრაციული წარმოება, ვინაიდან სადავო მიწის ნაკვეთი უკვე გასხვისებული ჰქონდა, რის გამოც ნ.ლ–მ დაიწყო სამოქალაქო დავა.

სანოტარო წესით დამოწმებულ ხელშეკრულებაში, რომლითაც „გადაცემულია“ უძრავი ქონება, გადამცემი მხარის მიერ არ არის დაზუსტებული რა უფლებით, რა წილიდან რას გადასცემს მეორე მხარეს. სააპელაციო პალატამ არ განმარტა, თუ რატომ მიიჩნია, რომ გადამცემი მხარე გადაცემულ უძრავ ქონებას საკუთრების უფლებით გადასცემდა მოპასუხეს.

სამოქალაქო კოდექსით იმპერატიულადაა დადგენილი უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლები. 2003 წლის 26 ნოემბრის სანოტარო წესით დადასტურებული ე.წ განცხადება „თანხმობა“, არ შეესაბამება საკუთრების წარმოშობის კანონმდებლობით დადგენილ არც ერთ ფორმას და თუ სასამართლოს მიაჩნია, რომ სადავო სანოტარო აქტი ცალმხრივ გარიგებას წარმოადგენს, გარდა იმისა, რომ ის აუცილებლად უნდა შეესაბამებოდეს კანონმდებლობით იმპერატიულად დადგენილ ფორმას, ამ ტიპის გარიგებიდან ცალსახად უნდა დგინდებოდეს მხარეთა ნება, ის არ უნდა განმარტებულიყო მარტოოდენ სიტყვასიტყვითი აზრიდან. ამ დოკუმენტიდან ზუსტად უნდა დგინდებოდეს მისი შინაარსი, რაც გათვალისწინებულია სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლით. ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის მიხედვით, გარიგება არ არსებობს, თუ არც გარეგნული გამოხატვიდან და არც სხვა გარემოებებიდან არ შეიძლება ზუსტად დადგინდეს გარიგების შინაარსი, რაც წარმოდგენილი სარჩელით სადავო იყო. გაურკვეველია, რა შინაარსი გამოიტანა სასამართლომ 2003 წლის 26 ნოემბრის სანოტარო აქტიდან, ესე იგი რა იყო მხარეების თავისუფალი ნების გამოვლენა.

2003 წლის 26 ნოემბრის ხელშეკრულებაში არ არის დაზუსტებული, საიდან, რა და რომელი სახის წილი ეკუთვნოდათ თავად ნ. და გ.ლ–ებს, რომელი სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე რა „წილის“ სახით აძლევდნენ ეს უკანასკნელნი უძრავ ქონებას ვ.ლ–ს. ესე იგი შეუძლებელია დაზუსტდეს ან მიახლოებით მაინც ითქვას რა წილიდან რის წილს, რა სამართლებრივ საფუძველზე „იძლეოდნენ“.

ასევე გაურკვეველია სიტყვა „ვაძლევთ“ რა სამართლებრივ საფუძველს მოიაზრებს: იჯარა, ქირავნობა, დროებითი სარგებლობა და სხვა.

სიტყვა „წილში“ სამკვიდრო წილი ვერ იქნება მოაზრებული იმ ფაქტობრივი ვითარების გამო, რომ 2003 წლის მდგომარეობით ე. ლ. და ნ.ლ. საერთო, თანაზიარ, დაზუსტებულ 1 500 კვ.მ მიწის ნაკვეთს ფლობდნენ, თითოეული ½ წილობრივი მონაცემებით. ესე იგი ასეთ შემთხვევაში ორივე კანონისმიერი მემკვიდრის მემკვიდრეობა უნდა განხორციელებულიყო ე. ლ–ის კუთვნილ სამკვიდროზე _ 750 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, მაგრამ ამ უკანასკნელს სიცოცხლეშივე უკვე გაჩუქებული ჰქონდა ნ.ლ–ზე თავისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთი. ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე კი, ვ.ლ–ს უარი ეთქვა სასამარლოს 2007 წლის 15 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით. ფაქტია, რომ ვ.ლ–თვის მემკვიდრეობის უფლება არავის ჩამოურთმევია, თუმცა სადავო გარიგება კანონმდებლობით გათვალისწინებულ არც ერთ მოთხოვნას არ აკმაყოფილებს.

მოპასუხემ სადავო სანოტარო აქტის საფუძველზე განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება და მოიპოვა კიდეც საკუთრების უფლება, რაც ნ.ლ–ის მიერ ბათუმის საქალაქო სასამართლოში ადმინისტრაციული წესით იქნა გასაჩივრებული. თავდაპირველად საჯარო რეესტრმა მოპასუხეს უარი უთხრა საკუთრების რეგისტრაციაზე, რაც მან გაასაჩივრა ადმინისტრაციული წესით. ადმინისტრაციული წარმოებისას დადგენილი ხარვეზის აღმოსაფხვრელად ვ.ლ–მ წარადგინა სადავო „განცხადება-თანხმობა“ და 2007 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილება. სასარჩელო წარმოებას მთლიანად ერთვის ადმინისტრაციული საქმის მასალები იმის დასადასტურებლად, რომ ეს გადაწყვეტილება არ შეიძლება სადავო ქონებაზე მოპასუხის საკუთრების რეგისტრაციის საფუძველი გახდეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ.ლ–ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს:

გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად ეფუძნება იმ დასკვნებს, რომ მოსარჩელემ ვერ შეძლო მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტობრივი გარემოებების (სანოტარო აქტისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ფაქტობრივი საფუძვლების) დადასტურება სათანადო, სარწმუნო და დამაჯერებელი მტკიცებულებებით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებაში არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

2003 წლის 26 ნოემბრის სანოტარო აქტის _ „განცხადება-თანხმობის“ ბათილად ცნობის საფუძვლად კასატორი ძირითადად უთითებს იმას, რომ ამ გარიგებაში არ არის მეორე მხარის ნება გამოხატული, ამასთანავე, მისი შინაარსის დადგენა შეუძლებელია. თავის მხრივ, ვინაიდან თ.ნ. მოპასუხის ოჯახის წევრია, მისთვის ცნობილი იყო საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ვ.ლ–ის უფლების ხარვეზის თაობაზე და იგი არაკეთილსინდისიერ შემძენს წარმოადგენს.

საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივარში გამოთქმული პრეტენზიების საფუძვლიანობის შემოწმების მიზნით, ყურადღებას გაამახვილებს რამდენიმე საკითხზე:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები, თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებენ. ესენია ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ.

დასახელებული ნორმის ანალიზიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ წინასწარ დადგენილი ძალის მქონე ფაქტებად კანონმდებელი განიხილავს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს და მხარეს მათ დასადასტურებლად მტკიცებულებათა წარდგენის ვალდებულებისაგან ათავისუფლებს იმ შემთხვევაში, თუ სამოქალაქო საქმის განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ, ანუ პრეიუდიციული ძალის მქონედ ფაქტობრივი გარემოების მიჩნევისათვის, სავალდებულოა, არსებობდეს სამოქალაქო საქმეზე მიღებული, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება და ამ გადაწყვეტილების სუბიექტები სხვა სამოქალაქო საქმის მხარეებად უნდა გვევლინებოდნენ.

თავად პრეიუდიციულ ფაქტებში იგულისხმება ისეთი იურიდიულად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებითაც განსაზღვრულია მხარეთა მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობით გათვალისწინებული უფლებები და ვალდებულებები, რაც საფუძვლად დაედო გადაწყვეტილების გამოტანას. პრეიუდიციულობის დადგენის დროს მნიშვნელობა ენიჭება როგორც იმ პროცესუალურსამართლებრივ კრიტერიუმებს, რომლითაც განისაზღვრება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ფორმალური მოთხოვნების, ასევე ამ გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტობრივი გარემოებების შინაარსს.

მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილია ასევე სასამართლო გადაწყვეტილების მატერიალური კანონიერი ძალა, რომელიც უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების საბოლოო ხასიათსა და სავალდებულოობას არა მარტო კონკრეტული პროცესისათვის, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც, კერძოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე, მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე, სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი.

საკასაციო პალატა მხედველობაში იღებს საქმეში წარმოდგენილ კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, სადაც მხარეებს წარმოადგენდნენ ნ. და ვ.ლ–ები, ხოლო დავის საგანი იყო 2003 წლის 26 ნოემბერს დამოწმებული სანოტარო აქტის, როგორც მოტყუებით დადებული გარიგების, ბათილად ცნობა. მითითებულ სამოქალაქო საქმეში სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო სანოტარო აქტი წარმოადგენდა ჩუქების ხელშეკრულებას (იხ. სუსგ Nას-799-1014-08, 12.01.2009წ).

კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ ამ ფაქტობრივ გარემოებას ვერ გააქარწყლებს მოსარჩელის მტკიცება სადავო სანოტარო აქტში ნების გამოვლენის არარსებობის თაობაზე, შესაბამისად, ამ ნაწილში სარჩელი უსაფუძვლოა.

თავის მხრივ, რადგანაც კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურებულია მოპასუხის საკუთრების უფლების მართლზომიერება, პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს ვ.ლ–სა და თ.ნ–ს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და თ.ნ–ის არაკეთილსინდისიერ შემძენად მიჩნევის წინაპირობები.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ნ.ლ–ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად, კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.ლ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური