საქმე №ას-716-685-2014 18 ივნისი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სსიპ „ს.ქ.ე.ს.“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ლ.“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უსაფუძვლო გამდიდრებით მიღებული თანხის დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „ლ-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ მიმართ მოპასუხისათვის უსაფუძვლო გამდიდრებით მიღებული თანხის _ 7 300 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით შპს „ლ–ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სსიპ „სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს“ შპს „ლ-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 3 650 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 22 მაისის განჩინებით სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

შპს „დ-მა“ 2010 წლის 15 ივლისს მონაწილეობა მიიღო სახელმწიფო ქონების პრივატიზების მიზნით მოწყობილ აუქციონში და გამოცხადდა გამარჯვებულად. შედეგად მოსარჩელემ შეიძინა ქ.თბილისში, ........ მდებარე უძრავი ნივთი;

2010 წლის 15 ივლისის საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს აუქციონის მომწყობი კომისიის სახელმწიფო ქონების პრივატიზებისას პირობებით გამოცხადებულ აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი #8^ა ოქმის მე-6 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, მყიდველის ერთ-ერთ ვალდებულებად განისაზღვრა, აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი ოქმი-ხელშეკრულების გაფორმების თარიღისათვის საპრივატიზაციო ობიექტში განთავსებული სამედიცინო პროფილის დაწესებულებებთან საპრივატიზაციო ობიექტში არსებული ფართის სარგებლობის უფლებით გადაცემის თაობაზე გაფორმებული შესაბამისი ხელშეკრულებების პირობების ჯეროვნად შესრულება. ხელშეკრულების გაფორმებიდან 3 წლის განმავლობაში, ყოველწლიურად, ინფორმაციის წარდგენა გამყიდველისათვის. აღნიშნული ოქმის მიხედვით, მყიდველის მიერ შეთავაზებული ფასი შეადგენდა 7 300 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს. მე-10 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მიხევდით, მე-6 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, გათვალისწინებულ იქნა პირგასამტეხლო ქონების ღირებულების 0.05%-ის ოდენობით;

2011 მარტში შპს „დ.ს“ შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა შპს „ლ.“;

2013 წლის 26 თებერვალსა და 16 აპრილს შპს „ლ-მა“ მიიღო შეტყობინება, რომ მის მიერ 2011-2012 წლისათვის დარღვეული იყო 2010 წლის 15 ივლისის საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს აუქციონის მომწყობი კომისიის სახელმწიფო ქონების პრივატიზებისას პირობებით გამოცხადებულ აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი #8^ა ოქმის მე-6 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულები, შესაბამისად, დაეკისრა პირგასამტეხლო _ 7 300 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი;

2013 წლის 19 აპრილს შპს „ლ-ის“ მიერ სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ სასარგებლოდ გადახდილ იქნა 7 300 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი.

სამოქალაქო საქმეთა პალატის განხილვის საგანს წარმოადგენდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს შპს „ლ–ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 3 650 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა.

არ იქნა გაზიარებული აპელანტის განმარტება, რომ მითითებული თანხა წარმოადგენდა შპს „ლ–ის“ მიერ ვალდებულების დარღვევის გამო პირგასამტეხლოს სახით გადახდილ თანხას და არა ვალდებულების არსებობის გარეშე გადახდილ თანხას, რომელიც ექვემდებარებოდა უკან დაბრუნებას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლების, 103-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 105-ე მუხლის თანახმად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლივი შეფასების შედეგად, საქალაქო სასამართლო მართებულად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ 2012 წლისათვის შპს „ლ–ის“ მიერ 2010 წლის 15 ივლისის საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს აუქციონის მომწყობი კომისიის სახელმწიფო ქონების პრივატიზებისას პირობებით გამოცხადებულ აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი #8^ა ოქმის მე-6 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობა არ დგინდებოდა. ამ თვალსაზრისით პალატამ მიუთითა შემდეგ მტკიცებულებებზე:

1. 2012 წლის 2 მარტს გაფორმებული შეთანხმებებით, ვინაიდან შპს „ლ.“ გეგმავდა ქ.თბილისში, .... შენობის სარეკონსტრუქციო-სარეაბილიტაციო სამუშაოების გაგრძელებას, საპრივატიზაციო ობიექტში განთავსებული სამედიცინო პროფილის დაწესებულებებთან მიღწეულ იქნა შეთანხმება მათთან დადებული ხელშეკრულებების მოქმედების ვადის მხოლოდ 2012 წლის 1 აპრილამდე გაგრძელების თაობაზე. შპს „ლ.“, სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად, არ იყო შეზღუდული, დაედო ხელშეკრულებები მოიჯარეებთან, თუ მოიჯარეები ამის სურვილს გამოთქვამდნენ. შპს „ლ–ის“ წინააღმდეგ არ არის წარმოდგენილი მოიჯარეთა რაიმე პრეტენზია, რასაც, შეიძლება, გამოეწვია აუქციონის პირობების დარღვევა. შპს „ლ–ის“ თანამშრომლების ხელშეკრულებები იდებოდა ყოველწლიურად და მათთან სამუშაო ურთიერთობების გაგრძელება არ იყო არც შესყიდვის პირობა და დამქირავებელსა და დაქირავებულს შორის ურთიერთობაში ვერც სააგენტო ჩაერეოდა. შპს „ლ–ის მიმართ არ მიმდინარეობდა და არ მიმდინარეობს დავა მოიჯარეებთან ფართით სარგებლობის შეზღუდვის კუთხით;

2. სსიპ ს.ქ.ე.ს–ს“ მიერ შპს „ლ–ის“ სახელზე 2013 წლის 26 თებერვალს განხორციელებული შეტყობინების მიხედვით, მოსარჩელემ მოპასუხეს 2012 წლის 7 ივლისს, ხოლო მოსარჩელის თანამშრომლებმა _ 2012 წელს შეატყობინეს ზემოაღნიშნული გარიგებების არსებობის შესახებ.

მხარის პრეტენზიაზე, რომ ე.წ 2012 წლის 7 ივლისის შეტყობინება სამინისტროს ჩაბარდა 2012 წლის 9 ივლისს, ყოველგვარი დანართის გარეშე, პალატამ მიუთითა, რომ, ვინაიდან, საქმის მასალებით არ დასტურდება ამ შეტყობინებაზე მოპასუხის მიერ პასუხის გაგზავნა და შპს „ლ–გან“, შეტყობინებაში მითითებულ საკითხთან მიმართებაში, დამატებითი მტკიცებულებებისა თუ გარემოებების თაობაზე ინფორმირებულობა, არსებობდა საფუძვლიანი ვარაუდი იმისა, რომ გაგზავნილი წერილი მოსარჩელეს საკმარის მტკიცებულებად მიეჩნია.

ასევე არ იქნა გაზიარებული აპელანტის მოსაზრება, რომ სასამართლოს არ უმსჯელია და არ შეუფასებია სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ მიერ შესაგებელზე დართული საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2011 წლის 14 ივნისის №.... და 2012 წლის 19 ივლისის №.... წერილები. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქმის მასალებში არ მოიპოვებოდა აღნიშნული წერილების მოსარჩელისათვის ჩაბარების დამადასტურებელი მტკიცებულებები. ისეთ ვითარებაში კი, როდესაც მოსარჩელე არ ეთანხმებოდა მას, მხოლოდ აპელანტის (მოპასუხის) ახსნა-განმარტებას სასამართლო ვერ გაიზიარებდა.

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და, ვინაიდან არ დგინდებოდა 2012 წლისათვის შპს „ლ–ის“ მიერ 2010 წლის 15 ივლისის საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს აუქციონის მომწყობი კომისიის სახელმწიფო ქონების პრივატიზებისას პირობებით გამოცხადებულ აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი #8^ა ოქმის მე-6 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების დარღვევა, მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ პირგასამტეხლოს სახით გადახდილი 3 650 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი მართებულად ჩათვალა ვალდებულების გარეშე გადახდილად, რაც უდავოდ წარმოადგენდა გაცემულის უკან დაბრუნების მოთხოვნის საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ „ს.ქ. ე.ს–მ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

2012 წლის 2 მარტს გაფორმებული შეთანხმებებით საპრივატიზაციო ობიექტში განთავსებულ სამედიცინო პროფილის დაწესებულებებთან მიღწეული იქნა შეთანხმება მათთან დადებული ხელშეკრულებების მოქმედების ვადის მხოლოდ 2012 წლის 1 აპრილამდე გაგრძელების თაობაზე. ამ ხელშეკრულებების არსებობა ვერ გამორიცხავდა ოქმი-ხელშეკრულებით შპს „დ–ს“ მიერ ნაკისრი საპრივატიზებო ვალდებულებების შეუსრულებლობისათვის პასუხისმგებლობას, თუკი მათ შესახებ 2012 წლის 15 ივლისამდე ინფორმირებული არ იქნებოდა სამინისტრო. სარჩელზე თანდართული ე.წ 2012 წლის 7 ივლისის შეტყობინებაზე არსებული „ჩაბარების შტამპი“ ცხადყოფს, რომ განცხადება 2012 წლის 9 ივლისს ჩაბარდა სამინისტროს 1 ფურცლად, ყოველგვარი დანართის (გარიგების გარეშე). შეტყობინების ტექსტი შეიცავდა მწირ ინფორმაციას მხოლოდ და მხოლოდ „შენობა-ნაგებობის დემონტაჟისა და აღნიშნულის საფუძველზე პირდაპირი პროფილით: სამედიცინო, სამკურნალო და კვლევითი სამუშაოების შეჩერების“ შესახებ და არა „შენობაში განთავსებულ სამედიცინო პროფილის დაწესებულებებთან შეწყვეტილი საიჯარო ურთიერთობის შესახებ“ - როგორც ამას ამტკიცებდა მოსარჩელე, რაც მოგვიანებით გაზიარებული იქნა საქმის განმხილველი პირველი და მეორე ინსტანციის სასამართლოების მიერ.

2010 წლის 15 ივლისს ხელმოწერილი #8^ა ოქმი-ხელშეკრულების მე-6 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მონიტორინგს ექვემდებარებოდა „მყიდველის მიერ საპრივატიზებო ობიექტში არსებული სამედიცინო პროფილის დაწესებულებებთან ფართის სარგებლობის უფლებით გადაცემის თაობაზე გაფორმებული ხელშეკრულებების პირობების მყიდველის მიერ ჯეროვანი შესრულება და ამ მიზნით 3 წლის განმავლობაში სახელმწიფოს ყოველწლიური ინფორმირება.

შპს „ლ–ის“ მიერ სარჩელზე თანდართული 2013 წლის 6 მარტისა და 15 მარტის წერილები დასტურია იმისა, თუ რეალურად როდის იქნა წარდგენილი სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ში“ სათანადო წესით ინფორმაცია. სწორედ შპს „ლ–ის“ მიერ ეტაპობრივად, 2013 წლის 6 მარტს, 2013 წლის 30 მაისს და 2013 წლის 11 ნოემბერს სააგენტოსათვის წარდგენილი ინფორმაციის (2012 წლის 2 მარტს გაფორმებული შეთანხმებები) გათვალისწინებით იქნა დარიცხული მოსარჩელეზე პირგასამტეხლოს თანხები მხოლოდ 2011-2012 წლის პერიოდისათვის წარუდგენელი ინფორმაციისათვის (რაც თავის დროზე სათანადო წესითა და დადგენილი ადმინისტრაციული პროცედურების შესაბამისად მხარეს სადავოდ არ გაუხდია) და არა 2013 წლის მდგომარეობით.

ორივე ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა შპს „ლ-ის“ მიერ საპრივატიზებო ვალდებულების შეუსრულებლობის თაობაზე გამყარებულ იქნა სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ მიერ შპს „ლ–ის“ სახელზე 2013 წლის 26 თებერვალს განხორციელებული შეტყობინებით, თუმცა სასამართლოს მიერ საქმეზე არსებული ფაქტობრივი გარემოებების არასრულ შეფასებაზე მეტყველებს სწორედ ის გარემოება, რომ სააპელაციო სასამართლომ, მსგავსად პირველი ინსტანციისა, „ს.ქ.ე.ს–ს“ მიერ შპს „ლ–ის“ სახელზე 2013 წლის 26 თებერვალს განხორციელებული შეტყობინების მიხედვით დადგენილ სადავო ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია, რომ „მოსარჩელემ მოპასუხეს 2012 წლის 7 ივლისს, ხოლო მოსარჩელის თანამშრომლებმა _ 2012 წელს შეატყობინეს ზემოაღნიშნული გარიგებების არსებობის შესახებ“, რითაც გამორიცხა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების მხრიდან ვალდებულების შეუსრულებლობა.

სააპელაციო სასამართლო ვალდებულია, დასაბუთებულად და დამაჯერებლად ჩამოაყალიბოს სასამართლო დასკვნები, მათ შორის პროცესუალური მონაწილეების ყველა მნიშვნელოვანი არგუმენტის გაზიარება-გაქარწყლების თვალსაზრისით, რაც გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახული არ არის.

სააპელაციო სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა და გადაწყვეტილება იმ მტკიცებულებებს დააყრდნო, რომლის შინაარსიც ცალსახად, სასამართლოს მიერ დადგენილი დასკვნების საწინააღმდეგოდ მეტყველებს.

სსიპ „ს.ქ.ე.ს.“, როგორც საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს უფლებამონაცვლე, 2013 წლის თებერვალში ჯერ კიდევ ოფიციალურად არ ფლობდა რაიმე ინფორმაციას შპს „ლ–ის“ მიერ მოიჯარეებთან თუ საკუთარ თანამშრომლებთან შეწყვეტილი გარიგებების თაობაზე და სწორედ მოსარჩელისგან ითხოვდა შესაბამისი ინფორმაციის წარდგენას. უფრო მეტიც, თუ კი პირველი ინსტანციის სასამართლომ გადაწყვეტილებაში საკუთარი ინტერპრეტაცია მოახდინა, დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე დადგენილ სადავო ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით და საკუთარი დასკვნა გაამყარა საქმეში არარსებული და, შესაბამისად, პროცესზე გამოუკვლეველი მტკიცებულებებით („ლ–ის თანამშრომელთა 2012 წლის შეტყობინება“), მეორე ინსტანციის სასამართლომ არანაირი მნიშვნელობა არ მიანიჭა სააგენტოს სააპელაციო საჩივრის ერთ-ერთ საფუძვლად მითითებულ აღნიშნულ გარემოებას და სააგენტოს არგუმენტაცია ამ საკითხთან დაკავშირებით შეფასების მიღმა აღმოჩნდა.

სააპელაციო სასამართლომ გამოიტანა უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი განჩინება, როდესაც არ მიიღო ახალი მტკიცებულება, მიუხედავად იმისა, რომ არსებობდა მათი პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარუდგენლობის სრულიად საპატიო მიზეზი, კერძოდ, იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხე მხარეს პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილების ჩაბარებისა და გაცნობის შემდეგ გაუჩნდა კანონიერი ინტერესი, წარედგინა ახალი მტკიცებულება, რომლის შინაარსი ასახულ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლო დასკვნაში, სააპელაციო სასამართლომ თავისი განჩინებით პროცესის დასაწყისშივე უსაფუძვლოდ შეზღუდა მოპასუხის დაცვის უფლება და ასევე უგულებელყო კონკრეტულ საქმეზე კანონიერი, დასაბუთებული და ობიექტური გადაწყვეტილების დადგენის საპროცესო ვალდებულება. საუბარია სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ მიერ შპს „ლ–ის“ სახელზე 2013 წლის 26 თებერვალს გაგზავნილ შეტყობინებაში მოხსენიებულ „ლ–ის კოლექტივის თანამშრომელთა“ 2012 წლის 23 მარტის წერილზე, რომელიც საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს გადაეგზავნა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ 2012 წლის 20 აპრილს №... წერილით. წერილის შინაარსიდან გამომდინარე (ლ–ის კოლექტივის თანამშრომლები ითხოვენ დახმარებას და აპროტესტებენ ლ–ის ახალი მესაკუთრის მიერ სარეკონსტრუქციო-სარეაბილიტაციო სამუშაოს დაწყებას), იგი ვერ გამოდგება შპს „ლ– #1-ის“ მიერ სამედიცინი პროფილის დაწესებულებებთან მიღწეული „გარიგების არსებობის შესახებ“ სახელმწიფოს ინფორმირებულობის დასტურად, თუმცა ორივე სასამართლომ სწორედ ამ კონტექსტში შეაფასა ეს წერილი, თავად წერილის საქმეში არარსებობის პირობებში.

სასამართლოს მხრიდან მტკიცება იმისა, რომ არსებობდა „საფუძვლიანი ვარაუდი“, რომ 2012 წლის 7 ივლისის წერილი მოსარჩელეს სახელმწიფოს წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების საკმარის მტკიცებულებად მიეჩნია, უსაფუძვლოა. იმ პირობებში, როდესაც მხარეთა მიერ 2010 წლის 15 ივლისს ხელმოწერილი იქნა შეთანხმება, რომლითაც კონკრეტულად განისაზღვრა მყიდველისათვის შესასრულებლად სავალდებულო პირობები, იმთავითვე გაიწერა მათი შესრულების ვადები და შესაბამისი სანქციები, ცხადია, საპრივატიზებო ხელშეკრულებით განსაზღვრული ინფორმაციის სახელმწიფოსათვის დროულ და სათანადო წესით მიწოდებასთან დაკავშირებული რისკის მატარებლად განხილულ უნდა იქნეს შპს „ლ.“, როგორც მეწარმე იურიდიული პირი, რომელსაც სახელმწიფოსთან ურთიერთობებში, როგორც „კონტრაჰენტს“ გაცილებით მეტი გულისხმიერება და წინდახედულობა უნდა გამოეჩინა და არა სახელმწიფოს, რომელმაც, მიუხედავად იმისა, რომ დამქირავებელთან სამუშაო ურთიერთობის გაგრძელება არ იყო არც შესყიდვის პირობა და დამქირავებელსა და დაქირავებულს შორის ურთიერთობაში ვერც სააგენტო ჩაერეოდა, 2010 წლის ხელშეკრულებაში დაფიქსირდა კონკრეტული ინტერესი _ 3 წლის განმავლობაში განეხორციელებინა მონიტორინგი მეიჯარის მხრიდან კონკრეტული საიჯარო ხელშეკრულების ჯეროვნად შესრულებაზე.

სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ შპს „ლ-ის“ მიმართ მოიჯარეთა მხრიდან არ ყოფილა წარდგენილი პრეტენზია და მყიდველი არ იყო შეზღუდული, დაედო ხელშეკრულებები მოიჯარესთან, თუ მოიჯარეები ამის სურვილს გამოთქვამდნენ, ვერ ამყარებს მოსარჩელე მხარის სასარგებლო პოზიციას, ვინაიდან 2010 წლის 22 ნოემბრის ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს №..... წერილი, რომელიც მოიჯარეებთან საკუთარი სახელშეკრულებო ურთიერთობების თავისუფლების სადემონსტრაციოდ, მოსარჩელემ თავად დაურთო სასარჩელო განცხადებას და, რომელსაც სასამართლო დაეყრდნო, შინაარსობრივად გაცილებით მეტ ყურადღებას ამახვილებს მეიჯარის მიერ სახელმწიფოს ინფორმირებულობის ვალდებულების შესრულებაზე, ვიდრე „ლეჩკომბინატისათვის“ საინტერესო თემაზე, ხოლო, შპს „დ–ს“ 2010 წლის 10 ნოემბრის წერილი პირდაპირი დასტურია იმ ფაქტისა, რომ მეიჯარესა და მოიჯარეებს შორის ნამდვილად არსებობდა უთანხმოება ხელშეკრულებების მოქმედების ვადებთან დაკავშირებით, რომელიც, მოსარჩელე მხარის განმარტებით, გრძელდებოდა 2014, ზოგ შემთხვევაში, 2019 წლამდე, ანუ, „ლ–ის“ თანამშრომელთა 2012 წლის 23 მარტის წერილის არარსებობის პირობებშიც კი, მყარად შეიძლება საუბარი სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ საფუძვლიან ვარაუდზე, რომ მოსარჩელის მიერ გაგზავნილი 2012 წლის 7 ივლისის წერილი არ ყოფილიყო მიჩნეული საკმარის მტკიცებულებად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს:

გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილია, რომ 2012 წლისათვის შპს „ლ–ის“ მიერ 2010 წლის 15 ივლისის საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს აუქციონის მომწყობი კომისიის სახელმწიფო ქონების პრივატიზებისას პირობებით გამოცხადებულ აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი #8^ა ოქმის მე-6 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობა არ დგინდებოდა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებაში არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

რაც შეეხება გადახდილი თანხის დაბრუნებას, საკასაციო პალატის ერთგვაროვანი პრაქტიკის თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით რეგულირებულია ე.წ „შესრულების კონდიქცია“ და ამგვარი სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე, მოთხოვნის დაკმაყოფილებისათვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: მოსარჩელემ უნდა მიუთითოს სამართლებრივი სიკეთის გადაცემის ფაქტზე, ასევე მხარეთა შორის ვალდებულების არარსებობაზე (იხ. სუსგ №ას-653-621-2013, 27 აპრილი, 2015 წელი).

გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

რაც შეეხება კასატორის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, პალატა მიიჩნევს, რომ ისინი უნდა დაუბრუნდეს მათ წარმომდგენს. ამ თვალსაზრისით საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის შემოღებით კანონმდებელმა იმპერატიულად განსაზღვრა საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის ფარგლები და დაადგინა, რომ საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება, მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები.

საკასაციო სამართალწარმოების თავისებურების გათვალისწინებით, ამ ინსტანციის სასამართლოში ახალი ფაქტების მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა დაუშვებელია იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მხარეს არ ჰქონდა საქმის ქვემდგომი წესით განხილვისას მათი წარდგენის ობიექტური შესაძლებლობა, მით უფრო გამორიცხულია იმ მტკიცებულებების ასლების საქმისათვის დართვა, რომლებიც უკვე წარმოდგენილია საქმის ქვემდგომი წესით განხილვისას. მითითებული გარემოებები მტკიცებულებების მიღებაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არა აქვთ. ამ ნორმისა და ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 5 (ხუთი) ფურცლად (ტ. მე-2, ს.ფ.76-80).

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ 2014 წლის 16 ივლისის N910 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 321,50 ლარის 70% _ 225,05 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ სსიპ „ს.ქ.ე.ს–ს“ (ს/N.......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300213150) მის მიერ 2014 წლის 16 ივლისის N910 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 321,50 ლარის 70% _ 225,05 ლარი.

3. კასატორს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 5 (ხუთი) ფურცლად (ტ. მე-2, ს.ფ.76-80).

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური