Facebook Twitter

საქმე №ას-885-847-2014 29 ივნისი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ლ.ვ. (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ს.ო.ც.“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით განაცდურის, ასევე, ადვოკატის მომსახურების ხარჯების დაკისრების ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ.ვ–მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ს.ო.ც–ის“ მიმართ, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ 2013 წლის 22 აპრილის N19 ბრძანების ბათილად ცნობის, ლაბორატორიული დიაგნოსტიკის დეპარტამენტის ექიმ-ლაბორანტის თანამდებობაზე აღდგენისა და 2013 წლის 22 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე იძულებითი განაცდურის სახით ყოველთვიური ხელფასის _ 500 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 10 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 ივნისის განჩინებით ლ.ვ–ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია მასთან შრომითი ურთიერთობის არამართლზომიერად შეწყვეტის თაობაზე. სასამართლომ მიუთითა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტზე და განმარტა, რომ ეს ნორმა განსაზღვრავს შრომითი ხელშეკრულების მოშლის საფუძვლებს და ხელშეკრულების მხარეებს ანიჭებს უფლებამოსილებას, შეწყვიტონ მათ შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობა ხელშეკრულების მოშლის გზით, თუმცა ნორმაში მითითებული ხელშეკრულების მოშლის უფლება არ არის შეუზღუდავი, რამეთუ არ არსებობს შეუზღუდავი სამოქალაქო უფლება, იგი ყოველთვის შემოიფარგლება მისი განხორციელების მართლზომიერებით. პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლზე და განმარტა, რომ უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელ გარემოებათა მართლზომიერების შეფასება. შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლო აფასებს, დაირღვა თუ არა მხარეთა უფლებები ამა თუ იმ სამართლებრივი აქტისა თუ მოქმედების განხორციელების შედეგად, დარღვეულია თუ არა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, ადგილი ხომ არ ჰქონდა დისკრიმინაციის ფაქტს და ა.შ.

საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ ლ.ვ–ის „ცენტრის“ ლაბორატორიული დიაგნოსტიკის დეპარტამენტის ექიმ-ლაბორანტად მუშაობის პერიოდში, სახელდობრ, 2012 წლის მეორე ნახევარში, განხორციელდა აღნიშნული დეპარტამენტის ახალი, თანამედროვე აპარატურით აღიჭურვა. დეპარტამენტის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის განახლებასთან ერთად, კვლევის თვითღირებულების შემცირების მიზნით შემუშავებულ და გატარებულ იქნა დეპარტამენტის სტრუქტურული რეორგანიზაცია, კერძოდ, თანამშრომლებთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის გარეშე დანერგილ იქნა მორიგეობის რეჟიმი. ამავე დროს, თანამშრომლებს მიეცათ საშუალება, აეთვისებინათ კვლევისა და სამედიცინო მანიპულაციის ის სახეები, რომლებსაც ისინი იმ დროისათვის არ ფლობდნენ. ამ რეორგანიზაციის შესახებ დეპარტამენტის თანამშრომლებს ეცნობათ საგანგებოდ მოწვეულ კრებაზე;

განხორციელებული ცვლილებები მიუღებელი აღმოჩნდა ლ.ვ–თვის. მან უარი განაცხადა დაწესებულების ხელმძღვანელის მიერ დადგენილი სამუშაო რეჟიმის შესრულებაზე, რაც წერილობით დაადასტურა 2013 წლის 11 და 12 აპრილის განცხადებებში;

ახალ ლაბორატორიულ აპარატურაზე დეპარტამენტის თანამშრომელთა მიერ ჯეროვნად მუშაობის უნარ-ჩვევების ათვისების მიზნით, ჩატარდა ტრენინგი. ამ ტრენინგისა და ყოველდღიური საქმიანობის მონიტორინგის საფუძველზე, დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა მოსარჩელის სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულება უარყოფითად შეაფასა;

საქმის მასალებით პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ლაბორატორიული დიაგნოსტიკის დეპარტამენტის თანამშრომლები პრეტენზიას გამოთქვამდნენ დეპარტამენტისა და ცენტრის ხელმძღვანელებთან მოსარჩელის მისამართით;

2013 წლის 18 აპრილით დათარიღებული მოხსენებითი ბარათის თანახმად, „ცენტრის“ ბიზნესის განვითარების მენეჯერმა და იურისტმა მიმართეს გენერალურ დირექტორს, სადაც სხვა ფაქტებთან ერთად ნათქვამია, რომ „ლაბორატორიული დიაგნოსტიკის დეპარტამენტის ექიმ-ლაბორანტმა ლ.ვ–მა უარი განაცხადა დაწესებულების ხელმძღვანელის მიერ დადგენილი სამუშაო რეჟიმის შესრულებაზე, რაც დააფიქსირა საკუთარ განცხადებაში“;

პალატამ მიუთითა ასევე „ცენტრის“ დირექტორატის 2013 წლის 19 აპრილის სხდომაზე, სადაც განიხილეს ლ.ვ–თან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საკითხი და სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების თანახმად, 2013 წლის 19 აპრილიდან შეწყდა მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა, ოქმს ხელს აწერდა დირექტორატის თერთმეტივე წევრი;

2013 წლის 22 აპრილს „ცენტრმა“ გამოსცა N.. ბრძანება, რომლითაც გენერალური დირექტორის 2013 წლის 8 აპრილის N.. ბრძანებით დადგენილ სამუშაო რეჟიმში ცვლილების შეტანაზე უარის გაცხადების გამო, ასევე სამსახურებრივი მოვალეობის უპასუხისმგებლოდ შესრულებისა და კონფლიქტური ხასიათის გათვალისწინებით, რაც გამოიხატა თანამშრომელთა შეურაცხყოფის არაერთ შემთხვევაში, ლ.ვ. გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.

აღნიშნულის გათვალისწინებით, პალატამ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ დადგენილი გარემოებები სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას გამორიცხავდა, რამდენადაც დამსაქმებელს გააჩნდა შრომითი ხელშეკრულების მოშლის მართლზომიერი საფუძველი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, აპელანტმა მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების საპირისპირო მტკიცებულებები, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივ-სამართლებრივი გარემოებების დადასტურების მიზნით ვერ წარადგინა, შესაბამისად, არ იქნა გაზიარებული მისი მოსაზრება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ.ვ–მა, მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ შეფასება მისცა მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის ზეპირ განმარტებას, ისე, რომ არ გამოუკვლევია მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები. სამუშაოდან გათავისუფლების საფუძველი იყო ლ.ვ–ის პროტესტი საავადმყოფოს არასწორი პოლიტიკის თაობაზე, ასევე, მოითხოვდა თანხები შესულიყო საზოგადოების სალაროში, რის თაობაზეც მოსარჩელე ხმამაღლა აცხადებდა, მათ შორის მასმედიის საშუალებით, რაც სასამართლომ არ გაითვალისწინა. გათავისუფლების დროს დაირღვა ევროპის სოციალური ქარტიის 4.4 მუხლით გათვალისწინებული დასაქმებულის წინასწარ გაფრთხილების ვალდებულება, ასევე, სამოქალაქო კოდექსის 352-ე და 405-ე მუხლების მოთხოვნები, რაც სასამართლომ არ გაითვალისწინა, შესაბამისად, ჯეროვნად არ შეფასებულა სადავო ბრძანების კანონიერება, კერძოდ, სასამართლოს არ გამოუკვლევია ის გარემოება, რომ არაკომპეტენტურობისა და კონფლიქტურობის შემთხვევაში, ამგვარი მუშაკის უფრო საპასუხისმგებლო სამუშაოზე _ ღამის მორიგედ გადაყვანა შეუძლებელია.

არსებული რეალობის გათვალისწინებით, დამსაქმებელი ეძებდა მოსარჩელის გათავისუფლების გზას, რაც გახდა აპრილის მიწურულს ჩატარებული რეორგანიზაცია, მაშინ, როდესაც 2013 წლის მაისში ინვესტორს ეწურებოდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა. მოსარჩელეს შეუქმნეს ხელშეკრულების შეცვლის დისკრიმინაციული პირობები. მიუხედავად ამისა, კასატორს მორიგეობაზე უარი არ განუცხადებია, მან მხოლოდ გააპროტესტა მის მიმართ განხორციელებული დისკრიმინაცია. სასამართლომ კონფლიქტურად მიიჩნია ვ–ის სამსახურებრივი ინიციატივა, ამასთან მოწმედ დაკითხა დაინტერესებული პირი _ დ.ფ., რადგანაც, სწორედ მისი განცხადების საფუძველზე გათავისუფლდა კასატორი დაკავებული თანამდებობიდან. სასამართლომ, ასევე არ გაითვალისწინა ლ.ვ–ს მიერ წარდგენილი მისი პატივისა და ღირსების შემლახველი მტკიცებულება და დაეყრდნო დამსაქმებელთან დაქვემდებარებაში მყოფი პირების განმარტებებს. ამ კუთხით სასამართლომ არც ონკოლოგიის მიმართულებით წამყვანი სპეციალისტების მიმართვა და რეკომენდაციები გაითვალისწინა.

კასატორმა სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა მტკიცებულებების: შპს „ო.ნ.ც–ში“ დღის სტაციონარში დარჩენილი პერსონალის პირადი მონაცემებისა და ფირცხალაიშვილის ხელმძღვანელობის პერიოდში სახელმწიფოს მიმართ ღვამიჩავას სახელობის ონკოლოგიის ნაციონალური ცენტრის ლაბორატორიული დეპარტამენტის დავალიანების შესახებ ინფორმაციის გამოთხოვის თაობაზე. კასატორმა წინამდებარე საკასაციო საჩივარს ასევე დაურთო მტკიცებულებები 5 (ხუთი) ფურცლად.

ხარვეზის დადგენის შესახებ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 19 სექტემბრისა და 29 სექტემბრის განჩინებების პასუხად ლ.ვ–მა განცხადებით მომართა სასამართლოს და განმარტა, რომ, რადგანაც სასამართლომ მისი შუამდგომლობა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლების თაობაზე არ დააკმაყოფილა, ამცირებდა მოთხოვნას და ითხოვდა ახალი გადაწყვეტილებით განაცდურის, ასევე, ადვოკატის მომსახურების ხარჯების დაკისრების ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებას

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო მოთხოვნის ფარგლებში შეამოწმა ლ.ვ–ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა.

კანონის დასახელებული დანაწესი იმპერატიულია და ზუსტად განსაზღვრავს საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის ფარგლებს, რომელიც მხარის საკასაციო მოთხოვნით შემოიფარგლება.

საქმეში წარმოდგენილი ლ.ვ–ის 2014 წლის 10 ოქტომბრის განცხადებით დაზუსტებული საკასაციო მოთხოვნის, ასევე 2014 წლის 10 ოქტომბრის განჩინების შესწავლის შედეგად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ შემოწმებას ექვემდებარება კასატორის პრეტენზია განაცდურის ანაზღაურების, ასევე, იურიდიული მომსახურების ხარჯის ნაწილში, იმგვარად, რომ არ არის უფლებამოსილი, შეაფასოს მუშაკის დათხოვნის მართლზომიერება (გათავისუფლების შესახებ ბრძანების კანონიერება).

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება რეგულირდება შრომის კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლის თანახმადაც, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული იძულებითი მოცდენის დროს დასაქმებულს შრომის ანაზღაურება მიეცემა სრული ოდენობით. იმისათვის, რომ სასამართლომ შეაფასოს გათავისუფლებული მუშაკისათვის კომპენსაციის მიკუთვნების საკითხი, უპირველესად, უნდა არსებობდეს გათავისუფლების შესახებ ბრძანების კანონიერების შემოწმების ფაქტობრივ-სამართლებრივი წინაპირობები, რამდენადაც კომპენსაცია (განაცდური) წარმოადგენს თანმდევ და არა ძირითად შედეგს.

შრომის კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილი ადგენს შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობებში სამართლის ნორმათა გამოყენების პრინციპს, კერძოდ, შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომლებსაც არ აწესრიგებს ეს კანონი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით. სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი, დადგენილია ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელი პირის ვალდებულება, აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ნორმის დისპოზიციიდან გამომდინარე, დაზარალებული პირის რესტიტუციის მიზნით, კანონმდებელი სამართლიან ბალანსად იმგვარი მდგომაროების აღდგენას მიიჩნევს, რომელიც ზიანის არარსებობის შემთხვევაში იარსებებდა. შრომით ურთიერთობებში, ასეთად დაკარგული ხელფასი, ანუ ის ფულადი კომპენსაცია მიიჩნევა, რასაც მიიღებდა დასაქმებული, თუმცა, როგორც აღინიშნა, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, იმსჯელოს ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებული პირის არსებობის საკითხზე.

გასაჩივრებულ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ლ.ვ. საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე, ამ გარემოების გათვალისწინებით კი, სამართლებრივ საფუძველსაა მოკლებული ადვოკატის მომსახურების ხარჯების ნაწილში კასატორის მოსაზრების შესწავლა.

რაც შეეხება ლ.ვ–ის შუამდგომლობას მტკიცებულებათა გამოთხოვის, ასევე, წარმოდგენილი მტკიცებულებების საქმისათვის დართვის თაობაზე, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს აღნიშნულს და განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის შემოღებით კანონმდებელმა იმპერატიულად განსაზღვრა საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის ფარგლები და დაადგინა, რომ საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება, მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები.

საკასაციო სამართალწარმოების თავისებურების გათვალისწინებით, ამ ინსტანციის სასამართლოში ახალი ფაქტების მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა დაუშვებელია იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მხარეს არ ჰქონდა საქმის ქვემდგომი წესით განხილვისას მათი წარდგენის ობიექტური შესაძლებლობა. ამავე კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არა აქვთ. ამ ნორმისა და ზემოაღნიშნული განმარტების გათვალისწინებით, პალატა მიიჩნევს, რომ ლ.ვ–ს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 5 (ხუთი) ფურცლად (ტ. მე-8, ს.ფ. 100-104).

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნის ნაწილში კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ.ვ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

3. ლ.ვ–ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 5 (ხუთი) ფურცლად (ტ. მე-8, ს.ფ. 100-104).

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე