საქმე №ას-921-883-2014 29 ივნისი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „ს.რ.“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ა.“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „ა–მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ს.რ–ის“ მიმართ გაწეული მომსახურების ღირებულების _ 30 446,63 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „ა–ს“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სს „ს.რ–ას“ შპს „ა–ს“ სასარგებლოდ დაეკისრა 30 142,19 ლარის გადახდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილებით სს „ს.რ–ის“ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „ა–ს“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სს „ს.რ–ს“ შპს „ა–ს“ სასარგებლოდ დაეკისრა 28 924,43 ლარის გადახდა შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2011 წლის 13 დეკემბერს შპს „ს.რ–ასა“ და შპს „ა–ს“ შორის გაფორმდა Nშს11-473 ხელშეკრულება საქონლისა და მისი თანმდევი მომსახურების შესყიდვის შესახებ, რომლის თანახმადაც სს „ს.რ–მ“ 363 606,98 ფრანკად შეიძინა 100 ცალი სამგზავრო დოკუმენტების გაყიდვის აპარატები თანმდევი პროგრამული უზრუნველყოფით;

ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების მე-3 მუხლის 3.12 პუნქტის თანახმად, შპს „ა–მა“ იკისრა ვალდებულება საქონლის მიწოდება, მონტაჟი, პერსონალის სწავლება დაეწყო ხელშეკრულების გაფორმებიდან არა უგვიანეს 170 კალენდარულ დღეში და დაესრულებინა ხელშეკრულების გაფორმებიდან 200 კალენდარულ დღეში;

ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების მე-8 მუხლის, 8.1 პუნქტით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების ვადის გადაცდენის შემთხვევაში, ყოველი დაგვიანებული დღისთვის, მიმწოდებელს დაეკისრებოდა პირგასამტეხლო ხელშეკრულების ღირებულების 0,1%-ის ოდენობით, რომელიც გაანგარიშებული იქნებოდა შვეიცარულ ფრანკებში. პირგასამტეხლოს დარიცხვა შეწყდებოდა მას შემდეგ, რაც დარიცხული თანხა მიაღწევდა ხელშეკრულების საერთო ღირებულების 5%-ს;

2012 წლის 24 ივლისს შპს „ს.რ–ს“ და შპს „ა–ს“ შორის გაფორმდა გაწეული მომსახურების მიღება-ჩაბარების აქტი;

სს „ს.რ–მ“ შპს „ა–ს“ სრულად არ აუნაზღაურა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საზღაური, ვინაიდან მიიჩნია, რომ დარღვეული იყო ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების 3.12 პუნქტით ნაკისრი ვალდებულება. შესაბამისად, პირგასამტეხლოს სახით დაუკავა 30 446, 63 ლარი, რაც შეადგენს ხელშეკრულების ღირებულების 5%-ს;

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „ა–მა“ ვალდებულების შესრულება დაიწყო ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადაში და დაასრულა 5 დღის დაგვიანებით. სასამართლოს აღნიშნული დასკვნა ემყარება შემდეგ მტკიცებულებებს:

ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების მე-3 მუხლის 3.12 პუნქტის თანახმად, შპს ,,ა–ს“ ხელშეკრულების შესრულება უნდა დაეწყო არაუგვიანეს 2011 წლის 1 ივნისისა და დაემთავრებინა 2012 წლის 1 ივლისს;

მოსარჩელემ ხელშეკრულებით იკისრა 100 ცალი სამგზავრო დოკუმენტების გაყიდვის აპარატის მიწოდების, მისი პროგრამული უზრუნველყოფის, მონტაჟისა და პერსონალის სწავლების ვალდებულება;

2012 წლის მაისში შპს „ა–მა“ შპს „ს.რ–ს“ აცნობა, რომ 2011 წლის 13 დეკემბერს დადებული ხელშეკრულების ფარგლებში აპარატურული უზრუნველყოფის წარმოების ეტაპი იყო დასრულებული და მოითხოვა შესაბამისი კომპეტენციის პერსონალის მივლინება ჩეხეთში, აპარატურული უზრუნველყოფის შესაბამისობის დადასტურების მიზნით. 2012 წლის 17-18 მაისს აპარატურა შეამოწმა მოპასუხემ;

2012 წლის 20 ივნისს შპს „ა–მა“ შპს „ს.რ–ის“ თანამშრომლებს ჩაუტარა ტრენინგი სამგზავრო დოკუმენტების გაყიდვის აპარატების ექსპლუატაციის, რემონტისა და პროგრამული უზრუნველყოფის გამოყენების, შესწავლა-დახელოვნების მიზნით;

მოწმედ დაკითხული შპს „ა–ს“ თანამშრომელ პ.ც–ის, ასევე სს „ს.რ–ის“ თანამშრომელ თ.ხ–ის განმარტებით, ვაგონებში სალარო აპარატების დამონტაჟებამდე (ვაგონებში მიმაგრებამდე) შესასრულებელი იყო გარკვეული სახის მოსამზადებელი სამუშაოები, კერძოდ: აზომვითი სამუშაოები, გაყვანილობის მოწყობის სამუშაოები, სალარო აპარატების მონტაჟი (დამაგრება ვაგონში) და მათი პროგრამული უზრუნველყოფა;

თ.ხ–ის განმარტებით, რომელიც უშუალოდ კურირებდა პროექტის განხორციელებას, 2011 წლის იანვარში შპს „ა–მა“ ჩაატარა პროგრამის პრეზენტაცია. 2012 წლის 5 ივნისამდე (სს „ს.რ–ის“ დირექტორთა საბჭოს მიერ №19/21 დადგენილების მიღებამდე) შპს „ა–ს“ სპეციალისტები ასრულებდნენ გარკვეულ სამუშაოებს (13.11.2013 წლის სხდომის ოქმი 14:55:37). აზომვითი სამუშაოები და დაგეგმარება დასრულდა 2012 წლის აპრილამდე. ამდენად, არ იქნა გაზიარებული სს „ს.რ–ის“ განმარტება, რომ შპს „ა–მა“ ვალდებულების შესრულება დაიწყო 19 დღის დაგვიანებით. ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლების შესაბამისად, პალატა დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას, რომ შპს „ა–მა“ 5 დღის დაგვიანებით შეასრულა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, რამდენადაც მოწმეების: ო.ხ–სა და თ.ხ–ის განმარტებებით დგინდებოდა, რომ 2012 წლის ივნისის ბოლოს დამონტაჟებული იყო 99 სალარო აპარატი, რომ 1 ცალი დამონტაჟდა მოგვიანებით.

სს „ს.რ–ის“ განმარტებით, მიღება-ჩაბარების აქტი გაფორმდა მას შემდეგ, რაც დასრულდა სალარო აპარატების ტესტირების პროცესი. სალარო აპარატების ტესტირება დაიწყო 2012 წლის 4-5 ივლისიდან და გაგრძელდა 2012 წლის ივლისის ბოლომდე.

ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების 3.8. პუნქტის შესაბამისად, დამონტაჟებული საქონლის ექსპლუატაციაში გაშვება უნდა მომხდარიყო შემსყიდველის მეთვალყურეობის ქვეშ სრული ტესტირების საფუძველზე; 4.1. პუნქტის შესაბამისად, შესყიდვის ობიექტი (საქონელი და მისი თანმდევი მომსახურება) შემსყიდველის მიერ მიღებულად, ხოლო მიმწოდებლის მიერ მიწოდებულად ითვლებოდა მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების შედეგად, რომელიც შედგებოდა საქონლის მიწოდების, მონტაჟისა და პროგრამული უზრუნველყოფის შემდგომ და დადასტურდებოდა შემსყიდველსა და მიმწოდებლის მიერ საამისოდ უფლებამოსილი წარმომადგენლების ხელმოწერით. ტექნიკური დავალების მე-6 პუნქტის შესაბამისად, ექსპლუატაციაში გაშვება უნდა მომხდარიყო შემსყიდველის მეთვალყურეობის ქვეშ აპარატის მონტაჟის შემდგომ განხორციელებული სისტემის სრული ტესტირების საფუძველზე.

ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სალარო აპარატების ექსპლუატაციაში გაშვებას წინ უძღვოდა ტესტირების პროცესი, რის გამოც არ იქნა გაზიარებული „ს.რ–ის“ განმარტება, რომ მატარებელში დამონტაჟებული სალაროს გადახდის აპარატების ექსპლუატაციაში გაშვების პირველადი მონაცემებით ვერ დადგინდებოდა შპს „ა–ს“ მიერ ნაკისრი ვალდებულების შესრულების თარიღი, რადგანაც, ხელშეკრულების შესაბამისად, სალარო აპარატების ექსპლუატაციაში გაშვება ნიშნავდა, რომ დასრულებული იყო ტესტირების პროცესი.

საქმეში წარმოდგენილი ვაგონებში დამონტაჟებული სალაროს გადახდის აპარატების ექსპლუატაციაში გაშვების პირველადი და ინკასაციის მონაცემებით დადასტურდა, რომ სალარო აპარატები ექსპლუატაციაში გაშვებულ იქნა 2012 წლის 6 ივლისიდან. შესაბამისად, ვადაგადაცილებამ შეადგინა 5 დღე.

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 317-ე, 629-ე, 361-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ სს „ს.რ–მ“ სრულად არ აანაზღაურა მიწოდებული მომსახურების საფასური და შპს „ა–ს“ ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებისთვის პირგასამტეხლოს სახით დაუკავა 30 446,63 ლარი. სამოქალაქო კოდექსის 417-ე, 418-ე მუხლების, ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების მე-8 მუხლის, 8.1 პუნქტის შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად განსაზღვრა პირგასამტეხლოს ოდენობა. კონკრეტულ შემთხვევაში ვადაგადაცილებამ შეადგინა 5 დღე. 8.1 პუნქტის შესაბამისად, პირგასამტეხლო შეადგენს 3 045 ლარს.

სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირგასამტეხლო ატარებს პრევენციული და მინიმალური ზიანის ანაზღაურების ფუნქციას, შესაბამისად, პირგასამტეხლო, რომელიც გადააჭარბებს ამ ოდენობას, იძენს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლოს სტატუსს. პირგასამტეხლოს მიზანია კრედიტორის დარღვეული უფლების აღდგენა და არა გამდიდრება. სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა, შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო, რომ არ მოხდეს სამოქალაქო ბრუნვისათვის მიუღებელი და არაგონივრული ტვირთის მხარისათვის დაკისრება, რაც თავის მხრივ, კრედიტორის უსაფუძვლოდ გამდიდრებას გამოიწვევს და ამდენად, სასამართლოს მხრიდან ამ უფლებამოსილების გამოყენება, სწორედ, მხარეთა უფლება-მოვალეობების დაბალანსებას ემსახურება. პირგასამტეხლოს შემცირებისას სასამართლო მხედველობაში იღებს მხარის ქონებრივ მდგომარეობასა და სხვა გარემოებებს, კერძოდ, იმას, თუ როგორია შესრულების ღირებულების, მისი შეუსრულებლობისა და არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის თანაფარდობა პირგასამტეხლოს ოდენობასთან, ასევე, კრედიტორის ეკონომიკური ინტერესი. აღნიშნულ გარემოებებზე სასამართლო მსჯელობს მხოლოდ მხარის მოთხოვნის შესაბამისად და მხოლოდ ამგვარი წინაპირობის არსებობისას შეუძლია გამოიყენოს დისკრეცია, რაც გულისხმობს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლოს ოდენობის შემცირებას

გათვალისწინებულ იქნა ის გარემოება, რომ განსახილველ დავაში ფაქტობრივი თვალსა–სით მსჯელობა არ ყოფილა კრედიტორისათვის წარმოქმნილი საფრთხის ხარისხზე, კერძოდ, მისთვის დამდგარ ნეგატიურ ეკონომიკურ ეფექტზე, ასევე, არ ყოფილა მსჯელობა ისეთ ფაქტობრივ წანამძღვრებზე, რომ მხარეთა შორის შეთანხმებული პირგასამტეხლო თავის თავში მოიცავდა ზიანის ანაზღაურებასაც. სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ მოსარჩელის ბრალეულობისა და პირგასამტეხლოს, როგორც სანქციის მქონე ინსტრუმენტის არსებობის პირობებში, ვალდებულების დარღვევის ხარისხიდან გამომდინარე, მისი ოდენობა შემცირებულიყო და განსაზღვრულიყო 0.05%-ით ყოველი ვადაგადაცილებული დღისათვის _ 1 522.50 ლარით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს.რ–მ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

2011 წლის 13 დეკემბრის ხელშეკრულების 3.8 პუნქტის შესაბამისად, „დამონტაჟებული საქონლის ექსპლუატაციაში გაშვება უნდა მოხდეს შემსყიდველის მეთვალყურეობის ქვეშ სრული ტესტირების საფუძველზე“. იმავე ხელშეკრულების 4.1 პუნქტის თანახმად, „შესყიდვის ობიექტი შემსყიდველის მიერ მიღებულად, ხოლო მიმწოდებლის მიერ მიწოდებულად ითვლება მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების შედეგად, რომელიც შედგება საქონლის მიწოდების, მონტაჟისა და პროგრამული უზრუნველყოფის შემდგომ და დადასტურდება შემსყიდველისა და მიმწოდებლის მიერ საამისოდ უფლებამოსილი წარმომადგენლის ხელმოწერებით. სწორედ ტესტირების პროცესიდან გამომდინარე იქნა მიღებული სს „ს.რ–ის“ დირექტორთა საბჭოს 2012 წლის 5 ივნისის N19/21 დადგენილება.

სს „ს.რ–ს“ აპარატები უნდა მიეღო პროგრამული უზრუნველყოფით, რაც უნდა გამოეცადა მსვლელობის დროს. მატარებელში დამონტაჟებული სალაროს გადახდის აპარატების ექსპლუატაციაში გაშვების პირველადი მონაცემებით ვერ დადგინდა შპს „ა–ს“ მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების თარიღი (დრო), რადგან ისინი წარმოადგენენ ჯერ კიდევ ტესტირების რეჟიმზე მყოფი გადახდის აპარატების მაჩვენებლებს, შესაბამისად, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მოსა–ება იმასთან დაკავშირებით, რომ აპარატების ექსპლუატაციაში მიღების დასრულება ნიშნავდა ტესტირების პროცესის დასრულებას.

სამოქალაქო კოდექსის 319-ე, 639-ე და 641-ე მუხლების შესაბამისად, ნაკეთობის ნაკლის არსებობა-არარსებობა შესაძლებელია დადგინდეს მხოლოდ მისი გამოცდა-ტესტირების შედეგად, აქედან გამომდინარე, შემსყიდველმა სრულიად ლოგიკურად და მართებულად დაუკავშირა ხელშეკრულების საგნის გადაცემა ტესტირების რეჟიმის წარმატებით დასრულებას, რაზეც არც ხელშეკრულების მეორე მხარეს გამოუთქვამს პროტესტი, პირიქით, დაეთანხმა ამ პირობას და მოაწერა ხელი ხელშეკრულებას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, ვინაიდან მხარეთა მიერ ვალდებულების შესრულების დასტური დაუკავშირდა მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმებას, ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების რეალური შესრულების თარიღი მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების დრო _ 2012 წლის 24 ივლისია.

კასატორის განმარტებით, მიუხედავად ვალდებულების 19 დღით გადაცილების შესახებ საქმეში შპს „ა–ს“ წერილობითი აღიარების არსებობისა, რომელსაც ეთანხმება მოსარჩელე და მართებულად მიიჩნევს 19 დღეზე პირგასამტეხლოს დარიცხვას, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ეს მტკიცებულებები და ვალდებულების მხოლოდ 5 დღით დაგვიანებით შესრულება ცნო დადგენილად.

სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 417-ე და 418-ე მუხლების დარღვევით, ხელშეკრულების მე-8 მუხლის საწინააღმდეგოდ, არასწორად შეაფასა პირგასამტეხლოს დაკისრების საკითხი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა სს „ს.რ–ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნები ძირითადად ეფუძნება იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომ 2011 წლის იანვარში შპს „ა–ს“ მიერ ჩატარებული იქნა პროგრამის პრეზენტაცია; 2012 წლის 5 ივნისამდე (სს „ს.რ–ის“ დირექტორთა საბჭოს მიერ №19/21 დადგენილების მიღებამდე) შპს „ა–ს“ სპეციალისტები ასრულებდნენ გარკვეულ სამუშაოებს; აზომვითი სამუშაოები და დაგეგმარება დასრულდა 2012 წლის აპრილამდე; შპს „ა–მა“ მხოლოდ 5 დღით დაარღვია ვალდებულების შესრულების ვადა.

კასატორი სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი გარემოებების საწინააღმდეგოდ მიუთითებს შესრულების დაწყება-დასრულების ვადების არასწორ განმარტებაზე და საკუთარ პოზიციას ამყარებს, ერთი მხრივ, მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმებას, ხოლო, მეორე მხრივ, შპს „ა–ს“ წერილზე, ვალდებულების 19 დღით გადაცილების თაობაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო პალატა კასატორის არგუმენტების ანალიზის შედეგად მიიჩნევს, რომ მას დასაბუთებული საკსაციო შედავება არ წარმოუდგენია, კერძოდ, არ მიუთითებია იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

კასატორის არგუმენტების საწინააღმდეგოდ, პალატა განმარტავს, რომ საქმეში წარმოდგენილი საქონლისა და მისი თანმდევი მომსახურების შესყიდვის ხელშეკრულების 3.12 პუნქტით განსაზღვრულია შპს „ა–ს“ მიერ მომსახურების გაწევის ვადები და დადგენილია, რომ „მიმწოდებელი იღებს ვალდებულებას, დაიწყოს ნაკისრი ვალდებულების შესრულება (საქონლის მიწოდება, მონტაჟი, პერსონალის სწავლება) ხელშეკრულების გაფორმებიდან არა უგვიანეს 170 (ას სამოცდაათი) კალენდარულ დღეში და დაასრულოს ხელშეკრულების გაფორმებიდან 200 (ორასი) კალენდარულ დღეში“.

რაიმე შეთანხმება მომსახურების თითოეული სახის დაწყების, მათი თანმიმდევრობისა და ა.შ მხარეებს ხელშეკრულებით არ განუსაზღვრავთ. როგორც აღინიშნა, სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ შპს „ა–მა“ სახელშეკრულებო პირობის შესრულება დაიწყო 2011 წლის იანვარში. ამ გარემოების საწინააღმდეგოდ კასატორს პრეტენზია არ წარმოუდგენია, კერძოდ, სადავოდ არ გაუხდია მტკიცებულებათა (მოწმეთა ჩვენებები) შეფასება, რაც შეეხება საქმეში წარმოდგენილ შპს „ა–ს“ წერილს, უპირველესად, უნდა აღინიშნოს, რომ იგი არც სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლით განსაზღვრული ვალის არსებობის აღიარებას და არც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლით განსაზღვრულ აღიარებას წარმოადგენს, ამასთანავე, წერილში გადმოცემული განმარტება შეეხება პერსონალის სწავლების დაწყების ვადის გადაცილებას, რაც არ ადასტურებს ვალდებულების დარღვევის ფაქტს, ვინაიდან, როგორც აღინიშნა, მისაწოდებელი მომსახურების ერთდროულად დაწყებაზე მხარეები არ შეთანხმებულან, ხოლო, სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლის შესაბამისად, ხელშეკრულებაში გადმოცემული ნების გონივრულად განსჯით დასტურდება, რომ მომსახურება წარმოადგენდა ერთიან პროცესს და შესრულების მიმღები პირის ინტერესი, სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მიმართული იყო ხელშეკრულების გაფორმებიდან 200 დღეში ჯეროვანი შესრულების მიღებისაკენ.

რაც შეეხება მიღება-ჩაბარების აქტის თაობაზე კასატორის პრეტენზიას, პალატა ხელშეკრულების 3.8 და 4.1 პუნქტების ანალიზის საფუძველზე სრულად იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას, რომ სალარო აპარატების ექსპლუატაციაში გაშვებას წინ უძღვოდა ტესტირების პროცესი, რაც უსაფუძვლოს ხდის სს „ს.რ–ის“ არგუმენტს, რომ მატარებელში დამონტაჟებული სალაროს გადახდის აპარატების ექსპლუატაციაში გაშვების პირველადი მონაცემებით ვერ დადგინდება შპს „ა–ს“ მიერ ნაკისრი ვალდებულების შესრულების თარიღი. ხელშეკრულების შესაბამისად, სალარო აპარატების ექსპლუატაციაში გაშვება ნიშნავდა, რომ დასრულებული იყო ტესტირების პროცესი.

დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია ასევე სამოქალაქო კოდექსის 417-ე და 418-ე მუხლების შესაბამისად, პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრის თაობაზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლის დათქმა, რომლის თანახმადაც სასამართლოს შეუძლია საქმის გარემოებათა გათვალისწინებით შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო, მოპასუხის შესაგებლის არსებობისას, ლეგიტიმურს ხდის პირგასამტეხლოს ოდენობის შეფასებას სასამართლოს მიერ, რაც არ შეიძლება განვიხილოთ საპროცესო ნორმის დარღვევად, თავის მხრივ, ნორმა განსაზღვრავს, რომ პირგასამტეხლოს სამართლიანი ოდენობა სასამართლომ უნდა დაადგინოს საქმის გარემოებების გათვალისწინებით, რაც არ შეიძლება განმარტებულ იქნას იმგვარად, რომ პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრისათვის უნდა არსებობდეს რაიმე სპეციალური მტკიცებულება, იგი ყოველთვის გონივრული განსჯის შედეგია და ამოსავალ პრინციპს წარმოადგენს როგორც დარღვეული ვალდებულების ხასიათი, ისე კრედიტორისა და მოვალის ინტერესთა თანაფარდობა. ამ თვალსა–სით სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება სრულ შესაბამისობაშია პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრის თაობაზე საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ სტაბილურ ერთგვაროვან პრაქტიკასთან (იხ. სუსგ №ას-921-960-2011 25 ნოემბერი, 2011 წელი).

გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსა–სით.

ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას სს „ს.რ–ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ 2014 წლის 18 ივლისის N1014 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 1446,23 ლარის 70% _ 1012,361 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ს.რ–ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ სს „ს.რ–ის“ (ს/N.....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) მის მიერ 2014 წლის 18 ივლისის N1014 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 1446,23 ლარის 70% _ 1012,361 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე