საქმე N:ას-1350-1387-2014

№ას-1350-1387-2014 27 ივლისი, 2015 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა. ჩ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. ჩ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის საპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 17 ნოემბერის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და უძრავი ქონების მიკუთვნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

გ. ჩ-მა თელავის რაიონულ სასამართლოში ა. ჩ-ის მიმართ წარადგინა სარჩელი, რომლითაც მოითხოვა თელავის რაიონის სოფელ გ-ში მდებარე 800 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 285,9 კვ.მ საცხვრებელი სახლის (საკადასტრო კოდი: ...) ნასყიდობის შესახებ 2008 წლის 19 თებერვალს გაფორმებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა ნასყიდობის საგნის 1/2-ის განკარგვის ნაწილში და შესაბამისი ქონების მესაკუთრედ ცნობა.

სარჩელი ეფუძნება შემდეგ გარემოებებს:

გ. ჩ-ი დაიბადა და ცხოვრობდა სოფელ გ-ში მამის - ა. დ-ის ძე ჩ-ის კომლში. 1984 წლის 24 თებერვლის გაყრილობის აქტით კომლს გამოეყო გ. ჩ-ის ძმა - გ. ჩ-ი. 1986-2000 წლების საკომლო წიგნის ჩანაწერების მიხედვით, გ. ჩ-ი ირიცხებოდა ა. დ-ის ძე ჩ-ის კომლში და ცალკე მიწის ნაკვეთი არ მიუღია. ა. დ-ის ძე ჩ-ი გარდაიცვალა 2008 წლის მაისში. მის სახელზე რიცხულ მიწის ნაკვეთსა და გაყრილობის აქტით მიკუთვნებულ ოთახებს ფლობს გ. ჩ-ი. ქონებაზე უფლების რეგისტრაციის მიზნით, მიმართა რა საჯარო რეესტრს, გ. ჩ-ისათვის ცნობილი გახდა, რომ ეს ქონება ირიცხება ა. გ.ს ძე ჩ-ის სახელზე 2008 წლის 19 თებერვალს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, რომლითაც იგი მოსარჩელის მამამ - ა. დ-ის ძე ჩ-მა გაასხვისა. აღნიშნული ხელშეკრულება ა. დ-ის ძე ჩ-ის ნამდვილი ნების გამოვლენის შედეგადაც რომ იყოს გაფორმებული, მას არ ჰქონდა უფლება, გაესხვისებინა კომლის ქონება, ვინაიდან ის არ იყო კომლის ერთადერთი წევრი.

ა. ჩ-მა სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა იმაზე მითითებით, რომ გ. ჩ-ი საცხოვრებლად გადავიდა თბილისში, მიწის რეფორმის დროს აღარ იყო კომლის წევრი, რის გამოც, კომლის ქონების მიღება-ჩაბარების აქტი მხოლოდ ა. დ-ის ძე ჩ-ის სახელზე გაიცა.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით გ. ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი 2008 წლის 19 თებერვალს ა. დ-ის ძე ჩ-სა და ა. გ.ს ძე ჩ-ს შორის დადებული უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდით №....., მის: თელავის მინიციპალიტეტი სოფელი გ-ა) ნასყიდობის ხელშეკრულება 1/2 წილზე და საჯარო რეესტრის ჩანაწერში ცვლილების შეტანის გზით დადგინდა აღნიშნულ 1/2 წილზე მოსარჩელე გ. ჩ-ის მესაკუთრედ რეგისტრაცია.

თელავის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხე მხარემ გაასაჩივრა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 17 ნოემბერის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და თელავის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ შემდეგი გარემოებები მიიჩნია დადგენილად:

მოსარჩელე გ. ჩ-ი არის 2008 წლის 6 მაისს გარდაცვლილი ა. დ-ის ძე ჩ-ის შვილი;

მოპასუხე ა. გ.ს ძე ჩ-ი არის მოსარჩელე გ. ჩ-ის ძმისშვილი;

თელავის რაიონის სოფელ გ-ის სასოფლო საბჭოს აღმასკომის მიერ დადასტურებული, 1984 წლის 28 თებერვლის გაყრილობის აქტის თანახმად, ა. დ-ის ძე ჩ-ის კომლის ქონება გადაუნაწილდა, ერთი მხრივ, ა. დ-ის ძე ჩ-ს, მის მეუღლესა და ორ შვილის, ხოლო მეორე მხრივ - გ. ა.ს ძე ჩ-ს;

1986-1990 საკომლო წიგნების თანახმად, ა. დ-ის ძე ჩ-ის კომლის წევრებინ არიან: ა. დ-ის ძე ჩ-ი - ოჯახის უფროსი; თ. შ-ს ასული ჩ-ი - ცოლი; გ. ა.ს ძე ჩ-ი - შვილი;

1996-2000 წლების საკომლო წიგნების მონაცემების თანახმად, ა. დ-ის ძე ჩ-ის კომლის წევრები არიან: ა. დ-ის ძე ჩ-ი - ოჯახის უფროსი; თ. შ-ს ასული ჩ-ი - ცოლი, ხაზი აქვს გადასმული, გარდაიცვალა; გ. ა.ს ძე ჩ-ი - შვილი, მინაწერი აქვს - წასულია თელავში საცხოვრებლიდან ამოუწერავად;

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ: საკოლმეურნეო კომლიდან გამოყოფა, საკოლმეურნეო კომლის ქონებაზე უფლების დაკარგვა, კომლის გაყრა და ა.შ ხდებოდა იმ დროისათვის მოქმედი ნორმატიული აქტების, მათ შორის, სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 126-ე, 127-ე, 128-ე მუხლების საფუძველზე. თითოეული ზემოთ მითითებული მოქმედება ხორციელდებოდა გარკვეული პროცედურების დაცვით, რაც შემდეგში აისახებოდა საკომლო ჩანაწერებში, ანუ ყოველი საკომლო ჩანაწერი გამომდინარეობდა გარკვეული წინაპირობებიდან. შესაბამისად, მსგავსი ურთიერთობის მოწესრიგებისას არსებითი მნიშვნელობის მტკიცებულებას წარმოადგენს საკომლო წიგნის ჩანაწერები. განსახილველ შემთხვევაში, დავის კანონიერად გადაწყვეტას განაპირობებს მტკიცების ტვირთის სწორად გადანაწილება. 1964 წლის სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 128-ე მუხლის შესაბამისად, კომლის შრომისუნარიანი წევრი კარგავს უფლებას კომლის ქონების წილზე, თუ მას სამი წლის განმავლობაში ზედიზედ არ მიუღია მონაწილეობა თავისი შრომით ან სახსრებით კომლის საერთო მეურნეობის წარმოებაში. ეს წესი არ გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როდესაც კომლის წევრი არ მონაწილეობდა მეურნეობის წარმოებაში ვადიან სამხედრო სამსახურში გაწვევის, სასწავლებელში სწავლის ან ავადმყოფობის გამო. აღნიშნული ნორმით განსაზღვრული გარემოებების დადგენისას მტკიცების ტვირთი ნაწილდება სხვადასახვაგვარად, კერძოდ: ა) ნორმის პირველი წინადადებით გათვალისწინებული ფაქტის, ანუ, იმის დადგენისას, აქვს თუ არა პირს დაკარგული კომლის ქონებაზე უფლება, მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმ პირს, ვინც მიუთითებს ამ გარემოებაზე (მოცემულ შემთხვევაში, სწორედ, მოპასუხე აპელირებდა, რომ, რადგან მოსარჩელე წასულია ქალაქში საცხოვრებლად, ის არ შეიძლება, ჩაითვალოს კომლის ქონების მესაკუთრედ); ბ) თუკი ამ ნორმის პირველი წინადადებით მტკიცებაზე ვალდებული პირი შეძლებს იმის დადასტურებას, რომ კომლის შრომისუნარიანი პირი კომლის მეურნეობაში 3 წლის განმავლობაში მონაწილეობას არ იღებს, ამის შემდეგ უკვე კომლის ქონების წილზე საკუთრების უფლების დაკარგვის გამომრიცხავი გარემოების დამტკიცების ტვირთი ინაცვლებს იმ პირზე, ვისაც გააჩნია მოთხოვნა კომლის ქონებაზე. განსახილველ დავაში მოპასუხის შესაგებელი, სწორედ იმ გარემოებას ემყარება, რომ მოსარჩელეს დაკარგული აქვს კომლის ქონებაზე საკუთრების უფლება. მართალია, ის 128-ე მუხლით გათვალისწინებულ 3-წლიან ვადას არ მიუთითებს, მაგრამ, შინაარსობრივად მოპასუხის შედავება, სწორედ კომლის ქონებაზე მოსარჩელის უფლების დაკარგვას ეფუძნება. ზემოთ მითითებული ნორმიდან გამომდინარე, ლოგიკური და სამართლიანი განაწილება მტკიცების ტვირთისა იმას გულისხმობს, რომ მოპასუხემ უნდა ადასტუროს მოსარჩელის მიერ კომლის ქონებაზე უფლების დაკარგვის განმაპირობებელი გარემოებები, კერძოდ ის, რომ მოსარჩელე ზედიზედ 3 წლის განმავლობაში არ იღებდა კომლის საერთო მეურნეობაში მონაწილეობას. ამგვარი მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს 128-ე მუხლიდან გამომდინარე, იმ ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით გააჩნია, რომ საკომლო წიგნების ჩანაწერებით, მართალია, მოსარჩელე წასულია თელავში, მაგრამ საცხოვრებლიდან ამოუწერავად, ანუ მოსარჩელე თავის მტკიცებას იმთავითვე იმაზე აფუძნებდა, რომ იგი ჩაწერილია კომლში და არ ამოწერილა ამ კომლიდან. მოპასუხე კი, მარტოოდენ ამ გარემოების უარყოფით შემოიფარგლა, მიუთითა რა, რომ მოსარჩელე მონაწილეობას არ იღებდა კომლის საქმიანობაში. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმაზეც, რომ შესაგებელში აღნიშნული გარემოების გაცნობის შემდეგ მოსარჩელემ დამატებით განმარტა, რომ იგი კომლის ქონების განვითარებასა და კომლში არსებული უძრავი ქონების მშენებლობაში უშუალოდ მონაწილეობდა, მოპასუხემ კი, ამის შემდგომაც არ წარმოადგინა სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 128-ე მუხლის პირველი წინადადებით განსაზღვრული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებანი. ამიტომ პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ მასზე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-105-ე მუხლებით დაკისრებული მტკიცების ტვირთის ფარგლებში, სასამართლოს წარმოუდგინა საკომლო წიგნის ჩანაწერები, რომლის შესაბამისადაც, იგი იყო კომლის წევრი და არ ამოწერილა საკომლო წიგნიდან, მოპასუხემ კი, ვერ შეძლო მასზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთის რეალიზება და იმის დადასტურება, რომ მოსარჩელეს კომლის ქონებაზე დაკარგული აქვს უფლება. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს არ შეუწყვეტია სამართლებრივი კავშირი ა. დ-ის-ძე ჩ-ის კომლთან.

სააპელაციო პალატის მითითებით, სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქცია) 122–ე და 125-ე მუხლების თანახმად, საკოლმეურნეო კომლის ქონება კომლის წევრებს თანასაკუთრების უფლებით ეკუთვნოდათ, ამასთან, კომლის ყველა წევრს, მათ შორის, არასრულწლოვანსა და შრომისუუნაროსაც თანაბარი წილი ეკუთვნოდათ.

პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ პრაქტიკაზე, რომლის შესაბამისად: „საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო მეურნეობების, კოლმეურნეობების და სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების რეორგანიზაციის წესის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 1992 წლის 22 სექტემბრის №949 დადგენილების, სახელმწიფო საბჭოს 1993 წლის 21 ოქტომბრის №29 დეკრეტის საფუძველზე 1993 წლიდან დადგინდა სახელმწიფო მეურნეობების, კოლმეურნეობების რეორგანიზაცია და ახალ ორგანიზაციულ სამართლებრივ ფორმაზე გადასვლა. კოლმეურნეობების გაუქმებით საკოლმეურნეო კომლის არსებობას სამართლებრივი საფუძველი გამოეცალა და მან არსებობა შეწყვიტა. საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქციით) 129-ე მუხლის შესაბამისად, საკოლმეურნეო კომლის მოსპობის შემდეგ დარჩენილი ქონების გაყოფა წარმოებს ამ კოდექსის 125-ე და 128-ე მუხლებში აღნიშნული წესებით. ამავე კოდექსის 122-ე მუხლის თანახმად, საკოლმეურნეო კომლის ქონება ეკუთვნის მის წევრებს თანასაკუთრების უფლებით. აღნიშნული კოდექსის 125-ე მუხლის თანახმად, საკოლმეურნეო კომლის წევრის წილი განისაზღვრება იმ ანგარიშით, რომ კომლის ყველა წევრს, მათ შორის, არასრულწლოვანსა და შრომისუუნაროსაც თანაბარი წილი ეკუთვნის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკოლმეურნეო კომლის გაუქმების შემდეგ, კომლის ქონება გარდაიქმნა კომლის ყოფილ წევრთა საერთო საკუთრებად, სადაც თითოეულ წევრს თანაბარი წილი ეკუთვნის (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 27 ივლისის განჩინება, №ას-988-1242-05). ამდენად, მას შემდეგ, რაც გაუქმდა საკოლმეურნეო კომლი და მას სამართლებრივი საფუძველი გამოეცალა, ქონება, რომელიც საკოლმეურნეო კომლის ქონებას და, ამავე დროს, კომლის წევრთა საერთო საკუთრებას წარმოადგენდა, აღარ წარმოადგენს საკოლმეურნეო კომლის ქონებას და იგი არის კომლის ყოფილ წევრთა საერთო საკუთრება თანაბარი წილით, რომელზედაც ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული საკუთრების საერთო რეჟიმი.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ გ. ჩ-ი წარმოადგენდა კომლის წევრს და, ამდენად, სადავო უძრავი ქონებაზე გააჩნდა თანასაკუთრების უფლება კომლის სხვა წევრებთან ერთად. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2008 წლის 19 თებერვალს ა. დ-ის ძე ჩ-სა და ა. გ.ს ძე ჩ-ს შორის დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება 1/2 წილზე პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართლზომიერად ცნო ბათილად.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ა. ჩ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 17 ნოემბრის განჩინება განსხვავდება აღნიშნული კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, რომლის შესაბამისად, საკოლმეურნეო კომლის ძირითადი დამახასიათებელი ნიშანი იყო კომლის ყველა შრომისუნარიანი და სრულწლოვანი წევრის კოლმეურნეობის წევრობა, პირადი შრომით საკოლმეურნეო წარმოებაში და კომლის დამხმარე მეურნეობაში მონაწილეობის სავალდებულო ხასიათი. როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, ისე სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია გ. ჩ-ის კომლის დამხმარე მეურნეობაში მონაწილეობის საკითხი. მიუხედავად იმისა, რომ საქმეში არსებული მასალებით დასტურდება, რომ 2004 წლიდან გ. ჩ-ის მუდმივ საცხოვრებელ ადგილს წარმოადგენს თელავი, რაც გამორიცხავს სოფელ გ-ის კომლის დამხმარე მეურნეობაში მის მონაწილეობას, სადავო საკითხი სასამართლომ მოსარჩელის სასარგებლოდ უსაფუძვლოდ გადაწყვიტა;

საქმეში არსებული უფლების დამდგენი დოკუმენტებით - 1995 წლის 29 აპრილის №68 მიღება-ჩაბარების აქტითა და 2008 წლის 13 თებერვლის საჯარო რეესტრის ამონაწერით დასტურდება, რომ სადავო ქონების ერთადერთ მესაკუთრეს ა. დ-ის ძე ჩ-ი წარმოადგენდა, საჯარო რეესტრის მონაცემთა უტყუარობის პრეზუმფციიდან გამომდინარე კი, კასატორი კეთილსინდისიერი შემძენია. აღნიშნული გარემოებებისა და უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის (Nას-980-1243-05 განჩინება) უგულებელყოფით სააპელაციო სასამართლომ 2008 წლის 19 თებერვლის ხელშეკრულება მიიჩნია ბათილ გარიგებად;

სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა აპელანტის პრეტენზიაზე, რომლის შესაბამისად, პირველის ინსტანციის სასამართლომ მას არასწორად დააკისრა მოსარჩელისათვის ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 15 ივლისის განჩინებით ა. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი წარმომადგენლის მომსახურების ხარჯის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული პრეტენზიის ნაწილში მიჩნეულ იქნა დასაშვებად, ხოლო დანარჩენ ნაწილში, როგორც დაუშვებელი, დარჩა განუხილველად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა რა საქმის მასალები, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები, იურიდიული მომსახურების ხარჯების მხარისათვის ანაზღაურების ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს განჩინების დასაბუთებულობა, მიიჩნევს, რომ ა. ჩ-ის პრეტენზია გასაჩივრებული განჩინების ამ ნაწილზე საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

გ. ჩ-მა თელავის რაიონულ სასამართლოში ა. ჩ-ის მიმართ წარდგენილი სარჩელით მოითხოვა თელავის რაიონის სოფელ გ-ში მდებარე 800 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 285,9 კვ.მ საცხოვრებელი სახლის (საკადასტრო კოდი: .....) ნასყიდობის შესახებ 2008 წლის 19 თებერვალს გაფორმებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა ნასყიდობის საგნის 1/2-ის განკარგვის ნაწილში და შესაბამისი ქონების მესაკუთრედ ცნობა;

მოსარჩელე გ. ჩ-მა სადავო უძრავი ქონების - თელავის რაიონის სოფელ გ-ში მდებარე მიწის ნაკვეთისა და მასზე არსებული საცხოვრებელი სახლის ½-ის ღირებულებად მიუთითა 5000 ლარი ამ ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ფასის შესაბამისად (ტომი 1, ს.ფ. 3-13 - სარჩელი, ს.ფ. 25-17 - ნასყიდობის ხელშეკრულება);

მოსარჩელემ სარჩელს დაურთო ბანკის სალაროს შემოსავლის ორდერი, რომლის შესაბამისად, ლ. ჩ-ის ანგარიშზე გადასარიცხად გ. ჩ-მა შეიტანა 420 ლარი, როგოც ჰონორარი (ტომი 1, ს.ფ. 40);

ლ. ჩ-ი იყო გ. ჩ-ის წარმომადგენელი და წარმოადგენდა მის ინტერესებს პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას (2014 წლის 13 მარტის, 10 აპრილის, 29 აპრილის, 3 მაისის სხდომის ოქმები);

თელავის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხე მხარემ გაასაჩივრა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. გარდა ამისა, აპელანტმა მიუთითა, რომ სასამართლომ მას არასწორად დააკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურება (ტომი 1, ს.ფ. 101-111);

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული განჩინება დარჩა უცვლელად (ტომი 2, ს.ფ. 56-67);

მოსარჩელისათვის ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურების თაობაზე გადაწყვეტილებასა და მისი ძალაში დატოვების შესახებ სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე კასატორის პრეტენზიის შესაბამისად, დავის საგნის ღირებულების - 5000 ლარის 4% არ არის 420 ლარი, რის გამოც არასწორია მისთვის 420 ლარის ოდენობით ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურების დაკისრება (ტომი 2, ს.ფ. 75).

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა.

დასახელებული ნორმიდან გამომდინარე, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების გამო მოსარჩელე უფლებამოსილი იყო, მიეღო მის მიერ გაწეული ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურება დავის საგნის ღირებულების - 5000 ლარის 4%-ის ოდენობით, რაც შეადგენს 200 ლარს. ამდენად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხისათვის 420 ლარის ოდენობით ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურების ნაწილში და მისი ძალაში დატოვების შესახებ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება გამოტანილია კანონის დარღვევით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები.

მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლოს მიაჩნია, რომ არ არსებობს საქმის ქვემდგომი სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, რის გამოც, საკასაციო პალატა უფლებამოსილია, თავად გადაწყვიტოს დავა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 17 ნოემბერის განჩინება უნდა გაუქმდეს ა. ჩ-ისათვის გ. ჩ-ის სასარგებლოდ ადვოკატის ხარჯის - 420 ლარის ანაზღაურების დაკისრების შესახებ თელავის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების ნაწილში, ახალი გადაწყვეტილებით შესაბამის ნაწილში უნდა გაუქმდეს თელავის რაინული სასამართლოს გადაწყვეტილება და ა. ჩ-ს გ. ჩ-ის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურება 200 ლარის ოდენობით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. ა. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი ადვოკატის ხარჯის დაკისრების შესახებ გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 17 ნოემბრის განჩინების გაუქმების მოთხოვნის ნაწილში დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 17 ნოემბერის განჩინება ა. ჩ-ისათვის გ. ჩ-ის სასარგებლოდ ადვოკატის ხარჯის - 420 ლარის ანაზღაურების დაკისრების შესახებ თელავის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების ნაწილში და ამ ნაწილში თელავის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება;

3. ა. ჩ-ს გ. ჩ-ის სასარგებლოდ დაეკისროს ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურება 200 ლარის ოდენობით;

4. საკასაციო პალატის გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე