საქმე №330210013219527 28 ივლისი, 2015 წელი

№ას-450-429-2015 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ბესარიონ ალავიძე, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ი. კ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „შ-ი“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 18 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილებით:

1. ი. კ-ის სარჩელი მოპასუხე შპს „შ-ის მიმართ“ დაკმაყოფილდა;

2. ბათილად იქნა ცნობილი შპს ,,შ-ის” 2011 წლის 16 დეკემბრის ბრძანება ი. კ-ის თანამდებობიდან განთავისუფლების შესახებ;

3. ი. კ-ე აღდგენილ იქნა შპს ,,შ-ის” აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე ან მის ტოლფას თანამდებობაზე;

4. მოპასუხე შპს ,,შ-ს” ი. კ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება, კერძოდ, ყოველთვიურად ხელზე ასაღები თანხა 3000 ლარის ოდენობით, 2011 წლის 19 დეკემბრიდან სასამართლო გადაწყვეტილების ძალაში შესვლამდე.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „შ-მა“.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 18 მარტის განჩინებით:

1. შპს „შ-ის“ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

შპს ,,შ-ის’’ დირექტორის 2010 წლის 1 სექტემბრის N2 ბრძანებით ი.

კ-ე დაინიშნა აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე.

შპს ,,შ-ის’’ დირექტორის 2011 წლის 16 დეკემბრის ბრძანებით, შპს ,,შ-ის’’ ფინანსური მდგომარეობის გათვალისწინებით, 2011 წლის 19 დეკემბრიდან გაუქმდა საზოგადოების აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობა; ი. კ-ე 2011 წლის 19 დეკემბრიდან გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,დ’’ ქვეპუნქტის საფუძველზე, დაკავებული თანამდებობის შემცირების გამო.

შპს ,,შ-ის” პარტნიორთა კრების 2010 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილებით (ოქმი №...) ი. კ-ე წარმოადგენს საზოგადოების კაპიტალის 24.5%-ის მფლობელს.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა სარჩელის დაკმაყოფილების თაობაზე დაეფუძნა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩნეულ ფაქტობრივ გარემოებას იმის შესახებ, რომ შტატების შემცირებას მოპასუხის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია. უფრო მეტიც, სასამართლოს მითითებით, შპს ,,შ-მა” 2011 წლის 16 დეკემბრის №... ბრძანებით კადრების შემცირების ნაცვლად მათი გაზრდა, ასევე, ხელფასების მომატება მოახდინა, შესაბამისად მოპასუხის მხრიდან ფინანსური სახსრების დაზოგვას ადგილი არ ჰქონია.

სააპელაციო სასამართლომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს ზემომითითებული დასკვნა დაუსაბუთებლად მიიჩნია, რადგან, გარდა იმისა, რომ სადავო გადაწყვეტილება საქმეზე მხარეთა მიერ წარდგენილ მტკიცებულებებზე არ მიუთითებდა, იგი ყოველგვარ კონკრეტიკას იყო მოკლებული და ინფორმაციას არ შეიცავდა, რამდენი საშტატო ერთეული იყო შპს „შ-ში" ი. კ-ის განთავისუფლებამდე და რამდენი დარჩა მისი განთავისუფლების შემდეგ, რას შეადგენდა სახელფასო ფონდი სადავო ბრძანების გამოცემამდე და რამდენი გახდა ამის შემდეგ.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეესაბამებოდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლით დადგენილ სტანდარტს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, სასამართლომ გადაწყვეტილებაში უნდა მიუთითოს მის მიერ დადგენილი გარემოებები, მტკიცებულებები, რომლებსაც ემყარება სასამართლოს დასკვნები, მოსაზრებები, რომლებითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას. აღნიშნული ნორმის შინაარსით იმპერატიულად დადგენილია სასამართლოს ვალდებულება, შეაფასოს საქმეში დასაშვებობისა და განკუთვნადობის პრინციპით მიღებული ყველა მტკიცებულება და თუ არ იზიარებს ამა თუ იმ მტკიცებულებაში მითითებულ ფაქტს, უნდა დაასაბუთოს მოტივები, რის გამოც სასამართლო უარყოფს ამ მტკიცებულებას.

„ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის" ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სამოქალაქო უფლებებისა და მოვალეობების განსაზღვრისას ან წარდგენილი ნებისმიერი სისხლისსამართლებრივი ბრალდების საფუძვლიანობის გამორკვევისას, ყველას აქვს გონივრულ ვადაში მისი საქმის სამართლიანი და საქვეყნო განხილვის უფლება კანონის საფუძველზე შექმნილი დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი სასამართლოს მიერ. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული საერთაშორისო აქტით განმტკიცებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება გულისხმობს სასამართლოს ვალდებულებას, დაასაბუთოს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. პროცესის მონაწილეებისათვის, ისევე როგორც, საზოგადოებისათვის, ნათელი უნდა იყოს განსჯის ის პროცესი, რომელიც სასამართლომ გაიარა კონკრეტული გადაწყვეტილების მიღებამდე. გადაწყვეტილებაში ასახული უნდა იყოს სასამართლოს მოსაზრებები და სამართლებრივი დასკვნები, რომლებმაც დავის სწორედ ამგვარი გადაწყვეტა გამოიწვია. სასამართლო დაცვა უნდა იყოს სრული, რაც გულისხმობს არა მხოლოდ ყველას შესაძლებლობას მიმართოს სასამართლოს, არამედ სასამართლოს ვალდებულებას, გამოიტანოს სამართლიანი და დასაბუთებული გადაწყვეტილება. ეს მოთხოვნა მიზნად ისახავს მხარის მიერ გასაჩივრების უფლების განხორციელების შესაძლებლობის უზრუნველყოფას. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ 2003 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებაში საქმეზე Suominen v. Finland, აბზაცი 36, აგრეთვე 2008 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებაში საქმეზე Peric v. Croatia, აბზაცი 21, განმარტა შემდეგი

– „მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნულ სასამართლოებს აქვთ გარკვეული

მიხედულება კონკრეტული საქმის დასაბუთების არჩევისას და მხარეთა მოსაზრებების მხარდამჭერი მტკიცებულებების დაშვებისას, სასამართლო ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი საქმიანობა თავის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების მოტივაციით“.

ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ ამავე 2003 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებაში (აბზაცი 37 და 38) მიუთითა შემდეგი – „სასამართლო ხაზს უსვამს, რომ დასაბუთებული გადაწყვეტილების დამატებითი დანიშნულებაა ის, რომ აჩვენოს მხარეებს რომ მათი მოსაზრებები მოსმენილ იქნა. უფრო მეტიც, დასაბუთებული გადაწყვეტილება მხარეს აძლევს მის წინააღმდეგ საჩივრის შეტანის შესაძლებლობას, ისევე როგორც შესაძლებლობას გადასინჯულ იქნეს გადაწყვეტილება სააპელაციო დაწესებულების მიერ. მხოლოდ დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღების მეშვეობით ხდება საზოგადოების მიერ მართლმსაჯულების განხორციელების შეფასება...“

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, შემთხვევითი არაა, რომ ქართული სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის არაერთი ნორმა ადგენს სასამართლოს ვალდებულებას, დაასაბუთოს თავისი პოზიცია კონკრეტულ საკითხებთან მიმართებაში. ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის მიხედვით, გადაწყვეტილების დაუსაბუთებლობა ყოველთვის იწვევს მის გაუქმებას. გადაწყვეტილების დასაბუთების აუცილებლობა პირველ რიგში მხარეთა ინტერესებს ემსახურება, იგი ასევე ემსახურება იმ საზოგადოების ინტერესებს, რომლის სახელითაც ხდება მართლმსაჯულების განხორციელება. სამუშაოდან განთავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, თუ რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან განთავისუფლებისას. აღნიშნული საკითხის გამორკვევა კი შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე დამსაქმებლის ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის განთავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მართალია, ზემოაღნიშნულ საკითხზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს სათანადო მითითებები მიეცა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 26.02.2013 წლის განჩინებით, დავის ხელახლა განხილვისას კვლავ არ მომხდარა ი. კ-ის სამუშაოდან განთავისუფლების საფუძვლის სათანადო კვლევა. ი. კ-ე დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,დ’’ ქვეპუნქტის საფუძველზე, შპს ,,შ-ის’’ ფინანსური მდგომარეობის გათვალისწინებით, მისი თანამდებობის შემცირების გამო. მოსარჩელემ (დასაქმებული), რომელიც სამსახურიდან უკანონოდ დათხოვნის თაობაზე დავობდა, ვერ დაადასტურა სადავო ბრძანებაში მითითებული საფუძვლით მისი სამსახურიდან დათხოვნის უკანონობა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ იგი უკანონოდ გაათავისუფლეს სამსახურიდან, მტკიცების ტვირთს აბრუნებდა და დამსაქმებელს დასაქმებულის სამსახურიდან მართლზომიერად განთავისუფლების მტკიცების ვალდებულებას აკისრებდა. აღნიშნული დასკვნა გამომდინარეობდა იმ ძირეული პრინციპიდან, რომლითაც დამსაქმებელს გააჩნია მტკიცებითი უპირატესობა, სასამართლოს წარუდგინოს მისთვის ხელსაყრელი მტკიცებულებები იმასთან დაკავშირებით, რომ მას, კონკრეტულ შემთხვევაში საწარმოს ფინანსური მდგომარეობის გათვალისწინებით, აღარ ესაჭიროებოდა იმ ფუნქციური დატვირთვის მქონე საშტატო ერთეული, რომლზეც მოსარჩელე იყო დასაქმებული. ამასთან, სასამართლო ვალდებული იყო გაერკვია, მხოლოდ მოსარჩელის მიერ დაკავებული თანამდებობის გაუქმება განპირობებული იყო საწარმოს ფინანსური მდგომარეობით, თუ ადგილი ჰქონდა ი. კ-ის მიმართ დისკრიმინაციას. განსახილველ შემთხვევაში, სწორედ მოპასუხე იყო ვალდებული, სათანადო მტკიცებულებებით დაედასტურებინა მოსარჩელის საშტატო ერთეულის გაუქმების კანონიერების საკითხი.

სააპელაციო სასამართლომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს და მხარეთა ყურადღება იმ ფაქტზეც მიაპყრო, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 პუნქტით ი. კ-ე აღდგენილ იქნა შპს ,,შ-ის” აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე ან მის ტოლფას თანამდებობაზე. ამდენად, თბილისის საქალაქო სასამართლომ ი. კ-ე აღადგინა იმ თანამდებობაზე (აღმასრულებელი დირექტორი), რომელიც შპს ,,შ-ის’’ დირექტორის 2011 წლის 16 დეკემბრის ბრძანებით გაუქმდა. ამდენად, ამ ნაწილში საქალაქო სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილება ვერ აღსრულდებოდა.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში შეუძლებელი იქნებოდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 პუნქტის იმ ნაწილის აღსრულებაც, რომლითაც ი. კ-ე აღდგენილ იქნა შპს ,,შ-ის” აღმასრულებელი დირექტორის ტოლფას თანამდებობაზე. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილზე, რომლის თანახმად, სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით.

ზემოაღნიშნული ნორმის განმარტების შედეგად სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ პირი პირვანდელ სამუშაო ადგილზე ვეღარ აღდგება (მაგ., აღარ არსებობს საშტატო ერთეული). კონკრეტულ შემთხვევაში, სასამართლომ ისე აღადგინა ი. კ-ე შპს ,,შ-ის” აღმასრულებელი დირექტორის ტოლფას თანამდებობაზე, რომ არ მიუთითა მოპასუხე საზოგადოებაში ახალი საშტატო განრიგის პირობებში კონკრეტულად რომელ თანამდებობაზე უნდა აღდგენილიყო იგი, რის გამოც ეს გარემოება გაართულებდა და შეუძლებელს გახდიდა გადაწყვეტილების აღსრულებას ამ ნაწილშიც.

ამავდროულად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს დავის ამ ნაწილში არ გამოუკვლევია მთელი რიგი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ:

1. რა მოვალეობები ეკისრებოდა ი. კ-ეს შპს „შ-ში" აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე მუშაობისას, რით იყო ეს მოვალეობები განსაზღვრული და, ფაქტობრივად, რა ფუნქციებს ასრულებდა იგი;

2. 2011 წლის 19 დეკემბრიდან არსებობდა თუ არა შპს ,,შ-ში’’აღმასრულებელი დირექტორის ტოლფასი თანამდებობა, რაც შესაძლებელია გარკვეულიყო შპს ,,შ-ის’’ საშტატო ნუსხისა და შესაბამისი თანამდებობების ფუნქციური დატვირთვის გამოკვლევის შედეგად;

3. დღეის მდგომარეობით შპს „შ-ში" არსებობდა თუ არა სხვა საშტატო ერთეული, რომელიც აღმასრულებელი დირექტორის შტატის შემცირების შემდგომ შეიქმნა და იგივე ფუნქციური დატვირთვის მატარებელი იყო;

4. შპს ,,შ-ში’’ ტოლფასი თანამდებობის არსებობის შემთხვევაში, ვაკანტური იყო თუ არა ეს საშტატო ერთეული.

გასათვალისწინებელი იყო ის ფაქტიც, რომ ტოლფას თანამდებობაზე მოსარჩელის აღდგენით არ უნდა შელახულიყო იმ მესამე პირის უფლებები, რომლებიც ამ თანამდებობას ლეგიტიმურად იკავებდნენ. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილის მიზნებისთვის ტოლფასი სამუშაო ნიშნავს, როგორც ფუნქციური დატვირთვით, ისე შრომის ანაზღაურების მხრივ მსგავს თანამდებობას.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, გადაწყვეტილებით სამართლებრივი წესრიგის დადგენა შესაძლებელია მხოლოდ გადაწყვეტილების აღსრულებით, აღსასრულებლად წარიმართება გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი. სასამართლო გადაწყვეტილება მართლმსაჯულების აქტია და მისი სამართლებრივი შედეგები თვით კონსტიტუციითაა რეგლამენტირებული.

საქართველოს კონსტიტუციის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სასამართლოს აქტები სავალდებულოა ყველა სახელმწიფო ორგანოსა და პირისათვის ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე. სასამართლო გადაწყვეტილების სავალდებულოობა დღის წესრიგში აყენებს მისი აღსრულების უზრუნველყოფის საკითხს. თუ პირი, რომლის მიმართაცაა სასამართლო აქტი გამოცემული, თავისი ნებით არ შეასრულებს ამ გადაწყვეტილებას, კრედიტორის განცხადების საფუძველზე, საქმეში ერთვება საამისოდ უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო – აღსრულების ეროვნული ბიურო. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი თავისი არსით წარმოადგენს პირდაპირ და ზუსტ პასუხს სარჩელზე. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი უნდა შეიცავდეს სასამართლოს დასკვნას სარჩელის დაკმაყოფილების ან სარჩელზე მთლიანად ან ნაწილობრივ უარის თქმის შესახებ (სსკ-ის 249-ე მუხლის მეხუთე ნაწილი). ამდენად, პირი, სარჩელის შეტანის გზით იცავს რა თავის უფლებას და შელახულ ინტერესებს, სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება იმავდროულად იწვევს მისი პრეტენზიის აღმოფხვრას, ვინაიდან სადავოდ მიჩნეული უფლება მოდავე პირის სასარგებლოდაა დაცული და, შესაბამისად, მხარის იურიდიული ინტერესიც დაკმაყოფილებულია (იხ. სუსგ ას- 710-1011-09).

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, სახეზე იყო გადაწყვეტილების იმგვარად ჩამოყალიბებული სარეზოლუციო ნაწილი (იგულისხმება მე–3 პუნქტი), რომლის აღსრულებაც, პრაქტიკულად, შეუძლებელია. აქვე სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით.

მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით პირველი ინსტანციის სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია ზემოაღნიშნულ საკითხებზე. შესაბამისად, არ დადგენილა საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, რაც გამორიცხავდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმების შესაძლებლობას.

განსახილველი დავის სპეციფიკის, ჩასატარებელი საპროცესო მოქმედებების და დასადგენი გარემოებების მოცულობის გათვალისწინებით, საქმის გადაწყვეტისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ზემოაღნიშნული საკითხების გამოკვლევა სააპელაციო სასამართლომ მიზანშეუწონლად მიიჩნია. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ასეთ შემთხვევაში, მხარე დაკარგავდა კიდევ ერთ ინსტანციაში (სააპელაციო ინსტანციაში) ფაქტობრივ გარემოებაზე შედავების შესაძლებლობას, ვინაიდან მას გასაჩივრება მოუწევდა პირდაპირ საკასაციო სასამართლოში, რომელიც ფაქტობრივი გარემოებების დამდგენ სასამართლოს არ წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. კ-ემ.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

პირველი ინსტანციის სასამართლომ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით დაადგინა, რომ მხოლოდ ორი სამედიცინო პერსონალის (ექიმის და ასისტენტის) დამატება განხორციელდა, ხოლო 12-დან 10 მენეჯერ/ადმინისტრატორს და სხვა არასამედიცინო პერსონალს წარმოადგენდა. საქალაქო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2011 წელთან შედარებით 2012 წელს კომპანიაში მართლაც იყო გაზრდილი, როგორც საშტატო ერთეული, ისე შესაბამისი სახელფასო ფონდი, რა დროსაც იმსჯელა მოსარჩელის მუშაობის პერიოდის საშტატო განრიგით, დამტკიცებული 2010 წლის შეტანილი ცვლილება 2011 წლის 1 აპრილის მდგომარეობით, რომლითაც იყო 19 საშტატო ერთეული და ხელფასის განაკვეთი შეადგენდა 9 037.50 ლარს, ხოლო 2011 წლის 16 დეკემბრის მდგომარეობით საშტატო ერთეული გაზრდილია 24 ერთეულით და სახელფასო განაკვეთია 10 187.50 ლარი.

განჩინების არათანმიმდევრულობა და დაუსაბუთებლობა იმაში მდგომარეობს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის მიღმა დარჩა აპელანტის მიერ მითითებული მნიშვნელოვანი გარემოება – მისი პარტნიორული ნიშნით დისკრიმინაციის ფაქტი. არსებულ ვითარებაში სააპელაციო სასამართლოს უნდა შეემოწმებინა სადავო ბრძანების გამოცემის ფაქტობრივი საფუძველი და მხოლოდ ამის შემდეგ უნდა ემსჯელა იმაზე, რომ დამსაქმებლის ცალმხრივი ნების გამოვლენით კასატორის კანონით დაცული უფლებები არ დარღვეულა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების ერთ-ერთი აბსოლუტური საფუძველია ის, რომ 2015 წლის 18 მარტს გადაწყვეტილება მიიღეს გოდერძი გიორგიშვილმა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი მოსამართლე), ხათუნა არევაძემ და ირაკლი ადეიშვილმა (საქმე 32ბ/4699-14). ამასთან, 2013 წლის 26 თებერვალს სააპელაციო სასამართლომ №2ბ/3063-12 სამოქალაქო საქმეზე გადაწყვეტილება მიიღო შემდეგი შემადგენლობით: ხათუნა არევაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი მოსამართლე), ალექსანდრე იოსელიანი და ვანო წიკლაური. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებებში ორივე შემთხვევაში მონაწილეობდა მოსამართლე ხათუნა არევაძე, რაც ამ გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.

საქართველოს უზენაეს სასამართლოში კასატორმა წარმოადგინა მტკიცებულებები: წერილობითი ინფორმაცია 2011-2012 წლებში შპს „შ-ში“ თანამშრომელთა დარიცხული შრომის ანაზღაურების თაობაზე; შპს „შ-ში“ 2010-2013 წლების ბრუნვის ამსახველი დოკუმენტი; 2011 წლის 16 დეკემბრის №... ბრძანებით დამტკიცებული დანართი №1; წერილობითი ინფორმაცია 2011 წელს შპს „შ-ში“ თანამშრომელთა დარიცხული შრომის ანაზღაურების თაობაზე; საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2013 წლის 7 ივნისის № ... წერილი; 2011 წლის 1 ნოემბრის შრომით ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანაზე მხარეთა შეთანხმება (ტომი 5, ს.ფ. 173-180); ი. კ-ის 2015 წლის 6 ივლისის წერილი შპს „შ-ის“ პარტნიორების ი.ლ-ისა და ა.ხ-სადმი; ი.ლ-ის 2015 წლის 7 ივლისის წერილი ი. კ-ისადმი (ტომი 5, ს.ფ. 199-200).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არ აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას იმის თაობაზე, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოში საქმის განმხილველი კოლეგიის ერთ-ერთი მოსამართლე ორჯერ მონაწილეობდა ამავე საქმის განხილვაში. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორის მიერ მითითებულმა მოსამართლემ, მართალია, ორჯერ მიიღო მონაწილეობა მოცემული საქმის განხილვაში, მაგრამ ეს მოხდა ერთი დონის სასამართლოში, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლოში, რაც არ ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლის დანაწესს საქმის განხილვაში მოსამართლის განმეორებით მონაწილეობის დაუშვებლობის თაობაზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ, 27.04.2015წ., საქმე #ას-588-556-2014).

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 8 მაისის განჩინებით კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნის ნაწილში, „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე. რაც შეეხება ბრძანების ბათილად ცნობისა და სამუშაოზე აღდგენის თაობაზე მოთხოვნათა ნაწილს, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს აღნიშნულ ნაწილში საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

რაც შეეხება კასატორის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ისინი უნდა დაუბრუნდეს კასატორს, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულება ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული, მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებები: წერილობითი ინფორმაცია 2011-2012 წლებში შპს „შ-ში“ თანამშრომელთა დარიცხული შრომის ანაზღაურების თაობაზე; შპს „შ-ში“ 2010-2013 წლების ბრუნვის ამსახველი დოკუმენტი; 2011 წლის 16 დეკემბრის №5/1 ბრძანებით დამტკიცებული დანართი №1; წერილობითი ინფორმაცია 2011 წელს შპს „შ-ში“ თანამშრომელთა დარიცხული შრომის ანაზღაურების თაობაზე; საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2013 წლის 7 ივნისის №... წერილი; 2011 წლის 1 ნოემბრის შრომით ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანაზე მხარეთა შეთანხმება (ტომი 5, ს.ფ. 173-180); ი. კ-ის 2015 წლის 6 ივლისის წერილი შპს „შ-ის“ პარტნიორების ი.ლ-ისა და ა.ხ-სადმი; ი.ლ-ის 2015 წლის 7 ივლისის წერილი ი. კ-ისადმი (ტომი 5, ს.ფ. 199-200).

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ი. კ-ეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი, საგადახდო დავალება № 1, გადახდის თარიღი – 2015 წლის 25 მაისი) 70% – 210 ლარი;

3. კასატორ ი. კ-ეს დაუბრუნდეს მის მიერ საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებები: წერილობითი ინფორმაცია 2011-2012 წლებში შპს „შ-ში“ თანამშრომელთა დარიცხული შრომის ანაზღაურების თაობაზე; შპს „შ-ში“ 2010-2013 წლების ბრუნვის ამსახველი დოკუმენტი; 2011 წლის 16 დეკემბრის №... ბრძანებით დამტკიცებული დანართი №1; წერილობითი ინფორმაცია 2011 წელს შპს „შ-ში“ თანამშრომელთა დარიცხული შრომის ანაზღაურების თაობაზე; საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2013 წლის 7 ივნისის №... წერილი; 2011 წლის 1 ნოემბრის შრომით ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანაზე მხარეთა შეთანხმება (ტომი 5, ს.ფ. 173-180); ი. კ-ის 2015 წლის 6 ივლისის წერილი შპს „შ-ის“ პარტნიორების ი.ლ-ისა და ა.ხ-სადმი; ი.ლ-ის 2015 წლის 7 ივლისის წერილი ი. კ-ისადმი (ტომი 5, ს.ფ. 199-200).

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება;

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ზ. ძლიერიშვილი