საქმე N:ას-610-577-2015

საქმე №330210114418591

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-610-577-2015 15 ივლისი, 2015 წელი

№ას-610-577-2015 გ.-ა ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. გ.-ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. გ.-ა (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 10 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, ქონების საკუთრებაში დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. გ.-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ი. გ.-ას მიმართ და მოითხოვა, ბათილად იქნას ცნობილი მხარეთა შორის 2011 წლის 5 ივლისს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება და ქ.თ.-სში ევდოშვილის ქუჩა ...-ში მდებარე მე-4 კორპუსის №.. ბინა საკუთრების უფლებით აღირიცხოს მ. გ.-ას სახელზე.

მოსარჩელის განმარტებით, სადავო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მოსარჩელე მხარის ხელმოწერა გაყალბებულია, შესაბამისად, სადავო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება წარმოადგენს ბათილ გარიგებას, ვინაიდან, მასზე მ. გ.-ას ხელმოწერა გაყალბებულია.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2012 წლის ივლისში მხარეებს შორის მიმდინარეობდა სასამართლო დავა, აღნიშნული საქმის განხილვის დროს მოსარჩელეს სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მის მიერ შესრულებული ხელმოწერა სადავოდ არ გაუხდია. ამასთან, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 4 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულება ხელმოწერილია ორივე მხარის მიერ და აღრიცხულია საჯარო რეესტრში, შესაბამისად აღნიშნული გარემოება დამატებით მტკიცებას არ საჭიროებს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით მ. გ.-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 10 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კი დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ.თ.-სში ევდოშვილის ქუჩა ...-ში მდებარე მე-4 კორპუსის 17.27 კვ.მ №.. ბინა საკადასტრო კოდით №... საკუთრების უფლებით აღრიცხულია მოპასუხე ირა გ.-ას სახელზე. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2011 წლის 5 ივლისს დამოწმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელის არგუმენტი, რომ 2011 წლის 5 ივლისს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება ბათილად უნდა იქნას ცნობილი, რადგან უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მოსარჩელის ხელმოწერა გაყალბებულია

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმით დადგენილია ფაქტების პრეიუდიცია, რაც ნიშნავს სწორედ იმას, რომ სასამართლოს მიერ ერთხელ უკვე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილება სხვა რაიმე სახის მტკიცებულებით პრაქტიკულად შეუძლებელია.

მოცემულ შემთხვევაში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილება გამოტანილია წინამდებარე დავის მონაწილე მხარეებს შორის და იგი შესულია კანონიერ ძალაში, შესაბამისად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლომ უდავოდ დადასტურებულად უნდა მიიჩნიოს ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ: 2011 წლის 5 ივლისს მხარეთა შორის გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელსაც ხელს აწერს მ. გ.-ა და ირა გ.-ა.

2011 წლის 5 ივლისს მხარეთა შორის გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით, ნასყიდობის საგანს წარმოადგენს ქ.თ.-სში ევდოშვილის ქუჩა ...-ში მდებარე მე-4 კორპუსის 17.27 კვ.მ №.. ბინა საკადასტრო კოდით №.... ნასყიდობის საგნის ღირებულება შეადგენს 30 000 აშშ დოლარს.

კანონიერ ძალაში შესული გადაწყევტილების მე-4 გვერდზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებში (3.2.3. პუნქტი) მითითებულია მ. გ.-ას შემდეგი განმარტება: „მოსარჩელემ განმარტა, რომ მის მიერ ხელმოწერილია სადავო ხელშეკრულება, მაგრამ საჯარო რეესტრში უძრავი ქონების რეგისტრაციის დროს მოპასუხემ სრულყოფილად არ განუმარტა, თუ რა სახის ხელშეკრულებაზე აწერინებდა ხელს“.

სააპელაციო საჩივარი ძირითადად ეფუძნება იმ გარემოებას, რომ სასამართლომ 2014 წლის 28 თებერვლის განჩინებით უარი უთხრა მოსარჩელეს ექსპერტიზის დანიშვნაზე. აღნიშნული მნიშვნელოვანი იყო იმ სადავო გარემოების დასადგენად, რომ უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მ. გ.-ას ხელმოწერა გაყალბებულია.

საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას გამართულ სასამართლო სხდომაზე, მოსარჩელის წარმომადგენელმა სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა სადავო ხელშეკრულების დედნის საჯარო რეესტრიდან გამოთხოვისა და საქმეზე დართვის თაობაზე. აღნიშნულ შუამდგომლობას არ დაეთანხმა მოპასუხის წარმომადგენელი იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ არსებობს იმავე მხარეებს შორის, იმავე დავის საგანზე მიღებული სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც დადგენილია, რომ 2011 წლის 2 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე ხელმოწერა შესრულებულია მ. გ.-ას მიერ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 28 თებერვლის საოქმო განჩინებით მოსარჩელის შუამდგომლობა მტკიცებულებების დართვის თაობაზე და მტკიცებულებათა გამოთხოვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ საოქმო განჩინებაში მიუთითა, რომ მოსარჩელის მიერ დასახელებული მტკიცებულებები არ იქნება არსებითი გავლენის მქონე მოცემულ საქმეზე გადაწყვეტილების გამოსატანად. წარმოდგენილი მტკიცებულება უტყუარად ვერ დაადასტურებს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებას.

სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის ფარგლებში შემოწმების შედეგად მიიჩნია, რომ გადაწყვეტილების წინმსწრები, პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2014 წლის 28 თებერვლის საოქმო განჩინების გაუქმების საფუძველი არ არსებობს, რამდენადაც პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითებული განჩინება, ფაქტობრივ-სამართლებრივი თვალსაზრისით დასაბუთებულია, კანონიერია და სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ განჩინების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ კვლავ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლზე, ასევე ამავე კოდექსის 266-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ დასახელებული ნორმის თანახმად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარესა და მის უფლებამონაცვლეს არ შეუძლია, სადავო გახადოს სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ, მოსარჩელის შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარი თქმისას, გაითვალისწინა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 04 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომელიც გამოტანილია იმივე მხარეებს შორის, იმავე დავის საგანზე და რომლითაც ცალსახად დადგენილია, რომ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე შესრულებული ხელმოწერა ეკუთვნის მ. გ.-ას.

სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, საქმის განმხილველი სასამართლოს ზემოაღნიშნული მსჯელობა დასაბუთებულია, ემყარება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით განსაზღვრულ პრეიუდიციულად დადგენილი ფაქტების მნიშვნელობის სწორ შეფასებას და, შესაბამისად, 2014 წლის 28 თებერვლის საოქმო განჩინების სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს.

სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლისა და 477-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ სადავოდ გახადა მხარეთა შორის 2011 წლის 5 ივლისს გაფორმებულ ხელშეკრულებაზე ხელმოწერის ნამდვილობა და მითითებული საფუძვლით მოითხოვა აღნიშნული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 103-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოებაში თითოეული მხარის უფლებრივ ტვირთს წარმოადგენს იმ ფაქტების მითითება და დამტკიცება, რომლითაც მხარეებს სურთ, დაასაბუთონ თავიანთი სასარჩელო მოთხოვნები ან გააქარწყლონ სასარჩელო მოთხოვნათა დასასაბუთებლად მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები. ზემოაღნიშნულ შემთხვევაში, სარჩელში მითითებული გარემოებების მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა აპელანტ მ. გ.-ას, რომელმაც მოცემული სარჩელის ფარგლებში სადავო გახადა იმავე მხარეებს შორის დავაზე ადრე მიღებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 4 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ფაქტები, რაც ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე, 266-ე მუხლებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ აპელანტმა ვერ უზრუნველყო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების საპირისპიროდ შესაბამისი, მტკიცებულებებით გამყარებული დასაბუთებული პრეტენზიის წარმოდგენა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მ. გ.-ამ გაასაჩივრა საკასაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის არგუმენტი, რომ სადავო ხელშეკრულებაზე მისი ხელმოწერა გაყალბებულია. აღნიშნული მოსაზრება ეკუთვნოდა არა მოპასუხეს, არამედ მოსარჩელეს. სამოქალაქო საქმის წარმოების მიზეზი და მიზანი სწორედ იმაში მდგომარეობდა, რომ საჯარო რეესტრმა უარი განუცხადა მ. გ.-ას ხელშეკრულების დედნის გადაცემაზე, რათა ამ უკანასკნელს ჩაეტარებინა ექსპერტიზა, რაც დოკუმენტის ასლის მეშვეობით ვერ განხორციელდებოდა. ამდენად, სასამართლოს არ უნდა ეთქვა უარი მხარის შუამდგომლობისათვის ექსპერტიზის ჩატარებასთან დაკავშირებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 16 ივნისის განჩინებით მ. გ.-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით დადგინდა, რომ კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ. გ.-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ.თ.-სში ევდოშვილის ქუჩა ...-ში მდებარე მე-4 კორპუსის 17.27 კვ.მ №.. ბინა საკადასტრო კოდით №... საკუთრების უფლებით აღრიცხულია მოპასუხე ირა გ.-ას სახელზე. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2011 წლის 5 ივლისს დამოწმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილება გამოტანილია წინამდებარე დავის მონაწილე მხარეებს შორის და იგი შესულია კანონიერ ძალაში, შესაბამისად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადასტურებულად მიიჩნია ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ: 2011 წლის 5 ივლისს მხარეთა შორის გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელსაც ხელს აწერს მ. გ.-ა და ირა გ.-ა.

წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით მ. გ.-ამ სადავოდ გახადა მხარეთა შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ნამდვილობა იმ მოტივით, რომ მისი ხელმოწერა გარიგებაზე გაყალბებულია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მოცემული ტიპის დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. გ.-ას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური