საქმე №ას-774-741-2014 20 ივლისი, 2015 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ.ტ. (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – გ.გ. (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 21 მაისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – წილის ნატურით გაყოფის გზით საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1.სასარჩელო მოთხოვნა:

ნ.ტ–მა მოითხოვა მისი, ასევე, მ.ჯ–სა და გ.გ–ის საზიარო უფლების გაუქმება ქ.თბილისში, ........ მდებარე მიწის ნაკვეთზე სსიპ ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 30.05.2012წ. დასკვნის შესაბამისად, იმგვარად, რომ მოსარჩელეს 142 კვ.მ, ხოლო მოპასუხეებს 163 კვ.მ ფართი მიეკუთვნოთ.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

2.1. მ.ჯ–მ მის მიმართ წარდგენილი მოთხოვნა ცნო;

2.2. გ.გ–მ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

3.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ.ტ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ნ.ტ–ის, მ.ჯ–სა და გ.გ–ის საზიარო უფლება ნატურით ქ.თბილისში, ........ მდებარე მიწის ნაკვეთზე სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 30.05.2012წ. №...... დასკვნის თანახმად, რომელიც წარმოადგენს გადაწყვეტილების განუყოფელ ნაწილს;

3.2. ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, მოსარჩელე ნ.ტ–ს მიეკუთვნა 142 კვ.მ საეზოვე ფართი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობებით #2 და #3), ხოლო მოპასუხეებს: გ.გ–სა და მ.ჯ–ს მიეკუთვნათ 163 კვ.მ საეზოვე ფართი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა #1).

გ.გ–მ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა და საქმე განხილულ იქნა ზემდგომი სასამართლოების მიერ.

4. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 21 მაისის გადაწყვეტილებით გ.გ–ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 25.10.2012წ. გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ნ.ტ–ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4.1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

4.1.1. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, ........... მდებარე მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ფართი შეადგენს 305 კვ. მეტრს, რომელზეც განთავსებულია #1, #2 და #3 ნაგებობები, აქედან #1 ნაგებობის მესაკუთრეებს წარმოადგენენ მ.ჯ. და გ.გ., ხოლო #2 და #3 ნაგებობის მესაკუთრეა ნ.ტ. მ.ჯ–ს სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება #1 შენობა–ნაგებობიდან 256 კვ.მ საერთო ფართობი - II სართული 81.78 კვ.მ, ასევე, 72.76 კვ.მ მანსარდა. გ.გ–ის სახელზე აღრიცხულია #1 შენობა–ნაგებობიდან 256 კვ.მ საერთო ფართი - I სართული 79.47 კვ.მ.

4.1.2. საჯარო რეესტრის მონაცემებით, მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრეთა წილები განსაზღვრული არ არის.

4.1.3. ქ.თბილისში, ........ მდებარე 305 კვ.მ მიწის ნაკვეთი თანამესაკუთრეებს: ერთი მხრივ, გ.გ–სა და მ.ჯ–ს, ხოლო, მეორე მხრივ, ნ.ტ–ს შორის ფაქტობრივად გამიჯნულია და მხარეები უძრავი ქონებით სარგებლობენ ფაქტობრივად არსებული გამიჯვნის შესაბამისად. ამასთან, ფაქტობრივად გამიჯვნის შესაბამისად, ნ.ტ–ს უკავია 142 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები #2, #3), ხოლო მოპასუხეებს 163 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა #1).

4.1.4. რაიონის არქიტექტორის 1985 წლის 8 თებერვლის წერილის თანახმად, ზემოაღნიშნულ მისამართზე მდებარე საერთო სარგებლობის ეზოს ფართი შეადგენს 322 კვ. მეტრს, რომელსაც ქუჩიდან აქვს ორი შესასვლელი, ერთით სარგებლობს თ–ს ოჯახი, რომელიც მთლიანად იზოლირებულია სხვა თანამფლობელებისაგან დიდი ხნის წინათ თვითნებურად მოწყობილი ეზოს გამყოფი ღობით, მეორეთი კი _ მ.ჯ. და ჯ–ების ოჯახი;

4.1.5. მ.თუმანოვა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ქონების წინამორბედი მესაკუთრეა;

4.1.6. პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას მოპასუხე მ.ჯ–მ სარჩელი ცნო. ამასთან, როგორც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში გამართულ სასამართლო სხდომაზე მ.ჯ–მ განმარტა, 1978 წლიდან, ანუ მის მიერ სადავო უძრავი ნივთის შეძენისას, მიწის ნაკვეთი უკვე იყო გამიჯნული ეზოს გამყოფი ღობით და თანამესაკუთრეები იზოლირებულად სარგებლობდნენ დაკავებული ფართებით. მ.ჯ–ს მითითებით, სწორედ მისი უშუალო მონაწილეობით აშენდა ის სახლი, რომელიც ამჟამად ირიცხება მისი და გ.გ–ის თანასაკუთრებად და აღნიშნული ღობე შეიცვალა მათი კუთვნილი სახლის ყრუ კედლით, რომელიც 1991 წლიდან დღემდე იზოლირებულად მიჯნავს მიწის ნაკვეთებსაც. გაყოფილი ნაკვეთები ერთმანეთისაგან იზოლირებულია და გააჩნიათ ცალ-ცალკე შესასვლელი;

4.1.7. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის თანახმად, ქ.თბილისში, ......... მდებარე საეზოვე ნაკვეთი ამჟამად ფაქტობრივად გაყოფილია #1 და #2 საცხოვრებელი სახლების გასწვრივ ყრუ კედლებით, რომელზე განთავსებული #1 სახლი (ორსართულიანი მანსარდით) შეადგენს 163 კვ. მეტრს, ხოლო ნაკვეთის ფართი, რომელზეც #2 და #3 სახლები მდებარეობს, არის 142 კვ. მეტრი; #1 და #2 საცხოვრებელ სახლებს ერთმანეთის მხარეს არ გააჩნიათ ღიობები (ფანჯარა, კარები და სხვა). გაყოფილი ნაკვეთები ერთმანეთისაგან იზოლირებულია და გააჩნიათ ცალ-ცალკე შესასვლელი;

4.1.8. აპელანტი სადავოდ არ ხდიდა იმ ფაქტს, რომ საეზოვე ნაკვეთი ამჟამად ფაქტობრივად გაყოფილია #1 და #2 საცხოვრებელი სახლების გასწვრივ ყრუ კედლით, საცხოვრებელ სახლებს ერთმანეთის მხარეს არ გააჩნიათ ღიობები (ფანჯარა, კარები და სხვა), გაყოფილ ნაკვეთებს კი ცალ-ცალკე შესასვლელი აქვს, თუმცა, მიუთითებდა რომ ის, როგორც თანამესაკუთრე, სარგებლობდა სადავო 142 კვ.მ მიწის ნაკვეთით, ვინაიდან გ.გ–სა და მ.ჯ–ს კუთვნილი სახლიდან ჩამონადენი წყალი სამხრეთ გზაზე არსებულ ქ–ის ქუჩაზე გაედინება სწორედ 142 კვ.მ ეზოს მეშვეობით;

4.1.9. საზიარო საგნის გაყოფა შეუძლებელია ერთგვაროვან (სამ თანაბარ) ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 30.05.2012წ. დასკვნის მიხედვით მიწის ნაკვეთის გაყოფა ტექნიკური თვალსაზრისით შესაძლებელია მხოლოდ ფაქტობრივად არსებული გამიჯვნის შესაბამისად, რა დროსაც მესაკუთრეებს საკუთრებაში დარჩებათ განსხვავებული ფართის მიწის ნაკვეთები.

4.1.10. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 14.01.2014წ. განჩინებაში ასახული სამართლებივი შეფასებით, რომელიც ემყარებოდა 1964 წლის სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 93-ე და 103-ე მუხლებს, მიწის შესახებ კანონმდებლობის საფუძვლების მე-3, მე-10, მუხლებს, მე-16 მუხლის მე-7 პუნქტს, მე-20, 53-ე მუხლებს, მიწის კოდექსის (1971 წლის 1 ნოემბერი) 151-ე მუხლს და აღნიშნა, რომ ფაქტობრივად გამიჯვნის დროს მოქმედი მიწის შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, მიწის მფლობელს უფლება ჰქონდა, მხოლოდ დროებით სარგებლობაში გადაეცა მიწის ნაკვეთი, ისიც კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევებში და წესით, წინააღმდეგ შემთხვევაში, გარიგება იყო ბათილი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებაში მითითებული იყო, რომ მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლის მე-2 ნაწილი კრძალავს თანაზიარი საკუთრების უფლების სარგებლობის ისეთ წესზე შეთანხმებას, რომლითაც გაუქმების მოთხოვნის უფლება გამოირიცხება ან იზღუდება ამ წესების საწინააღმდეგოდ. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, თუ მივიჩნევთ, რომ მეზობლები 1978 წლისათვის შეთანხმებულები იყვნენ მიწის ნაკვეთის სარგებლობის წესზე, ზემოაღნიშნული ნორმები ცხადყოფდა, რომ იმ დროს არსებული კანონი არ ითვალისწინებდა საცხოვრებელი სახლის მშენებლობისათვის სახელმწიფოსაგან მფლობელობაში გადაცემული მიწის ნაკვეთის მფლობელის მიერ სხვა პირის მფლობელობაში სამუდამოდ გადაცემას. მიწის გასხვისება არ დაიშვებოდა, შესაბამისად, ამ მიწის ნაკვეთის გასხვისების ან სხვაგვარი გადაცემის ხელშეკრულება იყო ბათილი.

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლით, 170-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 183-ე მუხლით და აღნიშნა, რომ საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, მხარეთა შეთანხმება მიწის ნაკვეთით სარგებლობის წესზე არ აუქმებდა ან ცვლიდა უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვების რეჟიმს, შესაბამისად, მხარეთა საკუთრების უფლების დადგენისათვის უპირატესობა ენიჭებოდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერს.

4.1.11. სააპელაციო პალატის დასკვნით, წინამდებარე საქმეზე საზიარო უფლების გაუქმების საკითხზე მსჯელობისას მხედველობაში მიღებული ვერ იქნებოდა მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა შორის ფაქტობრივად არსებული გამიჯვნა და წინამდებარე დავა უნდა გადაწყვეტილიყო საზიარო უფლების ნატურით გაყოფით გაუქმებისას მოქმედი ზოგადი წესის შესაბამისად, რა დროსაც სარჩელის საფუძვლიანობაზე მსჯელობისას უნდა დადგენილიყო: შესაძლებელი იყო თუ არა საზიარო საგნის გაყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე.

სამოქალაქო კოდექსის 953-ე მუხლის, 961-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 963-ე მუხლის საფუძველზე, რადგანაც მოცემულ შემთხვევაში საზიარო საგნის გაყოფა შეუძლებელი იყო ერთგვაროვან (თანაბარ) ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე (თითოეულ მესაკუთრეს გაყოფის შედეგად შეხვდეს ზუსტად თანაბარი წილი), ამასთანავე, მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა საზიარო უფლების გაუქმება არა მიწის ნაკვეთის თითოეული თანამესაკუთრის თანაბარი წილის გათვალისწინებით, არამედ, ფაქტობრივად გამიჯნული მდგომარეობის შესაბამისად, ამდენად, არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

5. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.ტ–მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

5.1. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

5.1.1. სააპელაციო პალატამ სწორად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებები, თუმცა არასწორად შეაფასა ისინი, არასწორად გამოიყენა სამართლის ნორმა და არასწორად განმარტა კანონი, სასამართლო უთითებს იმ დროს მოქმედი მიწის შესახებ კანონმდებლობის, მიწის კოდექსის ნორმებს, თუმცა დროს არ ადასტურებს, ასევე, სასამართლოს არ განუმარტავს განსახილველ შემთხვევასთან მიმართებით რა კავშირი აქვს სამართლის იმ დანაწესებს, რომლებიც მფლობელის მიერ მიწის სხვა პირისათვის გადაცემის ფორმასა და წესს ადგენს.

5.1.2. საგულისხმოა, რომ მოცემული დავის სუბიექტებიც და მათი წინამორბედებიც მიწის ჯერ თანამფლობელები, შემდეგ კი თანამესაკუთრეები იყვნენ და მათ შორის მიწის ნაკვეთით სარგებლობის წესის დადგენა არ ნიშნავდა მიწის ნაკვეთის სხვა პირის მფლობელობაში გადაცემას.

5.1.3. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ თუკი საკასაციო სასამართლო დადასტურებულად მიიჩნევდა სადავო გარემოებებს, თავად გადაწყვეტდა დავას, უზენაესმა სასამართლომ მხოლოდ მიმართულება მისცა სააპელაციო სასამართლოს, თუ რაზე უნდა გაემახვილებინა ყურადღება. უზენაესი სასამართლოს მითითებით სააპელაციო პალატას უნდა გამოეყენებინა 1978 წლის კანონმდებლობა, თუმცა სააპელაციო პალატამ არ იხელმძღვანელა მიწის კოდექსის 149-ე მუხლით, რომელიც მოქალაქეთა საერთო სარგებლობაში არსებული მიწით სარგებლობის წესის დადგენას შეეხებოდა.

5.1.4. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა და სააპელაციო პალატამაც გაიზიარა ფაქტობრივი გარემოება, რომ 1978 წლიდან სადავო მიწა იზოლირებული იყო და დღესაც მყარი მიჯნითაა გაყოფილი თანამესაკუთრეთა შორის, რაც სარჩელის საფუძვლიანობაზე მეტყველებს, როგორც ამჟამად მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 954-ე მუხლის, ისე ძველი მიწის კოდექსის 149-ე მუხლის შესაბამისად. გარდა აღნიშნულისა, მხედველობაშია მისაღები საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 15.01.2009 წლის Nას-596-823-08 გადაწყვეტილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ.ტ–ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს: გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნები ძირითადად ეფუძნება იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, სადავო მიწის მფლობელთა 1978 წლის შეთახმება, როდესაც ფაქტობრივად გაიმიჯნა მიწის ნაკვეთი, ბათილ გარიგებას წარმოადგენდა, რამდენადაც გამიჯვნის დროს მოქმედი კანონმდებლობა მიწას სახელმწიფოს საკუთრებად აღიარებდა და მფლობელს მხოლოდ სარგებლობაში გადაეცემოდა იგი იმგვარად, რომ მას რაიმე გარიგების დადება სახელმწიფოს საკუთრებაზე ეკრძალებოდა;

1.3. ქ.თბილისში, ....... მდებარე მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ფართი შეადგენს 305 კვ. მეტრს, მიწის ნაკვეთზე განთავსებულია #1, #2 და #3 ნაგებობები, აქედან #1 ნაგებობის მესაკუთრეებს წარმოადგენენ მ.ჯ. და გ.გ., ხოლო #2 და #3 ნაგებობის მესაკუთრეა ნ.ტ.;

1.4. საჯარო რეესტრის მონაცემებით, მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრეთა წილები განსაზღვრული არ არის.

1.5. საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო პალატა კასატორის არგუმენტების ანალიზის შედეგად მიიჩნევს, რომ მას დასაბუთებული საკასაციო შედავება არ წარმოუდგენია, კერძოდ, არ მიუთითებია იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

1.6. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის არგუმენტს სამართლის ნორმის დარღვევის თაობაზე და განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთება სრულად შეესაბამება მსგავსი კატეგორიის საქმეზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან პრაქტიკას (იხ. სუსგ-ებები: №ას-67-65-2014, 31 ივლისი, 2014 წელი; №ას-59-58-2014, 29 ივნისი, 2015 წელი). ისეთ ვითარებაში, როდესაც საზიარო საგანზე მხარეთა შეთანხმება ბათილადაა მიჩნეული, ხოლო საჯარო რეესტრში მხარეთა წილები გამიჯნული არ არის, სააპელაციო პალატამ მართებულად იხელმძღვანელა მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლით, რომელიც საზიარო საგანზე წილთა თანაბრობის პრინციპს ითვალისწინებს იმ შემთხვევაში, თუ მხარეთა შეთანხმებით (რომელიც, ბუნებრივია საჯარო რეესტრის მონაცემებში უნდა იყოს ასახული იდეალური წილის სახით) სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

1.7. საკასაციო პალატა მოიხმობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ სტაბილურ პრაქტიკასაც. ერთ-ერთ საქმეზე საკასაციო პალატამ განმარტა შემდეგი: „მნიშვნელოვანია განიმარტოს, რომ სამოქალაქო კოდექსი იცნობს საზიარო უფლების გაუქმების ორ შესაძლებლობას, საზიარო უფლების გაუქმებას ნატურით გაყოფის გზით (963-ე მუხლი) და საზიარო უფლების გაუქმებას საზიარო საგნის გაყიდვის გზით (964-ე მუხლი). ეს უკანასკნელი გამოიყენება იმ შემთხვევაში, თუ ნატურით გაყოფა გამორიცხულია.

სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი ... ყურადღებას ორი აუცილებელი გარემოების არსებობაზე ამახვილებს: საზიარო საგანი (საგნები) უნდა დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად; დაყოფის შედეგად არ უნდა შემცირდეს თითოეული ნაწილის ღირებულება. ღირებულებაში ნივთის საბაზრო ღირებულება (ფასი) კი არ იგულისხმება, არამედ მისი საგნობრივი (ფუნქციონალური) დანიშნულება. საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს, რომ საზიარო უფლების გაუქმება, როდესაც ეს ხდება ნატურით გაყოფის გზით, ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჟიმზე გადასვლას, ანუ დაუშვებელია საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე საერთო საკუთრება (იხ. სუსგ №ას-67-65-2014, 31 ივლისი, 2014 წელი).

ნ.ტ–ის სასარჩელო მოთხოვნისა (საზიარო უფლების გაუქმება მხარეთა მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთების შესაბამისად) და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საზიარო საგნის თანაბარ ნაწილებად დაყოფა შეუძლებელია, პალატა მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა.

1.8. გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ნ.ტ–ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ 2014 წლის 29 ივლისს N0 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის, 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.ტ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ნ.ტ–ს (პ/N.....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2014 წლის 29 ივლისს N0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე